ÃÐÀÆÄÀÍÑÊÈ ÏÐÎÖÅÑÓÀËÅÍ ÊÎÄÅÊÑ

Îáí., ÄÂ, áð. 59 îò 20.07.2007 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã., èçì. è äîï., áð. 50 îò 30.05.2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.; Ðåøåíèå ¹ 3 íà Êîíñòèòóöèîííèÿ ñúä íà ÐÁ îò 8.07.2008 ã. - áð. 63 îò 15.07.2008 ã.; èçì., áð. 69 îò 5.08.2008 ã., áð. 12 îò 13.02.2009 ã., â ñèëà îò 1.01.2010 ã.(*) - èçì., áð. 32 îò 28.04.2009 ã., äîï., áð. 19 îò 13.03.2009 ã., èçì. è äîï., áð. 42 îò 5.06.2009 ã.; èçì., Ðåøåíèå ¹ 4 íà Êîíñòèòóöèîííèÿ ñúä íà ÐÁ îò 16.06.2009 ã. - áð. 47 îò 23.06.2009 ã.; áð. 82 îò 16.10.2009 ã., èçì. è äîï., áð. 13 îò 16.02.2010 ã., áð. 100 îò 21.12.2010 ã., â ñèëà îò 21.12.2010 ã.; èçì. ñ Ðåøåíèå ¹ 15 íà Êîíñòèòóöèîííèÿ ñúä íà ÐÁ îò 21.12.2010 ã. - áð. 5 îò 14.01.2011 ã.; áð. 45 îò 15.06.2012 ã., â ñèëà îò 1.01.2013 ã., èçì. è äîï., áð. 49 îò 29.06.2012 ã., äîï., áð. 99 îò 14.12.2012 ã., èçì. è äîï., áð. 15 îò 15.02.2013 ã., â ñèëà îò 1.01.2014 ã., èçì., áð. 66 îò 26.07.2013 ã., â ñèëà îò 26.07.2013 ã., áð. 53 îò 27.06.2014 ã., áð. 98 îò 28.11.2014 ã., â ñèëà îò 28.11.2014 ã., èçì. è äîï., áð. 50 îò 3.07.2015 ã., äîï., áð. 15 îò 23.02.2016 ã., èçì., áð. 43 îò 7.06.2016 ã., èçì. è äîï., áð. 8 îò 24.01.2017 ã., äîï., áð. 13 îò 7.02.2017 ã., èçì., áð. 63 îò 4.08.2017 ã., â ñèëà îò 5.11.2017 ã., èçì. è äîï., áð. 86 îò 27.10.2017 ã., èçì., áð. 96 îò 1.12.2017 ã., â ñèëà îò 1.01.2018 ã., èçì. è äîï., áð. 102 îò 22.12.2017 ã., â ñèëà îò 22.12.2017 ã., áð. 42 îò 22.05.2018 ã., áð. 65 îò 7.08.2018 ã., â ñèëà îò 7.08.2018 ã., áð. 38 îò 10.05.2019 ã., â ñèëà îò 10.05.2019 ã., èçì., áð. 83 îò 22.10.2019 ã., â ñèëà îò 22.10.2019 ã., áð. 98 îò 13.12.2019 ã., èçì. è äîï., áð. 100 îò 20.12.2019 ã.
Âèæ Òàáëèöà çà ñúîòâåòñòâèå ìåæäó ðàçïîðåäáèòå íà ÃÏÊ (îòì.) è ÃÏÊ (íîâ)
 (*) (Áåë. ðåä. - îòíîñíî âëèçàíåòî â ñèëà íà Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ ñ ÄÂ, áð. 12 îò 13.02.2009 ã., âèæ Ïàðàãðàô åäèíñòâåí îò Çàêîíà çà äîïúëíåíèå íà Äàíú÷íî-îñèãóðèòåëíèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ (ÄÂ, áð. 32 îò 2009 ã.)
×ÀÑÒ ÏÚÐÂÀ
ÎÁÙÈ ÏÐÀÂÈËÀ

Ãëàâà ïúðâà
ÎÑÍÎÂÍÈ ÏÎËÎÆÅÍÈß

Ïðåäìåò
×ë. 1. Òîçè êîäåêñ óðåæäà ïðîèçâîäñòâîòî ïî ãðàæäàíñêè äåëà.
 Äúëæèìîñò íà çàùèòà è ñúäåéñòâèå
×ë. 2. Ñúäèëèùàòà ñà äëúæíè äà ðàçãëåäàò è ðàçðåøàò âñÿêà ïîäàäåíà äî òÿõ ìîëáà çà çàùèòà è ñúäåéñòâèå íà ëè÷íè è èìóùåñòâåíè ïðàâà.
 Äîáðîñúâåñòíîñò
×ë. 3. Ó÷àñòâàùèòå â ñúäåáíèòå ïðîèçâîäñòâà ëèöà è òåõíèòå ïðåäñòàâèòåëè ïîä ñòðàõ îò îòãîâîðíîñò çà âðåäè ñà äëúæíè äà óïðàæíÿâàò ïðåäîñòàâåíèòå èì ïðîöåñóàëíè ïðàâà äîáðîñúâåñòíî è ñúîáðàçíî äîáðèòå íðàâè. Òå ñà äëúæíè äà èçíàñÿò ïðåä ñúäà ñàìî èñòèíàòà.
 Ñúäåáåí åçèê, ïðåâîäà÷è è òúëêîâíèöè
×ë. 4. (1) Ñúäåáíèÿò åçèê å áúëãàðñêèÿò.
 (2) Êîãàòî â äåëîòî ó÷àñòâàò ëèöà, êîèòî íå çíàÿò áúëãàðñêè, ñúäúò íàçíà÷àâà ïðåâîäà÷, ñ ïîìîùòà íà êîãîòî òåçè ëèöà èçâúðøâàò ñúäîïðîèçâîäñòâåíèòå äåéñòâèÿ è èì ñå îáÿñíÿâàò äåéñòâèÿòà íà ñúäà.
 (3) Êîãàòî â äåëîòî ó÷àñòâà ãëóõî èëè íÿìî ëèöå, íàçíà÷àâà ìó ñå òúëêîâíèê.
 Ãëàâà âòîðà
ÎÑÍÎÂÍÈ ÍÀ×ÀËÀ

Çàêîííîñò
×ë. 5. Ñúäúò ðàçãëåæäà è ðåøàâà äåëàòà ñïîðåä òî÷íèÿ ñìèñúë íà çàêîíèòå, à êîãàòî òå ñà íåïúëíè, íåÿñíè èëè ïðîòèâîðå÷èâè - ñïîðåä îáùèÿ èì ðàçóì. Ïðè ëèïñà íà çàêîí ñúäúò îñíîâàâà ðåøåíèåòî ñè íà îñíîâíèòå íà÷àëà íà ïðàâîòî, îáè÷àÿ è ìîðàëà.
 Äèñïîçèòèâíî íà÷àëî
×ë. 6. (1) Ñúäåáíèòå ïðîèçâîäñòâà çàïî÷âàò ïî ìîëáà íà çàèíòåðåñîâàíîòî ëèöå èëè ïî èñêàíå íà ïðîêóðîðà â îïðåäåëåíèòå îò çàêîí ñëó÷àè.
 (2) Ïðåäìåòúò íà äåëîòî è îáåìúò íà äúëæèìàòà çàùèòà è ñúäåéñòâèå ñå îïðåäåëÿò îò ñòðàíèòå.
 Ñëóæåáíî íà÷àëî
×ë. 7. (1) Ñúäúò ñëóæåáíî èçâúðøâà íåîáõîäèìèòå ïðîöåñóàëíè äåéñòâèÿ ïî äâèæåíèåòî è ïðèêëþ÷âàíåòî íà äåëîòî è ñëåäè çà äîïóñòèìîñòòà è íàäëåæíîòî èçâúðøâàíå íà ïðîöåñóàëíèòå äåéñòâèÿ îò ñòðàíèòå. Òîé ñúäåéñòâà íà ñòðàíèòå çà èçÿñíÿâàíå íà äåëîòî îò ôàêòè÷åñêà è ïðàâíà ñòðàíà.
 (2) Ñúäúò âðú÷âà íà ñòðàíèòå ïðåïèñ îò àêòîâåòå, êîèòî ïîäëåæàò íà ñàìîñòîÿòåëíî îáæàëâàíå.
 (3) (Íîâà – ÄÂ, áð. 100 îò 2019 ã. ) Ñúäúò ñëóæåáíî ñëåäè çà íàëè÷èåòî íà íåðàâíîïðàâíè êëàóçè â äîãîâîð, ñêëþ÷åí ñ ïîòðåáèòåë. Òîé îñèãóðÿâà âúçìîæíîñò íà ñòðàíèòå äà èçðàçÿò ñòàíîâèùå ïî òåçè âúïðîñè.
 Ñúñòåçàòåëíî íà÷àëî
×ë. 8. (1) Âñÿêà ñòðàíà èìà ïðàâî äà áúäå èçñëóøàíà îò ñúäà, ïðåäè äà áúäå ïîñòàíîâåí àêò, êîéòî èìà çíà÷åíèå çà íåéíèòå ïðàâà è èíòåðåñè.
 (2) Ñòðàíèòå ïîñî÷âàò ôàêòèòå, íà êîèòî îñíîâàâàò èñêàíèÿòà ñè, è ïðåäñòàâÿò äîêàçàòåëñòâà çà òÿõ.
 (3) Ñúäúò îñèãóðÿâà âúçìîæíîñò íà ñòðàíèòå äà ñå çàïîçíàâàò ñ èñêàíèÿòà è äîâîäèòå íà íàñðåùíàòà ñòðàíà, ñ ïðåäìåòà íà äåëîòî è íåãîâîòî äâèæåíèå, êàêòî è äà èçðàçÿò ñòàíîâèùå ïî òÿõ.
 Ðàâåíñòâî íà ñòðàíèòå
×ë. 9. Ñúäúò îñèãóðÿâà íà ñòðàíèòå ðàâíà âúçìîæíîñò äà óïðàæíÿâàò ïðåäîñòàâåíèòå èì ïðàâà. Òîé ïðèëàãà çàêîíà åäíàêâî ñïðÿìî âñè÷êè.
 Óñòàíîâÿâàíå íà èñòèíàòà
×ë. 10. Ñúäúò îñèãóðÿâà íà ñòðàíèòå âúçìîæíîñò è èì ñúäåéñòâà çà óñòàíîâÿâàíå íà ôàêòèòå, êîèòî ñà îò çíà÷åíèå çà ðåøàâàíåòî íà äåëîòî.
 Ïóáëè÷íîñò è íåïîñðåäñòâåíîñò
×ë. 11. Ðàçãëåæäàíåòî íà äåëàòà ñòàâà óñòíî â îòêðèòî çàñåäàíèå, îñâåí àêî â çàêîí å ïðåäâèäåíî òîâà äà ñòàíå â çàêðèòî çàñåäàíèå.
 Âúòðåøíî óáåæäåíèå
×ë. 12. Ñúäúò ïðåöåíÿâà âñè÷êè äîêàçàòåëñòâà ïî äåëîòî è äîâîäèòå íà ñòðàíèòå ïî âúòðåøíî óáåæäåíèå.
 Ðàçãëåæäàíå è ðåøàâàíå íà äåëàòà â ðàçóìåí ñðîê
×ë. 13. Ñúäúò ðàçãëåæäà è ðåøàâà äåëàòà â ðàçóìåí ñðîê.
 Ãëàâà òðåòà
ÏÎÄÂÅÄÎÌÑÒÂÅÍÎÑÒ

Ïîäâåäîìñòâåíîñò íà ãðàæäàíñêèòå äåëà
×ë. 14. (1) Íà ñúäèëèùàòà ñà ïîäâåäîìñòâåíè âñè÷êè ãðàæäàíñêè äåëà.
 (2) Ñúäúò ñàì ðåøàâà äàëè çàâåäåíîòî äåëî ïîäëåæè íà ðàçãëåæäàíå îò íåãî.
 (3) Íèêîå äðóãî ó÷ðåæäåíèå íÿìà ïðàâî äà ïðèåìå çà ðàçãëåæäàíå äåëî, êîåòî âå÷å ñå ðàçãëåæäà îò ñúäà.
 Ïðîâåðêà íà ïîäâåäîìñòâåíîñòòà
×ë. 15. (1) Âúïðîñúò äàëè çàâåäåíîòî äåëî å ïîäâåäîìñòâåíî íà ñúäà ìîæå äà áúäå ïîâäèãíàò îò ñòðàíèòå èëè ñëóæåáíî îò ñúäà ïðè âñÿêî ïîëîæåíèå íà äåëîòî, îñâåí êîãàòî â çàêîí å îïðåäåëåí ñðîê çà òîâà.
 (2) Îïðåäåëåíèåòî íà ñúäà ïî òîçè âúïðîñ ìîæå äà ñå îáæàëâà ñ ÷àñòíà æàëáà.
 Ñïîð çà ïîäâåäîìñòâåíîñò
×ë. 16. Êîãàòî ñúäèëèùàòà è äðóãèòå ó÷ðåæäåíèÿ ñà îòêàçàëè äà ðàçãëåäàò äåëîòî êàòî íåïîäâåäîìñòâåíî íà òÿõ, èùåöúò ìîæå äà ïîâäèãíå ñïîð çà ïîäâåäîìñòâåíîñò ïðåä Âúðõîâíèÿ êàñàöèîíåí ñúä.
 Êîìïåòåíòíîñò ïî îáóñëàâÿùè âúïðîñè
×ë. 17. (1) Ñúäúò âçåìà ñòàíîâèùå ïî âñè÷êè âúïðîñè, êîèòî èìàò çíà÷åíèå çà ðåøàâàíåòî íà äåëîòî, îñâåí ïî âúïðîñà äàëè å èçâúðøåíî ïðåñòúïëåíèå.
 (2) Ñúäúò ñå ïðîèçíàñÿ èíöèäåíòíî ïî âàëèäíîñòòà íà àäìèíèñòðàòèâíèòå àêòîâå íåçàâèñèìî îò òîâà, äàëè òå ïîäëåæàò íà ñúäåáåí êîíòðîë. Ñúäúò íå ìîæå äà ñå ïðîèçíàñÿ èíöèäåíòíî ïî çàêîíîñúîáðàçíîñòòà íà àäìèíèñòðàòèâíèòå àêòîâå, îñâåí êîãàòî òàêúâ àêò ñå ïðîòèâîïîñòàâÿ íà ñòðàíà ïî äåëîòî, êîÿòî íå å áèëà ó÷àñòíèê â àäìèíèñòðàòèâíîòî ïðîèçâîäñòâî ïî èçäàâàíåòî è îáæàëâàíåòî ìó.
 Ñúäåáåí èìóíèòåò
×ë. 18. (1) Áúëãàðñêèÿò ñúä å êîìïåòåíòåí ïî èñêîâå, ïî êîèòî ñòðàíà å ÷óæäà äúðæàâà, êàêòî è ëèöå ñúñ ñúäåáåí èìóíèòåò, â ñëåäíèòå ñëó÷àè:
 1. ïðè îòêàç îò ñúäåáåí èìóíèòåò;
 2. ïî èñêîâå, îñíîâàíè íà äîãîâîðíè îòíîøåíèÿ, êîãàòî èçïúëíåíèåòî íà çàäúëæåíèåòî å â Ðåïóáëèêà Áúëãàðèÿ;
 3. ïî èñêîâå çà âðåäè îò íåïîçâîëåíî óâðåæäàíå, èçâúðøåíî â Ðåïóáëèêà Áúëãàðèÿ;
 4. ïî èñêîâå îòíîñíî ïðàâà âúðõó íàñëåäñòâåíî èìóùåñòâî è íåçàåòî íàñëåäñòâî â Ðåïóáëèêà Áúëãàðèÿ;
 5. ïî äåëà, êîèòî ñà îò èçêëþ÷èòåëíà ïîäâåäîìñòâåíîñò íà áúëãàðñêèòå ñúäèëèùà.
 (2) Ðàçïîðåäáèòå íà àë. 1, ò. 2, 3 è 4 íå ñå ïðèëàãàò çà ïðàâíè ñäåëêè è äåéñòâèÿ, èçâúðøåíè â èçïúëíåíèå íà îôèöèàëíè ôóíêöèè íà ëèöàòà, ñúîòâåòíî âúâ âðúçêà ñ óïðàæíÿâàíå íà ñóâåðåííè ïðàâà íà ÷óæäàòà äúðæàâà.
 Àðáèòðàæíî ñïîðàçóìåíèå
×ë. 19. (1) (Äîï. – ÄÂ, áð. 8 îò 2017 ã.) Ñòðàíèòå ïî èìóùåñòâåí ñïîð ìîãàò äà óãîâîðÿò òîé äà áúäå ðåøåí îò àðáèòðàæåí ñúä, îñâåí àêî ñïîðúò èìà çà ïðåäìåò âåùíè ïðàâà èëè âëàäåíèå âúðõó íåäâèæèì èìîò, èçäðúæêà èëè ïðàâà ïî òðóäîâî ïðàâîîòíîøåíèå èëè å ñïîð, ïî êîéòî åäíà îò ñòðàíèòå å ïîòðåáèòåë ïî ñìèñúëà íà § 13, ò. 1 îò äîïúëíèòåëíèòå ðàçïîðåäáè íà Çàêîíà çà çàùèòà íà ïîòðåáèòåëèòå.
 (2) Àðáèòðàæúò ìîæå äà èìà ñåäàëèùå â ÷óæáèíà, àêî åäíà îò ñòðàíèòå èìà îáè÷àéíî ìåñòîïðåáèâàâàíå, ñåäàëèùå ñïîðåä óñòðîéñòâåíèÿ ñè àêò èëè ìåñòîíàõîæäåíèå íà äåéñòâèòåëíîòî ñè óïðàâëåíèå â ÷óæáèíà.
 Ãëàâà ÷åòâúðòà
ÑÚÄÈËÈÙÀ

Ñúñòàâ íà ñúäà
×ë. 20. Ïúðâîèíñòàíöèîííèòå äåëà ñå ðàçãëåæäàò â ñúñòàâ îò åäèí ñúäèÿ, à âúççèâíèòå è êàñàöèîííèòå - â ñúñòàâ îò òðèìà ñúäèè, åäèíèÿò îò êîèòî å ïðåäñåäàòåë íà ñúñòàâà.
 Ñúâåùàíèå
×ë. 21. (1) Ñúâåùàíèåòî è ãëàñóâàíåòî íà ñúäåáíèÿ ñúñòàâ ñå ðúêîâîäè îò ïðåäñåäàòåëÿ íà ñúñòàâà è ñå ïðîâåæäà òàéíî.
 (2) Íèêîé îò ñúäèèòå íå ìîæå äà ñå âúçäúðæè îò ãëàñóâàíå.
 (3) ×ëåíîâåòå íà ñúñòàâà ãëàñóâàò â ïîðåäíîñò ñïîðåä ñòàðøèíñòâîòî. Ïúðâè ãëàñóâà ìëàäøèÿò ÷ëåí, à ïðåäñåäàòåëÿò ãëàñóâà ïîñëåäåí.
 (4) Êîãàòî ïðè ðåøàâàíå íà äåëîòî ïî ñúùåñòâî ñúäúò òðÿáâà äà ñå ïðîèçíåñå ïî íÿêîëêî èñêà, ïî âñåêè îò òÿõ ñå ïðîâåæäà îòäåëíî ãëàñóâàíå.
 (5) Ðåøåíèÿòà íà ñúäà ñå ïðèåìàò ñ ìíîçèíñòâî íà ãëàñîâåòå íà ñúäèèòå.
 (6) Ñúäèÿòà, êîéòî íå å ñúãëàñåí ñ ìíåíèåòî íà ìíîçèíñòâîòî, ïîäïèñâà ðåøåíèåòî, êàòî ìîòèâèðà îòäåëíî ñâîåòî îñîáåíî ìíåíèå.
 Îñíîâàíèÿ çà îòâîä
×ë. 22. (1) Íå ìîæå äà ó÷àñòâà êàòî ñúäèÿ ïî äåëîòî ëèöå:
 1. êîåòî å ñòðàíà ïî äåëîòî èëè çàåäíî ñ íÿêîÿ îò ñòðàíèòå ïî äåëîòî å ñóáåêò íà ñïîðíîòî èëè ñâúðçàíî ñ íåãî ïðàâîîòíîøåíèå;
 2. êîåòî å ñúïðóã èëè ðîäíèíà ïî ïðàâà ëèíèÿ áåç îãðàíè÷åíèå, ïî ñúðåáðåíà ëèíèÿ äî ÷åòâúðòà ñòåïåí èëè ïî ñâàòîâñòâî äî òðåòà ñòåïåí íà íÿêîÿ îò ñòðàíèòå èëè íà íåèí ïðåäñòàâèòåë;
 3. êîåòî æèâåå âúâ ôàêòè÷åñêî ñúïðóæåñêî ñúæèòåëñòâî ñúñ ñòðàíà ïî äåëîòî èëè ñ íåèí ïðåäñòàâèòåë;
 4. êîåòî å áèëî ïðåäñòàâèòåë, ñúîòâåòíî ïúëíîìîùíèê, íà ñòðàíà ïî äåëîòî;
 5. êîåòî å âçåëî ó÷àñòèå ïðè ðåøàâàíå íà äåëîòî â äðóãà èíñòàíöèÿ èëè å áèëî ñâèäåòåë èëè âåùî ëèöå ïî äåëîòî;
 6. îòíîñíî êîåòî ñúùåñòâóâàò äðóãè îáñòîÿòåëñòâà, êîèòî ïîðàæäàò îñíîâàòåëíî ñúìíåíèå â íåãîâîòî áåçïðèñòðàñòèå.
 (2) Ñúäèÿòà å äëúæåí ñàì äà ñå îòñòðàíè â ñëó÷àèòå ïî àë. 1, ò. 1 - 5, à êîãàòî íå ïðèåìå îòâîäà ïî àë. 1, ò. 6, äà îáÿâè îáñòîÿòåëñòâàòà.
 Ïðîöåäóðà ïî îòâîäà
×ë. 23. (1) Îòñòðàíÿâàíå ìîæå äà ïîèñêà âñÿêà îò ñòðàíèòå â çàñåäàíèåòî, ñëåä êàòî å âúçíèêíàëî èëè å ñòàíàëî èçâåñòíî îñíîâàíèåòî çà îòñòðàíÿâàíå.
 (2) Ñúäúò ðåøàâà âúïðîñà çà îòñòðàíÿâàíåòî ïðè ó÷àñòèå íà ñúäèÿòà, çà êîãîòî å íàïðàâåíî èñêàíåòî.
 (3) Àêî ïîðàäè îòñòðàíÿâàíå íà ñúäèè ðàçãëåæäàíåòî íà äåëîòî â ñúîòâåòíèÿ ñúä å íåâúçìîæíî, ãîðåñòîÿùèÿò ñúä ïîñòàíîâÿâà èçïðàùàíåòî ìó çà ðàçãëåæäàíå â äðóã ðàâåí ñúä.
 Îòâîä íà äðóãè äëúæíîñòíè ëèöà
×ë. 24. Íà îñíîâàíèÿòà ïî ÷ë. 22, àë. 1 ìîæå äà áúäàò îòñòðàíåíè ïðîêóðîðúò è ñúäåáíèÿò ñåêðåòàð.
 Ñúäåáíè ïîðú÷êè
×ë. 25. (1) Êîãàòî ñå íàëàãà ñúáèðàíå íà äîêàçàòåëñòâà âúí îò ðàéîíà íà ñúäà, òîé ìîæå äà äåëåãèðà ñúáèðàíåòî èì íà ìåñòíèÿ ðàéîíåí ñúä.
 (2) Ñúäúò ñúîáùàâà íà äåëåãèðàíèÿ ñúä ñðîêà, äî êîéòî äîêàçàòåëñòâàòà òðÿáâà äà áúäàò ñúáðàíè, è ïî âúçìîæíîñò äåíÿ íà ñëåäâàùîòî çàñåäàíèå ïî äåëîòî.
 (3) Äåëåãèðàíèÿò ñúä óâåäîìÿâà íåçàáàâíî äåëåãèðàùèÿ ñúä çà âñè÷êè îáñòîÿòåëñòâà, êîèòî çàáàâÿò èëè ïðåïÿòñòâàò èçïúëíåíèåòî íà ïîðú÷êàòà.
 (4) Äåëåãèðàíèÿò ñúä ñå ïðîèçíàñÿ ñ îïðåäåëåíèå ïî âñè÷êè âúïðîñè âúâ âðúçêà ñ èçïúëíåíèåòî íà äåëåãàöèÿòà.
 Ãëàâà ïåòà
ÑÒÐÀÍÈ. ÏÐÅÄÑÒÀÂÈÒÅËÑÒÂÎ

Ñòðàíè
×ë. 26. (1) Ñòðàíè ïî ãðàæäàíñêè äåëà ñà ëèöàòà, îò ÷èåòî èìå è ñðåùó êîèòî ñå âîäè äåëîòî.
 (2) Îñâåí â ïðåäâèäåíèòå îò çàêîí ñëó÷àè íèêîé íå ìîæå äà ïðåäÿâÿâà îò ñâîå èìå ÷óæäè ïðàâà ïðåä ñúä.
 (3) Ïðîêóðîðúò ìîæå äà ó÷àñòâà â ïðîèçâîäñòâîòî ñ ïðàâà íà ñòðàíà â ïðåäâèäåíèòå îò çàêîí ñëó÷àè. Òîé íå ìîæå äà èçâúðøâà äåéñòâèÿ, êîèòî ïðåäñòàâëÿâàò ðàçïîðåæäàíå ñ ïðåäìåòà íà äåëîòî.
 (4) Ïî äåëîòî, ïî êîåòî å ïðåäÿâåíî ÷óæäî ïðàâî, ñå ïðèçîâàâà êàòî ñòðàíà è ëèöåòî, ÷èåòî ïðàâî å ïðåäÿâåíî.
 Ïðîöåñóàëíà ïðàâîñïîñîáíîñò
×ë. 27. (1) Ïðîöåñóàëíî ïðàâîñïîñîáåí å òîçè, êîéòî å ïðàâîñïîñîáåí ïî ìàòåðèàëíîòî ïðàâî.
 (2) (Èçì. – ÄÂ, áð. 43 îò 2016 ã.) Ïðîöåñóàëíî ïðàâîñïîñîáíè ñà è äúðæàâíèòå ó÷ðåæäåíèÿ, ÷èèòî ðúêîâîäèòåëè ñà ðàçïîðåäèòåëè ñ áþäæåò. Êîãàòî ðúêîâîäèòåëÿò íà äúðæàâíîòî ó÷ðåæäåíèå íå å ðàçïîðåäèòåë ñ áþäæåò, ñúäîïðîèçâîäñòâåíèòå äåéñòâèÿ ñå èçâúðøâàò îò è ñðåùó âèñøåñòîÿùîòî ó÷ðåæäåíèå, ÷èéòî ðúêîâîäèòåë å ðàçïîðåäèòåë ñ áþäæåò.
 Ïðîöåñóàëíà äååñïîñîáíîñò
×ë. 28. (1) Äååñïîñîáíèòå ôèçè÷åñêè ëèöà èçâúðøâàò ñúäîïðîèçâîäñòâåíèòå äåéñòâèÿ ëè÷íî.
 (2) Íåïúëíîëåòíèòå è îãðàíè÷åíî çàïðåòåíèòå èçâúðøâàò ñúäîïðîèçâîäñòâåíèòå äåéñòâèÿ ëè÷íî, íî ñúñ ñúãëàñèåòî íà ðîäèòåëèòå èëè ïîïå÷èòåëèòå ñè.
 (3) Íåïúëíîëåòíèòå ìîãàò äà âîäÿò äåëàòà ñè ëè÷íî çà ñïîðîâå ïî òðóäîâè ïðàâîîòíîøåíèÿ èëè çà ñïîðîâå, ïðîèçòè÷àùè îò ñäåëêè ïî ÷ë. 4, àë. 2 îò Çàêîíà çà ëèöàòà è ñåìåéñòâîòî, êàêòî è â äðóãè ñëó÷àè, îïðåäåëåíè ñúñ çàêîí.
 (4) Ìàëîëåòíèòå è ïîñòàâåíèòå ïîä ïúëíî çàïðåùåíèå ñå ïðåäñòàâëÿâàò îò çàêîííèòå ñè ïðåäñòàâèòåëè - ðîäèòåëè èëè íàñòîéíèöè.
 Îñîáåíî ïðîöåñóàëíî ïðåäñòàâèòåëñòâî
×ë. 29. (1) Áåçâåñòíî èç÷åçíàëèòå ñå ïðåäñòàâëÿâàò îò íàçíà÷åíèòå îò ñúäà òåõíè ïðåäñòàâèòåëè, à îáÿâåíèòå çà îòñúñòâàùè - îò âúâåäåíèòå âúâ âëàäåíèå íàñëåäíèöè.
 (2) Ñòðàíàòà, êîÿòî èñêà äà èçâúðøè íåòúðïÿùî îòëàãàíå ïðîöåñóàëíî äåéñòâèå ñïðÿìî ëèöå, êîåòî å ïðîöåñóàëíî íåäååñïîñîáíî è êîåòî íÿìà çàêîíåí ïðåäñòàâèòåë èëè ïîïå÷èòåë, ìîæå äà èñêà îò ñúäà, ïðåä êîéòî å âèñÿùî äåëîòî, äà ìó íàçíà÷è îñîáåí ïðåäñòàâèòåë. Â òîçè ñëó÷àé ðàçíîñêèòå ïúðâîíà÷àëíî ñå ïîíàñÿò îò íåÿ.
 (3) Ëèöå ñ íåèçâåñòåí ïîñòîÿíåí è íàñòîÿù àäðåñ ñå ïðåäñòàâëÿâà îò ëèöå, ñïåöèàëíî íàçíà÷åíî îò ñúäà. Â òîçè ñëó÷àé ðàçíîñêèòå ïúðâîíà÷àëíî ñå ïîíàñÿò îò íàñðåùíàòà ñòðàíà.
 (4) Ïðè ïðîòèâîðå÷èå â èíòåðåñèòå ìåæäó ïðåäñòàâëÿâàí è ïðåäñòàâèòåë ñúäúò íàçíà÷àâà îñîáåí ïðåäñòàâèòåë. Â òîçè ñëó÷àé ñúäúò ñïîðåä îáñòîÿòåëñòâàòà îïðåäåëÿ äàëè ïúðâîíà÷àëíî ðàçíîñêèòå äà ñå ïîåìàò îò ïðåäñòàâëÿâàíèÿ èëè îò ïðåäñòàâèòåëÿ.
 (5) Îñîáåíèÿò ïðåäñòàâèòåë ìîæå äà èçâúðøâà äåéñòâèÿ, çà êîèòî ñå èçèñêâà èçðè÷íî ïúëíîìîùíî, ñàìî ñ îäîáðåíèåòî íà ñúäà, ïðåä êîéòî ñå âîäè äåëîòî.
 Ïðåäñòàâèòåëñòâî íà þðèäè÷åñêè ëèöà
×ë. 30. (1) Þðèäè÷åñêèòå ëèöà ñå ïðåäñòàâëÿâàò ïðåä ñúäèëèùàòà îò ëèöàòà, êîèòî ãè ïðåäñòàâëÿâàò ïî çàêîí èëè ñïîðåä óñòðîéñòâåíèòå èì ïðàâèëà.
 (2) Êîãàòî ëèïñâà ïðàâèëî çà ïðåäñòàâèòåëñòâîòî, þðèäè÷åñêîòî ëèöå ñå ïðåäñòàâëÿâà îò äâàìà ÷ëåíîâå íà óïðàâëåíèåòî ìó.
 (3) Äúðæàâíèòå ó÷ðåæäåíèÿ ñå ïðåäñòàâëÿâàò îò ñâîèòå ðúêîâîäèòåëè ñïîðåä òåõíèòå óñòðîéñòâåíè ïðàâèëà.
 (4) Îáùèíèòå ñå ïðåäñòàâëÿâàò îò êìåòîâåòå.
 Ïðåäñòàâèòåëñòâî íà äúðæàâàòà
×ë. 31. (1) Äúðæàâàòà ñå ïðåäñòàâëÿâà îò ìèíèñòúðà íà ôèíàíñèòå, îñâåí êîãàòî â çàêîí å ïðåäâèäåíî äðóãî.
 (2) (Èçì. - ÄÂ, áð. 66 îò 2013 ã., â ñèëà îò 26.07.2013 ã., áð. 98 îò 2014 ã., â ñèëà îò 28.11.2014 ã.) Ïî äåëà, êîèòî ñå îòíàñÿò äî íåäâèæèìè èìîòè - äúðæàâíà ñîáñòâåíîñò, äúðæàâàòà ñå ïðåäñòàâëÿâà îò ìèíèñòúðà íà ðåãèîíàëíîòî ðàçâèòèå è áëàãîóñòðîéñòâîòî.
 Ïðåäñòàâèòåëñòâî ïî ïúëíîìîùèå
×ë. 32. Ïðåäñòàâèòåëè íà ñòðàíèòå ïî ïúëíîìîùèå ìîãàò äà áúäàò:
 1. àäâîêàòèòå;
 2. ðîäèòåëèòå, äåöàòà èëè ñúïðóãúò;
 3. þðèñêîíñóëòèòå èëè äðóãè ñëóæèòåëè ñ þðèäè÷åñêî îáðàçîâàíèå â ó÷ðåæäåíèÿòà, ïðåäïðèÿòèÿòà, þðèäè÷åñêèòå ëèöà è íà åäíîëè÷íèÿ òúðãîâåö;
 4. (èçì. - ÄÂ, áð. 66 îò 2013 ã., â ñèëà îò 26.07.2013 ã., áð. 98 îò 2014 ã., â ñèëà îò 28.11.2014 ã.) îáëàñòíèòå óïðàâèòåëè, óïúëíîìîùåíè îò ìèíèñòúðà íà ôèíàíñèòå èëè îò ìèíèñòúðà íà ðåãèîíàëíîòî ðàçâèòèå è áëàãîóñòðîéñòâîòî, â ñëó÷àèòå ïî ÷ë. 31 ;
 5. äðóãè ëèöà, ïðåäâèäåíè â çàêîí.
 Ïúëíîìîùíî
×ë. 33. Ïúëíîìîùíèöèòå ñå ëåãèòèìèðàò ñ ïúëíîìîùíî, ïîäïèñàíî îò ñòðàíàòà èëè îò íåéíèÿ ïðåäñòàâèòåë. Â ïúëíîìîùíîòî ñå ïîñî÷âàò òðèòå èìåíà, òî÷íèÿò àäðåñ è òåëåôîíúò íà ïúëíîìîùíèêà. Óïúëíîìîùàâàíåòî ìîæå äà ñå íàïðàâè è óñòíî ïðåä ñúäà, êàòî ñå îòðàçÿâà â ïðîòîêîëà îò ñúäåáíîòî çàñåäàíèå.
 Ïðåäñòàâèòåëíà âëàñò
×ë. 34. (1) Îáùîòî ïúëíîìîùèå äàâà ïðàâî çà èçâúðøâàíå íà âñè÷êè ñúäîïðîèçâîäñòâåíè äåéñòâèÿ, âêëþ÷èòåëíî ïîëó÷àâàíå íà äåïîçèðàíè ðàçíîñêè è ïðåóïúëíîìîùàâàíå.
 (2) Çà ïðåäÿâÿâàíå íà èñêîâå çà ãðàæäàíñêî ñúñòîÿíèå, âêëþ÷èòåëíî áðà÷íè èñêîâå, å íåîáõîäèìî èçðè÷íî ïúëíîìîùíî.
 (3) Çà ñêëþ÷âàíå íà ñïîãîäáà, çà íàìàëÿâàíå, îòòåãëÿíå èëè îòêàç îò èñêà, çà ïðèçíàâàíå íà èñêàíèÿòà íà äðóãàòà ñòðàíà, çà ïîëó÷àâàíå íà ïàðè èëè íà äðóãè öåííîñòè, êàêòî è çà äåéñòâèÿ, ïðåäñòàâëÿâàùè ðàçïîðåæäàíå ñ ïðåäìåòà íà äåëîòî, å íåîáõîäèìî èçðè÷íî ïúëíîìîùíî.
 (4) Ïúëíîìîùíîòî èìà ñèëà äî çàâúðøâàíåòî íà äåëîòî âúâ âñè÷êè èíñòàíöèè, àêî íå å óãîâîðåíî äðóãî.
 Îòòåãëÿíå íà ïúëíîìîùèåòî
×ë. 35. Äîâåðèòåëÿò èìà ïðàâî äà îòòåãëè âúâ âñÿêî âðåìå ïúëíîìîùèåòî ñè, êàòî óâåäîìè ñúäà, íî òîâà íå ñïèðà ðàçãëåæäàíåòî íà äåëîòî. Âñè÷êè äåéñòâèÿ, èçâúðøåíè çàêîííî îò ïúëíîìîùíèêà äî îòòåãëÿíå íà ïúëíîìîùíîòî, îñòàâàò â ñèëà.
 Îòëàãàíå íà äåëîòî ïðè ïðåêðàòÿâàíå íà ïðåäñòàâèòåëñòâîòî
×ë. 36. Â ñëó÷àé íà ñìúðò, ïñèõè÷íî ðàçñòðîéñòâî èëè ëèøàâàíå îò ïðàâà íà ïúëíîìîùíèêà, êàêòî è íà îòêàç îò ïúëíîìîùèåòî ìó, çà êîåòî å óâåäîìèë ñúäà, ïðîèçâîäñòâîòî ïî äåëîòî íå ñå ñïèðà, à ðàçãëåæäàíåòî ìó ìîæå äà ñå îòëîæè çà äðóãî çàñåäàíèå, àêî ñúäúò ïðåöåíè, ÷å òåçè îáñòîÿòåëñòâà íå ñà ìîãëè äà ñòàíàò èçâåñòíè íà ñòðàíàòà èëè ïúê ÷å òÿ å óçíàëà çà òÿõ òîëêîâà êúñíî, ÷å íå å ìîãëà äà çàìåñòè ñâîåâðåìåííî ïúëíîìîùíèêà ñè ñ äðóã.
 Ãëàâà øåñòà
ÑÚÎÁÙÅÍÈß È ÏÐÈÇÎÂÊÈ

Ðàçäåë I
Ñúîáùåíèÿ

Àäðåñàò
×ë. 37. Àäðåñàò å ëèöåòî, çà êîåòî å ïðåäíàçíà÷åíî ñúîáùåíèåòî.
 Àäðåñ çà âðú÷âàíå
×ë. 38. Ñúîáùåíèåòî ñå âðú÷âà íà àäðåñà, êîéòî å ïîñî÷åí ïî äåëîòî. Êîãàòî àäðåñàòúò íå å íàìåðåí íà ïîñî÷åíèÿ àäðåñ, ñúîáùåíèåòî ñå âðú÷âà íà íàñòîÿùèÿ ìó àäðåñ, à ïðè ëèïñà íà òàêúâ - íà ïîñòîÿííèÿ.
 Âðú÷âàíå íà ïðåäñòàâèòåë
×ë. 39. (1) Êîãàòî ñòðàíàòà å ïîñî÷èëà â ñåäàëèùåòî íà ñúäà ëèöå, íà êîåòî äà ñå âðú÷àò ñúîáùåíèÿòà - ñúäåáåí àäðåñàò, èëè èìà ïúëíîìîùíèê ïî äåëîòî, âðú÷âàíåòî ñå èçâúðøâà íà òîâà ëèöå èëè íà ïúëíîìîùíèêà.
 (2) Êîãàòî íÿêîëêî èùöè èëè îòâåòíèöè ñà ïîñî÷èëè îáù ñúäåáåí àäðåñàò èëè èìàò îáù ïúëíîìîùíèê â ñåäàëèùåòî íà ñúäà, çà âñè÷êè ëèöà ñå èçäàâà åäíî ñúîáùåíèå, â êîåòî ñå âïèñâàò èìåíàòà èì.
 (3) Ïðè ïîâå÷å èùöè èëè îòâåòíèöè, êîãàòî èíòåðåñèòå èì íå ñà ïðîòèâîðå÷èâè, ñúäúò ïî èñêàíå íà íàñðåùíàòà ñòðàíà èëè ïî ñâîÿ ïðåöåíêà ìîæå äà ãè çàäúëæè äà ïîñî÷àò åäèí îò òÿõ èëè äðóãî ëèöå çà îáù ñúäåáåí àäðåñàò. Ïðè íåèçïúëíåíèå íà òîâà çàäúëæåíèå ñúäúò ìîæå äà èì íàçíà÷è ïðåäñòàâèòåë çà ïîëó÷àâàíå íà êíèæà íà òåõíè ðàçíîñêè è ðèñê.
 (4) Êîãàòî àäðåñàòúò å ïðîöåñóàëíî íåäååñïîñîáåí, ñúîáùåíèåòî ñå âðú÷âà íà íåãîâèÿ çàêîíåí ïðåäñòàâèòåë.
 Ñúäåáåí àäðåñàò
×ë. 40. (1) Ñòðàíàòà, êîÿòî æèâåå èëè çàìèíå çà ïîâå÷å îò åäèí ìåñåö â ÷óæáèíà, å äëúæíà äà ïîñî÷è ëèöå â ñåäàëèùåòî íà ñúäà, íà êîåòî äà ñå âðú÷âàò ñúîáùåíèÿòà - ñúäåáåí àäðåñàò, àêî íÿìà ïúëíîìîùíèê ïî äåëîòî â Ðåïóáëèêà Áúëãàðèÿ. Ñúùîòî çàäúëæåíèå èìàò çàêîííèÿò ïðåäñòàâèòåë, ïîïå÷èòåëÿò è ïúëíîìîùíèêúò íà ñòðàíàòà.
 (2) Êîãàòî ëèöàòà ïî àë. 1 íå ïîñî÷àò ñúäåáåí àäðåñàò, âñè÷êè ñúîáùåíèÿ ñå ïðèëàãàò êúì äåëîòî è ñå ñìÿòàò çà âðú÷åíè. Çà òåçè ïîñëåäèöè òå òðÿáâà äà áúäàò ïðåäóïðåäåíè îò ñúäà ïðè âðú÷âàíå íà ïúðâîòî ñúîáùåíèå.
 Çàäúëæåíèå çà óâåäîìÿâàíå
×ë. 41. (1) Ñòðàíàòà, êîÿòî îòñúñòâà ïîâå÷å îò åäèí ìåñåö îò àäðåñà, êîéòî å ñúîáùèëà ïî äåëîòî èëè íà êîéòî âåäíúæ é å âðú÷åíî ñúîáùåíèå, å äëúæíà äà óâåäîìè ñúäà çà íîâèÿ ñè àäðåñ. Ñúùîòî çàäúëæåíèå èìàò è çàêîííèÿò ïðåäñòàâèòåë, ïîïå÷èòåëÿò è ïúëíîìîùíèêúò íà ñòðàíàòà.
 (2) Ïðè íåèçïúëíåíèå íà çàäúëæåíèåòî ïî àë. 1 âñè÷êè ñúîáùåíèÿ ñå ïðèëàãàò êúì äåëîòî è ñå ñìÿòàò çà âðú÷åíè. Çà òåçè ïîñëåäèöè ñòðàíàòà òðÿáâà äà áúäå ïðåäóïðåäåíà îò ñúäà ïðè âðú÷âàíå íà ïúðâîòî ñúîáùåíèå.
 Âðú÷èòåë
×ë. 42. (1) Âðú÷âàíåòî íà ñúîáùåíèÿòà ñå èçâúðøâà îò ñëóæèòåë íà ñúäà, ïî ïîùàòà èëè ÷ðåç êóðèåðñêà ñëóæáà ñ ïðåïîðú÷àíà ïðàòêà ñ îáðàòíà ðàçïèñêà. Êîãàòî â ìÿñòîòî íà âðú÷âàíåòî íÿìà ñúäåáíî ó÷ðåæäåíèå, âðú÷âàíåòî ìîæå äà ñå èçâúðøè ÷ðåç îáùèíàòà èëè êìåòñòâîòî.
 (2) Ïî èñêàíå íà ñòðàíàòà ñúäúò ìîæå äà ðàçïîðåäè ñúîáùåíèÿòà äà ñå âðú÷âàò îò ÷àñòåí ñúäåáåí èçïúëíèòåë. Ðàçíîñêèòå íà ÷àñòíèÿ ñúäåáåí èçïúëíèòåë ñà çà ñìåòêà íà ñòðàíàòà.
 (3) Êîãàòî ñúîáùåíèåòî íå å âðú÷åíî ïî äðóã íà÷èí, ñúäúò ìîæå äà ðàçïîðåäè ïî èçêëþ÷åíèå âðú÷âàíåòî äà ñòàíå îò ñëóæèòåë íà ñúäà ïî òåëåôîíà, òåëåêñà, ôàêñà èëè ñ òåëåãðàìà.
 (4) Íà ñòðàíàòà ìîãàò äà ñå âðú÷âàò ñúîáùåíèÿ è íà ïîñî÷åí îò íåÿ åëåêòðîíåí àäðåñ. Òå ñå ñìÿòàò çà âðú÷åíè ñ ïîñòúïâàíåòî èì â ïîñî÷åíàòà èíôîðìàöèîííà ñèñòåìà.
 Íà÷èíè íà âðú÷âàíå
×ë. 43. (1) Ñúîáùåíèåòî ñå âðú÷âà ëè÷íî èëè ÷ðåç äðóãî ëèöå.
 (2) Ñúäúò ìîæå äà ðàçïîðåäè âðú÷âàíåòî äà ñòàíå ÷ðåç ïðèëàãàíå íà ñúîáùåíèåòî êúì äåëîòî èëè ÷ðåç çàëåïâàíå íà óâåäîìëåíèå.
 (3) Ñúäúò ìîæå äà ðàçïîðåäè âðú÷âàíåòî äà ñòàíå ÷ðåç ïóáëè÷íî îáÿâëåíèå.
 Óäîñòîâåðÿâàíå íà âðú÷âàíåòî
×ë. 44. (1) (Äîï. - ÄÂ, áð. 42 îò 2009 ã.) Âðú÷èòåëÿò óäîñòîâåðÿâà ñ ïîäïèñà ñè äàòàòà è íà÷èíà íà âðú÷âàíåòî, êàêòî è âñè÷êè äåéñòâèÿ âúâ âðúçêà ñ âðú÷âàíåòî. Òîé îòáåëÿçâà è êà÷åñòâîòî íà ëèöåòî, íà êîåòî å âðú÷åíî ñúîáùåíèåòî, ñëåä êàòî èçèñêà îò íåãî óäîñòîâåðÿâàíå íà ñàìîëè÷íîñòòà ìó ÷ðåç ïðåäñòàâÿíå íà äîêóìåíò çà ñàìîëè÷íîñò. Ïðè îòêàç çà ïðåäñòàâÿíå íà äîêóìåíòà çà ñàìîëè÷íîñò âðú÷èòåëÿò ìîæå äà ïîèñêà ñúäåéñòâèåòî íà Ãëàâíà äèðåêöèÿ "Îõðàíà" ïðè Ìèíèñòåðñòâîòî íà ïðàâîñúäèåòî. Ïîëó÷àòåëÿò ñúùî óäîñòîâåðÿâà ñ ïîäïèñà ñè, ÷å å ïîëó÷èë ñúîáùåíèåòî. Îòêàçúò äà ñå ïðèåìå ñúîáùåíèåòî ñå îòáåëÿçâà â ðàçïèñêàòà è ñå óäîñòîâåðÿâà ñ ïîäïèñà íà âðú÷èòåëÿ. Îòêàçúò íà ïîëó÷àòåëÿ íå çàñÿãà ðåäîâíîñòòà íà âðú÷âàíåòî.
 (2) Âðú÷âàíåòî ïî òåëåôîíà èëè ïî ôàêñà ñå óäîñòîâåðÿâà ïèñìåíî îò âðú÷èòåëÿ, âðú÷âàíåòî ñ òåëåãðàìà - ñ èçâåñòèå çà äîñòàâÿíåòî é, à êîãàòî âðú÷âàíåòî å èçâúðøåíî ïî òåëåêñà - ñ ïèñìåíî ïîòâúðæäåíèå çà èçïðàòåíî ñúîáùåíèå. Âðú÷âàíåòî ïî ïîùàòà ñå óäîñòîâåðÿâà ñ îáðàòíàòà ðàçïèñêà.
 (3) Âðú÷âàíåòî íà åëåêòðîíåí àäðåñ ñå óäîñòîâåðÿâà ñ êîïèå îò åëåêòðîííèÿ çàïèñ çà òîâà.
 (4) Ðàçïèñêàòà, óäîñòîâåðÿâàùà âðú÷âàíåòî îò ñëóæèòåë íà ñúäà èëè îò ÷àñòåí ñúäåáåí èçïúëíèòåë, îáðàòíàòà ðàçïèñêà, óäîñòîâåðÿâàùà âðú÷âàíåòî îò ïîùåíñêè ñëóæèòåë, èçâåñòèåòî çà äîñòàâêà íà òåëåãðàìà, êàêòî è ïèñìåíîòî ïîòâúðæäåíèå çà èçïðàòåíî ñúîáùåíèå ïî òåëåêñ, ñå âðúùàò â ñúäà âåäíàãà ñëåä ñúñòàâÿíåòî èì.
 Ëè÷íî âðú÷âàíå
×ë. 45. Ñúîáùåíèåòî ñå âðú÷âà ëè÷íî íà àäðåñàòà. Âðú÷âàíåòî íà ïðåäñòàâèòåë ñå ñìÿòà çà ëè÷íî âðú÷âàíå.
 Âðú÷âàíå íà äðóãî ëèöå
×ë. 46. (1) Êîãàòî ñúîáùåíèåòî íå ìîæå äà áúäå âðú÷åíî ëè÷íî íà àäðåñàòà, òî ñå âðú÷âà íà äðóãî ëèöå, êîåòî å ñúãëàñíî äà ãî ïðèåìå.
 (2) Äðóãî ëèöå ìîæå äà áúäå âñåêè ïúëíîëåòåí îò äîìàøíèòå ìó èëè êîéòî æèâåå íà àäðåñà, èëè å ðàáîòíèê, ñëóæèòåë èëè ñúîòâåòíî ðàáîòîäàòåë íà àäðåñàòà. Ëèöåòî, ÷ðåç êîåòî ñòàâà âðú÷âàíåòî, ñå ïîäïèñâà â ðàçïèñêàòà ñúñ çàäúëæåíèå äà ïðåäàäå ïðèçîâêàòà íà àäðåñàòà. Íå ìîæå äà ñå âðú÷âà íà ëèöà, êîèòî ó÷àñòâàò ïî äåëîòî êàòî íàñðåùíà ñòðàíà íà àäðåñàòà.
 (3) Ñúäúò èçêëþ÷âà îò êðúãà íà äðóãèòå ëèöà òåçè, êîèòî ñà çàèíòåðåñîâàíè îò èçõîäà íà äåëîòî èëè ñà èçðè÷íî ïîñî÷åíè â ïèñìåíî èçÿâëåíèå íà àäðåñàòà. Òåçè ëèöà ñå ïîñî÷âàò â ñúîáùåíèåòî è îáðàòíàòà ðàçïèñêà.
 (4) Ñ ïîëó÷àâàíåòî íà ñúîáùåíèåòî îò äðóãîòî ëèöå ñå ñìÿòà, ÷å âðú÷âàíåòî å èçâúðøåíî íà àäðåñàòà. Àäðåñàòúò ìîæå äà èñêà âúçñòàíîâÿâàíå íà ñðîêà, àêî å îòñúñòâàë îò àäðåñà è íå å áèëî âúçìîæíî äà óçíàå ñâîåâðåìåííî çà âðú÷âàíåòî. Ñðîêúò ïî ÷ë. 64, àë. 2 çàïî÷âà äà òå÷å îò ìîìåíòà, â êîéòî àäðåñàòúò å ìîãúë äà óçíàå çà âðú÷âàíåòî.
 Âðú÷âàíå ÷ðåç çàëåïâàíå íà óâåäîìëåíèå
×ë. 47. (1) (Äîï. – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Êîãàòî îòâåòíèêúò â ïðîäúëæåíèå íà åäèí ìåñåö íå ìîæå äà áúäå íàìåðåí íà ïîñî÷åíèÿ ïî äåëîòî àäðåñ è íå ñå íàìåðè ëèöå, êîåòî å ñúãëàñíî äà ïîëó÷è ñúîáùåíèåòî, âðú÷èòåëÿò çàëåïâà óâåäîìëåíèå íà âðàòàòà èëè íà ïîùåíñêàòà êóòèÿ, à êîãàòî äî òÿõ íå å îñèãóðåí äîñòúï - íà âõîäíàòà âðàòà èëè íà âèäíî ìÿñòî îêîëî íåÿ. Êîãàòî èìà äîñòúï äî ïîùåíñêàòà êóòèÿ, âðú÷èòåëÿò ïóñêà óâåäîìëåíèå è â íåÿ. Íåâúçìîæíîñòòà îòâåòíèêúò äà áúäå íàìåðåí íà ïîñî÷åíèÿ ïî äåëîòî àäðåñ ñå êîíñòàòèðà íàé-ìàëêî ñ òðè ïîñåùåíèÿ íà àäðåñà, ñ èíòåðâàë îò ïîíå åäíà ñåäìèöà ìåæäó âñÿêî îò òÿõ, êàòî íàé-ìàëêî åäíî îò ïîñåùåíèÿòà å â íåïðèñúñòâåí äåí. Òîâà ïðàâèëî íå ñå ïðèëàãà, êîãàòî âðú÷èòåëÿò å ñúáðàë äàííè, ÷å îòâåòíèêúò íå æèâåå íà àäðåñà, ñëåä ñïðàâêà îò óïðàâèòåëÿ íà åòàæíàòà ñîáñòâåíîñò, îò êìåòà íà ñúîòâåòíîòî íàñåëåíî ìÿñòî èëè ïî äðóã íà÷èí è å óäîñòîâåðèë òîâà ñ ïîñî÷âàíå íà èçòî÷íèêà íà òåçè äàííè â ñúîáùåíèåòî.
 (2) Â óâåäîìëåíèåòî ñå ïîñî÷âà, ÷å êíèæàòà ñà îñòàâåíè â êàíöåëàðèÿòà íà ñúäà, êîãàòî âðú÷âàíåòî ñòàâà ÷ðåç ñëóæèòåë íà ñúäà èëè ÷àñòåí ñúäåáåí èçïúëíèòåë, ñúîòâåòíî â îáùèíàòà, êîãàòî âðú÷âàíåòî ñòàâà ÷ðåç íåèí ñëóæèòåë, êàêòî è ÷å òå ìîãàò äà áúäàò ïîëó÷åíè òàì â äâóñåäìè÷åí ñðîê îò çàëåïâàíåòî íà óâåäîìëåíèåòî.
 (3) (Èçì. è äîï. – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Êîãàòî îòâåòíèêúò íå ñå ÿâè äà ïîëó÷è êíèæàòà, ñúäúò ñëóæåáíî ïðîâåðÿâà íåãîâàòà àäðåñíà ðåãèñòðàöèÿ, îñâåí â ñëó÷àèòå íà ÷ë. 40, àë. 2 è ÷ë. 41, àë. 1, â êîèòî ñúîáùåíèåòî ñå ïðèëàãà êúì äåëîòî. Àêî ïîñî÷åíèÿò àäðåñ íå ñúâïàäà ñ ïîñòîÿííèÿ è íàñòîÿùèÿ àäðåñ íà ñòðàíàòà, ñúäúò ðàçïîðåæäà âðú÷âàíå ïî íàñòîÿùèÿ èëè ïîñòîÿííèÿ àäðåñ ïî ðåäà íà àë. 1 è 2. Ñúäúò ñëóæåáíî ïðîâåðÿâà è ìåñòîðàáîòàòà íà îòâåòíèêà è ðàçïîðåæäà âðú÷âàíå ïî ìåñòîðàáîòàòà, ñúîòâåòíî ìåñòîñëóæåíåòî èëè ìÿñòîòî çà îñúùåñòâÿâàíå íà ñòîïàíñêà äåéíîñò.
 (4) (Îòì. – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.).
 (5) Ñúîáùåíèåòî ñå ñìÿòà çà âðú÷åíî ñ èçòè÷àíåòî íà ñðîêà çà ïîëó÷àâàíåòî ìó îò êàíöåëàðèÿòà íà ñúäà èëè îáùèíàòà.
 (6) (Äîï. – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Êîãàòî óñòàíîâè ðåäîâíîñòòà íà âðú÷âàíåòî, ñúäúò ðàçïîðåæäà ñúîáùåíèåòî äà ñå ïðèëîæè êúì äåëîòî è íàçíà÷àâà îñîáåí ïðåäñòàâèòåë íà ðàçíîñêè íà èùåöà. Âúçíàãðàæäåíèåòî íà îñîáåíèÿ ïðåäñòàâèòåë ñå îïðåäåëÿ îò ñúäà ñúîáðàçíî ôàêòè÷åñêàòà è ïðàâíàòà ñëîæíîñò íà äåëîòî, êàòî ðàçìåðúò íà âúçíàãðàæäåíèåòî ìîæå äà áúäå è ïîä ìèíèìàëíèÿ çà ñúîòâåòíèÿ âèä ðàáîòà ñúãëàñíî ÷ë. 36, àë. 2 îò Çàêîíà çà àäâîêàòóðàòà, íî íå ïî-ìàëêî îò åäíà âòîðà îò íåãî.
 (7) (Äîï. - ÄÂ, áð. 42 îò 2009 ã.) Ðàçïîðåäáèòå íà àë. 1 - 5 ñå ïðèëàãàò ñúîòâåòíî çà âðú÷âàíåòî íà ñúîáùåíèÿ íà ïîäïîìàãàùà ñòðàíà, êàêòî è çà âðú÷âàíå íà çàïîâåä çà èçïúëíåíèå.
 (8) Ðàçïîðåäáèòå íà àë. 1 è 2 ñå ïðèëàãàò çà âðú÷âàíåòî íà ñúîáùåíèÿ íà ñâèäåòåë, âåùî ëèöå è íåó÷àñòâàùî â äåëîòî ëèöå, êàòî ñúîáùåíèåòî ñå îñòàâÿ â ïîùåíñêàòà êóòèÿ, à êîãàòî äî íåÿ íå å îñèãóðåí äîñòúï - ÷ðåç çàëåïâàíå íà óâåäîìëåíèå.
 Âðú÷âàíå ÷ðåç ïóáëè÷íî îáÿâëåíèå
×ë. 48. (1) (Èçì. - ÄÂ, áð. 100 îò 2010 ã., â ñèëà îò 21.12.2010 ã.) Àêî ïðè çàâåæäàíåòî íà äåëîòî îòâåòíèêúò íÿìà ðåãèñòðèðàí ïîñòîÿíåí èëè íàñòîÿù àäðåñ, ïî èñêàíå íà èùåöà ñúîáùåíèåòî äî íåãî çà çàâåäåíîòî äåëî ñå èçâúðøâà ÷ðåç ïóáëèêàöèÿ â íåîôèöèàëíèÿ ðàçäåë íà "Äúðæàâåí âåñòíèê". Ñúäúò ðàçðåøàâà âðú÷âàíåòî äà ñòàíå ïî òîçè ðåä, ñëåä êàòî èùåöúò óäîñòîâåðè ÷ðåç ñïðàâêà, ÷å îòâåòíèêúò íÿìà àäðåñíà ðåãèñòðàöèÿ è èùåöúò ïîòâúðäè ñ äåêëàðàöèÿ, ÷å íå ìó å èçâåñòåí àäðåñúò íà îòâåòíèêà â ÷óæáèíà.
 (2) (Èçì. - ÄÂ, áð. 100 îò 2010 ã., â ñèëà îò 21.12.2010 ã.) Àêî âúïðåêè ïóáëèêàöèÿòà îòâåòíèêúò íå ñå ÿâè â ñúäà, çà äà ïîëó÷è ïðåïèñè îò èñêîâàòà ìîëáà è ïðèëîæåíèÿòà, ñúäúò ìó íàçíà÷àâà îñîáåí ïðåäñòàâèòåë íà ðàçíîñêè íà èùåöà.
 Ìÿñòî íà âðú÷âàíå
×ë. 49. Ìÿñòî íà âðú÷âàíå å æèëèùåòî, âèëàòà, ìåñòîðàáîòàòà, ìåñòîñëóæåíåòî, ñåäàëèùåòî, ìÿñòîòî çà îñúùåñòâÿâàíå íà ñòîïàíñêà äåéíîñò èëè äðóãî ìÿñòî, êîåòî ñå îáèòàâà îò àäðåñàòà, êàêòî è âñÿêî äðóãî ìÿñòî, íà êîåòî àäðåñàòúò ìîæå äà áúäå íàìåðåí.
 Âðú÷âàíå íà òúðãîâöè è þðèäè÷åñêè ëèöà
×ë. 50. (1) Ìÿñòîòî íà âðú÷âàíå íà òúðãîâåö è íà þðèäè÷åñêî ëèöå, êîåòî å âïèñàíî â ñúîòâåòíèÿ ðåãèñòúð, å ïîñëåäíèÿò ïîñî÷åí â ðåãèñòúðà àäðåñ.
 (2) Àêî ëèöåòî å íàïóñíàëî àäðåñà ñè è â ðåãèñòúðà íå å âïèñàí íîâèÿò ìó àäðåñ, âñè÷êè ñúîáùåíèÿ ñå ïðèëàãàò ïî äåëîòî è ñå ñìÿòàò çà ðåäîâíî âðú÷åíè.
 (3) Âðú÷âàíåòî íà òúðãîâöè è íà þðèäè÷åñêè ëèöà ñòàâà â êàíöåëàðèèòå èì è ìîæå äà ñå èçâúðøè íà âñåêè ñëóæèòåë èëè ðàáîòíèê, êîéòî å ñúãëàñåí äà ãè ïðèåìå. Ïðè óäîñòîâåðÿâàíå íà âðú÷âàíåòî âðú÷èòåëÿò ïîñî÷âà èìåíàòà è äëúæíîñòòà íà ïîëó÷àòåëÿ.
 (4) Êîãàòî âðú÷èòåëÿò íå íàìåðè äîñòúï äî êàíöåëàðèÿòà èëè íå íàìåðè íÿêîé, êîéòî å ñúãëàñåí äà ïîëó÷è ñúîáùåíèåòî, òîé çàëåïâà óâåäîìëåíèå ïî ÷ë. 47, àë. 1 . Âòîðî óâåäîìëåíèå íå ñå çàëåïâà.
 Âðú÷âàíå íà àäâîêàò
×ë. 51. (1) Âðú÷âàíåòî íà àäâîêàò ñòàâà ëè÷íî â íåãîâàòà êàíòîðà èëè íà âñÿêî ìÿñòî, êúäåòî òîé ñå íàìèðà ïî ñëóæáà. Âðú÷âàíåòî â êàíòîðàòà ìîæå äà ñå èçâúðøè íà âñÿêî ëèöå, êîåòî ðàáîòè èëè ñúòðóäíè÷è íà àäâîêàòà. Ïðè óäîñòîâåðÿâàíå íà âðú÷âàíåòî âðú÷èòåëÿò ïîñî÷âà èìåòî è êà÷åñòâîòî íà ïîëó÷àòåëÿ.
 (2) Êîãàòî â àäâîêàòñêàòà êàíòîðà íå ìîæå äà áúäå íàìåðåíî ëèöå, êîåòî äà ïîëó÷è ñúîáùåíèåòî, âðú÷èòåëÿò çàëåïâà óâåäîìëåíèå ïî ÷ë. 47, àë. 1 . Âòîðî óâåäîìëåíèå íå ñå çàëåïâà.
 (3) Àäâîêàòúò íå ìîæå äà îòêàæå ïîëó÷àâàíåòî íà ñúîáùåíèåòî íà ñâîÿ äîâåðèòåë, îñâåí ñëåä îòòåãëÿíå íà ïúëíîìîùíîòî ïî ðåäà íà ÷ë. 35, îòêàç îò ïúëíîìîùèå ïî ÷ë. 36 , êàêòî è êîãàòî îò ïúëíîìîùíîòî íåäâóñìèñëåíî ëè÷è, ÷å íå ñå îòíàñÿ çà èíñòàíöèÿòà, çà êîÿòî å ïðèçîâàâàíåòî. Îòêàçúò íà àäâîêàòà äà ïðèåìå ñúîáùåíèåòî ñå îòáåëÿçâà â ðàçïèñêàòà è ñå óäîñòîâåðÿâà ñ ïîäïèñà íà âðú÷èòåëÿ. Îòêàçúò íå çàñÿãà ðåäîâíîñòòà íà âðú÷âàíåòî.
 Âðú÷âàíå íà äúðæàâíè ó÷ðåæäåíèÿ è îáùèíè
×ë. 52. Äúðæàâíèòå ó÷ðåæäåíèÿ è îáùèíèòå ñà äëúæíè äà îñèãóðÿò ñëóæèòåë, êîéòî äà ïðèåìà ñúîáùåíèÿ â ðàáîòíîòî âðåìå.
 Âðú÷âàíå íà ïðåáèâàâàùè â ñòðàíàòà ÷óæäåíöè
×ë. 53. Âðú÷âàíåòî íà ïðåáèâàâàùèòå â ñòðàíàòà ÷óæäåíöè ñå èçâúðøâà íà àäðåñà, çàÿâåí â ñúîòâåòíèòå àäìèíèñòðàòèâíè ñëóæáè.
 Ïîïðàâÿíå íà íåðåäîâíîñòè ïðè âðú÷âàíå
×ë. 54. Àêî ïðè âðú÷âàíåòî èìà íåðåäîâíîñòè, ñúùîòî ñå ñìÿòà çà èçâúðøåíî â ìîìåíòà, â êîéòî ñúîáùåíèåòî äåéñòâèòåëíî å äîñòèãíàëî äî àäðåñàòà.
Îáðàçöè
×ë. 55. Ìèíèñòúðúò íà ïðàâîñúäèåòî èçäàâà íàðåäáà, ñ êîÿòî óòâúðæäàâà îáðàçöèòå íà âñè÷êè êíèæà, ñâúðçàíè ñ âðú÷âàíåòî.
 Ðàçäåë II
Ïðèçîâàâàíå

Ïðèçîâêè
×ë. 56. (1) Ñúäúò ïðèçîâàâà ñòðàíèòå çà çàñåäàíèÿòà ïî äåëîòî.
 (2) Ñòðàíèòå, êîèòî ñà ðåäîâíî ïðèçîâàíè, ïðè îòëàãàíå íà äåëîòî íå ñå ïðèçîâàâàò çà ñëåäâàùîòî çàñåäàíèå, êîãàòî äàòàòà ìó å îáÿâåíà â çàñåäàíèåòî.
 (3) Ïðèçîâàâàíåòî ñå èçâúðøâà íàé-êúñíî åäíà ñåäìèöà ïðåäè çàñåäàíèåòî. Òîâà ïðàâèëî íå ñå ïðèëàãà â èçïúëíèòåëíèÿ ïðîöåñ.
 Ñúäúðæàíèå íà ïðèçîâêàòà
×ë. 57. Â ïðèçîâêàòà ñå ïîñî÷âàò:
 1. ñúäúò, êîéòî ÿ èçäàâà;
 2. èìåòî è àäðåñúò íà ïðèçîâàâàíèÿ;
 3. ïî êîå äåëî è â êàêâî êà÷åñòâî ñå ïðèçîâàâà;
 4. ìÿñòîòî è âðåìåòî íà çàñåäàíèåòî, è
 5. çàêîííèòå ïîñëåäèöè îò íåÿâÿâàíåòî.
 Ðåä çà âðú÷âàíå íà ïðèçîâêèòå
×ë. 58. Ïðèçîâêèòå ïî äåëîòî ñå âðú÷âàò ïî ðåäà çà âðú÷âàíå íà ñúîáùåíèÿòà.
 Ãëàâà ñåäìà
ÑÐÎÊÎÂÅ È ÂÚÇÑÒÀÍÎÂßÂÀÍÅ ÍÀ ÑÐÎÊÎÂÅ

Ðàçäåë I
Ñðîêîâå

Îïðåäåëÿíå íà ñðîêîâåòå
×ë. 59. Ñðîêîâåòå â ïðîöåñà, êîãàòî íå ñà óñòàíîâåíè îò çàêîíà, ñå îïðåäåëÿò îò ñúäà.
 Èç÷èñëÿâàíå íà ñðîêîâåòå
×ë. 60. (1) Ñðîêúò ñå èç÷èñëÿâà ïî ãîäèíè, ìåñåöè, ñåäìèöè è äíè.
 (2) Ñðîêúò, êîéòî ñå áðîè íà ãîäèíè, èçòè÷à â ñúîòâåòíèÿ äåí íà ïîñëåäíàòà ãîäèíà, à àêî ìåñåöúò â ïîñëåäíàòà ãîäèíà íÿìà ñúîòâåòíî ÷èñëî, ñðîêúò èçòè÷à â ïîñëåäíèÿ ìó äåí.
 (3) Ñðîêúò, êîéòî ñå áðîè íà ìåñåöè, èçòè÷à íà ñúîòâåòíîòî ÷èñëî íà ïîñëåäíèÿ ìåñåö, à àêî ïîñëåäíèÿò ìåñåö íÿìà ñúîòâåòíî ÷èñëî, ñðîêúò èçòè÷à â ïîñëåäíèÿ ìó äåí.
 (4) Ñðîêúò, êîéòî ñå áðîè íà ñåäìèöè, èçòè÷à â ñúîòâåòíèÿ äåí íà ïîñëåäíàòà ñåäìèöà.
 (5) Ñðîêúò, êîéòî ñå áðîè íà äíè, ñå èç÷èñëÿâà îò äåíÿ, ñëåäâàù òîçè, îò êîéòî çàïî÷âà äà òå÷å ñðîêúò, è èçòè÷à â êðàÿ íà ïîñëåäíèÿ äåí.
 (6) Êîãàòî ïîñëåäíèÿò äåí îò ñðîêà å íåïðèñúñòâåí, ñðîêúò èçòè÷à â ïúðâèÿ ñëåäâàù ïðèñúñòâåí äåí.
 Ñïèðàíå íà ñðîêà
×ë. 61. (1) (Ïðåäèøåí òåêñò íà ÷ë. 61 – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Ïðè ñïèðàíå íà ïðîèçâîäñòâîòî ñå ñïèðàò è âñè÷êè çàïî÷íàëè äà òåêàò, íî íåèçòåêëè îùå ñðîêîâå. Â òîçè ñëó÷àé ñïèðàíåòî íà ñðîêà çàïî÷âà îò îíîâà ñúáèòèå, ïî ïîâîä íà êîåòî å áèëî ñïðÿíî ïðîèçâîäñòâîòî.
 (2) (Íîâà – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã., îòì., áð. 65 îò 2018 ã., â ñèëà îò 1.09.2018 ã.).
 Èçòè÷àíå íà ñðîêà
×ë. 62. (1) Ïîñëåäíèÿò äåí íà ñðîêà ïðîäúëæàâà äî êðàÿ íà äâàäåñåò è ÷åòâúðòèÿ ÷àñ, íî àêî òðÿáâà äà ñå èçâúðøè äåéñòâèå èëè ïðåäñòàâè íåùî â ñúäà, ñðîêúò èçòè÷à â ìîìåíòà íà ïðèêëþ÷âàíå íà ðàáîòíîòî âðåìå.
 (2) Ñðîêúò íå ñå ñìÿòà çà ïðîïóñíàò, êîãàòî èçïðàùàíåòî íà ìîëáàòà å ñòàíàëî ïî ïîùàòà. Òîé íå ñå ñìÿòà çà ïðîïóñíàò è êîãàòî òÿ å ïîäàäåíà â äðóã ñúä èëè â ïðîêóðàòóðàòà â ñðîêà, îñâåí àêî å ïîäàäåíà ïî åëåêòðîíåí ïúò.
 (3) Êîãàòî ñúäúò îïðåäåëè ïî-äúëúã îò óñòàíîâåíèÿ â çàêîí ñðîê, èçâúðøåíîòî äåéñòâèå ñëåä çàêîííèÿ, íî ïðåäè èçòè÷àíå íà îïðåäåëåíèÿ îò ñúäà ñðîê, íå ñå ñìÿòà çà ïðîñðî÷åíî.
 Ïðîäúëæàâàíå íà ñðîêà
×ë. 63. (1) Çàêîííèòå è îïðåäåëåíèòå îò ñúäà ñðîêîâå ìîãàò äà áúäàò ïðîäúëæàâàíè îò ñúäà ïî ìîëáà íà çàèíòåðåñîâàíàòà ñòðàíà, ïîäàäåíà ïðåäè èçòè÷àíåòî èì, ïðè íàëè÷èå íà óâàæèòåëíè ïðè÷èíè.
 (2) Íîâîîïðåäåëåíèÿò ñðîê íå ìîæå äà áúäå ïî-êðàòúê îò ïúðâîíà÷àëíèÿ. Ïðîäúëæàâàíåòî íà ñðîêà òå÷å îò èçòè÷àíåòî íà ïúðâîíà÷àëíèÿ.
 (3) Àëèíåÿ 1 íå ñå ïðèëàãà çà ñðîêîâåòå çà îáæàëâàíå è çà ïîäàâàíå íà ìîëáà çà îòìÿíà íà âëÿçëî â ñèëà ðåøåíèå.
 Ðàçäåë II
Âúçñòàíîâÿâàíå íà ñðîêîâå

Óñëîâèÿ
×ë. 64. (1) Ïðîöåñóàëíèòå äåéñòâèÿ, èçâúðøåíè ñëåä êàòî ñà èçòåêëè óñòàíîâåíèòå ñðîêîâå, íå ñå âçåìàò ïðåäâèä îò ñúäà.
 (2) Ñòðàíàòà, êîÿòî å ïðîïóñíàëà óñòàíîâåíèÿ îò çàêîíà èëè îïðåäåëåíèÿ îò ñúäà ñðîê, ìîæå äà ïîèñêà íåãîâîòî âúçñòàíîâÿâàíå, àêî äîêàæå, ÷å ïðîïóñêàíåòî ñå äúëæè íà îñîáåíè íåïðåäâèäåíè îáñòîÿòåëñòâà, êîèòî íå å ìîãëà äà ïðåîäîëåå.
 (3) Ìîëáàòà çà âúçñòàíîâÿâàíå ñå ïîäàâà â åäíîñåäìè÷åí ñðîê îò ñúîáùåíèåòî çà ïðîïóñêàíåòî ìó. Íå ñå äîïóñêà âúçñòàíîâÿâàíå, àêî å áèëî âúçìîæíî ïðîäúëæàâàíå íà ñðîêà çà èçâúðøâàíåòî íà ïðîïóñíàòîòî äåéñòâèå.
 (4) Íå ìîæå äà áúäå ïðîäúëæàâàí ñðîêúò çà ïîäàâàíå íà ìîëáà çà âúçñòàíîâÿâàíå íà ñðîê.
 Ìîëáà çà âúçñòàíîâÿâàíå
×ë. 65. (1) Â ìîëáàòà ñå ïîñî÷âàò:
 1. âñè÷êè îáñòîÿòåëñòâà, êîèòî ÿ îáîñíîâàâàò;
 2. âñè÷êè äîêàçàòåëñòâà çà îñíîâàòåëíîñòòà é.
 (2) Åäíîâðåìåííî ñ ìîëáàòà çà âúçñòàíîâÿâàíå íà ñðîêà ñå ïîäàâàò îíåçè êíèæà, çà ïîäàâàíåòî íà êîèòî ñå èçèñêâà âúçñòàíîâÿâàíåòî íà ñðîêà, à àêî ñðîêúò å çà âíàñÿíå íà ñóìè çà ðàçíîñêè, ñúäúò îïðåäåëÿ íîâ ñðîê çà âíàñÿíåòî èì.
 (3) Ïîäàâàíåòî íà ìîëáàòà íå ñïèðà õîäà íà äåëîòî.
 Ïðîöåäóðà
×ë. 66. (1) Ìîëáàòà ñå ïîäàâà ñ ïðåïèñ çà íàñðåùíàòà ñòðàíà, êîÿòî ìîæå äà äàäå îòãîâîð â åäíîñåäìè÷åí ñðîê. Ìîëáàòà ñå ðàçãëåæäà â îòêðèòî çàñåäàíèå.
 (2) Ñðåùó îïðåäåëåíèåòî, ñ êîåòî ñå îòêàçâà âúçñòàíîâÿâàíå íà ñðîêà, ìîæå äà ñå ïîäàäå ÷àñòíà æàëáà.
 (3) Êîãàòî óâàæàâàíåòî íà ìîëáàòà íàëàãà ïðîâåæäàíå íà îòêðèòî ñúäåáíî çàñåäàíèå, ñúäúò ïðè íåîáõîäèìîñò ìîæå äà îòìåíè äåéñòâèÿòà, èçâúðøåíè ïðåäè âúçñòàíîâÿâàíåòî íà ñðîêà.
 Ðàçíîñêè
×ë. 67. Âñè÷êè ðàçíîñêè, êîèòî ñà ïðîèçòåêëè çà íàñðåùíàòà ñòðàíà îò ïðîïóñêàíåòî íà ñðîêà è â ïðîèçâîäñòâîòî ïî âúçñòàíîâÿâàíå íà ñðîêà, ñå ïîíàñÿò îò ìîëèòåëÿ.
Ãëàâà îñìà
ÒÀÊÑÈ È ÐÀÇÍÎÑÊÈ

Ðàçäåë I
Öåíà íà èñêà

Öåíà íà èñêà
×ë. 68. Ïàðè÷íàòà îöåíêà íà ïðåäìåòà íà äåëîòî å öåíà íà èñêà.
Ðàçìåð íà öåíàòà íà èñêà
×ë. 69. (1) Ðàçìåðúò íà öåíàòà íà èñêà å:
 1. ïî èñêîâå çà ïàðè÷íè âçåìàíèÿ - òúðñåíàòà ñóìà;
 2. ïî èñêîâå çà ñîáñòâåíîñò è äðóãè âåùíè ïðàâà âúðõó èìîò - äàíú÷íàòà îöåíêà, à àêî íÿìà òàêàâà - ïàçàðíàòà öåíà íà âåùíîòî ïðàâî;
 3. ïî èñêîâå çà íàðóøåíî âëàäåíèå - åäíà ÷åòâúðò îò ðàçìåðà ïî ò. 2;
 4. ïî èñêîâå çà ñúùåñòâóâàíå, çà óíèùîæàâàíå èëè çà ðàçâàëÿíå íà äîãîâîð è çà ñêëþ÷âàíå íà îêîí÷àòåëåí äîãîâîð - ñòîéíîñòòà íà äîãîâîðà, à êîãàòî äîãîâîðúò èìà çà ïðåäìåò âåùíè ïðàâà âúðõó èìîò - ðàçìåðèòå ïî ò. 2;
 5. ïî èñêîâå çà ñúùåñòâóâàíå èëè ïðåêðàòÿâàíå íà äîãîâîð çà íàåì - íàåìúò çà åäíà ãîäèíà;
 6. ïî èñêîâå çà ïåðèîäè÷íè ïëàòåæè çà îïðåäåëåíî âðåìå - ñáîðúò íà âñè÷êè ïëàòåæè;
 7. ïî èñêîâå çà ïåðèîäè÷íè ïëàòåæè çà íåîïðåäåëåíî âðåìå èëè çà ïîæèçíåíè ïëàòåæè - ñáîðúò íà ïëàòåæèòå çà òðè ãîäèíè.
 (2) Ïî èñêîâå, êîèòî íå ñà ïîñî÷åíè â àë. 1, ñúäúò îïðåäåëÿ ïúðâîíà÷àëíà öåíà íà èñêà.
 Îïðåäåëÿíå íà öåíàòà íà èñêà
×ë. 70. (1) Öåíàòà íà èñêà ñå ïîñî÷âà îò èùåöà. Âúïðîñ çà öåíàòà íà èñêà ìîæå äà ñå ïîâäèãíå îò îòâåòíèêà èëè ñëóæåáíî îò ñúäà íàé-êúñíî â ïúðâîòî çàñåäàíèå çà ðàçãëåæäàíå íà äåëîòî. Â ñëó÷àé íà íåñúîòâåòñòâèå íà óêàçàíàòà öåíà ñ äåéñòâèòåëíàòà ñúäúò îïðåäåëÿ öåíàòà íà èñêà.
 (2) Îïðåäåëåíèåòî íà ñúäà, ñ êîåòî ñå óâåëè÷àâà öåíàòà íà èñêà, ïîäëåæè íà îáæàëâàíå ñ ÷àñòíà æàëáà.
 (3) Ïî èñêîâå, ïî êîèòî îöåíêàòà ïðåäñòàâëÿâà çàòðóäíåíèå â ìîìåíòà íà ïðåäÿâÿâàíå íà èñêà, öåíàòà íà èñêà ñå îïðåäåëÿ ïðèáëèçèòåëíî îò ñúäà, êàòî âïîñëåäñòâèå ñå èçèñêà äîïúëíèòåëíà òàêñà èëè ñå âðúùà íàäâçåòàòà ñúîáðàçíî öåíàòà, êîÿòî ñúäúò îïðåäåëÿ ïðè ðåøàâàíå íà äåëîòî.
 Ðàçäåë II
Äúðæàâíè òàêñè è ðàçíîñêè

Çàäúëæåíèå çà òàêñè è ðàçíîñêè
×ë. 71. (1) Ïî âîäåíå íà äåëîòî ñå ñúáèðàò äúðæàâíè òàêñè âúðõó öåíàòà íà èñêà è ðàçíîñêè çà ïðîèçâîäñòâîòî. Êîãàòî èñêúò å íåîöåíÿåì, ðàçìåðúò íà äúðæàâíàòà òàêñà ñå îïðåäåëÿ îò ñúäà.
 (2) (Èçì. – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Êîãàòî ïðåäìåò íà äåëîòî å ïðàâî íà ñîáñòâåíîñò èëè äðóãè âåùíè ïðàâà âúðõó èìîò, êàêòî è ïî èñêîâåòå çà ñúùåñòâóâàíå, çà óíèùîæàâàíå èëè çà ðàçâàëÿíå íà äîãîâîð ñ ïðåäìåò âåùíè ïðàâà âúðõó èìîò è çà ñêëþ÷âàíå íà îêîí÷àòåëåí äîãîâîð ñ òàêúâ ïðåäìåò, ðàçìåðúò íà äúðæàâíàòà òàêñà ñå îïðåäåëÿ âúðõó åäíà ÷åòâúðò îò öåíàòà íà èñêà.
 Äúðæàâíè òàêñè ïðè ñúåäèíÿâàíå íà èñêîâå
×ë. 72. (Èçì. – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) (1) Çà ïðåäÿâåíèòå ñ åäíà ìîëáà èñêîâå â çàùèòà íà åäèí èíòåðåñ ñå ñúáèðà åäíà äúðæàâíà òàêñà âúðõó çàùèòàâàíèÿ èíòåðåñ íåçàâèñèìî îò áðîÿ íà îòâåòíèöèòå.
 (2) Çà ïðåäÿâåíèòå ñ åäíà ìîëáà èñêîâå â çàùèòà íà ðàçëè÷íè èíòåðåñè ìèíèìàëíàòà òàêñà ñå ñúáèðà îò âñè÷êè èíòåðåñè.
 Äúðæàâíè òàêñè
×ë. 73. (1) Äúðæàâíèòå òàêñè ñà ïðîñòè è ïðîïîðöèîíàëíè.
 (2) Ïðîñòèòå òàêñè ñå îïðåäåëÿò âúç îñíîâà íà íåîáõîäèìèòå ìàòåðèàëíî-òåõíè÷åñêè è àäìèíèñòðàòèâíè ðàçõîäè ïî ïðîèçâîäñòâîòî. Ïðîïîðöèîíàëíèòå òàêñè ñå îïðåäåëÿò âúðõó èíòåðåñà.
 (3) Äúðæàâíàòà òàêñà ñå ñúáèðà ïðè ïðåäÿâÿâàíå íà èñêàíåòî çà çàùèòà èëè ñúäåéñòâèå è ïðè èçäàâàíå íà äîêóìåíòà, çà êîéòî ñå ïëàùà òàêñà, ñúãëàñíî òàðèôà, ïðèåòà îò Ìèíèñòåðñêèÿ ñúâåò.
 (4) (Íîâà - ÄÂ, áð. 49 îò 2012 ã., èçì., áð. 86 îò 2017 ã., áð. 96 îò 2017 ã., â ñèëà îò 1.01.2018 ã.) Ïðîöåíòúò íà ïðîïîðöèîíàëíàòà òàêñà ïî èçïúëíèòåëíèòå äåëà íàìàëÿâà ñ óâåëè÷àâàíå íà èíòåðåñà, êàòî òàêñàòà íå ìîæå äà íàäâèøàâà ìàêñèìàëíèÿ ðàçìåð, îïðåäåëåí â òàðèôàòà ïî àë. 3. Ïðîïîðöèîíàëíà òàêñà çà îïèñ ñå íà÷èñëÿâà âúðõó ïî-ìàëêàòà ñóìà îò öåíàòà íà îïèñàíàòà âåù è îò ïàðè÷íîòî âçåìàíå. Îò òàêñàòà çà èçïúëíåíèå íà ïàðè÷íî âçåìàíå ñå ïðèñïàäà ïðîïîðöèîíàëíàòà òàêñà çà îïèñ, êîÿòî íå ìîæå äà íàäâèøàâà ñ ïîâå÷å îò åäíà âòîðà íåéíèÿ ðàçìåð, îïðåäåëåíà êúì ìîìåíòà íà èçâúðøâàíå íà îïèñà. Ñáîðúò îò âñè÷êè ïðîïîðöèîíàëíè òàêñè çà ñìåòêà íà äëúæíèêà èëè íà âçèñêàòåëÿ â åäíî èçïúëíèòåëíî ïðîèçâîäñòâî íå ìîæå äà íàäâèøàâà åäíà äåñåòà îò çàäúëæåíèåòî, îñâåí êîãàòî òåõíèÿò ìèíèìàëåí ðàçìåð, îïðåäåëåí â òàðèôàòà, íàäâèøàâà òîçè ðàçìåð. Çà çàäúëæåíèå â ðàçìåð íàä ÷åòèðèäåñåò è ïåò ìèíèìàëíè ðàáîòíè çàïëàòè òîçè ñáîð íå ìîæå äà íàäâèøàâà åäíà ïåòíàäåñåòà îò çàäúëæåíèåòî, íî íå ïî-ìàëêî îò òðè ìèíèìàëíè ðàáîòíè çàïëàòè.
 Òàêñè ïî èçïúëíåíèåòî
×ë. 73à. (Íîâ – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) (1) Ñáîðúò îò âñè÷êè òàêñè ïî èçïúëíåíèåòî çà ñìåòêà íà äëúæíèêà â åäíî èçïúëíèòåëíî ïðîèçâîäñòâî íå ìîæå äà íàäâèøàâà çà çàäúëæåíèÿ â ðàçìåð:
 1. äî 10 íà ñòî îò ìèíèìàëíàòà ðàáîòíà çàïëàòà – 30 íà ñòî îò ìèíèìàëíàòà ðàáîòíà çàïëàòà;
 2. îò 10 äî 20 íà ñòî îò ìèíèìàëíàòà ðàáîòíà çàïëàòà – 40 íà ñòî îò ìèíèìàëíàòà ðàáîòíà çàïëàòà;
 3. îò 20 äî 50 íà ñòî îò ìèíèìàëíàòà ðàáîòíà çàïëàòà – 50 íà ñòî îò ìèíèìàëíàòà ðàáîòíà çàïëàòà;
 4. îò 50 íà ñòî äî åäíà ìèíèìàëíà ðàáîòíà çàïëàòà – 70 íà ñòî îò ìèíèìàëíàòà ðàáîòíà çàïëàòà;
 5. îò åäíà äî äâå ìèíèìàëíè ðàáîòíè çàïëàòè – 80 íà ñòî îò ìèíèìàëíàòà ðàáîòíà çàïëàòà;
 6. îò äâå äî òðè ìèíèìàëíè ðàáîòíè çàïëàòè – 90 íà ñòî îò ìèíèìàëíàòà ðàáîòíà çàïëàòà.
 (2) Â îáùèÿ ñáîð íà òàêñèòå ïî èçïúëíåíèåòî íå ñå âêëþ÷âàò òàêñèòå âúâ âðúçêà ñ àäìèíèñòðèðàíå íà æàëáè ñðåùó äåéñòâèÿ íà ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë, êàêòî è çà óâåäîìÿâàíå íà ïðèñúåäèíåíè âçèñêàòåëè è çà ïðèñúåäèíÿâàíåòî èì. 
(3) Â ñëó÷àèòå, êîãàòî å äîñòèãíàò îáùèÿò ñáîð íà òàêñèòå ïî àë. 1 è âçèñêàòåëÿò ïîèñêà íîâè èçïúëíèòåëíè äåéñòâèÿ, òàêñèòå çà òÿõ ñà çà íåãîâà ñìåòêà è íå ñå äúëæàò îò äëúæíèêà.
 Èçìåíåíèå íà èñêàíåòî
×ë. 74. Ïðè íàìàëåíèå íà èñêàíåòî âíåñåíàòà òàêñà íå ñå âðúùà. Ïðè óâåëè÷åíèå íà èñêàíåòî òàêñàòà âúðõó ðàçëèêàòà ñå äîâíàñÿ.
 Îïðåäåëÿíå íà ðàçíîñêèòå
×ë. 75. Âúçíàãðàæäåíèåòî íà ñâèäåòåëèòå ñå îïðåäåëÿ îò ñúäà ñ îãëåä íà îòäåëåíîòî âðåìå è íàïðàâåíèòå ðàçíîñêè, à âúçíàãðàæäåíèåòî íà âåùèòå ëèöà ñå îïðåäåëÿ îò ñúäà ñ îãëåä íà èçâúðøåíàòà ðàáîòà è íàïðàâåíèòå ðàçíîñêè.
 Ïðåäâàðèòåëíî âíàñÿíå íà ðàçíîñêèòå
×ë. 76. Âñÿêà ñòðàíà ïðåäâàðèòåëíî âíàñÿ â ñúäà ðàçíîñêèòå ïî äåéñòâèÿòà, êîèòî å ïîèñêàëà. Ñóìèòå çà ðàçíîñêè ïî äåéñòâèÿ ïî èñêàíå íà äâåòå ñòðàíè èëè ïî èíèöèàòèâà íà ñúäà ñå âíàñÿò îò äâåòå ñòðàíè èëè îò åäíàòà ñòðàíà ñïîðåä îáñòîÿòåëñòâàòà.
 Ïðèíóäèòåëíî ñúáèðàíå íà ðàçíîñêè
×ë. 77. Àêî ñòðàíàòà îñòàíå çàäúëæåíà çà ðàçíîñêè, ñúäúò ïîñòàíîâÿâà îïðåäåëåíèå çà ïðèíóäèòåëíîòî èì ñúáèðàíå.
 Ïðèñúæäàíå íà ðàçíîñêè
×ë. 78. (1) Çàïëàòåíèòå îò èùåöà òàêñè, ðàçíîñêè ïî ïðîèçâîäñòâîòî è âúçíàãðàæäåíèå çà åäèí àäâîêàò, àêî å èìàë òàêúâ, ñå çàïëàùàò îò îòâåòíèêà ñúðàçìåðíî ñ óâàæåíàòà ÷àñò îò èñêà.
 (2) Àêî îòâåòíèêúò ñ ïîâåäåíèåòî ñè íå å äàë ïîâîä çà çàâåæäàíå íà äåëîòî è àêî ïðèçíàå èñêà, ðàçíîñêèòå ñå âúçëàãàò âúðõó èùåöà.
 (3) Îòâåòíèêúò ñúùî èìà ïðàâî äà èñêà çàïëàùàíå íà íàïðàâåíèòå îò íåãî ðàçíîñêè ñúðàçìåðíî ñ îòõâúðëåíàòà ÷àñò îò èñêà.
 (4) Îòâåòíèêúò èìà ïðàâî íà ðàçíîñêè è ïðè ïðåêðàòÿâàíå íà äåëîòî.
 (5) Àêî çàïëàòåíîòî îò ñòðàíàòà âúçíàãðàæäåíèå çà àäâîêàò å ïðåêîìåðíî ñúîáðàçíî äåéñòâèòåëíàòà ïðàâíà è ôàêòè÷åñêà ñëîæíîñò íà äåëîòî, ñúäúò ìîæå ïî èñêàíå íà íàñðåùíàòà ñòðàíà äà ïðèñúäè ïî-íèñúê ðàçìåð íà ðàçíîñêèòå â òàçè èì ÷àñò, íî íå ïî-ìàëêî îò ìèíèìàëíî îïðåäåëåíèÿ ðàçìåð ñúîáðàçíî ÷ë. 36 îò Çàêîíà çà àäâîêàòóðàòà. 
(6) Êîãàòî äåëîòî å ðåøåíî â ïîëçà íà ëèöå, îñâîáîäåíî îò äúðæàâíà òàêñà èëè îò ðàçíîñêè ïî ïðîèçâîäñòâîòî, îñúäåíîòî ëèöå å äëúæíî äà çàïëàòè âñè÷êè äúëæàùè ñå òàêñè è ðàçíîñêè. Ñúîòâåòíèòå ñóìè ñå ïðèñúæäàò â ïîëçà íà ñúäà.
 (7) Àêî ïðåòåíöèÿòà íà ëèöåòî, êîåòî å ïîëó÷èëî ïðàâíà ïîìîù, áúäå óâàæåíà, èçïëàòåíîòî àäâîêàòñêî âúçíàãðàæäåíèå ñå ïðèñúæäà â ïîëçà íà Íàöèîíàëíîòî áþðî çà ïðàâíà ïîìîù ñúðàçìåðíî ñ óâàæåíàòà ÷àñò îò èñêà. Â ñëó÷àèòå íà îñúäèòåëíî ðåøåíèå ëèöåòî, ïîëó÷èëî ïðàâíà ïîìîù, äúëæè ðàçíîñêè ñúðàçìåðíî ñ îòõâúðëåíàòà ÷àñò îò èñêà.
 (8) (*) (Èçì. – ÄÂ, áð. 8 îò 2017 ã.) Â ïîëçà íà þðèäè÷åñêè ëèöà èëè åäíîëè÷íè òúðãîâöè ñå ïðèñúæäà è âúçíàãðàæäåíèå â ðàçìåð, îïðåäåëåí îò ñúäà, àêî òå ñà áèëè çàùèòàâàíè îò þðèñêîíñóëò. Ðàçìåðúò íà ïðèñúäåíîòî âúçíàãðàæäåíèå íå ìîæå äà íàäõâúðëÿ ìàêñèìàëíèÿ ðàçìåð çà ñúîòâåòíèÿ âèä äåëî, îïðåäåëåí ïî ðåäà íà ÷ë. 37 îò Çàêîíà çà ïðàâíàòà ïîìîù.
 (9) Ïðè ïðèêëþ÷âàíå íà äåëîòî ñúñ ñïîãîäáà ïîëîâèíàòà îò âíåñåíàòà äúðæàâíà òàêñà ñå âðúùà íà èùåöà. Ðàçíîñêèòå ïî ïðîèçâîäñòâîòî è ïî ñïîãîäáàòà îñòàâàò âúðõó ñòðàíèòå, êàêòî ñà ãè íàïðàâèëè, àêî íå å óãîâîðåíî äðóãî.
 (10) Íà òðåòîòî ëèöå ïîìàãà÷ íå ñå ïðèñúæäàò ðàçíîñêè, íî òî äúëæè ðàçíîñêèòå, êîèòî å ïðè÷èíèëî ñúñ ñâîèòå ïðîöåñóàëíè äåéñòâèÿ.
 (11) Êîãàòî â äåëîòî ó÷àñòâà êàòî ñòðàíà ïðîêóðîðúò, äúëæàùèòå ñå ðàçíîñêè ñå ïðèñúæäàò íà äúðæàâàòà èëè ñå çàïëàùàò îò íåÿ.

   ————————————————————————————————

(*) Áåë. ðåä. - Îòíîñíî ïðèëàãàíåòî íà íîðìàòà, âèæ ÐÅØÅÍÈÅ ÍÀ ÑÚÄÀ (ïúðâè ñúñòàâ) îò 23 íîåìâðè 2017 ãîäèíà ïî ñúåäèíåíè äåëà C-427/16 è C-428/16 ("×ÅÇ Åëåêòðî Áúëãàðèÿ" ÀÄ ñðåùó Éîðäàí Êîöåâ (C-427/16) è "Ôðîíòåêñ Èíòåðíåøúíúë" ÅÀÄ ñðåùó Åìèë ßíàêèåâ (C-428/16)). Âèæ ðàçðàáîòêàòà "Îñîáåíè ïðåþäèöèàëíè ïðîèçâîäñòâà". 

————————————————————————————————

Ðàçíîñêè ïî èçïúëíåíèåòî
×ë. 79. (1) Ðàçíîñêèòå ïî èçïúëíåíèåòî ñà çà ñìåòêà íà äëúæíèêà, îñâåí â ñëó÷àèòå, êîãàòî:
 1. äåëîòî ñå ïðåêðàòè ñúãëàñíî ÷ë. 433, îñâåí ïîðàäè ïëàùàíå, íàïðàâåíî ñëåä çàïî÷âàíå íà èçïúëíèòåëíîòî ïðîèçâîäñòâî, èëè
 2. èçïúëíèòåëíèòå äåéñòâèÿ áúäàò èçîñòàâåíè îò âçèñêàòåëÿ èëè áúäàò îòìåíåíè îò ñúäà;
 3. (íîâà – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) ðàçíîñêèòå, íàïðàâåíè îò âçèñêàòåëÿ, ñà çà èçïúëíèòåëíè ñïîñîáè, êîèòî íå ñà ïðèëîæåíè.
 (2) Êîãàòî òàêñèòå ïî èçïúëíåíèåòî íå ñà âíåñåíè îò âçèñêàòåëÿ, ñå ñúáèðàò îò äëúæíèêà.
 (3) (Íîâà - ÄÂ, áð. 49 îò 2012 ã.) Çà èçâúðøâàíå íà îïèñ íà èìóùåñòâî â ñðîêà çà äîáðîâîëíî èçïúëíåíèå òàêñà íå ñå ñúáèðà.
 Ñïèñúê íà ðàçíîñêèòå
×ë. 80. (Èçì. - ÄÂ, áð. 100 îò 2010 ã., â ñèëà îò 21.12.2010 ã.) Ñòðàíàòà, êîÿòî å ïîèñêàëà ïðèñúæäàíå íà ðàçíîñêè, ïðåäñòàâÿ íà ñúäà ñïèñúê íà ðàçíîñêèòå íàé-êúñíî äî ïðèêëþ÷âàíå íà ïîñëåäíîòî çàñåäàíèå â ñúîòâåòíàòà èíñòàíöèÿ. Â ïðîòèâåí ñëó÷àé òÿ íÿìà ïðàâî äà èñêà èçìåíåíèå íà ðåøåíèåòî â ÷àñòòà ìó çà ðàçíîñêèòå.
 Ïðèñúæäàíå íà ðàçíîñêè
×ë. 81. Âúâ âñåêè àêò, ñ êîéòî ïðèêëþ÷âà äåëîòî â ñúîòâåòíàòà èíñòàíöèÿ, ñúäúò ñå ïðîèçíàñÿ è ïî èñêàíåòî çà ðàçíîñêè.
 Ðàçïîðåæäàíå îòíîñíî âíåñåíè ñóìè çà ðàçíîñêè è ãàðàíöèè
×ë. 82. Âíåñåíèòå ñóìè çà ðàçíîñêè è ãàðàíöèè â ïàðè è öåííîñòè ñå âíàñÿò â ïðèõîä íà äúðæàâíèÿ áþäæåò, àêî íå áúäàò ïîèñêàíè â ñðîê åäíà ãîäèíà îò äàòàòà, êîãàòî ñà ñòàíàëè èçèñêóåìè.
 Îñâîáîæäàâàíå îò òàêñè è ðàçíîñêè
×ë. 83. (1) Òàêñè è ðàçíîñêè ïî ïðîèçâîäñòâîòî íà äåëàòà íå ñå âíàñÿò:
 1. îò èùöèòå - ðàáîòíèöè, ñëóæèòåëè è ÷ëåíîâå íà êîîïåðàöèè, ïî èñêîâå, ïðîèçòè÷àùè îò òðóäîâè ïðàâîîòíîøåíèÿ;
 2. îò èùöèòå - ïî èñêîâå çà èçäðúæêà;
 3. ïî èñêîâå, çàâåäåíè îò ïðîêóðîð;
 4. îò èùåöà - ïî èñêîâå çà âðåäè îò íåïîçâîëåíî óâðåæäàíå îò ïðåñòúïëåíèå, çà êîåòî èìà âëÿçëà â ñèëà ïðèñúäà;
 5. îò íàçíà÷åíèòå îò ñúäà îñîáåíè ïðåäñòàâèòåëè íà ñòðàíà, ÷èéòî àäðåñ íå å èçâåñòåí.
 (2) Òàêñè è ðàçíîñêè ïî ïðîèçâîäñòâîòî íå ñå âíàñÿò îò ôèçè÷åñêè ëèöà, çà êîèòî å ïðèçíàòî îò ñúäà, ÷å íÿìàò äîñòàòú÷íî ñðåäñòâà äà ãè çàïëàòÿò. Ïî ìîëáàòà çà îñâîáîæäàâàíå ñúäúò âçåìà ïðåäâèä:
 1. äîõîäèòå íà ëèöåòî è íà íåãîâîòî ñåìåéñòâî;
 2. èìóùåñòâåíîòî ñúñòîÿíèå, óäîñòîâåðåíî ñ äåêëàðàöèÿ;
 3. ñåìåéíîòî ïîëîæåíèå;
 4. çäðàâîñëîâíîòî ñúñòîÿíèå;
 5. òðóäîâàòà çàåòîñò;
 6. âúçðàñòòà;
 7. äðóãè êîíñòàòèðàíè îáñòîÿòåëñòâà.
 (3) Â ñëó÷àèòå ïî àë. 1 è 2 ðàçíîñêèòå ïî ïðîèçâîäñòâîòî ñå ïëàùàò îò ñóìèòå, ïðåäâèäåíè îò áþäæåòà íà ñúäà.
 Îñâîáîæäàâàíå â îñîáåíè ñëó÷àè
×ë. 84. Îñâîáîæäàâàò ñå îò çàïëàùàíå íà äúðæàâíà òàêñà, íî íå è îò ñúäåáíè ðàçíîñêè:
 1. (èçì. - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.; Ðåøåíèå ¹ 3 íà ÊÑ íà ÐÁ - áð. 63 îò 2008 ã.) äúðæàâàòà è äúðæàâíèòå ó÷ðåæäåíèÿ, îñâåí ïî èñêîâå çà ÷àñòíè äúðæàâíè âçåìàíèÿ è ïðàâà âúðõó âåùè - ÷àñòíà äúðæàâíà ñîáñòâåíîñò;
 2. Áúëãàðñêèÿò ÷åðâåí êðúñò;
 3. îáùèíèòå, îñâåí ïî èñêîâå çà ÷àñòíè îáùèíñêè âçåìàíèÿ è ïðàâà âúðõó âåùè - ÷àñòíà îáùèíñêà ñîáñòâåíîñò.
 Ãëàâà äåâåòà
ÃËÎÁÈ

Ãëîáà íà ñâèäåòåë
×ë. 85. (1) Àêî ïðèçîâàíèÿò â ñúäà ñâèäåòåë íå ñå ÿâè áåç óâàæèòåëíè ïðè÷èíè, ñúäúò ìó íàëàãà ãëîáà è ïîñòàíîâÿâà ïðèíóäèòåëíîòî ìó äîâåæäàíå çà ñëåäâàùîòî çàñåäàíèå.
 (2) Àêî ñâèäåòåëÿò îòêàæå äà äàäå ïîêàçàíèÿ áåç óâàæèòåëíè ïðè÷èíè, ñúäúò ìó íàëàãà ãëîáà.
 Ãëîáà íà âåùî ëèöå
×ë. 86. Àêî âåùî ëèöå íå ñå ÿâè, îòêàæå äà äàäå çàêëþ÷åíèå èëè íå ãî ïðåäñòàâè â ñðîê áåç óâàæèòåëíà ïðè÷èíà, ñúäúò ìó íàëàãà ãëîáà.
 Ãëîáà íà òðåòî ëèöå
×ë. 87. Àêî òðåòî íåó÷àñòâàùî â äåëîòî ëèöå îòêàæå äà ïðåäñòàâè ïîèñêàí ìó îò ñúäà äîêóìåíò èëè ïðåäìåò çà èçñëåäâàíå, çà êîéòî å óñòàíîâåíî, ÷å ñå íàìèðà ó íåãî, ñúäúò ìó íàëàãà ãëîáà è ãî ïîäêàíâà äà ãî ïðåäñòàâè.
 Ãëîáà çà íàðóøåíèÿ ïðè âðú÷âàíåòî
×ë. 88. (1) Ñúäúò íàëàãà ãëîáà íà âðú÷èòåë, êîéòî å âðú÷èë íåïðàâèëíî ñúîáùåíèåòî, íå å óäîñòîâåðèë íàäëåæíî âðú÷âàíåòî èëè íå å âúðíàë ñâîåâðåìåííî â ñúäà ðàçïèñêàòà çà âðú÷âàíåòî èëè êîéòî íå å èçïúëíèë äðóãè íàðåæäàíèÿ íà ñúäà âúâ âðúçêà ñ âðú÷âàíåòî.
 (2) Ñúäúò íàëàãà ãëîáà íà ðúêîâîäèòåëÿ íà êàíöåëàðèÿòà, êîãàòî â ðàáîòíî âðåìå â êàíöåëàðèÿòà íà äúðæàâíîòî ó÷ðåæäåíèå èëè îáùèíàòà íå ñå íàìåðè ëèöå, êîåòî äà ïðèåìå ñúîáùåíèåòî.
 Ãëîáà çà íàðóøåíèÿ ïðè ðàçãëåæäàíåòî íà äåëî
×ë. 89. Ñúäúò íàëàãà ãëîáà çà:
 1. íàðóøåíèå íà ðåäà â ñúäåáíî çàñåäàíèå;
 2. íåèçïúëíåíèå íà ðàçïîðåæäàíèÿòà íà ñúäà;
 3. îáèäà íà ñúäà, ñòðàíà, ïðåäñòàâèòåë, ñâèäåòåë èëè âåùî ëèöå.
 Íåïðàâîìåðíî ïîëó÷àâàíå íà ïðàâíà ïîìîù
×ë. 90. (1) Ñúäúò íàëàãà ãëîáà íà ñòðàíàòà, êîÿòî å ïîñî÷èëà íåâåðíè èëè íåïúëíè äàííè â ìîëáàòà çà ïðàâíà ïîìîù è âñëåäñòâèå íà òîâà å ïîëó÷èëà èëè ñå å îïèòàëà äà ïîëó÷è ïðàâíà ïîìîù.
 (2) Ãëîáà ñå íàëàãà è â ñëó÷àèòå, êîãàòî ñòðàíàòà, íà êîÿòî å ðàçðåøåíà ïðàâíà ïîìîù, íå óâåäîìè ñâîåâðåìåííî ñúäà çà îáñòîÿòåëñòâà, êîèòî ñà îò çíà÷åíèå çà ðåøåíèåòî ïî ÷ë. 96 è 97.
Ðàçìåð íà ãëîáàòà
×ë. 91. (1) Ãëîáàòà çà íàðóøåíèÿ ïî ÷ë. 85 - 90 å â ðàçìåð îò 50 äî 300 ëâ.
 (2) Çà íàðóøåíèÿ, êîèòî çàòðóäíÿâàò õîäà íà ïðîèçâîäñòâîòî èëè ñà èçâúðøåíè ïîâòîðíî, ãëîáàòà å â ðàçìåð îò 100 äî 1200 ëâ.
 Îáæàëâàíå
×ë. 92. (1) Ñðåùó íàëîæåíàòà ãëîáà â åäíîñåäìè÷åí ñðîê ìîæå äà áúäå ïîäàäåíà ìîëáà çà îòìÿíàòà é äî ñúäà, êîéòî ÿ å íàëîæèë. Ñðîêúò òå÷å îò äåíÿ íà ñúäåáíîòî çàñåäàíèå, à â ñëó÷àèòå, êîãàòî ëèöåòî íå ïðèñúñòâà â çàñåäàíèåòî - îò äåíÿ íà ñúîáùåíèåòî.
 (2) Ñúäúò ðàçãëåæäà ìîëáàòà â çàêðèòî çàñåäàíèå è àêî ïðèçíàå èçëîæåíèòå ïðè÷èíè çà óâàæèòåëíè, íàìàëÿâà èëè îòìåíÿ ãëîáàòà, êàêòî è ïðèíóäèòåëíîòî äîâåæäàíå.
 (3) Îïðåäåëåíèåòî ïîäëåæè íà îáæàëâàíå ñ ÷àñòíà æàëáà.
 Ãëîáà íà ñòðàíà
×ë. 92à. (Íîâ - ÄÂ, áð. 42 îò 2009 ã.) Ñòðàíà, êîÿòî íåîñíîâàòåëíî ïðè÷èíè îòëàãàíå íà äåëîòî, ïîíàñÿ íåçàâèñèìî îò èçõîäà ìó ðàçíîñêèòå çà íîâîòî çàñåäàíèå è çàïëàùà ãëîáà â ðàçìåðèòå ïî ÷ë. 91. Îïðåäåëåíèåòî íà ñúäà ìîæå äà áúäå îáæàëâàíî ïî ðåäà íà ÷ë. 92.
 Ãëîáè ïðè ïðèíóäèòåëíî èçïúëíåíèå
×ë. 93. (1) Ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë íàëàãà ãëîáà â ðàçìåðèòå ïî ÷ë. 91 çà:
 1. íàðóøåíèÿ ïî ÷ë. 85 - 88;
 2. ñúçäàâàíå íà ïðå÷êè äà áúäå ïðåãëåæäàíà âåùòà, îáÿâåíà çà ïðîäàí;
 3. íåèçïúëíåíèå íà äðóãè íåãîâè íàðåæäàíèÿ.
 (2) Ïîñòàíîâëåíèåòî, ñ êîåòî ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë íàëàãà ãëîáàòà, ìîæå äà ñå îáæàëâà â åäíîñåäìè÷åí ñðîê îò ñúîáùåíèåòî ïðåä ðàéîííèÿ ñúäèÿ, êîéòî ñå ïðîèçíàñÿ â çàêðèòî çàñåäàíèå ñ îïðåäåëåíèå, êîåòî íå ïîäëåæè íà îáæàëâàíå.
 Ãëàâà äåñåòà
ÏÐÀÂÍÀ ÏÎÌÎÙ

Ñúäúðæàíèå íà ïðàâíàòà ïîìîù
×ë. 94. Ïðàâíàòà ïîìîù ñå ñúñòîè â îñèãóðÿâàíå íà áåçïëàòíà àäâîêàòñêà çàùèòà.
 Ïðåäîñòàâÿíå íà ïðàâíà ïîìîù
×ë. 95. (1) Ìîëáàòà çà ïðàâíà ïîìîù ñå ïîäàâà â ïèñìåíà ôîðìà äî ñúäà, ïðåä êîéòî äåëîòî å âèñÿùî.
 (2) Â îïðåäåëåíèåòî, ñ êîåòî ñå óâàæàâà ìîëáàòà, ñúäúò ïîñî÷âà âèäà è îáåìà íà ïðåäîñòàâÿíàòà ïðàâíà ïîìîù.
 (3) Îïðåäåëåíèåòî çà ïðåäîñòàâÿíå íà ïðàâíà ïîìîù èìà äåéñòâèå îò ïîäàâàíåòî íà ìîëáàòà, îñâåí àêî ñúäúò ïîñòàíîâè äðóãî.
 (4) Îïðåäåëåíèåòî ñå ïîñòàíîâÿâà â çàêðèòî çàñåäàíèå, îñâåí àêî ñúäúò ïðåöåíè çà íåîáõîäèìî äà èçñëóøà ñòðàíàòà çà èçÿñíÿâàíå íà âñè÷êè îáñòîÿòåëñòâà.
 (5) Îïðåäåëåíèåòî, ñ êîåòî ñå îòêàçâà ïðàâíà ïîìîù, ïîäëåæè íà îáæàëâàíå ñ ÷àñòíà æàëáà.
 (6) Îïðåäåëåíèåòî íà ñúäà ïî ÷àñòíàòà æàëáà å îêîí÷àòåëíî.
 Ïðåêðàòÿâàíå íà ïðàâíàòà ïîìîù
×ë. 96. (1) Ïðàâíàòà ïîìîù ñå ïðåêðàòÿâà:
 1. ïðè ïðîìÿíà íà îáñòîÿòåëñòâàòà, ïîðàäè êîèòî å ïðåäîñòàâåíà;
 2. ñúñ ñìúðòòà íà ôèçè÷åñêîòî ëèöå, íà êîåòî å ïðåäîñòàâåíà.
 (2) Ñúäúò ñëóæåáíî èëè ïî èñêàíå íà ñòðàíà èëè íà íàçíà÷åíèÿ ñëóæåáåí àäâîêàò ïîñòàíîâÿâà ïðåêðàòÿâàíå èçöÿëî èëè ÷àñòè÷íî íà ïðåäîñòàâåíàòà ïðàâíà ïîìîù ñ÷èòàíî îò ìîìåíòà íà íàñòúïâàíå íà ïðîìÿíà â îáñòîÿòåëñòâàòà, îáóñëîâèëè ïðåäîñòàâÿíåòî é.
Ëèøàâàíå îò ïðàâíà ïîìîù
×ë. 97. (1) Ñúäúò ñëóæåáíî èëè ïî èñêàíå íà ñòðàíà èëè íà íàçíà÷åíèÿ ñëóæåáåí àäâîêàò ëèøàâà ñòðàíàòà îò ïðàâíà ïîìîù èçöÿëî èëè ÷àñòè÷íî, àêî ñå óñòàíîâè, ÷å óñëîâèÿòà çà íåéíîòî ïðåäîñòàâÿíå íå ñà ñúùåñòâóâàëè èçîáùî èëè îò÷àñòè.
 (2) (Èçì. - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Â ñëó÷àÿ ïî àë. 1 ñòðàíàòà å äëúæíà äà âíåñå èëè äà âúðíå âñè÷êè ñóìè, îò ïëàùàíåòî íà êîèòî å áèëà íåîñíîâàòåëíî îñâîáîäåíà, êàêòî è äà çàïëàòè îïðåäåëåíîòî âúçíàãðàæäåíèå íà íàçíà÷åíèÿ é ñëóæåáåí àäâîêàò.
 Ïîñëåäèöè îò ïðåêðàòÿâàíåòî è ëèøàâàíåòî îò ïðàâíà ïîìîù
×ë. 98. (1) Íàçíà÷åíèÿò ñëóæåáåí àäâîêàò óïðàæíÿâà ïðàâîìîùèÿòà ñè äî âëèçàíåòî â ñèëà íà îïðåäåëåíèåòî çà ïðåêðàòÿâàíå èëè çà ëèøàâàíå îò ïðàâíà ïîìîù, àêî òîâà å íåîáõîäèìî çà ïðåäïàçâàíå íà ñòðàíàòà îò íåáëàãîïðèÿòíè ïðàâíè ïîñëåäèöè.
 (2) Îò ïîñòàíîâÿâàíåòî äî âëèçàíåòî â ñèëà íà îïðåäåëåíèåòî çà ïðåêðàòÿâàíå èëè ëèøàâàíå îò ïðàâíà ïîìîù ñå ïðåêúñâàò ñðîêîâåòå çà îáæàëâàíå, ñëåä êîåòî çàïî÷âàò äà òåêàò îòíîâî.
 Íàïúòâàíå íà ñòðàíèòå çà ïðàâíàòà ïîìîù
×ë. 99. Ñúäúò èíôîðìèðà ñòðàíèòå çà òåõíèòå çàêîííè ïðàâà è çàäúëæåíèÿ âúâ âðúçêà ñ ïðàâíàòà ïîìîù, êàêòî è çà ïðàâíèòå ïîñëåäèöè ïðè íåèçïúëíåíèå íà çàäúëæåíèÿòà èì.
 Ãëàâà åäèíàäåñåòà
ÏÐÎÖÅÑÓÀËÍÈ ÄÅÉÑÒÂÈß ÍÀ ÑÒÐÀÍÈÒÅ

Ôîðìà
×ë. 100. Ñòðàíèòå èçâúðøâàò ïðîöåñóàëíèòå äåéñòâèÿ óñòíî â ñúäåáíî çàñåäàíèå. Ïðîöåñóàëíèòå äåéñòâèÿ èçâúí ñúäåáíî çàñåäàíèå ñå èçâúðøâàò â ïèñìåíà ôîðìà.
 Íåðåäîâíîñò íà ïðîöåñóàëíîòî äåéñòâèå
×ë. 101. (1) Ñúäúò ñëåäè ñëóæåáíî çà íàäëåæíîòî èçâúðøâàíå íà ïðîöåñóàëíèòå äåéñòâèÿ. Òîé óêàçâà íà ñòðàíàòà â êàêâî ñå ñúñòîè íåðåäîâíîñòòà íà èçâúðøåíîòî îò íåÿ ïðîöåñóàëíî äåéñòâèå è êàê òÿ ìîæå äà áúäå îòñòðàíåíà, êàòî îïðåäåëÿ ñðîê çà ïîïðàâêàòà.
 (2) Ïîïðàâåíîòî ïðîöåñóàëíî äåéñòâèå ñå ñìÿòà çà ðåäîâíî îò ìîìåíòà íà èçâúðøâàíåòî ìó.
 (3) Ïðè íåîòñòðàíÿâàíå íà íåðåäîâíîñòòà â óêàçàíèÿ ñðîê ïðîöåñóàëíîòî äåéñòâèå ñå ñìÿòà çà íåèçâúðøåíî.
 Ïèñìåíè èçÿâëåíèÿ
×ë. 102. (1) Ïèñìåíèòå èçÿâëåíèÿ äî ñúäà ñúäúðæàò:
 1. ïîñî÷âàíå íà ñúäà;
 2. èìåòî è àäðåñà íà ñòðàíàòà, êîÿòî ïðàâè èçÿâëåíèåòî, ñúîòâåòíî - èìåòî è àäðåñà íà ïðåäñòàâèòåëÿ, ÷ðåç êîéòî ñå èçâúðøâà èçÿâëåíèåòî;
 3. â êàêâî ñå ñúñòîè èçÿâëåíèåòî;
 4. ïîäïèñ.
 (2) Êúì ïèñìåíèòå èçÿâëåíèÿ ñå ïðèëàãàò:
 1. ïúëíîìîùíî, êîãàòî èçÿâëåíèåòî ñå èçâúðøâà ÷ðåç ïúëíîìîùíèê;
 2. äîêóìåíò çà âíåñåíè òàêñè è ðàçíîñêè, êîãàòî òàêèâà ñå äúëæàò;
 3. ïðåïèñè îò èçÿâëåíèåòî è ïðèëîæåíèÿòà ñïîðåä áðîÿ íà íàñðåùíèòå ñòðàíè.
 ×ÀÑÒ ÂÒÎÐÀ
ÎÁÙ ÈÑÊÎÂ ÏÐÎÖÅÑ

ÄßË ÏÚÐÂÈ
ÏÐÎÈÇÂÎÄÑÒÂÎ ÏÐÅÄ ÏÚÐÂÀÒÀ ÈÍÑÒÀÍÖÈß

Ãëàâà äâàíàäåñåòà
ÏÎÄÑÚÄÍÎÑÒ

Ðàçäåë I
Ðîäîâà ïîäñúäíîñò

Îñíîâíà ïîäñúäíîñò
×ë. 103. Íà ðàéîííèÿ ñúä ñà ïîäñúäíè âñè÷êè ãðàæäàíñêè äåëà, ñ èçêëþ÷åíèå íà òåçè, êîèòî ñà ïîäñúäíè íà îêðúæíèÿ ñúä êàòî ïúðâà èíñòàíöèÿ.
 Ïîäñúäíîñò íà îêðúæåí ñúä
×ë. 104. Íà îêðúæíèÿ ñúä êàòî ïúðâà èíñòàíöèÿ ñà ïîäñúäíè:
 1. èñêîâåòå çà óñòàíîâÿâàíå èëè îñïîðâàíå íà ïðîèçõîä, çà ïðåêðàòÿâàíå íà îñèíîâÿâàíå, çà ïîñòàâÿíå ïîä çàïðåùåíèå èëè çà îòìåíÿíåòî ìó;
 2. (îòì. - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.); 
3. èñêîâåòå çà ñîáñòâåíîñò è äðóãè âåùíè ïðàâà âúðõó èìîò ñ öåíà íà èñêà íàä 50 000 ëâ.;
 4. (äîï. - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) èñêîâåòå ïî ãðàæäàíñêè è òúðãîâñêè äåëà ñ öåíà íà èñêà íàä 25 000 ëâ., ñ èçêëþ÷åíèå íà èñêîâåòå çà èçäðúæêà, çà òðóäîâè ñïîðîâå è çà âçåìàíèÿ ïî àêòîâå çà íà÷åò;
 5. èñêîâåòå çà óñòàíîâÿâàíå íà íåäîïóñòèìîñò èëè íèùîæíîñò íà âïèñâàíå, êàêòî è çà íåñúùåñòâóâàíå íà âïèñàíî îáñòîÿòåëñòâî, êîãàòî òîâà å ïðåäâèäåíî â çàêîí;
 6. (íîâà – ÄÂ, áð. 50 îò 2015 ã.) èñêîâåòå, íåçàâèñèìî îò òÿõíàòà öåíà, ñúåäèíåíè â åäíà èñêîâà ìîëáà ñ èñê, ïîäñúäåí íà îêðúæåí ñúä, àêî ïîäëåæàò íà ðàçãëåæäàíå ïî ðåäà íà ñúùîòî ïðîèçâîäñòâî;
 7. (ïðåäèøíà ò. 6 – ÄÂ, áð. 50 îò 2015 ã.) èñêîâåòå, êîèòî ïî äðóãè çàêîíè ïîäëåæàò íà ðàçãëåæäàíå îò îêðúæíèÿ ñúä.
 Ðàçäåë II
Ìåñòíà ïîäñúäíîñò

Îáùà ìåñòíà ïîäñúäíîñò
×ë. 105. Èñêúò ñå ïðåäÿâÿâà ïðåä ñúäà, â ðàéîíà íà êîéòî å ïîñòîÿííèÿò àäðåñ èëè ñåäàëèùåòî íà îòâåòíèêà.
 Èñêîâå ñðåùó ìàëîëåòíè èëè ïîñòàâåíè ïîä ïúëíî çàïðåùåíèå
×ë. 106. Èñêîâå ñðåùó ìàëîëåòíè èëè ïîñòàâåíè ïîä ïúëíî çàïðåùåíèå ñå ïðåäÿâÿâàò ïðåä ñúäà ïî ïîñòîÿííèÿ àäðåñ íà òåõíèÿ çàêîíåí ïðåäñòàâèòåë.
 Èñêîâå ñðåùó ëèöà ñ íåèçâåñòåí àäðåñ
×ë. 107. (1) Èñê ñðåùó ëèöå ñ íåèçâåñòåí àäðåñ ñå ïðåäÿâÿâà ïðåä ñúäà ïî ïîñòîÿííèÿ àäðåñ íà íåãîâèÿ ïúëíîìîùíèê èëè ïðåäñòàâèòåë, à àêî íÿìà òàêúâ - ïî ïîñòîÿííèÿ àäðåñ íà èùåöà.
 (2) Ïðàâèëàòà ïî àë. 1 ñå ïðèëàãàò è êúì îòâåòíèê, êîéòî íå æèâåå â ïðåäåëèòå íà Ðåïóáëèêà Áúëãàðèÿ íà ïîñòîÿííèÿ ñè àäðåñ.
 (3) Àêî è èùåöúò íÿìà ïîñòîÿíåí àäðåñ â Ðåïóáëèêà Áúëãàðèÿ, èñêúò ñå ïðåäÿâÿâà ïðåä íàäëåæíèÿ ñúä â Ñîôèÿ.
 Èñêîâå ñðåùó äúðæàâíè ó÷ðåæäåíèÿ è þðèäè÷åñêè ëèöà
×ë. 108. (1) (Èçì. – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Èñêîâå ñðåùó þðèäè÷åñêè ëèöà ñå ïðåäÿâÿâàò ïðåä ñúäà, â ÷èéòî ðàéîí ñå íàìèðà òÿõíîòî ñåäàëèùå. Ïî ñïîðîâå, âúçíèêíàëè îò ïðåêè îòíîøåíèÿ ñ òåõíè ïîäåëåíèÿ èëè êëîíîâå, èñêîâåòå ìîãàò äà ñå ïðåäÿâÿâàò è ïî òÿõíîòî ìåñòîíàõîæäåíèå.
 (2) (Èçì. è äîï. – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Èñêîâå ñðåùó äúðæàâàòà è äúðæàâíè ó÷ðåæäåíèÿ, âêëþ÷èòåëíî ïîäåëåíèÿ è êëîíîâå íà ïîñëåäíèòå ñå ïðåäÿâÿâàò ïðåä ñúäà, â ÷èéòî ðàéîí å âúçíèêíàëî ïðàâîîòíîøåíèåòî, îò êîåòî ïðîèçòè÷à ñïîðúò, îñâåí â ñëó÷àèòå ïî ÷ë. 109 è 110. Êîãàòî òî å âúçíèêíàëî â ÷óæáèíà, èñêúò ñå ïðåäÿâÿâà ïðåä íàäëåæíèÿ ñúä â Ñîôèÿ.
 Ïîäñúäíîñò ïî ìåñòîíàõîæäåíèå íà íåäâèæèì èìîò
×ë. 109. Èñêîâåòå çà âåùíè ïðàâà âúðõó íåäâèæèì èìîò, çà äåëáà íà ñúñîáñòâåí íåäâèæèì èìîò, çà ãðàíèöè è çà çàùèòà íà íàðóøåíî âëàäåíèå âúðõó íåäâèæèì èìîò ñå ïðåäÿâÿâàò ïî ìÿñòîòî, êúäåòî ñå íàìèðà èìîòúò. Ïî ìåñòîíàõîæäåíèåòî íà èìîòà ñå ïðåäÿâÿâàò è èñêîâå çà ñêëþ÷âàíå íà îêîí÷àòåëåí äîãîâîð çà ó÷ðåäÿâàíå è ïðåõâúðëÿíå íà âåùíè ïðàâà âúðõó íåäâèæèì èìîò, êàêòî è çà ðàçâàëÿíå, óíèùîæàâàíå è îáÿâÿâàíå íèùîæíîñò íà äîãîâîðè çà âåùíè ïðàâà âúðõó íåäâèæèì èìîò.
 Ïîäñúäíîñò ïî ìåñòîîòêðèâàíå íà íàñëåäñòâî
×ë. 110. (1) Èñêîâåòå çà íàñëåäñòâî, çà óíèùîæàâàíå èëè íàìàëåíèå íà çàâåùàíèÿ, çà äåëáà íà íàñëåäñòâî è çà óíèùîæàâàíå íà äîáðîâîëíà äåëáà ñå ïðåäÿâÿâàò ïî ìÿñòîòî, êúäåòî å îòêðèòî íàñëåäñòâîòî.
 (2) Àêî íàñëåäîäàòåëÿò å áúëãàðñêè ãðàæäàíèí, íî íàñëåäñòâîòî å îòêðèòî â ÷óæáèíà, èñêîâåòå ïî àë. 1 ìîæå äà ñå ïðåäÿâÿò ïî ïîñëåäíèÿ ìó ïîñòîÿíåí àäðåñ â Ðåïóáëèêà Áúëãàðèÿ èëè ïðåä ñúäà, â ðàéîíà íà êîéòî ñå íàìèðàò íåãîâèòå èìîòè.
 Èñê çà ïàðè÷íè âçåìàíèÿ íà äîãîâîðíî îñíîâàíèå
×ë. 111. Èñê çà ïàðè÷íè âçåìàíèÿ íà äîãîâîðíî îñíîâàíèå ìîæå äà ñå ïðåäÿâÿâà è ïî íàñòîÿùèÿ àäðåñ íà îòâåòíèêà.
 Èñêîâå çà èçäðúæêà
×ë. 112. Èñê çà èçäðúæêà ìîæå äà ñå ïðåäÿâÿâà è ïî ïîñòîÿííèÿ àäðåñ íà èùåöà.
 Èñêîâå íà è ñðåùó ïîòðåáèòåëè
×ë. 113. (Èçì. – ÄÂ, áð. 65 îò 2018 ã., â ñèëà îò 7.08.2018 ã., äîï., áð. 100 îò 2019 ã. ) Èñêîâåòå íà è ñðåùó ïîòðåáèòåëè ñå ïðåäÿâÿâàò ïðåä ñúäà, â ÷èéòî ðàéîí ñå íàìèðà íàñòîÿùèÿò àäðåñ íà ïîòðåáèòåëÿ, à ïðè ëèïñà íà íàñòîÿù àäðåñ – ïî ïîñòîÿííèÿ. Îáðàçóâàíèòå äåëà ñå ðàçãëåæäàò êàòî ãðàæäàíñêè ïî ðåäà íà îáùèÿ èñêîâ ïðîöåñ.
 Èñêîâå ïî òðóäîâè äåëà
×ë. 114. Ðàáîòíèêúò ìîæå äà ïðåäÿâè èñê ñðåùó ðàáîòîäàòåëÿ ñè è ïî ìÿñòîòî, êúäåòî òîé îáè÷àéíî ïîëàãà ñâîÿ òðóä.
 Èñêîâå çà íåïîçâîëåíî óâðåæäàíå
×ë. 115. (1) (Ïðåäèøåí òåêñò íà ÷ë. 115 – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Èñê çà âðåäè îò íåïîçâîëåíî óâðåæäàíå ìîæå äà ñå ïðåäÿâè è ïî ìåñòîèçâúðøâàíåòî íà äåÿíèåòî.
 (2) (Íîâà – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã., èçì., áð. 65 îò 2018 ã., â ñèëà îò 7.08.2018 ã.) Èñêîâåòå çà îáåçùåòåíèå ïî Êîäåêñà çà çàñòðàõîâàíåòî íà óâðåäåíîòî ëèöå ñðåùó çàñòðàõîâàòåë, Ãàðàíöèîííèÿ ôîíä è Íàöèîíàëíîòî áþðî íà áúëãàðñêèòå àâòîìîáèëíè çàñòðàõîâàòåëè ñå ïðåäÿâÿâàò ïðåä ñúäà, â ÷èéòî ðàéîí êúì ìîìåíòà íà íàñòúïâàíå íà çàñòðàõîâàòåëíîòî ñúáèòèå ñå íàìèðà íàñòîÿùèÿò èëè ïîñòîÿííèÿò àäðåñ íà èùåöà, íåãîâîòî ñåäàëèùå, èëè ïî ìåñòîíàñòúïâàíå íà çàñòðàõîâàòåëíîòî ñúáèòèå.
 Ìíîæåñòâî ïîäñúäíîñòè
×ë. 116. Èñê ñðåùó îòâåòíèöè îò ðàçëè÷íè ñúäåáíè ðàéîíè èëè çà èìîò, êîéòî ñå íàìèðà â ðàçëè÷íè ñúäåáíè ðàéîíè, ñå ïðåäÿâÿâà ïî èçáîð íà èùåöà â ñúäà íà åäèí îò òåçè ðàéîíè.
 Äîãîâîðíà ïîäñúäíîñò
×ë. 117. (1) Îïðåäåëåíàòà îò çàêîíà ïîäñúäíîñò íå ìîæå äà áúäå èçìåíÿíà ïî ñúãëàñèå íà ñòðàíèòå.
 (2) Ñ ïèñìåí äîãîâîð ñòðàíèòå ïî èìóùåñòâåí ñïîð ìîãàò äà ïîñî÷àò äðóã ñúä, à íå îíçè, íà êîéòî äåëîòî å ïîäñúäíî ñúîáðàçíî ïðàâèëàòà íà ìåñòíàòà ïîäñúäíîñò. Òàçè ðàçïîðåäáà íå ñå ïðèëàãà çà ïîäñúäíîñòòà ïî ÷ë. 109.
 (3) Äîãîâîð çà èçáîð íà ñúä ïî èñêîâå íà ïîòðåáèòåëè è ïî òðóäîâè ñïîðîâå ïîðàæäà äåéñòâèå ñàìî àêî å ñêëþ÷åí ñëåä âúçíèêâàíåòî íà ñïîðà.
 Ðàçäåë III
Ïðîèçâîäñòâî ïî ïîäñúäíîñòòà

Ïðîâåðêà íà ïîäñúäíîñòòà
×ë. 118. (1) Âñåêè ñúä ñàì ðåøàâà äàëè çàïî÷íàòîòî ïðåä íåãî äåëî ìó å ïîäñúäíî.
 (2) Àêî ñúäúò ïðåöåíè, ÷å äåëîòî íå ìó å ïîäñúäíî, òîé ãî èçïðàùà íà íàäëåæíèÿ ñúä. Â òîçè ñëó÷àé äåëîòî ñå ñìÿòà çà âèñÿùî ïðåä òîçè ñúä îò äåíÿ íà ïîäàâàíå ìîëáàòà ïðåä íåíàäëåæíèÿ ñúä, êàòî èçâúðøåíèòå îò ïîñëåäíèÿ äåéñòâèÿ çàïàçâàò ñèëàòà ñè.
 Âúçðàæåíèå çà íåïîäñúäíîñò
×ë. 119. (1) Âúçðàæåíèå çà ðîäîâà íåïîäñúäíîñò íà äåëîòî ìîæå äà ñå ïðàâè äî ïðèêëþ÷âàíå íà ïðîèçâîäñòâîòî âúâ âòîðàòà èíñòàíöèÿ è ìîæå äà ñå ïîâäèãà è ñëóæåáíî îò ñúäà.
 (2) (Èçì. – ÄÂ, áð. 65 îò 2018 ã., â ñèëà îò 7.08.2018 ã.) Âúçðàæåíèåòî çà íåïîäñúäíîñò íà äåëîòî ïî ìåñòîíàõîæäåíèå íà íåäâèæèìèÿ èìîò ìîæå äà ñå ïðàâè îò ñòðàíàòà è äà ñå ïîâäèãà ñëóæåáíî îò ñúäà äî ïðèêëþ÷âàíå íà ïúðâîòî ïî äåëîòî çàñåäàíèå â ïúðâàòà èíñòàíöèÿ.
 (3) (Íîâà – ÄÂ, áð. 65 îò 2018 ã., â ñèëà îò 7.08.2018 ã.) Âúçðàæåíèå çà íåïîäñúäíîñò íà äåëîòî ïî ÷ë. 108, àë. 2, ÷ë. 113 è ÷ë. 115, àë. 2 ìîæå äà ñå ïðàâè îò îòâåòíèêà íàé-êúñíî â ñðîêà çà îòãîâîð íà èñêîâàòà ìîëáà è äà ñå ïîâäèãà ñëóæåáíî îò ñúäà äî ïðèêëþ÷âàíå íà ïúðâîòî ïî äåëîòî çàñåäàíèå.
 (4) (Ïðåäèøíà àë. 3, èçì. – ÄÂ, áð. 65 îò 2018 ã., â ñèëà îò 7.08.2018 ã.) Âúâ âñè÷êè äðóãè ñëó÷àè èçâúí òåçè ïî àë. 1 – 3 âúçðàæåíèå çà íåïîäñúäíîñò íà äåëîòî ìîæå äà ñå ïðàâè ñàìî îò îòâåòíèêà è íàé-êúñíî â ñðîêà çà îòãîâîð íà èñêîâàòà ìîëáà.
 (5) (Ïðåäèøíà àë. 4 – ÄÂ, áð. 65 îò 2018 ã., â ñèëà îò 7.08.2018 ã.) Åäíîâðåìåííî ñ ïðåäÿâÿâàíå íà âúçðàæåíèåòî ñòðàíàòà å äëúæíà äà ïðåäñòàâè è äîêàçàòåëñòâàòà ñè.
 Ñòàáèëèçèðàíå íà ïîäñúäíîñòòà
×ë. 120. Íàñòúïèëèòå ñëåä ïîäàâàíåòî íà èñêîâàòà ìîëáà ïðîìåíè âúâ ôàêòè÷åñêèòå îáñòîÿòåëñòâà, îáóñëàâÿùè ìåñòíàòà ïîäñúäíîñò, íå ñà îñíîâàíèå çà ïðåïðàùàíå íà äåëîòî.
 Îáæàëâàíå íà îïðåäåëåíèåòî ïî ïîäñúäíîñòòà
×ë. 121. Çàèíòåðåñîâàíàòà ñòðàíà ìîæå äà îáæàëâà îïðåäåëåíèåòî âúâ âðúçêà ñ ïîäñúäíîñòòà.
 Ñïîðîâå çà ïîäñúäíîñò
×ë. 122. Ñïîðîâå çà ïîäñúäíîñò ìåæäó ñúäèëèùàòà ñå ðàçðåøàâàò îò îáùèÿ èì ïî-ãîðåí ïî ñòåïåí ñúä. Àêî òå ïðèíàäëåæàò êúì ðàéîíèòå íà ðàçëè÷íè ïî-ãîðíè ñúäèëèùà, ñïîðúò ñå ðàçðåøàâà îò îíçè ïî-ãîðåí ñúä, â ÷èéòî ðàéîí ñå íàìèðà ñúäúò, êîéòî ïîñëåäåí å ïðèåë èëè îòêàçàë äà ðàçãëåäà äåëîòî. Ñïîðîâå çà ïîäñúäíîñò, â êîèòî ó÷àñòâà àïåëàòèâåí ñúä, ñå ðàçðåøàâàò îò Âúðõîâíèÿ êàñàöèîíåí ñúä. Ïî ñïîðà çà ïîäñúäíîñò ñúäúò ñå ïðîèçíàñÿ â çàêðèòî çàñåäàíèå.
 Îïðåäåëÿíå íà ïîäñúäíîñò îò Âúðõîâíèÿ êàñàöèîíåí ñúä
×ë. 123. Êîãàòî ïî ïðàâèëàòà íà òàçè ãëàâà íå ìîæå äà áúäå îïðåäåëåí êîìïåòåíòíèÿò ñúä, ïî èñêàíå íà ñòðàíàòà Âúðõîâíèÿò êàñàöèîíåí ñúä â çàêðèòî çàñåäàíèå îïðåäåëÿ ñúäà, ïðåä êîéòî òðÿáâà äà ñå ïðåäÿâè èñêúò.
 Ãëàâà òðèíàäåñåòà
ÎÑÍÎÂÍÎ ÏÐÎÈÇÂÎÄÑÒÂÎ

Ðàçäåë I
Ïðåäÿâÿâàíå íà èñê

Âèäîâå èñêîâå
×ë. 124. (1) Âñåêè ìîæå äà ïðåäÿâè èñê, çà äà âúçñòàíîâè ïðàâîòî ñè, êîãàòî òî å íàðóøåíî, èëè çà äà óñòàíîâè ñúùåñòâóâàíåòî èëè íåñúùåñòâóâàíåòî íà åäíî ïðàâíî îòíîøåíèå èëè íà åäíî ïðàâî, êîãàòî èìà èíòåðåñ îò òîâà.
 (2) Ìîæå äà ñå ïðåäÿâè èñê çà îñúæäàíå íà îòâåòíèêà äà èçïúëíè ïîâòàðÿùè ñå çàäúëæåíèÿ, äîðè òÿõíàòà èçèñêóåìîñò äà íàñòúïâà ñëåä ïîñòàíîâÿâàíå íà ðåøåíèåòî.
 (3) Èñê çà ïîðàæäàíå, èçìåíåíèå èëè ïðåêðàòÿâàíå íà ãðàæäàíñêè ïðàâîîòíîøåíèÿ ìîæå äà ñå ïðåäÿâè ñàìî â ïðåäâèäåíèòå â çàêîí ñëó÷àè.
 (4) Ìîæå äà ñå ïðåäÿâè èñê çà óñòàíîâÿâàíå èñòèííîñòòà èëè íåèñòèííîñòòà íà åäèí äîêóìåíò. Èñê çà óñòàíîâÿâàíå ñúùåñòâóâàíåòî èëè íåñúùåñòâóâàíåòî íà äðóãè ôàêòè ñ ïðàâíî çíà÷åíèå ñå äîïóñêà ñàìî â ñëó÷àèòå, ïðåäâèäåíè â çàêîí.
 (5) (Èçì. – ÄÂ, áð. 63 îò 2017 ã., â ñèëà îò 5.11.2017 ã.) Èñê çà óñòàíîâÿâàíå íà ïðåñòúïíî îáñòîÿòåëñòâî îò çíà÷åíèå çà åäíî ãðàæäàíñêî ïðàâîîòíîøåíèå èëè çà îòìÿíà íà âëÿçëî â ñèëà ðåøåíèå ñå äîïóñêà â ñëó÷àèòå, êîãàòî íàêàçàòåëíî ïðåñëåäâàíå íå ìîæå äà áúäå âúçáóäåíî èëè å ïðåêðàòåíî íà íÿêîå îò îñíîâàíèÿòà ïî ÷ë. 24, àë. 1, ò. 2 - 5 èëè å ñïðÿíî íà íÿêîå îò îñíîâàíèÿòà ïî ÷ë. 25, àë. 1, ò. 2 èëè ÷ë. 26 îò Íàêàçàòåëíî-ïðîöåñóàëíèÿ êîäåêñ, è â ñëó÷àèòå, êîãàòî èçâúðøèòåëÿò íà äåÿíèåòî å îñòàíàë íåîòêðèò.
 Ïðåäÿâÿâàíå íà èñêà
×ë. 125. Èñêúò å ïðåäÿâåí ñ ïîñòúïâàíåòî íà èñêîâàòà ìîëáà â ñúäà.
 Ïðåêðàòÿâàíå ïðè âèñÿù ïðîöåñ
×ë. 126. (1) (Äîï. – ÄÂ, áð. 42 îò 2018 ã.) Êîãàòî â åäèí è ñúù ñúä èëè â ðàçëè÷íè ñúäèëèùà èìà âèñÿùè äâå äåëà ìåæäó ñúùèòå ñòðàíè, íà ñúùîòî îñíîâàíèå è çà ñúùîòî èñêàíå, ïî-êúñíî çàâåäåíîòî äåëî ñå ïðåêðàòÿâà ñëóæåáíî îò ñúäà, ñ èçêëþ÷åíèå íà äåëàòà çà ïðèñúæäàíå íà ïúðâîíà÷àëíî íåïðåäÿâåíàòà ÷àñò îò âçåìàíå, ïðåäìåò íà äåëî ïî âå÷å âèñÿù ÷àñòè÷åí èñê.
 (2) Êîãàòî ïðåêðàòÿâàíåòî ñå ïîñòàíîâÿâà îò âúççèâíèÿ ñúä, òîé îáåçñèëâà ðåøåíèåòî íà ïúðâàòà èíñòàíöèÿ.
 Ñúäúðæàíèå íà èñêîâàòà ìîëáà
×ë. 127. (1) Èñêîâàòà ìîëáà òðÿáâà äà áúäå íàïèñàíà íà áúëãàðñêè åçèê è äà ñúäúðæà:
 1. ïîñî÷âàíå íà ñúäà;
 2. èìåòî è àäðåñà íà èùåöà è îòâåòíèêà, íà òåõíèòå çàêîííè ïðåäñòàâèòåëè èëè ïúëíîìîùíèöè, àêî èìàò òàêèâà, êàêòî è åäèííèÿ ãðàæäàíñêè íîìåð íà èùåöà è íîìåðà íà ôàêñà è òåëåêñà, àêî èìà òàêèâà;
 3. öåíàòà íà èñêà, êîãàòî òîé å îöåíÿåì;
 4. èçëîæåíèå íà îáñòîÿòåëñòâàòà, íà êîèòî ñå îñíîâàâà èñêúò;
 5. â êàêâî ñå ñúñòîè èñêàíåòî;
 6. ïîäïèñ íà ëèöåòî, êîåòî ïîäàâà ìîëáàòà.
 (2) Â èñêîâàòà ìîëáà èùåöúò å äëúæåí äà ïîñî÷è äîêàçàòåëñòâàòà è êîíêðåòíèòå îáñòîÿòåëñòâà, êîèòî ùå äîêàçâà ñ òÿõ, è äà ïðåäñòàâè çàåäíî ñ íåÿ âñè÷êè ïèñìåíè äîêàçàòåëñòâà.
 (3) Àêî ïîäàòåëÿò íà ìîëáàòà íå çíàå èëè íå ìîæå äà ÿ ïîäïèøå, òÿ ñå ïîäïèñâà îò ëèöåòî, íà êîåòî òîé å âúçëîæèë òîâà, êàòî ñå ïîñî÷âà ïðè÷èíàòà, ïîðàäè êîÿòî ñàì íå å ïîäïèñàë.
 (4) (Íîâà – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Ïî îñúäèòåëåí èñê çà ïàðè÷íî âçåìàíå èùåöúò ïîñî÷âà áàíêîâà ñìåòêà èëè äðóã íà÷èí çà ïëàùàíå.
 Ïðèëîæåíèÿ êúì èñêîâàòà ìîëáà
×ë. 128. Êúì èñêîâàòà ìîëáà ñå ïðåäñòàâÿò:
 1. ïúëíîìîùíîòî, êîãàòî ìîëáàòà ñå ïîäàâà îò ïúëíîìîùíèê;
 2. äîêóìåíò çà âíåñåíèòå äúðæàâíè òàêñè è ðàçíîñêè, êîãàòî òàêèâà ñå äúëæàò;
 3. ïðåïèñè îò èñêîâàòà ìîëáà è îò ïðèëîæåíèÿòà êúì íåÿ ñïîðåä áðîÿ íà îòâåòíèöèòå.
 Ïðîâåðêà íà èñêîâàòà ìîëáà
×ë. 129. (1) Ñúäúò ïðîâåðÿâà ðåäîâíîñòòà íà èñêîâàòà ìîëáà.
 (2) Êîãàòî èñêîâàòà ìîëáà íå îòãîâàðÿ íà èçèñêâàíèÿòà ïî ÷ë. 127, àë. 1 è ïî ÷ë. 128, íà èùåöà ñå ñúîáùàâà äà îòñòðàíè â åäíîñåäìè÷åí ñðîê äîïóñíàòèòå íåðåäîâíîñòè, êàêòî è çà âúçìîæíîñòòà äà ïîëçâà ïðàâíà ïîìîù, àêî èìà íåîáõîäèìîñò è ïðàâî íà òîâà. Êîãàòî àäðåñúò íà èùåöà íå å ïîñî÷åí è íå å èçâåñòåí íà ñúäà, ñúîáùåíèåòî ñå ïðàâè ÷ðåç ïîñòàâÿíå íà îáÿâëåíèå íà îïðåäåëåíîòî çà òîâà ìÿñòî â ñúäà â ïðîäúëæåíèå íà åäíà ñåäìèöà.
 (3) Êîãàòî èùåöúò íå îòñòðàíè â ñðîêà íåðåäîâíîñòèòå, èñêîâàòà ìîëáà çàåäíî ñ ïðèëîæåíèÿòà ñå âðúùà, à àêî àäðåñúò íå å èçâåñòåí, ñå îñòàâÿ â êàíöåëàðèÿòà íà ñúäà íà ðàçïîëîæåíèå íà èùåöà. Ïðîòèâ âðúùàíåòî íà èñêîâàòà ìîëáà ìîæå äà ñå ïîäàäå ÷àñòíà æàëáà, îò êîÿòî ïðåïèñ çà âðú÷âàíå íå ñå ïðåäñòàâÿ.
 (4) Ïî ñúùèÿ íà÷èí ñå ïîñòúïâà è êîãàòî íåðåäîâíîñòèòå â èñêîâàòà ìîëáà ñå çàáåëåæàò ïî âðåìå íà ïðîèçâîäñòâîòî.
 (5) Ïîïðàâåíàòà èñêîâà ìîëáà ñå ñìÿòà çà ðåäîâíà îò äåíÿ íà ïîäàâàíåòî.
 (6) Äëúæíîñòíî ëèöå, êîåòî äàäå õîä íà ìîëáàòà, áåç äà å âíåñåíà íàïúëíî äúðæàâíàòà òàêñà, îòãîâàðÿ ïî ÷ë. 6 îò Çàêîíà çà äúðæàâíèòå òàêñè.
 Ïðîâåðêà çà äîïóñòèìîñò íà èñêà
×ë. 130. Êîãàòî ïðè ïðîâåðêà íà èñêîâàòà ìîëáà ñúäúò êîíñòàòèðà, ÷å ïðåäÿâåíèÿò èñê å íåäîïóñòèì, òîé âðúùà èñêîâàòà ìîëáà. Ïðîòèâ âðúùàíåòî íà èñêîâàòà ìîëáà ìîæå äà ñå ïîäàäå ÷àñòíà æàëáà, îò êîÿòî ïðåïèñ çà âðú÷âàíå íå ñå ïðåäñòàâÿ.
 Îòãîâîð íà èñêîâàòà ìîëáà
×ë. 131. (1) Ñëåä êàòî ïðèåìå èñêîâàòà ìîëáà, ñúäúò èçïðàùà ïðåïèñ îò íåÿ çàåäíî ñ ïðèëîæåíèÿòà íà îòâåòíèêà, íà êîãîòî óêàçâà äà ïîäàäå ïèñìåí îòãîâîð â åäíîìåñå÷åí ñðîê, çàäúëæèòåëíîòî ñúäúðæàíèå íà îòãîâîðà è ïîñëåäèöèòå îò íåïîäàâàíåòî íà îòãîâîð èëè íåóïðàæíÿâàíåòî íà ïðàâà, êàêòî è çà âúçìîæíîñòòà äà ïîëçâà ïðàâíà ïîìîù, àêî èìà íåîáõîäèìîñò è ïðàâî íà òîâà.
 (2) Ïèñìåíèÿò îòãîâîð íà îòâåòíèêà òðÿáâà äà ñúäúðæà:
 1. ïîñî÷âàíå íà ñúäà è íîìåðà íà äåëîòî;
 2. èìåòî è àäðåñà íà îòâåòíèêà, êàêòî è íà íåãîâèÿ çàêîíåí ïðåäñòàâèòåë èëè ïúëíîìîùíèê, àêî èìà òàêèâà;
 3. ñòàíîâèùå ïî äîïóñòèìîñòòà è îñíîâàòåëíîñòòà íà èñêà;
 4. ñòàíîâèùå ïî îáñòîÿòåëñòâàòà, íà êîèòî ñå îñíîâàâà èñêúò;
 5. âúçðàæåíèÿòà ñðåùó èñêà è îáñòîÿòåëñòâàòà, íà êîèòî òå ñå îñíîâàâàò;
 6. (èçì. - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) ïîäïèñ íà ëèöåòî, êîåòî ïîäàâà îòãîâîðà.
 (3) Â îòãîâîðà íà èñêîâàòà ìîëáà îòâåòíèêúò å äëúæåí äà ïîñî÷è äîêàçàòåëñòâàòà è êîíêðåòíèòå îáñòîÿòåëñòâà, êîèòî ùå äîêàçâà ñ òÿõ, è äà ïðåäñòàâè âñè÷êè ïèñìåíè äîêàçàòåëñòâà, ñ êîèòî ðàçïîëàãà.
 Ïðèëîæåíèÿ êúì îòãîâîðà íà èñêîâàòà ìîëáà
×ë. 132. Êúì îòãîâîðà íà èñêîâàòà ìîëáà ñå ïðåäñòàâÿò:
 1. ïúëíîìîùíî, êîãàòî îòãîâîðúò ñå ïîäàâà îò ïúëíîìîùíèê;
 2. ïðåïèñè îò îòãîâîðà è ïðèëîæåíèÿòà êúì íåãî ñïîðåä áðîÿ íà èùöèòå.
 Ïîñëåäèöè îò íåïîäàâàíåòî íà îòãîâîð
×ë. 133. (Èçì. è äîï. - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã., èçì., áð. 100 îò 2010 ã., â ñèëà îò 21.12.2010 ã.) Êîãàòî â óñòàíîâåíèÿ ñðîê îòâåòíèêúò íå ïîäàäå ïèñìåí îòãîâîð, íå âçåìå ñòàíîâèùå, íå íàïðàâè âúçðàæåíèÿ, íå îñïîðè èñòèííîñòòà íà ïðåäñòàâåí äîêóìåíò èëè íå óïðàæíè ïðàâàòà ñè ïî ÷ë. 211, àë. 1, ÷ë. 212 è ÷ë. 219, òîé ãóáè âúçìîæíîñòòà äà íàïðàâè òîâà ïî-êúñíî, îñâåí àêî ïðîïóñêúò ñå äúëæè íà îñîáåíè íåïðåäâèäåíè îáñòîÿòåëñòâà.
 Ðàçäåë II
Ñúäåáíè çàñåäàíèÿ

Âèäîâå çàñåäàíèÿ
×ë. 134. (1) Ñúäúò ðàçãëåæäà äåëàòà â îòêðèòè è â çàêðèòè çàñåäàíèÿ.
 (2) Çàêðèòè çàñåäàíèÿ ñå ïðîâåæäàò â ïðåäâèäåíèòå îò çàêîíà ñëó÷àè áåç ó÷àñòèå íà ñòðàíèòå.
 Ìÿñòî è âðåìå
×ë. 135. (1) Çàñåäàíèÿòà ïî äåëàòà ñå ïðîâåæäàò â ñãðàäàòà íà ñúäà. Ïðîâåæäàíåòî íà çàñåäàíèÿòà èçâúí ñãðàäàòà íà ñúäà å äîïóñòèìî, àêî ïî òîçè íà÷èí ìîæå äà áúäàò èçáåãíàòè ïî-ãîëåìè ðàçíîñêè.
 (2) Ñúäúò îïðåäåëÿ ìÿñòîòî, äåíÿ è ÷àñà íà îòêðèòèòå çàñåäàíèÿ.
 (3) Çàñåäàíèÿòà íå ìîæå äà ñå ïðîâåæäàò â íåïðèñúñòâåíè äíè.
Èçêëþ÷âàíå íà ïóáëè÷íîñòòà
×ë. 136. (1) Ñúäúò ñëóæåáíî èëè ïî ìîëáà íà íÿêîÿ îò ñòðàíèòå ìîæå äà ïîñòàíîâè ðàçãëåæäàíåòî íà äåëîòî èëè èçâúðøâàíåòî ñàìî íà íÿêîè äåéñòâèÿ äà ñòàíå ïðè çàêðèòè âðàòà, êîãàòî:
 1. îáùåñòâåíèÿò èíòåðåñ íàëàãà òîâà;
 2. çàùèòàòà íà ëè÷íèÿ æèâîò íà ñòðàíèòå, íà ñåìåéñòâîòî èëè íà ëèöàòà ïîä ïîïå÷èòåëñòâî íàëàãà òîâà;
 3. äåëîòî å ñâúðçàíî ñ òúðãîâñêà, ïðîèçâîäñòâåíà, èçîáðåòàòåëñêà èëè äàíú÷íà òàéíà, ÷èåòî ïóáëè÷íî îãëàñÿâàíå áè íàêúðíèëî çàùèòèìè èíòåðåñè;
 4. ñà íàëèöå äðóãè îñíîâàòåëíè ïðè÷èíè.
 (2) Â ñëó÷àèòå ïî àë. 1 â ñúäåáíàòà çàëà ñå äîïóñêàò ñòðàíèòå, òåõíèòå ïúëíîìîùíèöè, âåùèòå ëèöà è ñâèäåòåëèòå, êàêòî è ëèöàòà, íà êîèòî ïðåäñåäàòåëÿò ðàçðåøè òîâà.
 Ðàçãëåæäàíå íà ìîëáàòà çà èçêëþ÷âàíå íà ïóáëè÷íîñòòà
×ë. 137. Ìîëáàòà ñå ðàçãëåæäà â îòêðèòî çàñåäàíèå ïðè çàêðèòè âðàòà. Îïðåäåëåíèåòî, ïîñòàíîâåíî ïî ìîëáàòà, ñå îáÿâÿâà ïóáëè÷íî.
 Çàäúëæåíèå çà ïàçåíå íà òàéíà
×ë. 138. Êîãàòî å ïðîâåäåíî çàñåäàíèå ïðè çàêðèòè âðàòà, ïóáëè÷íîòî îãëàñÿâàíå íà íåãîâîòî ñúäúðæàíèå ñå çàáðàíÿâà.
Ëèöà, êîèòî íå ìîæå äà ïðèñúñòâàò íà çàñåäàíèåòî
×ë. 139. Â ñúäåáíî çàñåäàíèå íå ìîæå äà ïðèñúñòâàò áåç ðàçðåøåíèå îò ñúäà:
 1. íåíàâúðøèëè ïúëíîëåòèå ëèöà, êîèòî íå ñà ñòðàíè ïî äåëîòî èëè ñâèäåòåëè;
 2. âúîðúæåíè ëèöà, îñâåí ñúäåáíàòà îõðàíà.
Ðàçäåë III
Ðàçãëåæäàíå íà äåëîòî

Ïîäãîòîâêà íà äåëîòî â çàêðèòî çàñåäàíèå
×ë. 140. (1) Ñëåä êàòî ïðîâåðè ðåäîâíîñòòà è äîïóñòèìîñòòà íà ïðåäÿâåíèòå èñêîâå, êàêòî è äðóãèòå èñêàíèÿ è âúçðàæåíèÿ íà ñòðàíèòå, ñúäúò ñå ïðîèçíàñÿ ñ îïðåäåëåíèå ïî âñè÷êè ïðåäâàðèòåëíè âúïðîñè è ïî äîïóñêàíå íà äîêàçàòåëñòâàòà.
 (2) Êîãàòî â îòãîâîðà ñà ïðåäÿâåíè íàñðåùíè èñêàíèÿ, ñúäúò ìîæå äà ñå ïðîèçíåñå ïî òÿõ è ïî äîïóñêàíåòî íà íÿêîè îò äîêàçàòåëñòâàòà â ïúðâîòî çàñåäàíèå ïî äåëîòî.
 (3) Ñúäúò íàñðî÷âà äåëîòî â îòêðèòî çàñåäàíèå, çà êîåòî ïðèçîâàâà ñòðàíèòå, íà êîèòî âðú÷âà ïðåïèñ îò îïðåäåëåíèåòî ïî àë. 1. Ñúäúò ìîæå äà ñúîáùè íà ñòðàíèòå è ïðîåêòà ñè çà äîêëàä ïî äåëîòî, êàêòî è äà ãè íàïúòè êúì ìåäèàöèÿ èëè äðóã ñïîñîá çà äîáðîâîëíî óðåæäàíå íà ñïîðà.
 Çàäúëæåíèÿ íà ïðåäñåäàòåëÿ
×ë. 141. (1) Çàñåäàíèåòî ñå ðúêîâîäè îò ïðåäñåäàòåëÿ.
 (2) Ïðåäñåäàòåëÿò ñëåäè çà ðåäà â ñúäåáíàòà çàëà è ìîæå äà íàëàãà ãëîáè çà íàðóøàâàíåòî ìó.
 (3) Ïðåäñåäàòåëÿò ìîæå äà îòñòðàíè âñåêè, êîéòî íå ñïàçâà ðåäà.
 (4) Êîãàòî âúïðåêè ïðåäóïðåæäåíèåòî çà îòñòðàíÿâàíå ðåäúò â çàëàòà ñå íàðóøàâà îò ñòðàíà èëè íåèí ïðåäñòàâèòåë, ñúäúò ìîæå äà îòñòðàíè íàðóøèòåëÿ çà îïðåäåëåíî âðåìå. Ñëåä êàòî îòñòðàíåíèÿò ñå çàâúðíå â ñúäåáíàòà çàëà, ïðåäñåäàòåëÿò ãî óâåäîìÿâà çà äåéñòâèÿòà, êîèòî ñà áèëè èçâúðøåíè â íåãîâî îòñúñòâèå, ÷ðåç ïðî÷èòàíå íà ñúäåáíèÿ ïðîòîêîë.
 Äàâàíå õîä è îòëàãàíå íà äåëîòî
×ë. 142. (1) Íåÿâÿâàíåòî íà íÿêîÿ îò ñòðàíèòå, êîÿòî å ðåäîâíî ïðèçîâàíà, íå å ïðå÷êà çà ðàçãëåæäàíåòî íà äåëîòî. Ñúäúò ïðèñòúïâà êúì ðàçãëåæäàíåòî ìó, ñëåä êàòî ðàçãëåäà äåëàòà, ïî êîèòî ñòðàíèòå ñà ñå ÿâèëè.
 (2) Ñúäúò îòëàãà äåëîòî, àêî ñòðàíàòà è ïúëíîìîùíèêúò é íå ìîãàò äà ñå ÿâÿò ïîðàäè ïðåïÿòñòâèå, êîåòî ñòðàíàòà íå ìîæå äà îòñòðàíè.
 (3) Ïðè îòëàãàíå íà äåëîòî ñúäúò îáÿâÿâà äàòàòà íà ñëåäâàùîòî çàñåäàíèå, çà êîåòî ñòðàíèòå è ÿâèëèòå ñå ïî äåëîòî ñâèäåòåëè è âåùè ëèöà ñå ñìÿòàò ïðèçîâàíè.
 (4) Êîãàòî ñå íàëàãà îïðåäåëÿíå íà äðóãà äàòà çà ïðîâåæäàíå íà çàñåäàíèåòî, ñúäúò ÿ îïðåäåëÿ â çàêðèòî çàñåäàíèå è ïðèçîâàâà ñòðàíèòå, ñâèäåòåëèòå è âåùèòå ëèöà.
 Ðàçãëåæäàíå íà äåëîòî â îòêðèòî çàñåäàíèå
×ë. 143. (1) Â îòêðèòîòî çàñåäàíèå ñëåä ðàçðåøàâàíå íà ïðåäâàðèòåëíèòå âúïðîñè ñúäúò ïðèñòúïâà êúì èçÿñíÿâàíå íà ôàêòè÷åñêàòà ñòðàíà íà ñïîðà.
 (2) Èùåöúò ìîæå äà ïîÿñíè è äîïúëíè èñêîâàòà ìîëáà, êàêòî è äà ïîñî÷è è ïðåäñòàâè äîêàçàòåëñòâà âúâ âðúçêà ñ íàïðàâåíèòå îñïîðâàíèÿ îò îòâåòíèêà, à îòâåòíèêúò - äà ïîñî÷è è ïðåäñòàâè íîâè äîêàçàòåëñòâà, êîèòî íå å ìîãúë äà ïîñî÷è è ïðåäñòàâè ñ îòãîâîðà íà èñêîâàòà ìîëáà.
 (3) Ñòðàíèòå ñà äëúæíè äà íàïðàâÿò è îáîñíîâàò âñè÷êèòå ñè èñêàíèÿ è âúçðàæåíèÿ è äà âçåìàò ñòàíîâèùå ïî òâúðäåíèòå îò íàñðåùíàòà ñòðàíà îáñòîÿòåëñòâà.
 Äîïúëíèòåëåí ñðîê
×ë. 144. (1) Îòâåòíèêúò ìîæå äà ïîèñêà äîïúëíèòåëåí ñðîê, çà äà âçåìå ñòàíîâèùå ïî íàïðàâåíèòå â òîâà çàñåäàíèå äîêàçàòåëñòâåíè èñêàíèÿ îò èùåöà è äà ïîñî÷è äîïúëíèòåëíè äîêàçàòåëñòâà âúâ âðúçêà ñ íàïðàâåíèòå îñïîðâàíèÿ.
 (2) Êîãàòî èñêàíåòî ïî àë. 1 áúäå óâàæåíî, ñúäúò ñå ïðîèçíàñÿ ïî íàïðàâåíèòå îñïîðâàíèÿ è èñêàíèÿ â çàêðèòî çàñåäàíèå ñ îïðåäåëåíèå, êîåòî ñå ñúîáùàâà íà ñòðàíèòå.
 Óêàçàíèÿ íà ñúäà
×ë. 145. (1) Ñúäúò ïîñòàâÿ âúïðîñè íà ñòðàíèòå çà èçÿñíÿâàíå íà ôàêòèòå, êàòî óêàçâà çíà÷åíèåòî èì ïî äåëîòî.
 (2) (Èçì. - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Ñúäúò óêàçâà íà ñòðàíèòå äà êîíêðåòèçèðàò òâúðäåíèÿòà ñè è äà îòñòðàíÿò ïðîòèâîðå÷èÿòà â òÿõ.
 (3) Ñëåä òîâà ñúäúò ïðèêàíâà ñòðàíèòå êúì ñïîãîäáà è ïîñî÷âà íåéíèòå ïîñëåäèöè. Àêî ñïîãîäáà íå ñå ïîñòèãíå, ñúäúò ïðàâè äîêëàä, êîéòî ñå îòðàçÿâà â ïðîòîêîëà.
 Äîêëàä ïî äåëîòî
×ë. 146. (1) Äîêëàäúò ïî äåëîòî ñúäúðæà:
 1. îáñòîÿòåëñòâàòà, îò êîèòî ïðîèçòè÷àò ïðåòåíäèðàíèòå ïðàâà è âúçðàæåíèÿ;
 2. ïðàâíàòà êâàëèôèêàöèÿ íà ïðàâàòà, ïðåòåíäèðàíè îò èùåöà, íà íàñðåùíèòå ïðàâà è âúçðàæåíèÿòà íà îòâåòíèêà;
 3. êîè ïðàâà è êîè îáñòîÿòåëñòâà ñå ïðèçíàâàò;
 4. êîè îáñòîÿòåëñòâà íå ñå íóæäàÿò îò äîêàçâàíå;
 5. êàê ñå ðàçïðåäåëÿ äîêàçàòåëñòâåíàòà òåæåñò çà ïîäëåæàùèòå íà äîêàçâàíå ôàêòè.
 (2) Ñúäúò óêàçâà íà ñòðàíèòå çà êîè îò òâúðäåíèòå îò òÿõ ôàêòè íå ñî÷àò äîêàçàòåëñòâà.
 (3) (Äîï. - ÄÂ, áð. 100 îò 2010 ã., â ñèëà îò 21.12.2010 ã.) Ñúäúò ïðåäîñòàâÿ âúçìîæíîñò íà ñòðàíèòå äà èçëîæàò ñòàíîâèùåòî ñè âúâ âðúçêà ñ äàäåíèòå óêàçàíèÿ è äîêëàäà ïî äåëîòî, êàêòî è äà ïðåäïðèåìàò ñúîòâåòíèòå ïðîöåñóàëíè äåéñòâèÿ. Àêî â èçïúëíåíèå íà ïðåäîñòàâåíàòà èì âúçìîæíîñò ñòðàíèòå íå íàïðàâÿò äîêàçàòåëñòâåíè èñêàíèÿ, òå ãóáÿò âúçìîæíîñòòà äà íàïðàâÿò òîâà ïî-êúñíî, îñâåí â ñëó÷àèòå ïî ÷ë. 147. 
(4) Ñúäúò ñå ïðîèçíàñÿ ñ îïðåäåëåíèå ïî äîêàçàòåëñòâåíèòå èñêàíèÿ íà ñòðàíèòå, êàòî äîïóñêà äîêàçàòåëñòâàòà, êîèòî ñà îòíîñèìè, äîïóñòèìè è íåîáõîäèìè.
 Íîâè ôàêòè è îáñòîÿòåëñòâà
×ë. 147. Äî ïðèêëþ÷âàíå íà ñúäåáíîòî äèðåíå ñòðàíèòå ìîãàò:
 1. äà òâúðäÿò íîâè îáñòîÿòåëñòâà è äà ïîñî÷âàò è ïðåäñòàâÿò íîâè äîêàçàòåëñòâà ñàìî àêî íå ñà ìîãëè äà ãè óçíàÿò, ïîñî÷àò è ïðåäñòàâÿò ñâîåâðåìåííî;
 2. äà òâúðäÿò íîâîâúçíèêíàëè îáñòîÿòåëñòâà, êîèòî ñà îò çíà÷åíèå çà äåëîòî, è äà ïîñî÷àò è ïðåäñòàâÿò äîêàçàòåëñòâà çà òÿõ.
 Ñúáèðàíå íà äîêàçàòåëñòâàòà
×ë. 148. Ñúäúò ñúáèðà âñè÷êè äîïóñíàòè äîêàçàòåëñòâà ñ ó÷àñòèåòî íà ñòðàíèòå. Àêî å íåîáõîäèìî, òîé íàñðî÷âà íîâî çàñåäàíèå çà ñúáèðàíå íà äîêàçàòåëñòâà, êîèòî íå ñà ñúáðàíè ïî íåçàâèñåùè îò ñòðàíèòå ïðè÷èíè.
 Ïðèêëþ÷âàíå íà ñúäåáíîòî äèðåíå
×ë. 149. (1) Ñëåä ñúáèðàíå íà äîêàçàòåëñòâàòà ñúäúò îòíîâî ïðèêàíâà ñòðàíèòå êúì ñïîãîäáà. Àêî ñïîãîäáà íå ñå ïîñòèãíå, ñúäúò äàâà õîä íà óñòíèòå ñúñòåçàíèÿ.
 (2) Êîãàòî äåëîòî å ðàçÿñíåíî, ñúäúò îáÿâÿâà óñòíèòå ñúñòåçàíèÿ çà ïðèêëþ÷åíè è ïîñî÷âà äåíÿ, â êîéòî ùå îáÿâè ðåøåíèåòî.
 (3) Ïðè ôàêòè÷åñêà è ïðàâíà ñëîæíîñò íà äåëîòî ïî èñêàíå íà íÿêîÿ îò ñòðàíèòå ñúäúò ìîæå äà îïðåäåëè ïîäõîäÿù ñðîê çà ïðåäñòàâÿíå íà ïèñìåíè çàùèòè. Ïèñìåíèòå çàùèòè ñå ïðåäñòàâÿò ñ ïðåïèñè ñïîðåä áðîÿ íà ñòðàíèòå.
 Ïðîòîêîë îò çàñåäàíèåòî
×ë. 150. (1) Çà ðàçãëåæäàíåòî íà äåëîòî ñå ñúñòàâÿ ïðîòîêîë, â êîéòî ñå âïèñâàò ìÿñòîòî è âðåìåòî íà çàñåäàíèåòî, ñúñòàâúò íà ñúäà, èìåòî íà ñåêðåòàðÿ, ÿâèëèòå ñå ñòðàíè è òåõíèòå ïðåäñòàâèòåëè, ñúùíîñòòà íà èçÿâëåíèÿòà, èñêàíèÿòà è èçêàçâàíèÿòà íà ñòðàíèòå, ïðåäñòàâåíèòå ïèñìåíè äîêàçàòåëñòâà, ïîêàçàíèÿòà íà ñâèäåòåëèòå è íà äðóãèòå ëèöà ïî äåëîòî è êîíñòàòàöèèòå è îïðåäåëåíèÿòà íà ñúäà.
 (2) Ïðîòîêîëúò ñå ñúñòàâÿ ïîä äèêòîâêàòà íà ïðåäñåäàòåëÿ. Òîé ñå ïðåäîñòàâÿ íà ðàçïîëîæåíèå íà ñòðàíèòå â òðèäíåâåí ñðîê îò çàñåäàíèåòî.
 (3) Ïðè òåõíè÷åñêà âúçìîæíîñò ñå ïðàâè çâóêîçàïèñ íà çàñåäàíèåòî, âúç îñíîâà íà êîéòî â òðèäíåâåí ñðîê ñå ñúñòàâÿ ïðîòîêîëúò.
 (4) Ïðîòîêîëúò ñå ïîäïèñâà îò ïðåäñåäàòåëÿ è îò ñåêðåòàðÿ.
 Ïîïðàâêà è äîïúëâàíå íà ïðîòîêîëà
×ë. 151. (1) Â åäíîñåäìè÷åí ñðîê îò ïðåäîñòàâÿíåòî íà ïðîòîêîëà íà ðàçïîëîæåíèå íà ñòðàíèòå âñåêè ó÷àñòíèê â ïðîöåñà ìîæå äà ïîèñêà íåãîâîòî äîïúëâàíå èëè ïîïðàâÿíå.
 (2) Àêî â çàñåäàíèåòî å íàïðàâåí çâóêîçàïèñ, ïîïðàâêè è äîïúëâàíå íà ïðîòîêîëà ñå äîïóñêàò ñàìî âúç îñíîâà íà çâóêîçàïèñà.
 (3) Àêî â çàñåäàíèåòî íå å íàïðàâåí çâóêîçàïèñ, ïîïðàâêè è äîïúëâàíå íà ïðîòîêîëà ñå äîïóñêàò ñàìî âúç îñíîâà íà íàïðàâåíè áåëåæêè ïî ñúäúðæàíèåòî ìó.
 (4) Ñúäúò ñå ïðîèçíàñÿ ïî èñêàíåòî çà ïîïðàâêè è äîïúëâàíå íà ïðîòîêîëà, ñëåä êàòî ïðèçîâå ñòðàíèòå è ìîëèòåëÿ è èçñëóøà çâóêîçàïèñà, ñúîòâåòíî îáÿñíåíèÿòà íà ñåêðåòàðÿ.
 (5) Çâóêîçàïèñúò ñå ïàçè äî èçòè÷àíåòî íà ñðîêà çà èñêàíå íà ïîïðàâêè è äîïúëâàíå íà ïðîòîêîëà, à àêî å íàïðàâåíî òàêîâà èñêàíå - äî âëèçàíåòî â ñèëà íà ðåøåíèåòî ïî äåëîòî.
 Äîêàçàòåëñòâåíà ñèëà íà ïðîòîêîëà
×ë. 152. Ïðîòîêîëúò îò çàñåäàíèåòî å äîêàçàòåëñòâî çà èçâúðøåíèòå â ñúäåáíîòî çàñåäàíèå ñúäîïðîèçâîäñòâåíè äåéñòâèÿ. Íåóäîñòîâåðåíèòå â ïðîòîêîëà äåéñòâèÿ ñå ñìÿòàò çà íåèçâúðøåíè.
 Ãëàâà ÷åòèðèíàäåñåòà
ÄÎÊÀÇÀÒÅËÑÒÂÀ

Ðàçäåë I
Îáùè ïðàâèëà

Ïðåäìåò íà äîêàçâàíå
×ë. 153. Íà äîêàçâàíå ïîäëåæàò ñïîðíèòå ôàêòè îò çíà÷åíèå çà ðåøàâàíå íà äåëîòî è âðúçêèòå ìåæäó òÿõ.
 Äîêàçàòåëñòâåíà òåæåñò
×ë. 154. (1) Âñÿêà ñòðàíà å äëúæíà äà óñòàíîâè ôàêòèòå, íà êîèòî îñíîâàâà ñâîèòå èñêàíèÿ èëè âúçðàæåíèÿ.
 (2) Íå å íåîáõîäèìî äà ñå äîêàçâàò ôàêòè, çà êîèòî ñúùåñòâóâà óñòàíîâåíî îò çàêîí ïðåäïîëîæåíèå. Îáîðâàíå íà òàêèâà ïðåäïîëîæåíèÿ ñå äîïóñêà âúâ âñè÷êè ñëó÷àè, îñâåí êîãàòî çàêîí çàáðàíÿâà òîâà.
 Íåïîäëåæàùè íà äîêàçâàíå ôàêòè
×ë. 155. Íå ïîäëåæàò íà äîêàçâàíå îáùîèçâåñòíèòå è ñëóæåáíî èçâåñòíèòå íà ñúäà ôàêòè, çà êîèòî ñúäúò å äëúæåí äà ñúîáùè íà ñòðàíèòå.
 Äîêàçàòåëñòâåíî èñêàíå
×ë. 156. (1) Â äîêàçàòåëñòâåíîòî ñè èñêàíå ñòðàíàòà ïîñî÷âà ôàêòèòå è ñðåäñòâàòà, ÷ðåç êîèòî òå ùå áúäàò äîêàçàíè.
 (2) Â èñêàíåòî çà äîïóñêàíå ðàçïèò íà ñâèäåòåë ñòðàíàòà ïîñî÷âà çà êîè ôàêòè ùå áúäå ðàçïèòâàí, òðèòå ìó èìåíà è àäðåñà, êîãàòî èñêà ïðèçîâàâàíåòî ìó.
 (3) Â èñêàíåòî çà äîïóñêàíå íà îáÿñíåíèÿ íà äðóãàòà ñòðàíà ñå ôîðìóëèðàò âúïðîñèòå, íà êîèòî òÿ äà îòãîâîðè.
 (4) Â èñêàíåòî çà äîïóñêàíå íà åêñïåðòèçà ñå ïîñî÷âà â êîÿ îáëàñò ñà íåîáõîäèìè ñïåöèàëíè çíàíèÿ, êàêúâ å ïðåäìåòúò è çàäà÷àòà íà åêñïåðòèçàòà.
 Äîïóñêàíå íà äîêàçàòåëñòâà
×ë. 157. Ïî äîïóñêàíå íà äîêàçàòåëñòâàòà ñúäúò ñå ïðîèçíàñÿ ñ îïðåäåëåíèå, êàòî îïðåäåëÿ è ñðîêà çà ñúáèðàíåòî èì. Ñðîêúò çàïî÷âà äà òå÷å îò äåíÿ íà ñúäåáíîòî çàñåäàíèå, â êîåòî å îïðåäåëåí, âêëþ÷èòåëíî çà ñòðàíàòà, êîÿòî íå ñå å ÿâèëà.
 Ñðîê çà ñúáèðàíå íà äîêàçàòåëñòâàòà
×ë. 158. (1) Àêî ñúáèðàíåòî íà íÿêîå äîêàçàòåëñòâî å ñúìíèòåëíî èëè ïðåäñòàâëÿâà îñîáåíà òðóäíîñò, ñúäúò ìîæå äà îïðåäåëè ñúîòâåòåí ñðîê çà ñúáèðàíåòî ìó, ñëåä èçòè÷àíåòî íà êîéòî äåëîòî ñå ãëåäà áåç íåãî.
 (2) Ïðè ïî-íàòàòúøíîòî ðàçãëåæäàíå íà äåëîòî äîêàçàòåëñòâîòî ìîæå äà áúäå ñúáðàíî, àêî òîâà íå çàáàâÿ ïðîèçâîäñòâîòî.
 Íåäîïóñêàíå íà äîêàçàòåëñòâàòà
×ë. 159. (1) Èñêàíèÿòà íà ñòðàíèòå çà äîïóñêàíå íà äîêàçàòåëñòâà çà ôàêòè, êîèòî íÿìàò çíà÷åíèå çà ðåøàâàíå íà äåëîòî, êàêòî è íåñâîåâðåìåííèòå èñêàíèÿ çà äîïóñêàíå íà äîêàçàòåëñòâà ñå îòõâúðëÿò îò ñúäà ñ îïðåäåëåíèå.
 (2) Êîãàòî çà óñòàíîâÿâàíå íà åäèí è ñúù ôàêò ñòðàíàòà ñî÷è ïîâå÷å ñâèäåòåëè, ñúäúò ìîæå äà äîïóñíå ñàìî íÿêîè îò òÿõ. Îñòàíàëèòå ñâèäåòåëè ñå äîïóñêàò, àêî ïðèçîâàíèòå íå óñòàíîâÿò ñïîðíèÿ ôàêò.
 Ðàçíîñêè çà ñúáèðàíå íà äîêàçàòåëñòâà
×ë. 160. (1) Êîãàòî çà ñúáèðàíå íà äîêàçàòåëñòâà ñà íåîáõîäèìè ðàçíîñêè, ñúäúò îïðåäåëÿ ðàçìåð è ñðîê çà âíàñÿíåòî èì. Ñðîêúò òå÷å îò äåíÿ íà ñúäåáíîòî çàñåäàíèå, â êîåòî å îïðåäåëåí, âêëþ÷èòåëíî çà ñòðàíàòà, êîÿòî íå ñå å ÿâèëà.
 (2) Äîêàçàòåëñòâàòà ñå ñúáèðàò ñëåä ïðåäñòàâÿíåòî íà äîêóìåíò çà âíàñÿíå íà îïðåäåëåíèÿ äåïîçèò çà ðàçíîñêè.
 (3) Ñðîêúò çà âíàñÿíå íà ðàçíîñêè ñå ïðåêúñâà ñ ïîäàâàíåòî íà ìîëáà çà îñâîáîæäàâàíå îò âíàñÿíåòî èì è íå òå÷å, äîêàòî ìîëáàòà ñå ðàçãëåæäà.
 Ïîñëåäèöè îò âúçïðåïÿòñòâàíå íà äîêàçâàíåòî
×ë. 161. Ñ îãëåä íà îáñòîÿòåëñòâàòà ïî äåëîòî ñúäúò ìîæå äà ïðèåìå çà äîêàçàíè ôàêòèòå, îòíîñíî êîèòî ñòðàíàòà å ñúçäàëà ïðå÷êè çà ñúáèðàíå íà äîïóñíàòè äîêàçàòåëñòâà.
 Ïðàâî íà ïðåöåíêà
×ë. 162. Êîãàòî èñêúò å óñòàíîâåí â ñâîåòî îñíîâàíèå, íî íÿìà äîñòàòú÷íî äàííè çà íåãîâèÿ ðàçìåð, ñúäúò îïðåäåëÿ ðàçìåðà ïî ñâîÿ ïðåöåíêà èëè âçåìà çàêëþ÷åíèåòî íà âåùî ëèöå.
 Ðàçäåë II
Ñâèäåòåëñêè ïîêàçàíèÿ

Çàäúëæåíèå çà ñâèäåòåëñòâàíå
×ë. 163. (1) Ñâèäåòåëÿò å äëúæåí äà ñå ÿâè ïðåä ñúäà, çà äà äàäå ïîêàçàíèÿ.
 (2) Ïðè íàëè÷èå íà âàæíà ïðè÷èíà ðàçïèòúò íà ñâèäåòåëÿ ìîæå äà ñå ïðîâåäå è ïðåäè îïðåäåëåíèÿ çà çàñåäàíèåòî äåí, êàêòî è èçâúí ïîìåùåíèåòî íà ñúäà. Çà òîçè ðàçïèò ñå ïðèçîâàâàò ñòðàíèòå.
 Äîïóñòèìîñò íà ñâèäåòåëñêèòå ïîêàçàíèÿ
×ë. 164. (1) Ñâèäåòåëñêè ïîêàçàíèÿ ñå äîïóñêàò âúâ âñè÷êè ñëó÷àè, îñâåí àêî ñå îòíàñÿ çà:
 1. óñòàíîâÿâàíå íà ïðàâíè ñäåëêè, çà äåéñòâèòåëíîñòòà íà êîèòî çàêîí èçèñêâà ïèñìåí àêò;
 2. îïðîâåðãàâàíå ñúäúðæàíèåòî íà îôèöèàëåí äîêóìåíò;
 3. óñòàíîâÿâàíå íà îáñòîÿòåëñòâà, çà äîêàçâàíåòî íà êîèòî çàêîí èçèñêâà ïèñìåí àêò, êàêòî è çà óñòàíîâÿâàíå íà äîãîâîðè íà ñòîéíîñò, ïî-ãîëÿìà îò 5000 ëâ., îñâåí àêî ñà ñêëþ÷åíè ìåæäó ñúïðóçè èëè ðîäíèíè ïî ïðàâà ëèíèÿ, ïî ñúðåáðåíà ëèíèÿ äî ÷åòâúðòà ñòåïåí è ïî ñâàòîâñòâî äî âòîðà ñòåïåí âêëþ÷èòåëíî;
 4. ïîãàñÿâàíå íà óñòàíîâåíè ñ ïèñìåí àêò ïàðè÷íè çàäúëæåíèÿ;
 5. óñòàíîâÿâàíå íà ïèñìåíè ñúãëàøåíèÿ, â êîèòî ñòðàíàòà, êîÿòî èñêà ñâèäåòåëèòå, å ó÷àñòâàëà, êàêòî è çà òÿõíîòî èçìåíåíèå èëè îòìÿíà;
 6. îïðîâåðãàâàíå íà ñúäúðæàíèåòî íà èçõîäÿù îò ñòðàíàòà ÷àñòåí äîêóìåíò.
 (2) Â ñëó÷àèòå íà àë. 1, ò. 3, 4, 5 è 6 ñâèäåòåëñêè ïîêàçàíèÿ ñå äîïóñêàò ñàìî ïðè èçðè÷íî ñúãëàñèå íà ñòðàíèòå.
 Èçêëþ÷åíèÿ îò íåäîïóñòèìîñòòà
×ë. 165. (1) Â ñëó÷àèòå, â êîèòî çàêîíúò èçèñêâà ïèñìåí äîêóìåíò, ñâèäåòåëñêè ïîêàçàíèÿ ñå äîïóñêàò, àêî áúäå äîêàçàíî, ÷å äîêóìåíòúò å çàãóáåí èëè óíèùîæåí íå ïî âèíà íà ñòðàíàòà.
 (2) Ñâèäåòåëñêè ïîêàçàíèÿ ñå äîïóñêàò è êîãàòî ñòðàíàòà ñå äîìîãâà äà äîêàæå, ÷å èçðàçåíîòî â äîêóìåíòà ñúãëàñèå å ïðèâèäíî, è òî àêî â äåëîòî èìà ïèñìåíè äîêàçàòåëñòâà, èçõîäÿùè îò äðóãàòà ñòðàíà èëè ïúê óäîñòîâåðÿâàùè íåéíè èçÿâëåíèÿ ïðåä äúðæàâåí îðãàí, êîèòî ïðàâÿò âåðîÿòíî òâúðäåíèåòî é, ÷å ñúãëàñèåòî å ïðèâèäíî. Òîâà îãðàíè÷åíèå íå ñå îòíàñÿ äî òðåòèòå ëèöà, êàêòî è äî íàñëåäíèöèòå, êîãàòî ñäåëêàòà å íàñî÷åíà ñðåùó òÿõ.
 Îòêàç îò ñâèäåòåëñòâàíå
×ë. 166. (1) Íèêîé íÿìà ïðàâî äà ñå îòêàçâà îò ñâèäåòåëñòâàíå îñâåí:
 1. ïúëíîìîùíèöèòå íà ñòðàíèòå ïî ñúùîòî äåëî è ëèöàòà, êîèòî ñà áèëè ìåäèàòîðè ïî ñúùèÿ ñïîð;
 2. ðîäíèíèòå íà ñòðàíèòå ïî ïðàâà ëèíèÿ, áðàòÿòà è ñåñòðèòå è ðîäíèíèòå ïî ñâàòîâñòâî îò ïúðâà ñòåïåí, ñúïðóãúò è áèâøèÿò ñúïðóã, êàêòî è ëèöåòî, ñ êîåòî ñòðàíà å âúâ ôàêòè÷åñêî ñúïðóæåñêî ñúæèòåëñòâî.
 (2) Íå ìîãàò äà îòêàæàò äà ñâèäåòåëñòâàò, íî ìîãàò äà îòêàæàò äà äàäàò îòãîâîð íà îïðåäåëåí âúïðîñ, êàòî ïîñî÷àò ïðè÷èíàòà çà òîâà, ëèöàòà, êîèòî ñúñ ñâîèòå îòãîâîðè áèõà ïðè÷èíèëè íà ñåáå ñè èëè íà ëèöàòà ïî àë. 1, ò. 2 íåïîñðåäñòâåíà âðåäà, îïîçîðÿâàíå èëè íàêàçàòåëíî ïðåñëåäâàíå.
 (3) Ñâèäåòåëèòå ïî äåëîòî íå ìîãàò äà áúäàò ïúëíîìîùíèöè íà ñòðàíèòå ïî ñúùîòî äåëî.
 Íåèçïúëíåíèå íà çàäúëæåíèåòî çà ñâèäåòåëñòâàíå
×ë. 167. (1) Ñâèäåòåë, êîéòî îòêàçâà äà äàäå ïîêàçàíèÿ èëè äà îòãîâîðè íà îòäåëíè âúïðîñè, å äëúæåí äà ïîñî÷è ïðè÷èíèòå çà òîâà ïèñìåíî è äà ãè óäîñòîâåðè ïðåäè çàñåäàíèåòî, íà êîåòî ùå áúäå ðàçïèòâàí, èëè óñòíî ïðåä ñúäà.
 (2) Ñâèäåòåë, êîéòî íå å èçïúëíèë çàäúëæåíèåòî ñè ïî ÷ë. 163 è òàêà å çàáàâèë äîêàçâàíåòî:
 1. âúçñòàíîâÿâà íà ñòðàíèòå ðàçíîñêèòå, íàïðàâåíè âñëåäñòâèå íà íåèçïúëíåíèåòî ìó;
 2. èçãóáâà ïðàâî äà èñêà âúçíàãðàæäåíèå.
Ïðàâî íà ñâèäåòåëÿ íà âúçíàãðàæäåíèå
×ë. 168. Ñâèäåòåëÿò èìà ïðàâî íà âúçíàãðàæäåíèå è íà ðàçíîñêè çà ÿâÿâàíåòî â ñúäà, àêî áúäàò ïîèñêàíè îò íåãî äî êðàÿ íà ñúäåáíîòî çàñåäàíèå. Âúçíàãðàæäåíèåòî è ðàçíîñêèòå ñå èçïëàùàò îò âíåñåíèÿ äåïîçèò.
Ïðèçîâàâàíå íà ñâèäåòåë
×ë. 169. (1) Àêî ñâèäåòåëÿò íå ìîæå äà áúäå ïðèçîâàí íà àäðåñà, ïîñî÷åí îò ñòðàíàòà, ñúäúò îïðåäåëÿ ñðîê çà ïîñî÷âàíå íà äðóã àäðåñ.
 (2) Àêî ñòðàíàòà íå èçïúëíè óêàçàíèÿòà íà ñúäà, ñâèäåòåëÿò íå ñå ïðèçîâàâà.
 (3) Ñòðàíèòå ìîãàò äà äîâåäàò äîïóñíàòèòå ñâèäåòåëè è áåç ïðèçîâàâàíå.
 Îáåùàíèå äà ñå êàæå èñòèíàòà
×ë. 170. (1) Ïðåäè ðàçïèòà íà ñâèäåòåëÿ ñúäúò ñíåìà íåãîâàòà ñàìîëè÷íîñò, èçÿñíÿâà äàííèòå çà åâåíòóàëíàòà ìó çàèíòåðåñîâàíîñò è ìó íàïîìíÿ çà îòãîâîðíîñòòà ïðåä çàêîíà â ñëó÷àé íà ëúæåñâèäåòåëñòâàíå.
 (2) Ñâèäåòåëÿò äàâà îáåùàíèå äà êàæå èñòèíàòà.
 Ïðîâåæäàíå íà ðàçïèòà
×ë. 171. (1) Âñåêè ñâèäåòåë ñå ðàçïèòâà îòäåëíî â ïðèñúñòâèåòî íà ñòðàíèòå, êîèòî ñà ñå ÿâèëè. Ñâèäåòåëè, êîèòî îùå íå ñà äàëè ïîêàçàíèÿ, íå ìîãàò äà ïðèñúñòâàò ïðè ðàçïèòà íà äðóãèòå ñâèäåòåëè.
 (2) Ñâèäåòåëÿò ìîæå äà áúäå ðàçïèòàí ïîâòîðíî â ñúùîòî èëè â äðóãî çàñåäàíèå ïî íåãîâî èñêàíå, ïî ìîëáà íà ñòðàíàòà èëè ïî èíèöèàòèâà íà ñúäà.
 (3) Ïî èñêàíå íà ñòðàíà èëè ïî ñâîé ïî÷èí ñúäúò ìîæå äà îòðàçè â ïðîòîêîëà êîíêðåòíè îñîáåíîñòè â ïîâåäåíèåòî íà ñâèäåòåëÿ ïðè ðàçïèòà.
 Ïðåöåíêà íà ñâèäåòåëñêèòå ïîêàçàíèÿ
×ë. 172. Ïîêàçàíèÿòà íà ðîäíèíèòå, íà íàñòîéíèêà èëè íà ïîïå÷èòåëÿ íà ïîñî÷èëàòà ãî ñòðàíà, íà îñèíîâèòåëèòå, íà îñèíîâåíèòå, íà òåçè, êîèòî ñå íàìèðàò ñ íàñðåùíàòà ñòðàíà èëè ñ ðîäíèíèòå é â ãðàæäàíñêè èëè íàêàçàòåëåí ñïîð, íà ïúëíîìîùíèöèòå, ïîñî÷åíè îò òåõíèòå äîâåðèòåëè, êàêòî è íà âñè÷êè äðóãè, êîèòî ñà çàèíòåðåñîâàíè â ïîëçà èëè âúâ âðåäà íà åäíà îò ñòðàíèòå, ñå ïðåöåíÿâàò îò ñúäà ñ îãëåä íà âñè÷êè äðóãè äàííè ïî äåëîòî, êàòî ñå èìà ïðåäâèä âúçìîæíàòà òÿõíà çàèíòåðåñîâàíîñò.
 Ðàçïèò íà ñâèäåòåëÿ ïî èíèöèàòèâà íà ñúäà
×ë. 173. Ñòðàíàòà ìîæå äà ñå îòêàæå îò ðàçïèòà íà ñâèäåòåëÿ, íà êîéòî òÿ ñå å ïîçîâàëà, íî ñúùèÿò ñå ðàçïèòâà, àêî äðóãàòà ñòðàíà ïîèñêà òîâà èëè àêî ñúäúò ïðåöåíè, ÷å ðàçïèòâàíåòî ìó å íåîáõîäèìî çà èçÿñíÿâàíå íà îáñòîÿòåëñòâàòà ïî äåëîòî.
 Î÷íà ñòàâêà
×ë. 174. Ïðè ðàçëè÷èå ìåæäó ïîêàçàíèÿòà íà ñâèäåòåëèòå ñúäúò ìîæå äà ïîñòàíîâè èçâúðøâàíåòî íà î÷íà ñòàâêà. Òàêàâà ìîæå äà ñå ïîñòàíîâè è ìåæäó ñâèäåòåë è ñòðàíèòå.
 Ðàçäåë III
Îáÿñíåíèÿ íà ñòðàíèòå

Ñúäåáíî ïðèçíàíèå íà ôàêò
×ë. 175. Íàïðàâåíîòî îò ñòðàíà èëè îò íåèí ïðåäñòàâèòåë ïðèçíàíèå íà ôàêò ñå ïðåöåíÿâà îò ñúäà ñ îãëåä íà âñè÷êè îáñòîÿòåëñòâà ïî äåëîòî.
 Îáÿñíåíèÿ íà ñòðàíàòà
×ë. 176. (1) Ñúäúò ìîæå äà ðàçïîðåäè ñòðàíàòà äà ñå ÿâè ëè÷íî, çà äà äàäå îáÿñíåíèÿ çà îáñòîÿòåëñòâàòà ïî äåëîòî.
 (2) Íà ñòðàíàòà, çàäúëæåíà äà ñå ÿâè ëè÷íî, ñúäúò ñúîáùàâà âúïðîñèòå, íà êîèòî òðÿáâà äà îòãîâîðè, êàòî ÿ ïðåäóïðåæäàâà çà ïîñëåäèöèòå îò íåèçïúëíåíèåòî íà òîâà çàäúëæåíèå.
 (3) Ñúäúò ìîæå äà ïðèåìå çà äîêàçàíè îáñòîÿòåëñòâàòà, çà èçÿñíÿâàíåòî íà êîèòî ñòðàíàòà íå ñå å ÿâèëà èëè å îòêàçàëà äà îòãîâîðè áåç îñíîâàòåëíà ïðè÷èíà, êàêòî è êîãàòî å äàëà óêëîí÷èâè èëè íåÿñíè îòãîâîðè.
 (4) Êîãàòî ñòðàíàòà íå ìîæå äà ñå ÿâè ïðåä ñúäà ïîðàäè òðóäíî ïðåîäîëèìà ïðå÷êà, îáÿñíåíèÿòà é ìîæå äà áúäàò äàäåíè ïðåä äåëåãèðàí ñúä.
 Ïðèëîæíî ïîëå
×ë. 177. (1) Êàòî ñòðàíè ïî äåëîòî äàâàò îáÿñíåíèÿ:
 1. ôèçè÷åñêèòå ëèöà;
 2. çàêîííèòå ïðåäñòàâèòåëè íà þðèäè÷åñêèòå ëèöà;
 3. äëúæíèêúò è ñèíäèêúò ïî äåëà, ñâúðçàíè ñ ìàñàòà íà íåñúñòîÿòåëíîñòòà;
 4. ñúäðóæíèöèòå â ñúáèðàòåëíî äðóæåñòâî;
 5. ëè÷íî îòãîâîðíèÿò ñúäðóæíèê â êîìàíäèòíî äðóæåñòâî.
 (2) Êîãàòî ñòðàíàòà å ìàëîëåòíà èëè ïîñòàâåíà ïîä ïúëíî çàïðåùåíèå, ñúäúò ìîæå äà èçñëóøà íåéíèÿ çàêîíåí ïðåäñòàâèòåë. Êîãàòî ñòðàíàòà å íåïúëíîëåòíà èëè ïîñòàâåíà ïîä îãðàíè÷åíî çàïðåùåíèå, ñúäúò ìîæå äà ÿ ðàçïèòà â ïðèñúñòâèåòî íà ðîäèòåëÿ èëè ïîïå÷èòåëÿ é.
 Ðàçäåë IV
Ïèñìåíè äîêàçàòåëñòâà

Äîêàçàòåëñòâåíà ñèëà
×ë. 178. (1) Äîêàçàòåëñòâåíàòà ñèëà íà äîêóìåíòèòå ñå îïðåäåëÿ ñúîáðàçíî çàêîíà, êîéòî å áèë â ñèëà ïî âðåìåòî è ìÿñòîòî, êúäåòî òå ñà ñúñòàâåíè.
 (2) Ñúäúò îöåíÿâà äîêàçàòåëñòâåíàòà ñèëà íà äîêóìåíòà, â êîéòî èìà çà÷åðêâàíèÿ, èçòðèâàíèÿ, äîáàâêè ìåæäó ðåäîâåòå è äðóãè âúíøíè íåäîñòàòúöè, ñ îãëåä íà âñè÷êè îáñòîÿòåëñòâà ïî äåëîòî. Òîâà ïðàâèëî íå ñå ïðèëàãà çà ïîäïèñàíèÿ åëåêòðîíåí äîêóìåíò.
 Îôèöèàëåí äîêóìåíò
×ë. 179. (1) Îôèöèàëåí äîêóìåíò, èçäàäåí îò äëúæíîñòíî ëèöå â êðúãà íà ñëóæáàòà ìó ïî óñòàíîâåíèòå ôîðìà è ðåä, ñúñòàâëÿâà äîêàçàòåëñòâî çà èçÿâëåíèÿòà ïðåä íåãî è çà èçâúðøåíèòå îò íåãî è ïðåä íåãî äåéñòâèÿ.
 (2) Îôèöèàëíî çàâåðåíè ïðåïèñè èëè èçâëå÷åíèÿ îò îôèöèàëíè äîêóìåíòè èìàò ñúùàòà äîêàçàòåëñòâåíà ñèëà, êàêòî è îðèãèíàëèòå.
 ×àñòåí äîêóìåíò
×ë. 180. ×àñòíè äîêóìåíòè, ïîäïèñàíè îò ëèöàòà, êîèòî ñà ãè èçäàëè, ñúñòàâëÿâàò äîêàçàòåëñòâî, ÷å èçÿâëåíèÿòà, êîèòî ñå ñúäúðæàò â òÿõ, ñà íàïðàâåíè îò òåçè ëèöà.
 Äîñòîâåðíà äàòà íà ÷àñòíèÿ äîêóìåíò
×ë. 181. (1) ×àñòíèÿò äîêóìåíò èìà äîñòîâåðíà äàòà çà òðåòè ëèöà îò äåíÿ, â êîéòî å çàâåðåí, èëè îò äåíÿ íà ñìúðòòà, èëè îò íàñòúïèëàòà ôèçè÷åñêà íåâúçìîæíîñò çà ïîäïèñâàíå íà ëèöåòî, êîåòî å ïîäïèñàëî äîêóìåíòà, èëè îò äåíÿ, â êîéòî ñúäúðæàíèåòî íà äîêóìåíòà å âúçïðîèçâåäåíî â îôèöèàëåí äîêóìåíò, èëè îò äåíÿ, â êîéòî íàñòúïè äðóã ôàêò, óñòàíîâÿâàù ïî áåçñúìíåí íà÷èí ïðåäõîæäàùîòî ãî ñúñòàâÿíå íà äîêóìåíòà.
 (2) Çà óñòàíîâÿâàíå äàòàòà íà ðàçïèñêè çà èçâúðøåíî ïëàùàíå ñúäúò ìîæå äà äîïóñíå âñÿêàêâè äîêàçàòåëñòâåíè ñðåäñòâà, êàòî èìà ïðåäâèä îáñòîÿòåëñòâàòà ïî äåëîòî.
 Âïèñâàíèÿ â ñ÷åòîâîäíè êíèãè
×ë. 182. Âïèñâàíèÿ â ñ÷åòîâîäíè êíèãè ñå ïðåöåíÿâàò îò ñúäà ñïîðåä òÿõíàòà ðåäîâíîñò è ñ îãëåä íà äðóãèòå îáñòîÿòåëñòâà ïî äåëîòî. Òå ìîãàò äà ñëóæàò êàòî äîêàçàòåëñòâî íà ëèöåòî èëè îðãàíèçàöèÿòà, êîèòî ñà âîäèëè êíèãèòå.
 Ïðåäñòàâÿíå íà äîêóìåíòè íà õàðòèåí íîñèòåë
×ë. 183. Êîãàòî ïî äåëîòî ñå ïðèëàãà äîêóìåíò, òîé ìîæå äà áúäå ïðåäñòàâåí è â çàâåðåí îò ñòðàíàòà ïðåïèñ, íî â òàêúâ ñëó÷àé ïðè ïîèñêâàíå òÿ å äëúæíà äà ïðåäñòàâè îðèãèíàëà íà äîêóìåíòà èëè îôèöèàëíî çàâåðåí ïðåïèñ îò íåãî. Àêî íå ñòîðè òîâà, ïðåäñòàâåíèÿò ïðåïèñ ñå èçêëþ÷âà îò äîêàçàòåëñòâàòà ïî äåëîòî.
 Ïðåäñòàâÿíå íà åëåêòðîíåí äîêóìåíò
×ë. 184. (1) Åëåêòðîííèÿò äîêóìåíò ìîæå äà áúäå ïðåäñòàâåí âúçïðîèçâåäåí íà õàðòèåí íîñèòåë êàòî ïðåïèñ, çàâåðåí îò ñòðàíàòà. Ïðè ïîèñêâàíå ñòðàíàòà å äëúæíà äà ïðåäñòàâè äîêóìåíòà íà åëåêòðîíåí íîñèòåë.
 (2) Àêî ñúäúò íå ðàçïîëàãà ñ òåõíè÷åñêè ñðåäñòâà è ñïåöèàëèñòè, äàâàùè âúçìîæíîñò âúçïðîèçâåæäàíåòî íà åëåêòðîííèÿ äîêóìåíò è íàäëåæíàòà ïðîâåðêà íà åëåêòðîííèÿ ïîäïèñ äà áúäàò èçâúðøåíè â ñúäåáíàòà çàëà â ïðèñúñòâèåòî íà ÿâèëèòå ñå ñòðàíè, åëåêòðîííè êîïèÿ íà äîêóìåíòà ñå ïðåäîñòàâÿò è íà âñÿêà îò ñòðàíèòå ïî äåëîòî. Â òîçè ñëó÷àé èñòèííîñòòà íà åëåêòðîííèÿ äîêóìåíò ìîæå äà áúäå îñïîðåíà â ñëåäâàùîòî ñúäåáíî çàñåäàíèå.
 Ïðåäñòàâÿíå íà äîêóìåíò íà ÷óæä åçèê
×ë. 185. Äîêóìåíò, ïðåäñòàâåí íà ÷óæä åçèê, ñå ïðèäðóæàâà ñ òî÷åí ïðåâîä íà áúëãàðñêè, çàâåðåí îò ñòðàíàòà. Àêî ñúäúò íå ìîæå ñàì äà ïðîâåðè âåðíîñòòà íà ïðåâîäà èëè âåðíîñòòà íà ïðåâîäà áúäå îñïîðåíà, òîé íàçíà÷àâà âåùî ëèöå çà ïðîâåðêà.
 Ïðåäñòàâÿíå íà îôèöèàëíè äîêóìåíòè
×ë. 186. Îôèöèàëíèòå äîêóìåíòè è óäîñòîâåðåíèÿ ñå ïðåäñòàâÿò îò ñòðàíèòå. Ñúäúò ìîæå äà ãè èçèñêà îò ñúîòâåòíîòî ó÷ðåæäåíèå èëè äà ñíàáäè ñòðàíàòà ñúñ ñúäåáíî óäîñòîâåðåíèå, âúç îñíîâà íà êîåòî òÿ äà ñå ñíàáäè ñ òÿõ. Ó÷ðåæäåíèåòî å äëúæíî äà èçäàäå èñêàíèòå äîêóìåíòè èëè äà îáÿñíè ïðè÷èíèòå çà íåèçäàâàíåòî èì.
 Ïðåäñòàâÿíå íà ïå÷àòíè ìàòåðèàëè
×ë. 187. Ïå÷àòíè ìàòåðèàëè ñå ïðåäñòàâÿò îò ñòðàíèòå, íî êîãàòî ñúäúò ìîæå ñàì äà ñè ãè äîñòàâè áåç îñîáåíà òðóäíîñò, äîñòàòú÷íî å ñòðàíàòà äà ïîñî÷è êúäå òå ñà ïóáëèêóâàíè.
 Êîíâåðñèÿ íà îôèöèàëåí äîêóìåíò
×ë. 188. Äîêóìåíò, èçäàäåí îò íåêîìïåòåíòåí îðãàí èëè íå â ïðåäïèñàíàòà ôîðìà, èìà çíà÷åíèå íà ÷àñòåí äîêóìåíò, àêî å ïîäïèñàí îò ñòðàíèòå.
 Äîêóìåíò, èçäàäåí îò íåãðàìîòíî èëè íåçðÿùî ëèöå
×ë. 189. (1) ×àñòåí äîêóìåíò, èçäàäåí îò íåãðàìîòåí, òðÿáâà äà íîñè âìåñòî ïîäïèñ îòïå÷àòúê íà äåñíèÿ ìó ïàëåö è äà áúäå ïðèïîäïèñàí îò äâàìà ñâèäåòåëè. Àêî îòïå÷àòúêúò íà äåñíèÿ ïàëåö íå ìîæå äà áúäå ñëîæåí, â äîêóìåíòà òðÿáâà äà ñå îòáåëåæè ïðè÷èíàòà çà òîâà, êàêòî è ñ êîé äðóã ïðúñò å ñëîæåí îòïå÷àòúêúò.
 (2) ×àñòåí äîêóìåíò, èçäàäåí îò ñëÿï, íî ãðàìîòåí, òðÿáâà äà áúäå ïðèïîäïèñàí îò äâàìà ñâèäåòåëè.
 Çàäúëæåíèå íà ñòðàíàòà çà ïðåäñòàâÿíå íà äîêóìåíò
×ë. 190. (1) Âñÿêà ñòðàíà ìîæå äà èñêà îò ñúäà äà çàäúëæè äðóãàòà ñòðàíà äà ïðåäñòàâè íàìèðàù ñå ó íåÿ äîêóìåíò, êàòî îáÿñíè çíà÷åíèåòî ìó çà ñïîðà.
 (2) Íåïðåäñòàâÿíåòî íà äîêóìåíòà ñå ïðåöåíÿâà ñúãëàñíî ÷ë. 161 .
 Îñíîâàíèÿ çà îòêàç îò ïðåäñòàâÿíå
×ë. 191. (1) Ïðåäñòàâÿíåòî íà äîêóìåíò ìîæå äà áúäå îòêàçàíî, êîãàòî:
 1. ñúäúðæàíèåòî íà äîêóìåíòà ñå îòíàñÿ äî îáñòîÿòåëñòâà îò ëè÷íèÿ èëè ñåìåéíèÿ æèâîò íà ñòðàíàòà;
 2. òîâà áè äîâåëî äî îïîçîðÿâàíå èëè äî íàêàçàòåëíî ïðåñëåäâàíå íà ñòðàíàòà èëè íà íåéíè áëèçêè ïî ñìèñúëà íà ÷ë. 166 .
 (2) Êîãàòî îñíîâàíèÿòà ïî àë. 1 çàñÿãàò ÷àñòè îò äîêóìåíòà, ñòðàíàòà ìîæå äà áúäå çàäúëæåíà äà ïðåäñòàâè çàâåðåíî îò íåÿ èçâëå÷åíèå îò äîêóìåíòà.
 Çàäúëæåíèå íà òðåòî ëèöå äà ïðåäñòàâè äîêóìåíò
×ë. 192. (1) Âñÿêà ñòðàíà ìîæå äà èñêà ñ ïèñìåíà ìîëáà îò ñúäà äà çàäúëæè íåó÷àñòâàùî â äåëîòî ëèöå äà ïðåäñòàâè íàìèðàù ñå ó íåãî äîêóìåíò.
 (2) Ïðåïèñ îò ìîëáàòà ñå èçïðàùà íà òðåòîòî ëèöå, êàòî ìó ñå îïðåäåëÿ ñðîê çà ïðåäñòàâÿíå íà äîêóìåíòà.
 (3) Òðåòîòî ëèöå, êîåòî íåîñíîâàòåëíî íå ïðåäñòàâè èñêàíèÿ äîêóìåíò, îñâåí îòãîâîðíîñòòà ïî ÷ë. 87 , íîñè îòãîâîðíîñò è ïðåä ñòðàíàòà çà ïðè÷èíåíèòå é âðåäè.
 Îñïîðâàíå íà èñòèííîñòòà íà äîêóìåíò
×ë. 193. (1) Çàèíòåðåñîâàíàòà ñòðàíà ìîæå äà îñïîðè èñòèííîñòòà íà äîêóìåíò íàé-êúñíî ñ îòãîâîðà íà ñúäîïðîèçâîäñòâåíîòî äåéñòâèå, ñ êîåòî òîé å ïðåäñòàâåí. Êîãàòî äîêóìåíòúò å ïðåäñòàâåí â ñúäåáíî çàñåäàíèå, îñïîðâàíåòî ìîæå äà áúäå íàïðàâåíî íàé-êúñíî äî êðàÿ íà çàñåäàíèåòî.
 (2) Ñúäúò ïîñòàíîâÿâà äà ñå èçâúðøè ïðîâåðêà íà èñòèííîñòòà íà äîêóìåíòà, àêî äðóãàòà ñòðàíà çàÿâè, ÷å æåëàå äà ñå ïîëçâà îò íåãî.
 (3) Òåæåñòòà çà äîêàçâàíå íåèñòèííîñòòà íà äîêóìåíòà ïàäà âúðõó ñòðàíàòà, êîÿòî ãî îñïîðâà. Êîãàòî ñå îñïîðâà èñòèííîñòòà íà ÷àñòåí äîêóìåíò, êîéòî íå íîñè ïîäïèñà íà ñòðàíàòà, êîÿòî ãî îñïîðâà, òåæåñòòà çà äîêàçâàíå èñòèííîñòòà ïàäà âúðõó ñòðàíàòà, êîÿòî ãî å ïðåäñòàâèëà.
 Ïðîâåðêà íà äîêóìåíò
×ë. 194. (1) Ñúäúò èçâúðøâà ïðîâåðêàòà ÷ðåç ñðàâíÿâàíå ñ äðóãè áåçñïîðíè äîêóìåíòè, ÷ðåç ðàçïèò íà ñâèäåòåëè èëè ÷ðåç âåùè ëèöà.
 (2) Ñëåä ïðîâåðêàòà ñúäúò ñ îïðåäåëåíèå ïðèçíàâà èëè ÷å îñïîðâàíåòî íå å äîêàçàíî, èëè ÷å äîêóìåíòúò å íåèñòèíñêè. Â ïîñëåäíèÿ ñëó÷àé òîé ãî èçêëþ÷âà îò äîêàçàòåëñòâàòà, êàòî ãî èçïðàùà íà ïðîêóðîðà çàåäíî ñúñ ñâîåòî îïðåäåëåíèå.
 (3) Ñúäúò ìîæå äà ñå ïðîèçíåñå ïî îñïîðâàíåòî íà äîêóìåíòà è ñ ðåøåíèåòî ïî äåëîòî. Â òîçè ñëó÷àé äîêóìåíòúò çàåäíî ñ ïðåïèñ îò ðåøåíèåòî ñå èçïðàùà íà ïðîêóðîðà.
 Ðàçäåë V
Âåùè ëèöà

Íàçíà÷àâàíå íà âåùî ëèöå
×ë. 195. (1) Âåùî ëèöå ñå íàçíà÷àâà ïî èñêàíå íà ñòðàíàòà èëè ñëóæåáíî, êîãàòî çà èçÿñíÿâàíå íà íÿêîè âúçíèêíàëè ïî äåëîòî âúïðîñè ñà íåîáõîäèìè ñïåöèàëíè çíàíèÿ èç îáëàñòòà íà íàóêàòà, èçêóñòâîòî, çàíàÿòèòå è äðóãè.
 (2) Ñúäúò ìîæå äà íàçíà÷è è ïîâå÷å âåùè ëèöà, êîãàòî òîâà ñå íàëàãà ñ îãëåä íà îáñòîÿòåëñòâàòà ïî äåëîòî.
 Îòñòðàíÿâàíå íà âåùî ëèöå
×ë. 196. (1) Ðàçïîðåäáèòå íà ÷ë. 22, àë. 1 ñå ïðèëàãàò ñúîòâåòíî è çà âåùèòå ëèöà.
 (2) Âñÿêà îò ñòðàíèòå ìîæå äà èñêà îòñòðàíÿâàíå íà âåùîòî ëèöå, àêî å íàëèöå íÿêîå îò îñíîâàíèÿòà ïî àë. 1.
 (3) Âåùîòî ëèöå å äëúæíî íåçàáàâíî äà ñúîáùè íà ñúäà âñè÷êè îáñòîÿòåëñòâà, êîèòî ìîãàò äà áúäàò îñíîâàíèå çà îòñòðàíÿâàíå. Òî å äëúæíî äà âçåìå îòíîøåíèå ïî òâúðäåíèÿòà â ìîëáàòà çà îòñòðàíÿâàíåòî ìó.
 (4) Ñúäúò ñå ïðîèçíàñÿ ñ îïðåäåëåíèå ïî èñêàíåòî çà îòñòðàíÿâàíå íà âåùîòî ëèöå.
 Âúçëàãàíå íà åêñïåðòèçà
×ë. 197. (1) Â îïðåäåëåíèåòî, ñ êîåòî ñúäúò íàçíà÷àâà âåùîòî ëèöå, ñå ïîñî÷âàò: ïðåäìåòúò è çàäà÷àòà íà åêñïåðòèçàòà; ìàòåðèàëèòå, êîèòî ñå ïðåäîñòàâÿò íà âåùîòî ëèöå, èìåòî, îáðàçîâàíèåòî è ñïåöèàëíîñòòà íà âåùîòî ëèöå.
 (2) Ñúäúò äàâà íà âåùîòî ëèöå ïîäõîäÿù ñðîê çà èçãîòâÿíå íà çàêëþ÷åíèåòî. Âåùîòî ëèöå óâåäîìÿâà ñúäà, êîãàòî íå ìîæå äà èçãîòâè çàêëþ÷åíèåòî â îïðåäåëåíèÿ ñðîê, è ïîñî÷âà êàêúâ ñðîê ìó å íåîáõîäèì.
 Îñâîáîæäàâàíå íà âåùîòî ëèöå
×ë. 198. Íàçíà÷åíîòî âåùî ëèöå ñå îñâîáîæäàâà îò âúçëîæåíàòà ìó çàäà÷à, êîãàòî íå ìîæå äà ÿ èçïúëíè ïîðàäè ëèïñà íà êâàëèôèêàöèÿ, áîëåñò èëè äðóãà îáåêòèâíà ïðè÷èíà, ïðè óñëîâèÿòà íà ÷ë. 166 èëè êîãàòî íå å èçãîòâèëî ñâîåâðåìåííî çàêëþ÷åíèåòî.
 Ïðåäñòàâÿíå íà çàêëþ÷åíèåòî
×ë. 199. Âåùîòî ëèöå å äëúæíî äà ïðåäñòàâè çàêëþ÷åíèåòî íàé-ìàëêî åäíà ñåäìèöà ïðåäè ñúäåáíîòî çàñåäàíèå.
 Èçñëóøâàíå íà âåùîòî ëèöå
×ë. 200. (1) Ñúäúò íàïîìíÿ íà âåùîòî ëèöå îòãîâîðíîñòòà ìó çà äàâàíå íà íåâÿðíî çàêëþ÷åíèå.
 (2) Âåùîòî ëèöå èçëàãà óñòíî çàêëþ÷åíèåòî ñè. Ñòðàíèòå ìîãàò äà çàäàâàò âúïðîñè çà èçÿñíÿâàíå íà çàêëþ÷åíèåòî.
 (3) Ïðè îñïîðâàíå íà çàêëþ÷åíèåòî ñúäúò ìîæå äà íàçíà÷è äðóãî èëè ïîâå÷å âåùè ëèöà. Îñïîðâàíåòî ìîæå äà áúäå íàïðàâåíî äîêàòî òðàå èçñëóøâàíåòî.
 Äîïúëíèòåëíî è ïîâòîðíî çàêëþ÷åíèå
×ë. 201. Äîïúëíèòåëíî çàêëþ÷åíèå ñå âúçëàãà, êîãàòî çàêëþ÷åíèåòî íå å äîñòàòú÷íî ïúëíî è ÿñíî, à ïîâòîðíî - êîãàòî íå å îáîñíîâàíî è âúçíèêâà ñúìíåíèå çà íåãîâàòà ïðàâèëíîñò.
 Îöåíêà íà çàêëþ÷åíèåòî
×ë. 202. Ñúäúò íå å äëúæåí äà âúçïðèåìà çàêëþ÷åíèåòî íà âåùîòî ëèöå, à ãî îáñúæäà çàåäíî ñ äðóãèòå äîêàçàòåëñòâà ïî äåëîòî.
 Ðàçíîãëàñèå ìåæäó âåùè ëèöà
×ë. 203. Ïðè ðàçíîãëàñèå ìåæäó âåùèòå ëèöà âñÿêà ãðóïà èçëàãà ñâîèòå îòäåëíè ìíåíèÿ. Êîãàòî ñúäúò íå ìîæå äà âçåìå ñòàíîâèùå ïî ðàçíîãëàñèåòî, òîé èçèñêâà îò ñúùèòå âåùè ëèöà äîïúëíèòåëíè èçñëåäâàíèÿ èëè íàçíà÷àâà äðóãè âåùè ëèöà.
 Ðàçäåë VI
Îãëåä è îñâèäåòåëñòâàíå

Äîïóñêàíå íà îãëåä è îñâèäåòåëñòâàíå
×ë. 204. (1) Ïî ìîëáà íà ñòðàíèòå èëè ïî ñâîÿ ïðåöåíêà ñúäúò ìîæå äà íàçíà÷è îãëåä íà äâèæèìè èëè íåäâèæèìè âåùè èëè îñâèäåòåëñòâàíå íà ëèöà ñ ó÷àñòèå èëè áåç ó÷àñòèå íà ñâèäåòåëè è âåùè ëèöà.
 (2) Îãëåäúò è îñâèäåòåëñòâàíåòî ñà ñïîñîáè çà ñúáèðàíå è ïðîâåðêà íà äîêàçàòåëñòâà. Òå ñå èçâúðøâàò îò öåëèÿ ñúñòàâ íà ñúäà, îò äåëåãèðàí ÷ëåí íà ñúäà èëè îò äðóã äåëåãèðàí ñúä.
 (3) Ñúäúò óâåäîìÿâà ñòðàíèòå çà ìÿñòîòî è âðåìåòî íà îãëåäà. Çà èçâúðøåíèÿ îãëåä ñå ñúñòàâÿ ïðîòîêîë, â êîéòî ñå îòðàçÿâàò êîíñòàòàöèèòå ïðè îãëåäà, îáÿñíåíèÿòà íà âåùèòå ëèöà è ïîêàçàíèÿòà íà ñâèäåòåëèòå, êîèòî ñà ðàçïèòàíè íà ìÿñòîòî íà îãëåäà.
 Çàäúëæåíèå çà ñúäåéñòâèå
×ë. 205. Çà çàäúëæåíèåòî çà ïðåäñòàâÿíå, ïðåäàâàíå èëè îñèãóðÿâàíå íà äîñòúï äî ïðåäìåòà íà îãëåäà ñå ïðèëàãàò ðàçïîðåäáèòå îòíîñíî äîêóìåíòèòå.
Îñâèäåòåëñòâàíå
×ë. 206. (1) Îñâèäåòåëñòâàíåòî íà ëèöå ìîæå äà ñòàíå ñàìî ñ íåãîâî ñúãëàñèå.
 (2) Îñâèäåòåëñòâàíåòî ñå èçâúðøâà ïî íà÷èí äà íå áúäå óÿçâåíî ëè÷íîòî äîñòîéíñòâî íà îñâèäåòåëñòâàíèÿ. Ñ îãëåä íà òîâà ñúäèÿòà ìîæå äà íå ïðèñúñòâà ëè÷íî ïðè îñâèäåòåëñòâàíåòî, êàòî âúçëîæè èçâúðøâàíåòî ìó íà ïîäõîäÿùè âåùè ëèöà.
 (3) Îòêàçúò íà ëèöåòî äà áúäå îñâèäåòåëñòâàíî ñå ïðåöåíÿâà ñúãëàñíî ÷ë. 161 .
 Ðàçäåë VII
Îáåçïå÷åíèå íà äîêàçàòåëñòâà

Îáåçïå÷åíèå íà äîêàçàòåëñòâà
×ë. 207. Êîãàòî ñúùåñòâóâà îïàñíîñò íÿêîå äîêàçàòåëñòâî äà ñå èçãóáè èëè íåãîâîòî ñúáèðàíå äà ñå çàòðóäíè, ñòðàíàòà ìîæå äà ïîèñêà ñúáèðàíåòî ìó ïðåäâàðèòåëíî.
 Ïðîèçâîäñòâî ïî îáåçïå÷åíèå íà äîêàçàòåëñòâà
×ë. 208. (1) Ìîëáàòà çà îáåçïå÷åíèå íà äîêàçàòåëñòâà ñå ïîäàâà â ñúäà, êîéòî ðàçãëåæäà äåëîòî, à àêî äåëîòî íå å îùå çàâåäåíî - â ðàéîííèÿ ñúä ïî ïîñòîÿííèÿ àäðåñ íà ëèöåòî, êîåòî ùå ñå ðàçïèòâà, èëè ïî ìåñòîíàõîæäåíèåòî íà èìîòà, âúðõó êîéòî ùå ñå èçâúðøè îãëåäúò.
 (2) Ïðåïèñ îò ìîëáàòà çà îáåçïå÷åíèå ñå âðú÷âà íà äðóãàòà ñòðàíà.
 (3) Îïðåäåëåíèåòî íà ñúäà, ñ êîåòî íå ñå óâàæàâà ìîëáàòà, ïîäëåæè íà îáæàëâàíå ñ ÷àñòíà æàëáà.
 (4) Ñúäúò ìîæå äà ñúáåðå â ñúùîòî ïðîèçâîäñòâî äîêàçàòåëñòâàòà, ïîñî÷åíè îò äðóãàòà ñòðàíà, àêî òå ñà òÿñíî ñâúðçàíè ñ òåçè íà ìîëèòåëÿ.
 (5) Êîãàòî ìîëèòåëÿò íå å â ñúñòîÿíèå äà ïîñî÷è èìåòî è àäðåñà íà äðóãàòà ñòðàíà, ñúäúò é íàçíà÷àâà ïðåäñòàâèòåë.
 (6) Îòíîñíî ðåäà çà ñúáèðàíå íà äîêàçàòåëñòâà è òÿõíàòà ñèëà ñå ïðèëàãàò îáùèòå ïðàâèëà.
 Ðàçíîñêè
×ë. 209. Ðàçíîñêèòå ïî ñúáèðàíå íà äîêàçàòåëñòâà íå ñå ïðèñúæäàò íà ñòðàíàòà â ïðîèçâîäñòâîòî ïî îáåçïå÷åíèåòî. Òå ñå âçåìàò ïðåäâèä âïîñëåäñòâèå ïðè ðåøàâàíåòî íà ñïîðà.
 Ãëàâà ïåòíàäåñåòà
ÎÒÊËÎÍÅÍÈß ÂÚÂ ÂÐÚÇÊÀ Ñ ÏÐÅÄÌÅÒÀ ÍÀ ÄÅËÎÒÎ

Ïúðâîíà÷àëíî ñúåäèíÿâàíå íà èñêîâå
×ë. 210. (1) Èùåöúò ìîæå äà ïðåäÿâè ñ åäíà èñêîâà ìîëáà ñðåùó ñúùèÿ îòâåòíèê íÿêîëêî èñêà, àêî òå ñà ïîäñúäíè íà ñúùèÿ ñúä è ïîäëåæàò íà ðàçãëåæäàíå ïî ðåäà íà åäíî è ñúùî ïðîèçâîäñòâî.
 (2) (Äîï. – ÄÂ, áð. 50 îò 2015 ã.) Êîãàòî ïðåäÿâåíèòå èñêîâå íå ïîäëåæàò íà ðàçãëåæäàíå ïî ðåäà íà åäíî è ñúùî ïðîèçâîäñòâî èëè êîãàòî ñúäúò ïðåöåíè, ÷å ñúâìåñòíîòî èì ðàçãëåæäàíå ùå áúäå çíà÷èòåëíî çàòðóäíåíî, òîé ïîñòàíîâÿâà èñêîâåòå äà áúäàò ðàçäåëåíè. Íå ñå äîïóñêà ðàçäåëÿíå íà èñêîâå, êîèòî ñå íàìèðàò âúâ âðúçêà ñ ïðåäìåòà íà äåëîòî, îñâåí àêî ïîäëåæàò íà ðàçãëåæäàíå ïî ðåäà íà ðàçëè÷íè ïðîèçâîäñòâà.
 Íàñðåùåí èñê
×ë. 211. (1) Â ñðîêà çà îòãîâîð íà èñêîâàòà ìîëáà îòâåòíèêúò ìîæå äà ïðåäÿâè íàñðåùåí èñê, àêî òîé ïî ðîäà ñè å ïîäñúäåí íà ñúùèÿ ñúä è èìà âðúçêà ñ ïúðâîíà÷àëíèÿ èñê èëè àêî ìîæå äà ñòàíå ïðèõâàùàíå ñ íåãî.
 (2) Ïðåäÿâÿâàíåòî íà íàñðåùíèÿ èñê ñòàâà ïî ïðàâèëàòà çà ïðåäÿâÿâàíå íà èñê. Êîãàòî ñúäúò ïðåöåíè, ÷å ñúâìåñòíîòî ðàçãëåæäàíå íà íàñðåùíèÿ èñê ùå áúäå çíà÷èòåëíî çàòðóäíåíî, òîé ïîñòàíîâÿâà îòäåëÿíåòî ìó.
 Èíöèäåíòåí èñê
×ë. 212. Â ïúðâîòî çàñåäàíèå çà ðàçãëåæäàíå íà äåëîòî èùåöúò, à ñ îòãîâîðà íà èñêîâàòà ìîëáà - îòâåòíèêúò, ìîæå äà ïîèñêà ñúäúò äà ñå ïðîèçíåñå â ðåøåíèåòî ñè è îòíîñíî ñúùåñòâóâàíåòî èëè íåñúùåñòâóâàíåòî íà åäíî îñïîðåíî ïðàâîîòíîøåíèå, îò êîåòî çàâèñè èçöÿëî èëè îò÷àñòè èçõîäúò íà äåëîòî.
 Ñëóæåáíî ñúåäèíÿâàíå íà èñêîâå
×ë. 213. Êîãàòî â ñúäà èìà âèñÿùè íÿêîëêî äåëà, â êîèòî ó÷àñòâàò åäíè è ñúùè ëèöà íà ñòðàíàòà íà èùåöà è íà îòâåòíèêà èëè êîèòî èìàò âðúçêà ïîìåæäó ñè, ñúäúò ìîæå äà ñúåäèíè òåçè äåëà â åäíî ïðîèçâîäñòâî è äà èçäàäå îáùî ðåøåíèå ïî òÿõ.
 Èçìåíåíèå íà èñêà
×ë. 214. (1) Â ïúðâîòî çàñåäàíèå çà ðàçãëåæäàíå íà äåëîòî èùåöúò ìîæå äà èçìåíè îñíîâàíèåòî íà ñâîÿ èñê, àêî ñ îãëåä çàùèòàòà íà îòâåòíèêà ñúäúò ïðåöåíè òîâà çà óìåñòíî. Òîé ìîæå ñúùî, áåç äà èçìåíè îñíîâàíèåòî, äà èçìåíè ñâîåòî èñêàíå. Äî ïðèêëþ÷âàíå íà ñúäåáíîòî äèðåíå â ïúðâàòà èíñòàíöèÿ òîé ìîæå äà èçìåíè ñàìî ðàçìåðà íà ïðåäÿâåíèÿ èñê, êàêòî è äà ïðåìèíå îò óñòàíîâèòåëåí èñê êúì îñúäèòåëåí è îáðàòíî.
 (2) Íå ñå ñìÿòà çà óâåëè÷åíèå íà èñêà ïðèáàâÿíåòî íà èçòåêëè ëèõâè èëè íà ñúáðàíè äîáèâè îò âåùòà ñëåä íåãîâîòî ïðåäÿâÿâàíå.
 Ãëàâà øåñòíàäåñåòà
ÎÒÊËÎÍÅÍÈß ÂÚÂ ÂÐÚÇÊÀ ÑÚÑ ÑÒÐÀÍÈÒÅ

Ðàçäåë I
Äðóãàðñòâî â äåëîòî

Äîïóñòèìîñò
×ë. 215. Èñê ìîæå äà áúäå ïðåäÿâåí îò íÿêîëêî èùöè èëè ñðåùó íÿêîëêî îòâåòíèöè, àêî ïðåäìåò íà ñïîðà ñà:
 1. îáùè òåõíè ïðàâà èëè çàäúëæåíèÿ, èëè
 2. ïðàâà èëè çàäúëæåíèÿ, êîèòî ïî÷èâàò íà åäíî è ñúùî îñíîâàíèå.
 Ïðîöåñóàëíè äåéñòâèÿ
×ë. 216. (1) Âñåêè îò äðóãàðèòå äåéñòâà ñàìîñòîÿòåëíî. Íåãîâèòå ïðîöåñóàëíè äåéñòâèÿ è áåçäåéñòâèÿ íèòî ïîëçâàò, íèòî âðåäÿò íà îñòàíàëèòå.
 (2) Êîãàòî ñ îãëåä íà åñòåñòâîòî íà ñïîðíîòî ïðàâîîòíîøåíèå èëè ïî ðàçïîðåæäàíå íà çàêîíà ðåøåíèåòî íà ñúäà òðÿáâà äà áúäå åäíàêâî ñïðÿìî âñè÷êè äðóãàðè (íåîáõîäèìî äðóãàðñòâî), èçâúðøåíèòå îò íÿêîè îò òÿõ äåéñòâèÿ èìàò çíà÷åíèå è çà íåÿâèëèòå ñå èëè íåèçâúðøèëèòå òåçè äåéñòâèÿ äðóãàðè. È â òîçè ñëó÷àé îáà÷å çà ñêëþ÷âàíå íà ñïîãîäáà è çà îòòåãëÿíå èëè îòêàç îò èñêà å íåîáõîäèìî ñúãëàñèåòî íà âñè÷êè äðóãàðè.
 Òâúðäåíèÿ çà îáùèòå ôàêòè
×ë. 217. Àêî ôàêòè÷åñêèòå òâúðäåíèÿ íà äðóãàðèòå îòíîñíî îáùèòå ôàêòè ñè ïðîòèâîðå÷àò, ñúäúò ãè ïðåöåíÿâà âúâ âðúçêà ñ âñè÷êè îáñòîÿòåëñòâà ïî äåëîòî.
 Ðàçäåë II
Òðåòè ëèöà

Âñòúïâàíå íà òðåòî ëèöå
×ë. 218. Òðåòî ëèöå ìîæå äà âñòúïè â äåëîòî äî ïðèêëþ÷âàíå íà ñúäåáíîòî äèðåíå â ïúðâàòà èíñòàíöèÿ, çà äà ïîìàãà íà åäíà îò ñòðàíèòå, àêî èìà èíòåðåñ ðåøåíèåòî äà áúäå ïîñòàíîâåíî â íåéíà ïîëçà.
 Ïðèâëè÷àíå íà òðåòî ëèöå
×ë. 219. (1) Â ïúðâîòî çàñåäàíèå çà ðàçãëåæäàíå íà äåëîòî èùåöúò, à ñ îòãîâîðà íà èñêîâàòà ìîëáà - îòâåòíèêúò, ìîæå äà ïðèâëå÷å òðåòî ëèöå, êîãàòî òîâà ëèöå èìà ïðàâî äà âñòúïè, çà äà ïîìàãà.
 (2) Ïðèâëè÷àíåòî íå ñå äîïóñêà, àêî òðåòîòî ëèöå íÿìà ïîñòîÿíåí àäðåñ â Ðåïóáëèêà Áúëãàðèÿ èëè æèâåå â ÷óæáèíà.
 (3) Ñòðàíàòà, êîÿòî èìà îáðàòåí èñê ñðåùó òðåòîòî ëèöå, ìîæå äà ãî ïðåäÿâè çà ñúâìåñòíî ðàçãëåæäàíå åäíîâðåìåííî ñ èñêàíåòî çà ïðèâëè÷àíå.
 Äîïóñêàíå íà ó÷àñòèåòî
×ë. 220. Ïî äîïóñêàíå íà òðåòîòî ëèöå ñúäúò ñå ïðîèçíàñÿ ñ îïðåäåëåíèå. Îïðåäåëåíèåòî, ñ êîåòî íå ñå äîïóñêà òðåòîòî ëèöå, ïîäëåæè íà îáæàëâàíå ñ ÷àñòíà æàëáà.
 Ïðàâà íà òðåòî ëèöå
×ë. 221. (1) Òðåòîòî ëèöå èìà ïðàâî äà èçâúðøâà âñè÷êè ñúäîïðîèçâîäñòâåíè äåéñòâèÿ, ñ èçêëþ÷åíèå íà äåéñòâèÿòà, ïðåäñòàâëÿâàùè ðàçïîðåæäàíå ñ ïðåäìåòà íà ñïîðà.
 (2) Â ñëó÷àé íà ïðîòèâîðå÷èå ìåæäó äåéñòâèÿòà è îáÿñíåíèÿòà íà ñòðàíàòà è íà òðåòîòî ëèöå ñúäúò ãè ïðåöåíÿâà âúâ âðúçêà ñ âñè÷êè îáñòîÿòåëñòâà ïî äåëîòî.
 Çàìåñòâàíå íà ïîäïîìàãàíàòà ñòðàíà
×ë. 222. Ñúñ ñúãëàñèåòî íà äâåòå ñòðàíè âñòúïèëèÿò èëè ïðèâëå÷åíèÿò â äåëîòî ìîæå äà çàìåñòè è îñâîáîäè ñòðàíàòà, íà êîÿòî ïîìàãà.
 Äåéñòâèå íà ðåøåíèåòî
×ë. 223. (1) Ïîñòàíîâåíîòî ðåøåíèå èìà óñòàíîâèòåëíî äåéñòâèå â îòíîøåíèÿòà íà òðåòîòî ëèöå è íàñðåùíàòà ñòðàíà.
 (2) Òîâà, êîåòî ñúäúò å óñòàíîâèë â ìîòèâèòå íà ðåøåíèåòî ñè, å çàäúëæèòåëíî çà òðåòîòî ëèöå â îòíîøåíèÿòà ìó ñúñ ñòðàíàòà, íà êîÿòî ïîìàãà èëè êîÿòî ãî å ïðèâëÿêëà. Òî íå ìîæå äà ãî îñïîðâà ïîä ïðåäëîã, ÷å ñòðàíàòà çëå å âîäèëà äåëîòî, îñâåí àêî ïîñëåäíàòà óìèøëåíî èëè ïîðàäè ãðóáà íåáðåæíîñò å ïðîïóñíàëà äà ïðåäÿâè íåèçâåñòíè íà òðåòîòî ëèöå îáñòîÿòåëñòâà èëè äîêàçàòåëñòâà.
 Ïðèâëè÷àíå íà ëèöå ñúñ ñàìîñòîÿòåëíè ïðàâà
×ë. 224. (1) Îòâåòíèêúò ñå îñâîáîæäàâà îò ó÷àñòèå â äåëîòî, àêî âëîæè òúðñåíàòà ñóìà èëè âåù ñúîáðàçíî óêàçàíèÿòà íà ñúäà è ïðèâëå÷å ëèöåòî, êîåòî ñúùî ïðåäÿâÿâà ñàìîñòîÿòåëíè ïðàâà âúðõó íåÿ. Â òîçè ñëó÷àé äåëîòî ïðîäúëæàâà ñàìî ìåæäó äâàìàòà êðåäèòîðè.
 (2) Àêî ïðèâëå÷åíîòî ëèöå íå âñòúïè â äåëîòî, ïðîèçâîäñòâîòî ñå ïðåêðàòÿâà, à âëîæåíàòà ñóìà èëè âåù ñå ïðåäàâà íà èùåöà.
 (3) Êîãàòî îòâåòíèêúò íàïðàâè èñêàíåòî çà ïðèâëè÷àíå ñ îòãîâîðà íà èñêîâàòà ìîëáà, òîé íå îòãîâàðÿ çà ðàçíîñêèòå.
 Ãëàâíî âñòúïâàíå
×ë. 225. (1) Òðåòîòî ëèöå, êîåòî èìà ñàìîñòîÿòåëíè ïðàâà âúðõó ïðåäìåòà íà ñïîðà, ìîæå äà âñòúïè â äåëîòî, êàòî ïðåäÿâè èñê ïðîòèâ äâåòå ñòðàíè.
 (2) Ïðåäÿâÿâàíåòî íà èñê îò òðåòî ëèöå ñå äîïóñêà äî ïðèêëþ÷âàíå íà ñúäåáíîòî äèðåíå â ïúðâàòà èíñòàíöèÿ.
 Ðàçäåë III
Ïðåõâúðëÿíå íà ñïîðíîòî ïðàâî è çàìåíÿíå íà ñòðàíà

Ïðåõâúðëÿíå íà ñïîðíîòî ïðàâî
×ë. 226. (1) Àêî â òå÷åíèå íà ïðîèçâîäñòâîòî ñïîðíîòî ïðàâî áúäå ïðåõâúðëåíî âúðõó äðóãèãî, äåëîòî ñëåäâà ñâîÿ õîä ìåæäó ïúðâîíà÷àëíèòå ñòðàíè.
 (2) Ïðèîáðåòàòåëÿò ìîæå äà âñòúïè èëè äà áúäå ïðèâëå÷åí â äåëîòî êàòî òðåòî ëèöå. Òîé ìîæå äà çàìåñòè ñâîÿ ïðàâîäàòåë ñàìî ïðè óñëîâèÿòà íà ÷ë. 222 .
 (3) Ïîñòàíîâåíîòî ðåøåíèå âúâ âñè÷êè ñëó÷àè ñúñòàâëÿâà ïðåñúäåíî íåùî è ñïðÿìî ïðèîáðåòàòåëÿ, ñ èçêëþ÷åíèå íà äåéñòâèÿòà íà âïèñâàíåòî, êîãàòî ñå îòíàñÿ çà íåäâèæèì èìîò (÷ë. 114 îò Çàêîíà çà ñîáñòâåíîñòòà), è çà ïðèäîáèâàíå íà ñîáñòâåíîñò ÷ðåç äîáðîñúâåñòíî âëàäåíèå (÷ë. 78 îò Çàêîíà çà ñîáñòâåíîñòòà), êîãàòî ñå îòíàñÿ çà äâèæèìè âåùè.
 Ïðèåìñòâî â ïðîöåñà
×ë. 227. Êîãàòî ñòðàíàòà óìðå èëè þðèäè÷åñêîòî ëèöå ïðåñòàíå äà ñúùåñòâóâà, ïðîèçâîäñòâîòî ïî äåëîòî ïðîäúëæàâà ñ ó÷àñòèåòî íà ïðàâîïðèåìíèêà.
 Çàìåíÿíå íà ñòðàíà
×ë. 228. (1) Èçìåíÿíå íà èñêà ÷ðåç çàìåíÿíå íà íÿêîÿ îò ñòðàíèòå ñ äðóãî ëèöå å äîïóñòèìî ïðè âñÿêî ïîëîæåíèå íà äåëîòî â ïúðâàòà èíñòàíöèÿ ñúñ ñúãëàñèåòî íà äâåòå ñòðàíè è íà ëèöåòî, êîåòî âñòúïâà êàòî ñòðàíà ïî äåëîòî.
 (2) Ñúãëàñèåòî íà îòâåòíèêà íå å íåîáõîäèìî, êîãàòî èùåöúò ñå îòêàçâà îò èñêà ñè ñïðÿìî íåãî.
 (3) Èùåöúò ìîæå äà íàñî÷è èñêà ñè ñðåùó îòâåòíèê, êîéòî íå å ñúãëàñåí äà âñòúïè â äåëîòî. Íî â òîçè ñëó÷àé èñêúò ñðåùó íîâèÿ îòâåòíèê ñå ñìÿòà çà ïðåäÿâåí îò äåíÿ, â êîéòî èñêîâàòà ìîëáà ñðåùó íåãî å ïîñòúïèëà â ñúäà.
 Ãëàâà ñåäåìíàäåñåòà
ÎÒÊËÎÍÅÍÈß Â ÐÀÇÂÈÒÈÅÒÎ ÍÀ ÏÐÎÈÇÂÎÄÑÒÂÎÒÎ

Ðàçäåë I
Ñïèðàíå, âúçîáíîâÿâàíå è ïðåêðàòÿâàíå íà ïðîèçâîäñòâîòî

Ñïèðàíå íà ïðîèçâîäñòâîòî
×ë. 229. (1) Ñúäúò ñïèðà ïðîèçâîäñòâîòî:
 1. ïî ñúãëàñèå íà ñòðàíèòå;
 2. â ñëó÷àé íà ñìúðò íà íÿêîÿ îò ñòðàíèòå;
 3. êîãàòî å íåîáõîäèìî äà ñå ó÷ðåäè íàñòîéíè÷åñòâî èëè ïîïå÷èòåëñòâî íà íÿêîÿ îò ñòðàíèòå;
 4. êîãàòî â ñúùèÿ èëè â äðóã ñúä ñå ðàçãëåæäà äåëî, ðåøåíèåòî ïî êîåòî ùå èìà çíà÷åíèå çà ïðàâèëíîòî ðåøàâàíå íà ñïîðà;
 5. êîãàòî ïðè ðàçãëåæäàíåòî íà åäíî ãðàæäàíñêî äåëî ñå ðàçêðèÿò ïðåñòúïíè îáñòîÿòåëñòâà, îò óñòàíîâÿâàíåòî íà êîèòî çàâèñè èçõîäúò íà ãðàæäàíñêèÿ ñïîð;
 6. êîãàòî Êîíñòèòóöèîííèÿò ñúä å äîïóñíàë ðàçãëåæäàíåòî ïî ñúùåñòâî íà èñêàíå, ñ êîåòî ñå îñïîðâà êîíñòèòóöèîíîñúîáðàçíîñòòà íà ïðèëîæèì ïî äåëîòî çàêîí;
 7. â èçðè÷íî ïðåäâèäåíèòå â çàêîí ñëó÷àè.
 (2) Â ñëó÷àèòå ïî àë. 1, ò. 1, àêî ïðîêóðîðúò âçåìà ó÷àñòèå â äåëîòî çàåäíî ñ íÿêîÿ îò ñòðàíèòå, çà ñïèðàíåòî å íåîáõîäèìî è íåãîâîòî ñúãëàñèå. Â ñëó÷àèòå ïî àë. 1, ò. 2 è 3, àêî å áèëî çàâúðøåíî ñúäåáíîòî äèðåíå, ïðîèçâîäñòâîòî ñå ñïèðà ñëåä ïîñòàíîâÿâàíå íà ðåøåíèåòî ïî äåëîòî.
 (3) Ñïèðàíå íà äåëîòî ïî ñúãëàñèå íà ñòðàíèòå ñå äîïóñêà ñàìî âåäíúæ â ïðîèçâîäñòâîòî â åäíà èíñòàíöèÿ.
 Âúçîáíîâÿâàíå íà ïðîèçâîäñòâîòî
×ë. 230. (1) Ïðîèçâîäñòâîòî ñå âúçîáíîâÿâà ñëóæåáíî èëè ïî èñêàíå íà åäíà îò ñòðàíèòå, ñëåä êàòî áúäàò îòñòðàíåíè ïðå÷êèòå çà äâèæåíèåòî ìó, çà êîåòî ñúäúò â ñëó÷àèòå íà ñìúðò íà èùåöà è ïî ÷ë. 229, àë. 1, ò. 3 - 6 è ñàì âçåìà íåîáõîäèìèòå ìåðêè.
 (2) Ïðè ñìúðò íà îòâåòíèêà èùåöúò å äëúæåí â øåñòìåñå÷åí ñðîê îò ñúîáùåíèåòî äà ïîñî÷è íåãîâèòå ïðàâîïðèåìíèöè è àäðåñèòå èì èëè äà âçåìå ìåðêè çà íàçíà÷àâàíå íà óïðàâèòåë íà íåçàåòîòî íàñëåäñòâî èëè çà ïðèçîâàâàíå íà íàñëåäíèöèòå ïî ðåäà íà ÷ë. 48 . Ïðè íåèçïúëíåíèå íà òîâà çàäúëæåíèå äåëîòî ñå ïðåêðàòÿâà.
 (3) Ïðè âúçîáíîâÿâàíåòî ïðîèçâîäñòâîòî çàïî÷âà îò îíîâà äåéñòâèå, ïðè êîåòî å áèëî ñïðÿíî.
 Ïðåêðàòÿâàíå íà ïðîèçâîäñòâîòî
×ë. 231. (1) Ñïðÿíîòî ïî îáùî ñúãëàñèå íà ñòðàíèòå ïðîèçâîäñòâî ñå ïðåêðàòÿâà, àêî â øåñòìåñå÷åí ñðîê îò ñïèðàíåòî ìó íèêîÿ îò ñòðàíèòå íå å ïîèñêàëà âúçîáíîâÿâàíåòî ìó. Àêî å ïîñòàíîâåíî ðåøåíèå, òî ñå îáåçñèëâà.
 (2) Â ñëó÷àÿ ïî àë. 1 ñå ïðèëàãà ÷ë. 232 , èçðå÷åíèå âòîðî.
 Ðàçäåë II
Îòòåãëÿíå íà èñêà, îòêàç îò èñêà, ñúäåáíà ñïîãîäáà

Îòòåãëÿíå íà èñêà
×ë. 232. Èùåöúò ìîæå äà îòòåãëè èñêîâàòà ñè ìîëáà áåç ñúãëàñèåòî íà îòâåòíèêà äî ïðèêëþ÷âàíå íà ïúðâîòî çàñåäàíèå ïî äåëîòî. Àêî èùåöúò ïðåäÿâè îòíîâî ñúùèÿ èñê, òîé ìîæå äà èçïîëçâà ñúáðàíèòå äîêàçàòåëñòâà â íîâîòî äåëî ñàìî àêî çà òÿõíîòî ïîâòîðíî ñúáèðàíå èìà òðóäíî ïðåîäîëèìà ïðå÷êà.
 Îòêàç îò èñêà
×ë. 233. Èùåöúò ìîæå äà ñå îòêàæå èçöÿëî èëè îò÷àñòè îò ñïîðíîòî ïðàâî âúâ âñÿêî ïîëîæåíèå íà äåëîòî. Â òîçè ñëó÷àé òîé íå ìîæå äà ïðåäÿâè îòíîâî ñúùèÿ èñê. Êîãàòî îòêàçúò å íàïðàâåí ïðåä âúççèâíàòà èëè êàñàöèîííàòà èíñòàíöèÿ, îáæàëâàíîòî ðåøåíèå ñå îáåçñèëâà.
 Ñúäåáíà ñïîãîäáà
×ë. 234. (1) Çà âñÿêà ñïîãîäáà, êîÿòî íå ïðîòèâîðå÷è íà çàêîíà è íà äîáðèòå íðàâè, ñå ñúñòàâÿ ïðîòîêîë, êîéòî ñå îäîáðÿâà îò ñúäà è ñå ïîäïèñâà îò íåãî è îò ñòðàíèòå.
 (2) Êîãàòî ïðîêóðîðúò ó÷àñòâà êàòî ñòðàíà â äåëîòî, ñúäúò îäîáðÿâà ñïîãîäáàòà, ñëåä êàòî âçåìå è íåãîâîòî ìíåíèå.
 (3) Ñúäåáíàòà ñïîãîäáà èìà çíà÷åíèåòî íà âëÿçëî â ñèëà ðåøåíèå è íå ïîäëåæè íà îáæàëâàíå ïðåä ïî-ãîðåí ñúä.
 (4) Êîãàòî ñïîãîäáàòà ñå îòíàñÿ ñàìî çà ÷àñò îò ñïîðà, ñúäúò ïðîäúëæàâà ðàçãëåæäàíåòî íà äåëîòî çà íåñïîãîäåíàòà ÷àñò.
 Ãëàâà îñåìíàäåñåòà
ÐÅØÀÂÀÍÅ ÍÀ ÄÅËÀÒÀ

Ðàçäåë I
Ðåøåíèå ïî äåëîòî

Ïîñòàíîâÿâàíå íà ðåøåíèå
×ë. 235. (1) Ðåøåíèåòî ñå ïîñòàíîâÿâà îò ñúäåáíèÿ ñúñòàâ, ó÷àñòâàë â çàñåäàíèåòî, â êîåòî å çàâúðøåíî ðàçãëåæäàíåòî íà äåëîòî.
 (2) Ñúäúò îñíîâàâà ðåøåíèåòî ñè âúðõó ïðèåòèòå îò íåãî çà óñòàíîâåíè îáñòîÿòåëñòâà ïî äåëîòî è âúðõó çàêîíà.
 (3) Ñúäúò âçåìà ïðåäâèä è ôàêòèòå, íàñòúïèëè ñëåä ïðåäÿâÿâàíå íà èñêà, êîèòî ñà îò çíà÷åíèå çà ñïîðíîòî ïðàâî.
 (4) Ðåøåíèåòî çàåäíî ñ ìîòèâèòå êúì íåãî ñå èçãîòâÿ â ïèñìåíà ôîðìà.
 (5) Ñúäúò îáÿâÿâà ðåøåíèåòî ñè ñ ìîòèâèòå íàé-êúñíî â åäíîìåñå÷åí ñðîê ñëåä çàñåäàíèåòî, â êîåòî å çàâúðøåíî ðàçãëåæäàíåòî íà äåëîòî. Ðåøåíèåòî ñå îáÿâÿâà â ðåãèñòúðà íà ñúäåáíèòå ðåøåíèÿ, êîéòî å ïóáëè÷åí è âñåêè èìà ïðàâî íà ñâîáîäåí äîñòúï äî íåãî.
 Ñúäúðæàíèå íà ðåøåíèåòî
×ë. 236. (1) Ðåøåíèåòî òðÿáâà äà ñúäúðæà:
 1. äàòàòà è ìÿñòîòî íà ïîñòàíîâÿâàíåòî ìó;
 2. ïîñî÷âàíå íà ñúäà, èìåíàòà íà ñúäèèòå, íà ñåêðåòàðÿ è íà ïðîêóðîðà, êîãàòî òîé å âçåë ó÷àñòèå â äåëîòî;
 3. íîìåðà íà äåëîòî, ïî êîåòî ñå ïîñòàíîâÿâà ðåøåíèåòî;
 4. èìåíàòà, ñúîòâåòíî íàèìåíîâàíèåòî è àäðåñà íà ñòðàíèòå;
 5. êàêâî ïîñòàíîâÿâà ñúäúò ïî ñúùåñòâîòî íà ñïîðà;
 6. â òåæåñò íà êîãî ñå âúçëàãàò ðàçíîñêèòå;
 7. (íîâà – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) áàíêîâàòà ñìåòêà, ïî êîÿòî äà ñå ïðåâåäàò ïðèñúäåíèòå ñóìè, èëè äðóã ïîñî÷åí îò èùåöà íà÷èí çà ïëàùàíå; 
8. (ïðåäèøíà ò. 7 – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) ïîäëåæè ëè ðåøåíèåòî íà îáæàëâàíå, ïðåä êîé ñúä è â êàêúâ ñðîê.
 (2) Êúì ðåøåíèåòî ñè ñúäúò èçëàãà ìîòèâè, â êîèòî ñå ïîñî÷âàò èñêàíèÿòà è âúçðàæåíèÿòà íà ñòðàíèòå, ïðåöåíêàòà íà äîêàçàòåëñòâàòà, ôàêòè÷åñêèòå êîíñòàòàöèè è ïðàâíèòå èçâîäè íà ñúäà.
 (3) Ðåøåíèåòî ñå ïîäïèñâà îò âñè÷êè ñúäèè, âçåëè ó÷àñòèå â ïîñòàíîâÿâàíåòî ìó. Êîãàòî íÿêîé îò ñúäèèòå íå ìîæå äà ãî ïîäïèøå, ïðåäñåäàòåëÿò èëè ñòàðøèÿò ñúäèÿ îòáåëÿçâà âúðõó ðåøåíèåòî ïðè÷èíèòå çà òîâà.
 Ðåøåíèå ïðè ïðèçíàíèå íà èñêà
×ë. 237. (1) Êîãàòî îòâåòíèêúò ïðèçíàå èñêà, ïî èñêàíå íà èùåöà ñúäúò ïðåêðàòÿâà ñúäåáíîòî äèðåíå è ñå ïðîèçíàñÿ ñ ðåøåíèå ñúîáðàçíî ïðèçíàíèåòî.
 (2) Â ìîòèâèòå íà ðåøåíèåòî å äîñòàòú÷íî äà ñå óêàæå, ÷å òî ñå îñíîâàâà íà ïðèçíàíèåòî íà èñêà.
 (3) Ñúäúò íå ìîæå äà ïîñòàíîâè ðåøåíèå ïðè ïðèçíàíèå íà èñêà, êîãàòî:
 1. ïðèçíàòîòî ïðàâî ïðîòèâîðå÷è íà çàêîíà èëè íà äîáðèòå íðàâè;
 2. å ïðèçíàòî ïðàâî, ñ êîåòî ñòðàíàòà íå ìîæå äà ñå ðàçïîðåæäà.
 (4) Ïðèçíàíèåòî íà èñêà íå ìîæå äà áúäå îòòåãëåíî.
 Íåïðèñúñòâåíî ðåøåíèå
×ë. 238. (1) Àêî îòâåòíèêúò íå å ïðåäñòàâèë â ñðîê îòãîâîð íà èñêîâàòà ìîëáà è íå ñå ÿâè â ïúðâîòî çàñåäàíèå ïî äåëîòî, áåç äà å íàïðàâèë èñêàíå çà ðàçãëåæäàíåòî ìó â íåãîâî îòñúñòâèå, èùåöúò ìîæå äà ïîèñêà ïîñòàíîâÿâàíå íà íåïðèñúñòâåíî ðåøåíèå ñðåùó îòâåòíèêà èëè äà îòòåãëè èñêà.
 (2) Îòâåòíèêúò ìîæå äà ïîèñêà ïðåêðàòÿâàíå íà äåëîòî è ïðèñúæäàíå íà ðàçíîñêè èëè ïîñòàíîâÿâàíå íà íåïðèñúñòâåíî ðåøåíèå ñðåùó èùåöà, àêî òîé íå ñå ÿâè â ïúðâîòî çàñåäàíèå ïî äåëîòî, íå å âçåë ñòàíîâèùå ïî îòãîâîðà íà èñêîâàòà ìîëáà è íå å ïîèñêàë ðàçãëåæäàíå íà äåëîòî â íåãîâî îòñúñòâèå. Àêî èùåöúò ïðåäÿâè îòíîâî ñúùèÿ èñê, ïðèëàãà ñå ÷ë. 232, èçðå÷åíèå âòîðî.
 (3) Àêî èùåöúò íå å ïîñî÷èë è íå å ïðåäñòàâèë äîêàçàòåëñòâà ñ èñêîâàòà ñè ìîëáà è îòâåòíèêúò íå å ïîäàë â ñðîê îòãîâîð, è äâåòå ñòðàíè íå ñå ÿâÿò â ïúðâîòî çàñåäàíèå ïî äåëîòî, áåç äà ñà íàïðàâèëè èñêàíå äåëîòî äà ñå ãëåäà â òÿõíî îòñúñòâèå, äåëîòî ñå ïðåêðàòÿâà.
 Ïîñòàíîâÿâàíå íà íåïðèñúñòâåíî ðåøåíèå
×ë. 239. (1) Ñúäúò ïîñòàíîâÿâà íåïðèñúñòâåíî ðåøåíèå, êîãàòî:
 1. íà ñòðàíèòå ñà óêàçàíè ïîñëåäèöèòå îò íåñïàçâàíåòî íà ñðîêîâåòå çà ðàçìÿíà íà êíèæà è îò íåÿâÿâàíåòî èì â ñúäåáíî çàñåäàíèå;
 2. èñêúò âåðîÿòíî å îñíîâàòåëåí ñ îãëåä íà ïîñî÷åíèòå â èñêîâàòà ìîëáà îáñòîÿòåëñòâà è ïðåäñòàâåíèòå äîêàçàòåëñòâà èëè âåðîÿòíî å íåîñíîâàòåëåí ñ îãëåä íà íàïðàâåíèòå âúçðàæåíèÿ è ïîäêðåïÿùèòå ãè äîêàçàòåëñòâà.
 (2) Íåïðèñúñòâåíîòî ðåøåíèå íå ñå ìîòèâèðà ïî ñúùåñòâî. Â íåãî å äîñòàòú÷íî äà ñå óêàæå, ÷å òî ñå îñíîâàâà íà íàëè÷èåòî íà ïðåäïîñòàâêèòå çà ïîñòàíîâÿâàíå íà íåïðèñúñòâåíî ðåøåíèå.
 (3) Êîãàòî ñúäúò ïðåöåíè, ÷å íå ñà íàëèöå ïðåäïîñòàâêèòå çà ïîñòàíîâÿâàíå íà íåïðèñúñòâåíî ðåøåíèå, òîé îòõâúðëÿ èñêàíåòî ñ îïðåäåëåíèå è ïðîäúëæàâà ðàçãëåæäàíåòî íà äåëîòî.
 (4) Íåïðèñúñòâåíîòî ðåøåíèå íå ïîäëåæè íà îáæàëâàíå.
 Çàùèòà ñðåùó íåïðèñúñòâåíîòî ðåøåíèå
×ë. 240. (1) Â åäíîìåñå÷åí ñðîê îò âðú÷âàíåòî íà íåïðèñúñòâåíîòî ðåøåíèå ñòðàíàòà, ñðåùó êîÿòî òî å ïîñòàíîâåíî, ìîæå äà ïîèñêà îò âúççèâíèÿ ñúä íåãîâàòà îòìÿíà, àêî å áèëà ëèøåíà îò âúçìîæíîñò äà ó÷àñòâà â äåëîòî ïîðàäè:
 1. íåíàäëåæíî âðú÷âàíå íà ïðåïèñà îò èñêîâàòà ìîëáà èëè ïðèçîâêèòå çà ñúäåáíîòî çàñåäàíèå;
 2. íåâúçìîæíîñò äà óçíàå ñâîåâðåìåííî çà âðú÷âàíåòî íà ïðåïèñà îò èñêîâàòà ìîëáà èëè ïðèçîâêèòå çà ñúäåáíîòî çàñåäàíèå ïîðàäè îñîáåíè íåïðåäâèäåíè îáñòîÿòåëñòâà;
 3. íåâúçìîæíîñò äà ñå ÿâè ëè÷íî èëè ÷ðåç ïîâåðåíèê ïîðàäè îñîáåíè íåïðåäâèäåíè îáñòîÿòåëñòâà, êîèòî íå å ìîãëà äà ïðåîäîëåå.
 (2) (Èçì. - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Ñòðàíàòà, ñðåùó êîÿòî å ïîñòàíîâåíî íåïðèñúñòâåíî ðåøåíèå, ìîæå äà ïðåäÿâè ñ èñê ñúùîòî ïðàâî èëè äà ãî îñïîðè, êîãàòî ñå íàìåðÿò íîâîîòêðèòè îáñòîÿòåëñòâà èëè íîâè ïèñìåíè äîêàçàòåëñòâà îò ñúùåñòâåíî çíà÷åíèå çà äåëîòî, êîèòî íå ñà ìîãëè äà é áúäàò èçâåñòíè ïðè ðåøàâàíåòî ìó èëè ñ êîèòî íå å ìîãëà äà ñå ñíàáäè ñâîåâðåìåííî.
 (3) Èñêúò ïî àë. 2 ìîæå äà áúäå ïðåäÿâåí â òðèìåñå÷åí ñðîê îò äåíÿ, â êîéòî íà ñòðàíàòà å ñòàíàëî èçâåñòíî íîâîòî îáñòîÿòåëñòâî, èëè îò äåíÿ, â êîéòî òÿ å ìîãëà äà ñå ñíàáäè ñ íîâîòî ïèñìåíî äîêàçàòåëñòâî, íî íå ïî-êúñíî îò åäíà ãîäèíà îò ïîãàñÿâàíå íà âçåìàíåòî.
 Ðàçäåë II
Îòñðî÷âàíå è ðàçñðî÷âàíå íà èçïúëíåíèåòî. Ïðåäâàðèòåëíî èçïúëíåíèå

Îòñðî÷âàíå è ðàçñðî÷âàíå íà èçïúëíåíèåòî
×ë. 241. (1) Ïðè ïîñòàíîâÿâàíå íà ðåøåíèåòî ñúäúò ìîæå äà îòñðî÷è èëè äà ðàçñðî÷è íåãîâîòî èçïúëíåíèå ñ îãëåä èìîòíîòî ñúñòîÿíèå íà ñòðàíàòà èëè íà äðóãè îáñòîÿòåëñòâà.
 (2) Ñúäúò íå ìîæå äà ðàçñðî÷âà èçïúëíåíèå íà ðåøåíèå, çà êîåòî å ïðåäâèäåíî ðàçñðî÷âàíå ïî çàêîí.
 Äîïóñêàíå íà ïðåäâàðèòåëíî èçïúëíåíèå
×ë. 242. (1) Ñúäúò ïîñòàíîâÿâà ïðåäâàðèòåëíî èçïúëíåíèå íà ðåøåíèåòî, êîãàòî ïðèñúæäà èçäðúæêà, âúçíàãðàæäåíèå è îáåçùåòåíèå çà ðàáîòà.
 (2) Ñúäúò ìîæå äà äîïóñíå ïî èñêàíå íà èùåöà ïðåäâàðèòåëíî èçïúëíåíèå íà ðåøåíèåòî è êîãàòî:
 1. ïðèñúæäà âçåìàíå, îñíîâàíî íà îôèöèàëåí äîêóìåíò;
 2. ïðèñúæäà âçåìàíå, êîåòî å ïðèçíàòî îò îòâåòíèêà;
 3. îò çàêúñíåíèåòî íà èçïúëíåíèåòî ìîæå äà ïîñëåäâàò çíà÷èòåëíè è íåïîïðàâèìè âðåäè çà èùåöà èëè ñàìîòî èçïúëíåíèå áè ñòàíàëî íåâúçìîæíî, èëè çíà÷èòåëíî áè ñå çàòðóäíèëî.
 (3) Â ñëó÷àèòå ïî àë. 2 ñúäúò ìîæå äà çàäúëæè èùåöà äà ïðåäñòàâè ïðåäâàðèòåëíî íàäëåæíî îáåçïå÷åíèå.
 Íåäîïóñòèìîñò íà ïðåäâàðèòåëíî èçïúëíåíèå
×ë. 243. (1) Ïðåäâàðèòåëíî èçïúëíåíèå íå ñå äîïóñêà è ñðåùó îáåçïå÷åíèå, àêî âñëåäñòâèå íà èçïúëíåíèåòî ìîæå äà ñå ïðè÷èíè íà îòâåòíèêà íåïîïðàâèìà âðåäà èëè âðåäà, êîÿòî íå ïîäëåæè íà òî÷íà ïàðè÷íà îöåíêà. Èçðå÷åíèå ïúðâî íå ñå ïðèëàãà çà ðåøåíèÿ, ñ êîèòî ñå ïðèñúæäà èçäðúæêà èëè âúçíàãðàæäåíèå çà ðàáîòà.
 (2) Ñðåùó äúðæàâàòà, äúðæàâíèòå ó÷ðåæäåíèÿ è ëå÷åáíèòå çàâåäåíèÿ ïî ÷ë. 5, àë. 1 îò Çàêîíà çà ëå÷åáíèòå çàâåäåíèÿ íå ñå äîïóñêà èçïúëíåíèå íà íåâëÿçëî â ñèëà ðåøåíèå.
 Îáæàëâàíå íà îïðåäåëåíèåòî
×ë. 244. Îïðåäåëåíèåòî, ñ êîåòî ñå äîïóñêà èëè ñå îòêàçâà ïðåäâàðèòåëíî èçïúëíåíèå íà ðåøåíèåòî, ìîæå äà ñå îáæàëâà ñ ÷àñòíà æàëáà.
 Ñïèðàíå è ïðåêðàòÿâàíå íà ïðåäâàðèòåëíîòî èçïúëíåíèå
×ë. 245. (1) Äëúæíèêúò, ñðåùó êîãîòî å äîïóñíàòî ïðåäâàðèòåëíî èçïúëíåíèå, ìîæå, îñâåí â ñëó÷àèòå íà ÷ë. 242, àë. 1, äà ñïðå èçïúëíåíèåòî, êàòî ïðåäñòàâè îáåçïå÷åíèå çà âçèñêàòåëÿ ñúãëàñíî ÷ë. 180 è 181 îò Çàêîíà çà çàäúëæåíèÿòà è äîãîâîðèòå. 
(2) Èçïúëíåíèåòî ñå ñïèðà è êîãàòî îáæàëâàíîòî ðåøåíèå áúäå îòìåíåíî.
 (3) (Äîï. – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Àêî ñëåä òîâà èñêúò áúäå îòõâúðëåí ñ âëÿçëî â ñèëà ðåøåíèå, èçïúëíåíèåòî ñå ïðåêðàòÿâà. Â òîçè ñëó÷àé ñúäúò, êîéòî å ïîñòàíîâèë ðåøåíèåòî, èçäàâà èçïúëíèòåëåí ëèñò íà äëúæíèêà ñðåùó âçèñêàòåëÿ çà âðúùàíå íà ñóìèòå èëè âåùèòå, ïîëó÷åíè âúç îñíîâà íà äîïóñíàòîòî ïðåäâàðèòåëíî èçïúëíåíèå íà îòìåíåíîòî ðåøåíèå, êàêòî è çà ñúáðàíèòå îò äëúæíèêà òàêñè è ðàçíîñêè â èçïúëíèòåëíîòî ïðîèçâîäñòâî.
 Ðàçäåë III
Ïîïðàâÿíå íà ðåøåíèåòî

Íåîòòåãëÿåìîñò íà ðåøåíèåòî
×ë. 246. Ñëåä êàòî îáÿâè ðåøåíèåòî ïî äåëîòî, ñúäúò íå ìîæå ñàì äà ãî îòìåíè èëè èçìåíè.
 Ïîïðàâêà íà î÷åâèäíà ôàêòè÷åñêà ãðåøêà
×ë. 247. (1) Ñúäúò ïî ñâîÿ èíèöèàòèâà èëè ïî ìîëáà íà ñòðàíèòå ìîæå äà ïîïðàâè äîïóñíàòèòå â ðåøåíèåòî î÷åâèäíè ôàêòè÷åñêè ãðåøêè.
 (2) Ñúäúò ñúîáùàâà íà ñòðàíèòå çà èñêàíàòà ïîïðàâêà ñ óêàçàíèå çà ïðåäñòàâÿíå íà îòãîâîð â åäíîñåäìè÷åí ñðîê.
 (3) Ñúäúò ïðèçîâàâà ñòðàíèòå â îòêðèòî çàñåäàíèå, êîãàòî ïðåöåíè òîâà çà íåîáõîäèìî.
 (4) Ðåøåíèåòî çà ïîïðàâêàòà ñå âðú÷âà íà ñòðàíèòå è ìîæå äà ñå îáæàëâà ïî ðåäà, ïî êîéòî ïîäëåæè íà îáæàëâàíå ðåøåíèåòî.
 Èçìåíÿíå íà ðåøåíèåòî â ÷àñòòà çà ðàçíîñêèòå
×ë. 248. (1) Â ñðîêà çà îáæàëâàíå, à àêî ðåøåíèåòî å íåîáæàëâàåìî - â åäíîìåñå÷åí ñðîê îò ïîñòàíîâÿâàíåòî ìó, ñúäúò ïî èñêàíå íà ñòðàíèòå ìîæå äà äîïúëíè èëè äà èçìåíè ïîñòàíîâåíîòî ðåøåíèå â ÷àñòòà ìó çà ðàçíîñêèòå.
 (2) Ñúäúò ñúîáùàâà íà íàñðåùíàòà ñòðàíà çà èñêàíîòî äîïúëâàíå èëè èçìåíÿíå ñ óêàçàíèå çà ïðåäñòàâÿíå íà îòãîâîð â åäíîñåäìè÷åí ñðîê.
 (3) Îïðåäåëåíèåòî çà ðàçíîñêèòå ñå ïîñòàíîâÿâà â çàêðèòî çàñåäàíèå è ñå âðú÷âà íà ñòðàíèòå. Òî ìîæå äà ñå îáæàëâà ïî ðåäà, ïî êîéòî ïîäëåæè íà îáæàëâàíå ðåøåíèåòî.
 Ñïîãîäáà ñëåä ïðèêëþ÷âàíå íà ñúäåáíîòî äèðåíå
×ë. 249. Ñúäúò îáåçñèëâà ïîñòàíîâåíîòî îò íåãî ðåøåíèå, àêî ïðåäè âëèçàíåòî ìó â ñèëà ñòðàíèòå çàÿâÿò, ÷å ñà ñå ñïîãîäèëè è ìîëÿò äà ñå ïðåêðàòè äåëîòî.
 Äîïúëâàíå íà ðåøåíèåòî
×ë. 250. (1) Ñòðàíàòà ìîæå äà ïîèñêà äà áúäå äîïúëíåíî ðåøåíèåòî, àêî ñúäúò íå ñå å ïðîèçíåñúë ïî öÿëîòî é èñêàíå. Ìîëáà çà òîâà ìîæå äà ñå ïîäàäå â åäíîìåñå÷åí ñðîê îò âðú÷âàíåòî íà ðåøåíèåòî èëè îò âëèçàíåòî ìó â ñèëà.
 (2) Ñúäúò ñúîáùàâà íà íàñðåùíàòà ñòðàíà çà èñêàíîòî äîïúëâàíå ñ óêàçàíèå çà ïðåäñòàâÿíå íà îòãîâîð â åäíîñåäìè÷åí ñðîê. Ìîëáàòà ñå ðàçãëåæäà ñ ïðèçîâàâàíå íà ñòðàíèòå â îòêðèòî çàñåäàíèå, êîãàòî ñúäúò ïðåöåíè òîâà çà íåîáõîäèìî ñ îãëåä èçÿñíÿâàíå íà íåðàçðåøåíàòà ÷àñò îò ñïîðà.
 (3) Ñúäúò ñå ïðîèçíàñÿ ñ äîïúëíèòåëíî ðåøåíèå, êîåòî ïîäëåæè íà îáæàëâàíå ïî îáùèÿ ðåä.
 Òúëêóâàíå íà ðåøåíèåòî
×ë. 251. (1) Ñïîðîâåòå ïî òúëêóâàíå íà âëÿçëî â ñèëà ðåøåíèå ñå ðàçãëåæäàò îò ñúäà, êîéòî ãî å ïîñòàíîâèë.
 (2) Òúëêóâàíå íå ìîæå äà ñå èñêà, ñëåä êàòî ðåøåíèåòî å èçïúëíåíî.
 (3) Ñúäúò ñúîáùàâà íà ñòðàíèòå çà èñêàíîòî òúëêóâàíå, êàòî èì óêàçâà, ÷å ìîãàò äà ïðåäñòàâÿò îòãîâîð â åäíîñåäìè÷åí ñðîê.
 (4) Ñúäúò ïðèçîâàâà ñòðàíèòå â îòêðèòî çàñåäàíèå, êîãàòî ïðåöåíè òîâà çà íåîáõîäèìî.
 (5) Ðåøåíèåòî ïî òúëêóâàíåòî ïîäëåæè íà îáæàëâàíå ïî ðåäà, ïî êîéòî ñå îáæàëâà ðåøåíèåòî, êîåòî ñå òúëêóâà.
 Ðàçäåë IV
Ïîñòàíîâÿâàíå íà îïðåäåëåíèÿ

Ïðèëîæíî ïîëå
×ë. 252. Ñúäúò ïîñòàíîâÿâà îïðåäåëåíèå, êîãàòî ñå ïðîèçíàñÿ ïî âúïðîñè, ñ êîèòî íå ñå ðåøàâà ñïîðúò ïî ñúùåñòâî.
 Îòòåãëÿåìîñò íà îïðåäåëåíèÿòà
×ë. 253. Îïðåäåëåíèÿòà, êîèòî íå ñëàãàò êðàé íà äåëîòî, ìîãàò äà áúäàò èçìåíÿíè èëè îòìåíÿíè îò ñúùèÿ ñúä âñëåäñòâèå íà èçìåíåíèå íà îáñòîÿòåëñòâàòà, ãðåøêà èëè ïðîïóñê.
 Ñúäúðæàíèå íà îïðåäåëåíèåòî
×ë. 254. (1) Îïðåäåëåíèåòî, ñ êîåòî ñúäúò ñå ïðîèçíàñÿ ïî ïðîòèâîðå÷àùè èñêàíèÿ íà ñòðàíèòå, êàêòî è îïðåäåëåíèåòî, ñ êîåòî ñå îòõâúðëÿ èñêàíå, ñå ìîòèâèðà. Èñêàíèÿòà íà ñòðàíèòå è îáñòîÿòåëñòâàòà ïî äåëîòî âúâ âðúçêà ñ òÿõ ñå ïîñî÷âàò â ìîòèâèòå, äîêîëêîòî òîâà å íåîáõîäèìî.
 (2) Êîãàòî îïðåäåëåíèåòî ñå ïîñòàíîâÿâà â çàêðèòî çàñåäàíèå, òî òðÿáâà äà ñúäúðæà:
 1. äàòàòà è ìÿñòîòî íà ïîñòàíîâÿâàíåòî ìó;
 2. ïîñî÷âàíå íà ñúäà, èìåíàòà íà ñúäèèòå îò ñúäåáíèÿ ñúñòàâ è íà ñòðàíèòå;
 3. íîìåðà íà äåëîòî, ïî êîåòî ñå ïîñòàíîâÿâà îïðåäåëåíèåòî;
 4. êàêâî ïîñòàíîâÿâà ñúäúò;
 5. â òåæåñò íà êîãî ñå âúçëàãàò ðàçíîñêèòå;
 6. ïîäëåæè ëè íà îáæàëâàíå, ïðåä êîé ñúä è â êàêúâ ñðîê;
 7. ïîäïèñè íà ñúäèèòå.
 Ãëàâà äåâåòíàäåñåòà
ÎÏÐÅÄÅËßÍÅ ÍÀ ÑÐÎÊ ÏÐÈ ÁÀÂÍÎÑÒ

Ìîëáà çà îïðåäåëÿíå íà ñðîê ïðè áàâíîñò
×ë. 255. (1) Êîãàòî ñúäúò íå èçâúðøè ñâîåâðåìåííî îïðåäåëåíî ïðîöåñóàëíî äåéñòâèå, ñòðàíàòà ìîæå âúâ âñÿêî ïîëîæåíèå íà äåëîòî äà ïîäàäå ìîëáà çà îïðåäåëÿíå íà ïîäõîäÿù ñðîê çà èçâúðøâàíåòî ìó.
 (2) Ìîëáàòà ñå ïîäàâà ÷ðåç ñúùèÿ ñúä äî ãîðåñòîÿùèÿ ñúä. Ñúäúò, êîéòî ðàçãëåæäà äåëîòî, èçïðàùà íåçàáàâíî ìîëáàòà çàåäíî ñúñ ñâîåòî ñòàíîâèùå äî ãîðåñòîÿùèÿ ñúä.
 Óäîâëåòâîðÿâàíå íà ìîëáàòà
×ë. 256. (1) Êîãàòî ñúäúò èçâúðøè íåçàáàâíî âñè÷êè äåéñòâèÿ, ïîñî÷åíè â ìîëáàòà, è ñúîáùè çà òîâà íà ñòðàíàòà, ìîëáàòà ñå ñìÿòà çà îòòåãëåíà.
 (2) Ìîëáàòà ñå èçïðàùà çà ðàçãëåæäàíå íà ãîðåñòîÿùèÿ ñúä, àêî â åäíîñåäìè÷åí ñðîê îò ïîëó÷àâàíå íà ñúîáùåíèåòî ïî àë. 1 ñòðàíàòà çàÿâè, ÷å ïðîäúëæàâà äà ÿ ïîääúðæà.
 Ðàçãëåæäàíå è ðåøàâàíå íà ìîëáàòà çà îïðåäåëÿíå íà ñðîê
×ë. 257. (1) Ìîëáàòà çà îïðåäåëÿíå íà ñðîê ñå ðàçãëåæäà îò ñúäèÿ íà ãîðåñòîÿùèÿ ñúä â åäíîñåäìè÷åí ñðîê îò ïîñòúïâàíåòî é.
 (2) Àêî ñúäúò óñòàíîâè íåîáîñíîâàíî çàáàâÿíå, îïðåäåëÿ ñðîê çà èçâúðøâàíå íà äåéñòâèåòî. Â ïðîòèâåí ñëó÷àé ñúäúò îòõâúðëÿ ìîëáàòà. Îïðåäåëåíèåòî íå ïîäëåæè íà îáæàëâàíå.
 ÄßË ÂÒÎÐÈ
ÎÁÆÀËÂÀÍÅ ÍÀ ÐÅØÅÍÈß È ÎÏÐÅÄÅËÅÍÈß.
ÎÒÌßÍÀ ÍÀ ÂËÅÇËÈ Â ÑÈËÀ ÐÅØÅÍÈß

Ãëàâà äâàäåñåòà
ÂÚÇÇÈÂÍÎ ÎÁÆÀËÂÀÍÅ

Ïðåäìåò íà îáæàëâàíå è êîìïåòåíòåí ñúä
×ë. 258. (1) Ðåøåíèÿòà íà ðàéîííèòå ñúäèëèùà ïîäëåæàò íà îáæàëâàíå ïðåä îêðúæíèòå ñúäèëèùà, à ðåøåíèÿòà íà îêðúæíèòå ñúäèëèùà êàòî ïúðâà èíñòàíöèÿ - ïðåä àïåëàòèâíèòå ñúäèëèùà.
 (2) Æàëáà ìîæå äà ñå ïîäàäå ñðåùó öÿëîòî ðåøåíèå èëè ñðåùó îòäåëíè íåãîâè ÷àñòè.
 Ñðîê çà âúççèâíî îáæàëâàíå
×ë. 259. (1) Æàëáàòà ñå ïîäàâà ÷ðåç ñúäà, êîéòî å ïîñòàíîâèë ðåøåíèåòî, â äâóñåäìè÷åí ñðîê îò âðú÷âàíåòî ìó íà ñòðàíàòà.
 (2) Ñðîêúò çà âúççèâíî îáæàëâàíå ñå ïðåêúñâà ñ ïîäàâàíåòî íà ìîëáà çà ïðàâíà ïîìîù è íå òå÷å, äîêàòî ìîëáàòà ñå ðàçãëåæäà.
 (3) Îò âëèçàíåòî â ñèëà íà ðåøåíèåòî çà îòõâúðëÿíå íà ìîëáàòà ïî àë. 2 çàïî÷âà äà òå÷å íîâ ñðîê, à â ñëó÷àé íà óâàæàâàíåòî é íîâèÿò ñðîê çàïî÷âà äà òå÷å îò âðú÷âàíåòî íà ïúðâîèíñòàíöèîííîòî ðåøåíèå íà íàçíà÷åíèÿ ñëóæåáåí àäâîêàò.
 (4) Ïîäàâàíåòî íà ñëåäâàùà ìîëáà çà ïðàâíà ïîìîù íå ñïèðà è íå ïðåêúñâà ñðîêà çà âúççèâíî îáæàëâàíå.
 Ñúäúðæàíèå íà âúççèâíàòà æàëáà
×ë. 260. Æàëáàòà ñúäúðæà:
 1. èìåòî è àäðåñà íà ñòðàíàòà, êîÿòî ÿ ïîäàâà;
 2. îçíà÷åíèå íà îáæàëâàíîòî ðåøåíèå;
 3. óêàçàíèå â êàêâî ñå ñúñòîè ïîðî÷íîñòòà íà ðåøåíèåòî;
 4. â êàêâî ñå ñúñòîè èñêàíåòî;
 5. íîâîîòêðèòèòå è íîâîíàñòúïèëèòå ôàêòè, êîèòî æàëáîïîäàòåëÿò èñêà äà ñå âçåìàò ïðåäâèä ïðè ðåøàâàíåòî íà äåëîòî îò âúççèâíàòà èíñòàíöèÿ, è òî÷íî ïîñî÷âàíå íà ïðè÷èíèòå, êîèòî ñà ìó ïîïðå÷èëè äà ïîñî÷è íîâîîòêðèòèòå ôàêòè;
 6. íîâèòå äîêàçàòåëñòâà, êîèòî æàëáîïîäàòåëÿò èñêà äà ñå ñúáåðàò ïðè ðàçãëåæäàíå íà äåëîòî âúâ âúççèâíàòà èíñòàíöèÿ, è èçëàãàíå íà ïðè÷èíèòå, êîèòî ñà ìó ïîïðå÷èëè äà ãè ïîñî÷è èëè ïðåäñòàâè;
 7. ïîäïèñ íà æàëáîïîäàòåëÿ.
 Ïðèëîæåíèÿ êúì æàëáàòà
×ë. 261. Êúì æàëáàòà ñå ïðèëàãàò:
 1. ïðåïèñè îò íåÿ è îò ïðèëîæåíèÿòà é ñïîðåä áðîÿ íà ëèöàòà, êîèòî ó÷àñòâàò â äåëîòî êàòî íàñðåùíà ñòðàíà;
 2. ïúëíîìîùíî, êîãàòî æàëáàòà ñå ïîäàâà îò ïúëíîìîùíèê;
 3. íîâèòå ïèñìåíè äîêàçàòåëñòâà, ïîñî÷åíè â æàëáàòà;
 4. äîêóìåíò çà âíåñåíà òàêñà.
 Ïðîâåðêà îò ïúðâîèíñòàíöèîííèÿ ñúä
×ë. 262. (1) Àêî æàëáàòà íå îòãîâàðÿ íà èçèñêâàíèÿòà íà ÷ë. 260, ò. 1, 2, 4 è 7 è ÷ë. 261, íà ñòðàíàòà ñå ñúîáùàâà äà îòñòðàíè â åäíîñåäìè÷åí ñðîê äîïóñíàòèòå íåðåäîâíîñòè.
 (2) Æàëáàòà ñå âðúùà, êîãàòî:
 1. å ïîäàäåíà ñëåä èçòè÷àíåòî íà ñðîêà çà îáæàëâàíå, è
 2. íå ñå îòñòðàíÿò â ñðîê äîïóñíàòèòå íåðåäîâíîñòè.
 (3) Ðàçïîðåæäàíåòî çà âðúùàíå ìîæå äà ñå îáæàëâà ñ ÷àñòíà æàëáà.
 Îòãîâîð íà âúççèâíàòà æàëáà è íàñðåùíà âúççèâíà æàëáà
×ë. 263. (1) Ñëåä êàòî ïðèåìå æàëáàòà, ñúäúò èçïðàùà ïðåïèñ îò íåÿ çàåäíî ñ ïðèëîæåíèÿòà íà äðóãàòà ñòðàíà, êîÿòî â äâóñåäìè÷åí ñðîê îò ïîëó÷àâàíåòî èì ìîæå äà ïîäàäå îòãîâîð íà æàëáàòà. Çà îòãîâîðà ñå ïðèëàãàò ñúîòâåòíî ðàçïîðåäáèòå íà ÷ë. 259, àë. 2 - 4 , ÷ë. 260, ò. 1, 2, 4 è 7 è ÷ë. 261 .
 (2) Â ñðîêà çà îòãîâîð íàñðåùíàòà ñòðàíà ìîæå äà ïîäàäå íàñðåùíà âúççèâíà æàëáà. Íàñðåùíàòà âúççèâíà æàëáà òðÿáâà äà îòãîâàðÿ íà èçèñêâàíèÿòà çà âúççèâíà æàëáà.
 (3) Ñúäúò ïðîâåðÿâà ðåäîâíîñòòà íà íàñðåùíàòà âúççèâíà æàëáà ñúãëàñíî ÷ë. 262 . Ñëåä êàòî ÿ ïðèåìå, ñúäúò èçïðàùà ïðåïèñ îò íåÿ çàåäíî ñ ïðèëîæåíèÿòà íà äðóãàòà ñòðàíà, êîÿòî ìîæå äà ïîäàäå îòãîâîð â åäíîñåäìè÷åí ñðîê îò ïîëó÷àâàíåòî èì.
 (4) Íàñðåùíàòà âúççèâíà æàëáà íå ñå ðàçãëåæäà, àêî âúççèâíàòà æàëáà áúäå îòòåãëåíà èëè âúðíàòà.
 (5) Ñëåä èçòè÷àíåòî íà ñðîêîâåòå ïî àë. 1 è 3 äåëîòî çàåäíî ñ æàëáèòå è îòãîâîðèòå ñå èçïðàùà íà ãîðåñòîÿùèÿ ñúä.
 Îòòåãëÿíå è îòêàç îò âúççèâíà æàëáà
×ë. 264. (1) Âúâ âñÿêî ïîëîæåíèå íà äåëîòî ñòðàíàòà ìîæå äà îòòåãëè èçöÿëî èëè îò÷àñòè ïîäàäåíàòà æàëáà.
 (2) Ïðåäâàðèòåëåí îòêàç îò ïðàâîòî íà îáæàëâàíå å íåäåéñòâèòåëåí.
 Ïðèñúåäèíÿâàíå êúì âúççèâíàòà æàëáà
×ë. 265. (1) Âñåêè îò äðóãàðèòå ïî äåëîòî ìîæå íå ïî-êúñíî îò ïúðâîòî çàñåäàíèå âúâ âúççèâíàòà èíñòàíöèÿ äà ñå ïðèñúåäèíè êúì æàëáàòà, ïîäàäåíà îò íåãîâèÿ ñúèùåö èëè ñúîòâåòíèê. Ïðèñúåäèíÿâàíåòî ñòàâà ÷ðåç ïîäàâàíå íà ïèñìåíà ìîëáà ñ ïðåïèñè ñïîðåä áðîÿ íà ñòðàíèòå.
 (2) Â ñëó÷àèòå íà íåîáõîäèìî äðóãàðñòâî ñúäúò ñëóæåáíî êîíñòèòóèðà äðóãàðèòå íà æàëáîïîäàòåëÿ.
 Çàáðàíà çà ïîñî÷âàíå íà íîâè ôàêòè è äîêàçàòåëñòâà
×ë. 266. (1) Âúâ âúççèâíîòî ïðîèçâîäñòâî ñòðàíèòå íå ìîãàò äà òâúðäÿò íîâè îáñòîÿòåëñòâà, äà ñî÷àò è ïðåäñòàâÿò äîêàçàòåëñòâà, êîèòî ñà ìîãëè äà ïîñî÷àò è ïðåäñòàâÿò â ñðîê â ïúðâîèíñòàíöèîííîòî ïðîèçâîäñòâî.
 (2) Äî ïðèêëþ÷âàíå íà ñúäåáíîòî äèðåíå ñòðàíèòå ìîãàò äà:
 1. òâúðäÿò íîâè îáñòîÿòåëñòâà è äà ñî÷àò è ïðåäñòàâÿò íîâè äîêàçàòåëñòâà ñàìî àêî íå ñà ìîãëè äà ãè óçíàÿò, ïîñî÷àò è ïðåäñòàâÿò äî ïîäàâàíå íà æàëáàòà ñúîòâåòíî â ñðîêà çà îòãîâîð;
 2. òâúðäÿò íîâîâúçíèêíàëè ñëåä ïîäàâàíåòî íà æàëáàòà, ñúîòâåòíî ñëåä èçòè÷àíå íà ñðîêà çà îòãîâîðà, îáñòîÿòåëñòâà, êîèòî ñà îò çíà÷åíèå çà äåëîòî, è äà ïîñî÷àò è ïðåäñòàâÿò äîêàçàòåëñòâà çà òÿõ.
 (3) Âúâ âúççèâíîòî ïðîèçâîäñòâî ìîæå äà ñå èñêà ñúáèðàíå íà äîêàçàòåëñòâàòà, êîèòî íå ñà áèëè äîïóñíàòè îò ïúðâîèíñòàíöèîííèÿ ñúä ïîðàäè ïðîöåñóàëíè íàðóøåíèÿ.
 Ïîäãîòâèòåëíî çàñåäàíèå
×ë. 267. (1) Â çàêðèòî çàñåäàíèå âúççèâíèÿò ñúä èçâúðøâà ïðîâåðêà íà äîïóñòèìîñòòà íà æàëáèòå ïðè ñúîòâåòíî ïðèëàãàíå íà ÷ë. 262 , ïðîèçíàñÿ ñå ïî äîïóñêàíå íà ïîñî÷åíèòå îò ñòðàíèòå íîâè äîêàçàòåëñòâà è íàñðî÷âà äåëîòî çà ðàçãëåæäàíå â îòêðèòî çàñåäàíèå. Ðàçðåøàâàíåòî íà âúïðîñèòå ïî äîïóñòèìîñòòà íà æàëáèòå è äîêàçàòåëñòâåíèòå èñêàíèÿ ìîæå äà ñòàíå è â ïúðâîòî çàñåäàíèå ïî äåëîòî, àêî ñúäúò ïðåöåíè, ÷å å íåîáõîäèìî äà ñå èçñëóøàò è óñòíèòå îáÿñíåíèÿ íà ñòðàíèòå.
 (2) Ñúäúò ìîæå äà èçñëóøà îòíîâî ñâèäåòåëè è âåùè ëèöà, àêî ïðåöåíè òîâà çà íåîáõîäèìî.
 Îòêðèòî çàñåäàíèå íà âúççèâíèÿ ñúä
×ë. 268. (1) Âúççèâíèÿò ñúä ðàçãëåæäà æàëáèòå â îòêðèòî çàñåäàíèå ñ ïðèçîâàâàíå íà ñòðàíèòå, íà êîåòî ñå äîêëàäâàò æàëáèòå è îòãîâîðèòå.
 (2) Ñúáèðàíåòî íà äîêàçàòåëñòâàòà ñòàâà ïî îáùèòå ïðàâèëà, êàòî ïðè íåîáõîäèìîñò ãëåäàíåòî íà äåëîòî ñå îòëàãà.
 (3) Ñëåä ðåøàâàíå íà âúïðîñèòå ïî ÷ë. 267 è ñúáèðàíå íà äîêàçàòåëñòâàòà ñúäúò äàâà õîä íà óñòíèòå ñúñòåçàíèÿ, çà êîèòî ñå ïðèëàãà ñúîòâåòíî ÷ë. 149, àë. 3.
 Ïðàâîìîùèÿ íà âúççèâíèÿ ñúä
×ë. 269. Âúççèâíèÿò ñúä ñå ïðîèçíàñÿ ñëóæåáíî ïî âàëèäíîñòòà íà ðåøåíèåòî, à ïî äîïóñòèìîñòòà - â îáæàëâàíàòà ìó ÷àñò. Ïî îñòàíàëèòå âúïðîñè òîé å îãðàíè÷åí îò ïîñî÷åíîòî â æàëáàòà.
 Ðåøåíèå ïðè íèùîæíî è íåäîïóñòèìî ïúðâîèíñòàíöèîííî ðåøåíèå
×ë. 270. (1) Êîãàòî ïúðâîèíñòàíöèîííîòî ðåøåíèå å íèùîæíî, âúççèâíèÿò ñúä ïðîãëàñÿâà íèùîæíîñòòà è àêî äåëîòî íå ïîäëåæè íà ïðåêðàòÿâàíå, ãî âðúùà íà ïúðâîèíñòàíöèîííèÿ ñúä çà ïîñòàíîâÿâàíå íà íîâî ðåøåíèå.
 (2) Íèùîæíîñòòà íà ðåøåíèåòî ìîæå äà ñå ïðåäÿâè ïî èñêîâ ðåä áåçñðî÷íî èëè ÷ðåç âúçðàæåíèå.
 (3) Êîãàòî ðåøåíèåòî å íåäîïóñòèìî, âúççèâíèÿò ñúä ãî îáåçñèëâà, êàòî ïðåêðàòÿâà äåëîòî. Êîãàòî îñíîâàíèåòî çà îáåçñèëâàíå å íåïîäñúäíîñò íà ñïîðà, äåëîòî ñå èçïðàùà íà êîìïåòåíòíèÿ ñúä. Àêî å ðàçãëåäàí íåïðåäÿâåí èñê, ðåøåíèåòî ñå îáåçñèëâà è äåëîòî ñå âðúùà íà ïúðâîèíñòàíöèîííèÿ ñúä çà ïðîèçíàñÿíå ïî ïðåäÿâåíèÿ èñê.
 (4) Ðåøåíèåòî íà îêðúæíèÿ ñúä íå ìîæå äà áúäå îáåçñèëåíî ñàìî ïîðàäè òîâà, ÷å èñêúò å áèë ïîäñúäåí íà ðàéîííèÿ ñúä.
 Ðåøåíèå ïðè íåïðàâèëíî ïúðâîèíñòàíöèîííî ðåøåíèå
×ë. 271. (1) Êîãàòî ïúðâîèíñòàíöèîííîòî ðåøåíèå å âàëèäíî è äîïóñòèìî, âúççèâíèÿò ñúä ðåøàâà ñïîðà ïî ñúùåñòâî, êàòî ïîòâúðæäàâà èëè îòìåíÿ èçöÿëî èëè îò÷àñòè ïúðâîèíñòàíöèîííîòî ðåøåíèå. Àêî ðåøåíèåòî íå å îáæàëâàíî îò äðóãàòà ñòðàíà, ïîëîæåíèåòî íà æàëáîïîäàòåëÿ íå ìîæå äà áúäå âëîøåíî ñ íîâîòî ðåøåíèå.
 (2) Ïðè îòìÿíà íà ðåøåíèåòî ïî ãëàâíèÿ èñê ñå âúçñòàíîâÿâà âèñÿùíîñòòà è ïî åâåíòóàëíî ñúåäèíåíèòå ñ íåãî èñêîâå, ïî êîèòî ïúðâîèíñòàíöèîííèÿò ñúä íå ñå å ïðîèçíåñúë.
 (3) (Äîï. - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Ñúäúò îòìåíÿ ðåøåíèåòî è ïî îòíîøåíèå íà íåîáæàëâàëèòå íåîáõîäèìè äðóãàðè íà æàëáîïîäàòåëÿ.
 Ðåøåíèå ïðè ïðàâèëíî ïúðâîèíñòàíöèîííî ðåøåíèå
×ë. 272. Êîãàòî âúççèâíèÿò ñúä ïîòâúðäè ïúðâîèíñòàíöèîííîòî ðåøåíèå, òîé ìîòèâèðà ñâîåòî ðåøåíèå, êàòî ìîæå äà ïðåïðàòè è êúì ìîòèâèòå íà ïúðâîèíñòàíöèîííèÿ ñúä.
 Ïðèëîæèìîñò íà ïðàâèëàòà çà ïúðâîèíñòàíöèîííîòî ïðîèçâîäñòâî
×ë. 273. Äîêîëêîòî íÿìà îñîáåíè ïðàâèëà çà ïðîèçâîäñòâîòî ïðåä âúççèâíàòà èíñòàíöèÿ, ñå ïðèëàãàò ñúîòâåòíî ïðàâèëàòà çà ïðîèçâîäñòâîòî ïðåä ïúðâàòà èíñòàíöèÿ.
 Ãëàâà äâàäåñåò è ïúðâà
ÎÁÆÀËÂÀÍÅ ÍÀ ÎÏÐÅÄÅËÅÍÈßÒÀ

Îáæàëâàíå ñ ÷àñòíà æàëáà
×ë. 274. (1) Ñðåùó îïðåäåëåíèÿòà íà ñúäà ìîãàò äà áúäàò ïîäàâàíè ÷àñòíè æàëáè:
 1. êîãàòî îïðåäåëåíèåòî ïðåãðàæäà ïî-íàòàòúøíîòî ðàçâèòèå íà äåëîòî, è
 2. â ñëó÷àèòå, èçðè÷íî ïîñî÷åíè â çàêîíà.
 (2) (Èçì. è äîï. – ÄÂ, áð. 50 îò 2015 ã.) Êîãàòî îïðåäåëåíèÿòà ïî àë. 1 ñà ïîñòàíîâåíè îò àïåëàòèâåí ñúä, òå ïîäëåæàò íà îáæàëâàíå ñ ÷àñòíà æàëáà ïðåä Âúðõîâíèÿ êàñàöèîíåí ñúä, à êîãàòî ñà ïîñòàíîâåíè îò îêðúæåí ñúä êàòî âúççèâíà èíñòàíöèÿ – ïðåä ñúîòâåòíèÿ àïåëàòèâåí ñúä. Îïðåäåëåíèÿòà ïî àë. 1, ïîñòàíîâåíè îò ñúñòàâ íà Âúðõîâíèÿ êàñàöèîíåí ñúä, ïîäëåæàò íà îáæàëâàíå ïðåä äðóã ñúñòàâ íà ñúùèÿ ñúä.
 (3) (Äîï. – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Êîãàòî ñà íàëèöå ïðåäïîñòàâêèòå íà ÷ë. 280, àë. 1 è àë. 2, íà îáæàëâàíå ñ ÷àñòíà æàëáà ïðåä Âúðõîâíèÿ êàñàöèîíåí ñúä ïîäëåæàò:
 1. îïðåäåëåíèÿòà íà âúççèâíèòå ñúäèëèùà, ñ êîèòî ñå îñòàâÿò áåç óâàæåíèå ÷àñòíè æàëáè ñðåùó îïðåäåëåíèÿ, ïðåãðàæäàùè ïî-íàòàòúøíîòî ðàçâèòèå íà äåëîòî;
 2. îïðåäåëåíèÿ, ñ êîèòî ñå äàâà ðàçðåøåíèå ïî ñúùåñòâî íà äðóãè ïðîèçâîäñòâà èëè ñå ïðåãðàæäà òÿõíîòî ðàçâèòèå.
 (4) (Èçì. - ÄÂ, áð. 100 îò 2010 ã., â ñèëà îò 21.12.2010 ã.) Íå ïîäëåæàò íà îáæàëâàíå îïðåäåëåíèÿòà ïî äåëà, ðåøåíèÿòà ïî êîèòî íå ïîäëåæàò íà êàñàöèîííî îáæàëâàíå.
 Ñðîê çà îáæàëâàíå è ñúäúðæàíèå íà ÷àñòíàòà æàëáà
×ë. 275. (1) ×àñòíèòå æàëáè ñå ïîäàâàò â åäíîñåäìè÷åí ñðîê îò ñúîáùàâàíå íà îïðåäåëåíèåòî. Àêî ñå îáæàëâà îïðåäåëåíèå, ïîñòàíîâåíî â ñúäåáíî çàñåäàíèå, çà ñòðàíàòà, êîÿòî å ïðèñúñòâàëà, òîçè ñðîê òå÷å îò äåíÿ íà çàñåäàíèåòî.
 (2) (Èçì. - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Ïî îòíîøåíèå íà ÷àñòíèòå æàëáè ñå ïðèëàãàò ñúîòâåòíî ðàçïîðåäáèòå íà ÷ë. 259, àë. 2 - 4 , ÷ë. 260 , 261, 262 è 273 .
 Îòãîâîð íà ÷àñòíàòà æàëáà
×ë. 276. (1) Ñëåä êàòî ïðèåìå æàëáàòà, ñúäúò èçïðàùà ïðåïèñ íà äðóãàòà ñòðàíà, êîÿòî â åäíîñåäìè÷åí ñðîê îò ïîëó÷àâàíåòî ìó ìîæå äà ïîäàäå îòãîâîð.
 (2) Ñëåä èçòè÷àíå íà ñðîêà ïî àë. 1 æàëáàòà çàåäíî ñ îòãîâîðà è íåãîâèòå ïðèëîæåíèÿ, àêî òàêèâà ñà ïîäàäåíè, ñå èçïðàùà íà ãîðåñòîÿùèÿ ñúä. Ñúäúò ïðèëàãà ïðåïèñ îò îáæàëâàíîòî îïðåäåëåíèå.
 Ñïèðàíå íà ïðîèçâîäñòâîòî
×ë. 277. ×àñòíàòà æàëáà íå ñïèðà ïðîèçâîäñòâîòî ïî äåëîòî, íèòî èçïúëíåíèåòî íà îáæàëâàíîòî îïðåäåëåíèå, îñâåí àêî â çàêîí å ïðåäâèäåíî äðóãî. Ñúäúò ïî æàëáàòà ìîæå äà ñïðå ïðîèçâîäñòâîòî èëè èçïúëíåíèåòî íà îáæàëâàíîòî îïðåäåëåíèå äî ðåøàâàíåòî íà ÷àñòíàòà æàëáà, àêî ïðåöåíè òîâà çà íåîáõîäèìî.
 Ðàçãëåæäàíå è ðåøàâàíå íà ÷àñòíàòà æàëáà
×ë. 278. (1) ×àñòíèòå æàëáè ñå ðàçãëåæäàò â çàêðèòî çàñåäàíèå. Ñúäúò, àêî ïðåöåíè çà íåîáõîäèìî, ìîæå äà ðàçãëåäà æàëáàòà â îòêðèòî çàñåäàíèå.
 (2) Àêî îòìåíè îáæàëâàíîòî îïðåäåëåíèå, ñúäúò ñàì ðåøàâà âúïðîñà ïî æàëáàòà. Òîé ìîæå äà ñúáèðà è äîêàçàòåëñòâà, àêî ïðåöåíè òîâà çà íåîáõîäèìî.
 (3) Ïîñòàíîâåíîòî îïðåäåëåíèå ïî ÷àñòíàòà æàëáà å çàäúëæèòåëíî çà äîëóñòîÿùèÿ ñúä.
 (4) Äîêîëêîòî â òîçè ðàçäåë íÿìà îñîáåíè ïðàâèëà, çà ïðîèçâîäñòâîòî ïî ÷àñòíèòå æàëáè ñå ïðèëàãàò ñúîòâåòíî ïðàâèëàòà çà îáæàëâàíå íà ðåøåíèÿòà.
 Îáæàëâàíå íà ðàçïîðåæäàíèÿòà
×ë. 279. Ðàçïîðåäáèòå íà ÷ë. 274 - 278 ñå ïðèëàãàò ñúîòâåòíî è çà ÷àñòíèòå æàëáè ñðåùó ðàçïîðåæäàíèÿòà íà ñúäà.
 Ãëàâà äâàäåñåò è âòîðà
ÊÀÑÀÖÈÎÍÍÎ ÎÁÆÀËÂÀÍÅ

Ïðèëîæíî ïîëå
×ë. 280. (1) (Îáÿâåíà çà ïðîòèâîêîíñòèòóöèîííà îò ÊÑ íà ÐÁ â ÷àñòòà îòíîñíî äóìàòà "ñúùåñòâåí" - ÄÂ, áð. 47 îò 2009 ã.; èçì., áð. 86 îò 2017 ã.) Íà êàñàöèîííî îáæàëâàíå ïðåä Âúðõîâíèÿ êàñàöèîíåí ñúä ïîäëåæàò âúççèâíèòå ðåøåíèÿ, â êîèòî ñúäúò ñå å ïðîèçíåñúë ïî ìàòåðèàëíîïðàâåí èëè ïðîöåñóàëíîïðàâåí âúïðîñ, êîéòî å:
 1. ðåøåí â ïðîòèâîðå÷èå ñúñ çàäúëæèòåëíàòà ïðàêòèêà íà Âúðõîâíèÿ êàñàöèîíåí ñúä è Âúðõîâíèÿ ñúä â òúëêóâàòåëíè ðåøåíèÿ è ïîñòàíîâëåíèÿ, êàêòî è â ïðîòèâîðå÷èå ñ ïðàêòèêàòà íà Âúðõîâíèÿ êàñàöèîíåí ñúä;
 2. ðåøåí â ïðîòèâîðå÷èå ñ àêòîâå íà Êîíñòèòóöèîííèÿ ñúä íà Ðåïóáëèêà Áúëãàðèÿ èëè íà Ñúäà íà Åâðîïåéñêèÿ ñúþç;
 3. îò çíà÷åíèå çà òî÷íîòî ïðèëàãàíå íà çàêîíà, êàêòî è çà ðàçâèòèåòî íà ïðàâîòî.
 (2) (Íîâà – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Íåçàâèñèìî îò ïðåäïîñòàâêèòå ïî àë. 1 âúççèâíîòî ðåøåíèå ñå äîïóñêà äî êàñàöèîííî îáæàëâàíå ïðè âåðîÿòíà íèùîæíîñò èëè íåäîïóñòèìîñò, êàêòî è ïðè î÷åâèäíà íåïðàâèëíîñò.
 (3) (Èçì. - ÄÂ, áð. 100 îò 2010 ã., â ñèëà îò 21.12.2010 ã., áð. 50 îò 2015 ã., ïðåäèøíà àë. 2, áð. 86 îò 2017 ã.) Íå ïîäëåæàò íà êàñàöèîííî îáæàëâàíå:
 1. ðåøåíèÿòà ïî âúççèâíè äåëà ñ öåíà íà èñêà äî 5000 ëâ. – çà ãðàæäàíñêè äåëà, è äî 20 000 ëâ. – çà òúðãîâñêè äåëà, ñ èçêëþ÷åíèå íà ðåøåíèÿòà ïî èñêîâå çà ñîáñòâåíîñò è äðóãè âåùíè ïðàâà âúðõó íåäâèæèìè èìîòè è ïî ñúåäèíåíèòå ñ òÿõ èñêîâå, êîèòî èìàò îáóñëàâÿùî çíà÷åíèå çà èñêà çà ñîáñòâåíîñò;
 2. (èçì. è äîï. – ÄÂ, áð. 8 îò 2017 ã.) ðåøåíèÿòà ïî âúççèâíè äåëà ïî èñêîâå çà èçäðúæêà, áðà÷íè èñêîâå, èñêîâå ïî ÷ë. 322, àë. 2 îò òîçè êîäåêñ, ñ èçêëþ÷åíèå íà âúïðîñèòå ïî ÷ë. 59, àë. 2 îò Ñåìåéíèÿ êîäåêñ â ñëó÷àèòå, â êîèòî êúì äàòàòà íà îáÿâÿâàíå íà âúççèâíîòî ðåøåíèå îò áðàêà èìà íåíàâúðøèëî ïúëíîëåòèå äåòå, ïðîèçâîäñòâà ïî ÷ë. 126, àë. 2, ÷ë. 127à è ÷ë. 130, àë. 3 îò Ñåìåéíèÿ êîäåêñ, èñêîâå ïî ÷ë. 11, àë. 2 îò Çàêîíà çà ñîáñòâåíîñòòà è ïîëçâàíåòî íà çåìåäåëñêèòå çåìè è ïî ÷ë. 13, àë. 2 îò Çàêîíà çà âúçñòàíîâÿâàíå íà ñîáñòâåíîñòòà âúðõó ãîðèòå è çåìèòå îò ãîðñêèÿ ôîíä, ïðîèçâîäñòâà çà ðàçïðåäåëÿíå ïîëçâàíåòî íà ñúñîáñòâåí èìîò ïî ÷ë. 32, àë. 2 îò Çàêîíà çà ñîáñòâåíîñòòà, èñêîâå ïî ÷ë. 40 îò Çàêîíà çà óïðàâëåíèå íà åòàæíàòà ñîáñòâåíîñò, ìîëáè çà ïðîìÿíà íà èìå ïî ÷ë. 19, àë. 1 îò Çàêîíà çà ãðàæäàíñêàòà ðåãèñòðàöèÿ è èñêîâå ïî ÷ë. 17, àë. 1 îò Çàêîíà çà óðåæäàíå íà êîëåêòèâíèòå òðóäîâè ñïîðîâå;
 3. ðåøåíèÿòà ïî âúççèâíè äåëà ïî òðóäîâè ñïîðîâå, ñ èçêëþ÷åíèå íà ðåøåíèÿòà ïî èñêîâåòå ïî ÷ë. 344, àë. 1, ò. 1, 2 è 3 îò Êîäåêñà íà òðóäà è ïî èñêîâå çà òðóäîâî âúçíàãðàæäåíèå è îáåçùåòåíèÿ ïî òðóäîâî ïðàâîîòíîøåíèå ñ öåíà íà èñêà íàä 5000 ëâ.
 Îñíîâàíèÿ çà êàñàöèîííî îáæàëâàíå
×ë. 281. Êàñàöèîííàòà æàëáà ñå ïîäàâà, êîãàòî:
 1. ðåøåíèåòî å íèùîæíî;
 2. ðåøåíèåòî å íåäîïóñòèìî;
 3. ðåøåíèåòî å íåïðàâèëíî ïîðàäè íàðóøåíèå íà ìàòåðèàëíèÿ çàêîí, ñúùåñòâåíî íàðóøåíèå íà ñúäîïðîèçâîäñòâåíèòå ïðàâèëà èëè íåîáîñíîâàíîñò.
 Ñïèðàíå íà èçïúëíåíèåòî íà âúççèâíîòî ðåøåíèå
×ë. 282. (1) Ïîäàâàíåòî íà êàñàöèîííà æàëáà íå ñïèðà èçïúëíåíèåòî íà ðåøåíèåòî.
 (2) Æàëáîïîäàòåëÿò ìîæå äà ïîèñêà ñïèðàíå èçïúëíåíèåòî íà âúççèâíîòî ðåøåíèå. Â òîçè ñëó÷àé òîé å äëúæåí äà ïðåäñòàâè íàäëåæíî îáåçïå÷åíèå. Ðàçìåðúò íà îáåçïå÷åíèåòî ñå îïðåäåëÿ:
 1. ïî ðåøåíèÿ çà ïàðè÷íè âçåìàíèÿ - ïðèñúäåíàòà ñóìà;
 2. ïî ðåøåíèÿ îòíîñíî âåùíè ïðàâà - îáæàëâàåìèÿò èíòåðåñ.
 (3) Âúâ âñè÷êè îñòàíàëè ñëó÷àè ðàçìåðúò íà îáåçïå÷åíèåòî ñå îïðåäåëÿ îò ñúäà.
 (4) Êîãàòî îáåçïå÷åíèåòî å äàäåíî âúâ âðúçêà ñ èçïúëíåíèå íà ðåøåíèå îòíîñíî âåùíè ïðàâà âúðõó íåäâèæèìè èìîòè èëè äâèæèìè âåùè, òî ñå çàäúðæà, àêî â äâóñåäìè÷åí ñðîê, ñëåä êàòî êàñàöèîííàòà æàëáà å îñòàâåíà áåç óâàæåíèå, íîñèòåëÿò íà âçåìàíåòî å ïðåäÿâèë èñê çà îáåçùåòåíèå çà âðåäèòå îò çàáàâÿíåòî íà èçïúëíåíèåòî.
 (5) Êîãàòî å îáåçïå÷åíî èçïúëíåíèåòî íà ïðèñúäåíîòî âçåìàíå, îáåçïå÷åíèåòî ñå îñâîáîæäàâà, ñëåä êàòî èñêúò áúäå îòõâúðëåí èëè ïðîèçâîäñòâîòî áúäå ïðåêðàòåíî.
 (6) Àêî âúççèâíîòî ðåøåíèå áúäå îòìåíåíî, èçïúëíåíèåòî ìó ñå ñïèðà. Â ñëó÷àé ÷å íîâîòî ðåøåíèå å ðàçëè÷íî îò ïðåäèøíîòî, ïðèëàãà ñå ñúîòâåòíî ðàçïîðåäáàòà íà ÷ë. 245, àë. 3, èçðå÷åíèå âòîðî.
 Ñðîê çà êàñàöèîííî îáæàëâàíå
×ë. 283. Æàëáàòà ñå ïîäàâà ÷ðåç ñúäà, êîéòî å ïîñòàíîâèë âúççèâíîòî ðåøåíèå, â åäíîìåñå÷åí ñðîê îò âðú÷âàíåòî ìó íà ñòðàíàòà. Ñðîêúò çà êàñàöèîííî îáæàëâàíå ñå ïðåêúñâà ñúãëàñíî ÷ë. 259, àë. 2, 3 è 4.
 Ñúäúðæàíèå íà êàñàöèîííàòà æàëáà
×ë. 284. (1) Æàëáàòà òðÿáâà äà ñúäúðæà:
 1. èìåòî è àäðåñà íà ñòðàíàòà, êîÿòî ÿ ïîäàâà;
 2. îçíà÷åíèå íà îáæàëâàíîòî ðåøåíèå;
 3. òî÷íî è ìîòèâèðàíî èçëîæåíèå íà êàñàöèîííèòå îñíîâàíèÿ;
 4. â êàêâî ñå ñúñòîè èñêàíåòî;
 5. ïîäïèñ íà æàëáîïîäàòåëÿ.
 (2) Êàñàöèîííàòà æàëáà ñå ïðèïîäïèñâà îò àäâîêàò èëè þðèñêîíñóëò, îñâåí êîãàòî æàëáîïîäàòåëÿò èëè íåãîâèÿò ïðåäñòàâèòåë èìà þðèäè÷åñêà ïðàâîñïîñîáíîñò. Êúì æàëáàòà ñå ïðèëàãà ïúëíîìîùíî çà ïðèïîäïèñâàíåòî èëè óäîñòîâåðåíèå çà þðèäè÷åñêà ïðàâîñïîñîáíîñò.
 (3) Êúì æàëáàòà ñå ïðèëàãàò:
 1. èçëîæåíèå íà îñíîâàíèÿòà çà äîïóñêàíå íà êàñàöèîííî îáæàëâàíå ïî ÷ë. 280, àë. 1;
 2. ïðåïèñè îò æàëáàòà è îò ïðèëîæåíèÿòà é ñïîðåä áðîÿ íà ëèöàòà, êîèòî ó÷àñòâàò â äåëîòî êàòî íàñðåùíà ñòðàíà;
 3. ïúëíîìîùíî, êîãàòî æàëáàòà ñå ïîäàâà îò ïúëíîìîùíèê;
 4. äîêóìåíò çà âíåñåíà òàêñà.
 Ïðîâåðêà íà ðåäîâíîñòòà íà êàñàöèîííàòà æàëáà
×ë. 285. (1) Âúççèâíèÿò ñúä ïðîâåðÿâà ðåäîâíîñòòà íà æàëáàòà è àêî òÿ íå îòãîâàðÿ íà èçèñêâàíèÿòà íà ÷ë. 284, ñúîáùàâà íà ñòðàíàòà äà îòñòðàíè â åäíîñåäìè÷åí ñðîê äîïóñíàòèòå íåðåäîâíîñòè.
 (2) Àêî æàëáàòà å ðåäîâíà, âúççèâíèÿò ñúä ÿ èçïðàùà çàåäíî ñ ðàçìåíåíèòå êíèæà è äåëîòî íà Âúðõîâíèÿ êàñàöèîíåí ñúä.
 Âðúùàíå íà êàñàöèîííàòà æàëáà
×ë. 286. (1) Æàëáàòà ñå âðúùà îò âúççèâíèÿ ñúä, êîãàòî:
 1. å ïîäàäåíà ñëåä èçòè÷àíåòî íà ñðîêà çà îáæàëâàíå;
 2. íå ñå îòñòðàíÿò â ñðîê äîïóñíàòèòå íåðåäîâíîñòè;
 3. (èçì. – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) âúççèâíîòî ðåøåíèå íå ïîäëåæè íà êàñàöèîííî îáæàëâàíå ïî ÷ë. 280, àë. 3.
 (2) Ðàçïîðåæäàíåòî çà âðúùàíå ìîæå äà ñå îáæàëâà ñ ÷àñòíà æàëáà.
 Îòãîâîð íà êàñàöèîííàòà æàëáà è íàñðåùíà êàñàöèîííà æàëáà
×ë. 287. (1) Ñëåä êàòî ïðèåìå æàëáàòà, âúççèâíèÿò ñúä èçïðàùà ïðåïèñ îò íåÿ çàåäíî ñ ïðèëîæåíèÿòà íà äðóãàòà ñòðàíà, êîÿòî â åäíîìåñå÷åí ñðîê îò ïîëó÷àâàíåòî èì ìîæå äà ïîäàäå îòãîâîð íà æàëáàòà. Çà îòãîâîðà ñå ïðèëàãàò ñúîòâåòíî ðàçïîðåäáèòå íà ÷ë. 259, àë. 2 - 4 è ÷ë. 284 .
 (2) Íàñðåùíàòà ñòðàíà ïî æàëáàòà ìîæå äà ïîäàäå íàñðåùíà êàñàöèîííà æàëáà â ñðîêà çà îòãîâîð. Íàñðåùíàòà êàñàöèîííà æàëáà òðÿáâà äà îòãîâàðÿ íà èçèñêâàíèÿòà çà êàñàöèîííà æàëáà.
 (3) Àêî íàñðåùíà êàñàöèîííà æàëáà áúäå ïîäàäåíà â ñðîê, âúççèâíèÿò ñúä ïðîâåðÿâà ðåäîâíîñòòà é è èçïðàùà ïðåïèñ îò íåÿ çàåäíî ñ ïðèëîæåíèÿòà é íà äðóãàòà ñòðàíà, êîÿòî ìîæå äà ïîäàäå îòãîâîð â äâóñåäìè÷åí ñðîê îò ïîëó÷àâàíåòî èì.
 (4) Íàñðåùíàòà êàñàöèîííà æàëáà íå ñå ðàçãëåæäà, àêî íå áúäå ðàçãëåäàíà êàñàöèîííàòà æàëáà.
 Äîïóñêàíå íà êàñàöèîííîòî îáæàëâàíå
×ë. 288. Âúðõîâíèÿò êàñàöèîíåí ñúä ñå ïðîèçíàñÿ ïî äîïóñêàíå íà êàñàöèîííîòî îáæàëâàíå ñ îïðåäåëåíèå â çàêðèòî çàñåäàíèå â ñúñòàâ îò òðèìà ñúäèè.
 Ïðèçîâàâàíå íà ñòðàíèòå â êàñàöèîííîòî ïðîèçâîäñòâî
×ë. 289. Äî âñÿêî ïúðâî ÷èñëî íà ìåñåöà Âúðõîâíèÿò êàñàöèîíåí ñúä îáíàðîäâà â "Äúðæàâåí âåñòíèê" äíèòå, â êîèòî ùå çàñåäàâà ïðåç ñëåäâàùèÿ ìåñåö, è ïîäëåæàùèòå íà ðàçãëåæäàíå äåëà. Êîãàòî îáñòîÿòåëñòâàòà íàëàãàò îòêëîíåíèÿ îò òîçè ðåä, ñòðàíèòå ñå óâåäîìÿâàò ÷ðåç ñúîáùåíèå.
 Ðàçãëåæäàíå íà êàñàöèîííàòà æàëáà
×ë. 290. (1) Æàëáàòà ñå ðàçãëåæäà îò òðè÷ëåíåí ñúñòàâ íà Âúðõîâíèÿ êàñàöèîíåí ñúä â îòêðèòî çàñåäàíèå.
 (2) Âúðõîâíèÿò êàñàöèîíåí ñúä ïðîâåðÿâà ïðàâèëíîñòòà íà âúççèâíîòî ðåøåíèå ñàìî ïî ïîñî÷åíèòå â æàëáàòà îñíîâàíèÿ.
 (3) (Íîâà – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Ðåøåíèåòî ïî àë. 2 íå ïðåäñòàâëÿâà çàäúëæèòåëíà ñúäåáíà ïðàêòèêà.
 ×ë. 291. (Îòì. – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.).
 Ïðåäëîæåíèå çà òúëêóâàòåëíî ðåøåíèå
×ë. 292. Ïðè ïðîòèâîðå÷èâî ðàçðåøàâàíè âúïðîñè îò Âúðõîâíèÿ êàñàöèîíåí ñúä ñúñòàâúò ïðåäëàãà íà îáùîòî ñúáðàíèå äà ïîñòàíîâè òúëêóâàòåëíî ðåøåíèå, êàòî ñïèðà ïðîèçâîäñòâîòî ïî äåëîòî.
 Êàñàöèîííî ðåøåíèå
×ë. 293. (1) Âúðõîâíèÿò êàñàöèîíåí ñúä îñòàâÿ â ñèëà èëè îòìåíÿ ÷àñòè÷íî èëè èçöÿëî îáæàëâàíîòî ðåøåíèå.
 (2) Ðåøåíèåòî ñå îòìåíÿ êàòî íåïðàâèëíî, êîãàòî å íàðóøåí ìàòåðèàëíèÿò çàêîí èëè ñà äîïóñíàòè ñúùåñòâåíè íàðóøåíèÿ íà ñúäîïðîèçâîäñòâåíèòå ïðàâèëà èëè ðåøåíèåòî å íåîáîñíîâàíî.
 (3) Ñúäúò âðúùà äåëîòî çà íîâî ðàçãëåæäàíå îò äðóã ñúñòàâ íà âúççèâíèÿ ñúä ñàìî àêî ñå íàëàãà ïîâòàðÿíåòî èëè èçâúðøâàíåòî íà íîâè ñúäîïðîèçâîäñòâåíè äåéñòâèÿ.
 (4) Êîãàòî îáæàëâàíîòî ðåøåíèå å íèùîæíî èëè íåäîïóñòèìî, ïðèëàãàò ñå ïðàâèëàòà íà ÷ë. 270.
 Ïîâòîðíî ðàçãëåæäàíå íà äåëîòî
×ë. 294. (1) Ñúäúò, íà êîéòî å èçïðàòåíî äåëîòî, ãî ðàçãëåæäà ïî îáùèÿ ðåä, êàòî ïðîèçâîäñòâîòî çàïî÷âà îò íåçàêîíîñúîáðàçíîòî äåéñòâèå, êîåòî å ïîñëóæèëî êàòî îñíîâàíèå çà îòìÿíà íà ðåøåíèåòî. Óêàçàíèÿòà íà Âúðõîâíèÿ êàñàöèîíåí ñúä ïî ïðèëàãàíåòî è òúëêóâàíåòî íà çàêîíà ñà çàäúëæèòåëíè çà ñúäà, íà êîéòî å âúðíàòî äåëîòî.
 (2) Ïðè ïîâòîðíîòî ðàçãëåæäàíå íà äåëîòî ñúäúò ñå ïðîèçíàñÿ è ïî ðàçíîñêèòå çà âîäåíå íà äåëîòî âúâ Âúðõîâíèÿ êàñàöèîíåí ñúä.
 Êàñàöèîííî îáæàëâàíå íà ðåøåíèåòî ïðè ïîâòîðíî ðàçãëåæäàíå íà äåëîòî
×ë. 295. (1) Êîãàòî ñà íàëèöå ïðåäïîñòàâêèòå ïî ÷ë. 280, àë. 1, âòîðîòî ðåøåíèå íà âúççèâíàòà èíñòàíöèÿ ìîæå äà áúäå îáæàëâàíî çà íàðóøåíèÿ, äîïóñíàòè ïðè ïîâòîðíîòî ðàçãëåæäàíå íà äåëîòî. Æàëáàòà ñå ðàçãëåæäà îò äðóã òðè÷ëåíåí ñúñòàâ íà Âúðõîâíèÿ êàñàöèîíåí ñúä, êîéòî ïðè îòìÿíà ðåøàâà ñïîðà ïî ñúùåñòâî.
 (2) Êîãàòî îñíîâàíèåòî çà îòìÿíà íàëàãà èçâúðøâàíåòî íà ñúäîïðîèçâîäñòâåíè äåéñòâèÿ, Âúðõîâíèÿò êàñàöèîíåí ñúä îòìåíÿ âúççèâíîòî ðåøåíèå è ïîñòàíîâÿâà íîâî ðåøåíèå, ñëåä êàòî èçâúðøè íåîáõîäèìèòå äåéñòâèÿ. Â òîçè ñëó÷àé ñå ïðèëàãàò ñúîòâåòíî ïðàâèëàòà çà âúççèâíîòî ïðîèçâîäñòâî.
 Ãëàâà äâàäåñåò è òðåòà
ÑÈËÀ ÍÀ ÑÚÄÅÁÍÈÒÅ ÐÅØÅÍÈß

Âëèçàíå â ñèëà
×ë. 296. Â ñèëà âëèçàò ðåøåíèÿòà:
 1. êîèòî íå ïîäëåæàò íà îáæàëâàíå;
 2. ñðåùó êîèòî íå å ïîäàäåíà âúççèâíà èëè êàñàöèîííà æàëáà â îïðåäåëåíèÿ îò çàêîíà ñðîê èëè ïîäàäåíàòà æàëáà å îòòåãëåíà; â ïîñëåäíèÿ ñëó÷àé ðåøåíèåòî âëèçà â ñèëà îò äåíÿ íà âëèçàíå â ñèëà íà îïðåäåëåíèåòî, ñ êîåòî ñå ïðåêðàòÿâà äåëîòî;
 3. ïî êîèòî êàñàöèîííà æàëáà íå å äîïóñíàòà çà ðàçãëåæäàíå èëè íå å óâàæåíà.
 Çà÷èòàíå íà ðåøåíèåòî
×ë. 297. Âëÿçëîòî â ñèëà ðåøåíèå å çàäúëæèòåëíî çà ñúäà, êîéòî ãî å ïîñòàíîâèë, è çà âñè÷êè ñúäèëèùà, ó÷ðåæäåíèÿ è îáùèíè â Ðåïóáëèêà Áúëãàðèÿ.
 Ïðåäåëè
×ë. 298. (1) Ðåøåíèåòî âëèçà â ñèëà ñàìî ìåæäó ñúùèòå ñòðàíè, çà ñúùîòî èñêàíå è íà ñúùîòî îñíîâàíèå.
 (2) Âëÿçëîòî â ñèëà ðåøåíèå èìà äåéñòâèå è çà íàñëåäíèöèòå íà ñòðàíèòå, êàêòî è çà òåõíèòå ïðàâîïðèåìíèöè.
 (3) Ðåøåíèåòî, ïîñòàíîâåíî ïî èñêîâå çà ãðàæäàíñêî ñúñòîÿíèå, âêëþ÷èòåëíî ïî áðà÷íè èñêîâå, èìà äåéñòâèå ïî îòíîøåíèå íà âñè÷êè.
 (4) Ðåøåíèåòî âëèçà â ñèëà è ïî îòíîøåíèå íà ðàçðåøåíèòå ñ íåãî èñêàíèÿ è âúçðàæåíèÿ çà ïðàâî íà çàäúðæàíå è ïðèõâàùàíå.
 Íåïðåðåøàåìîñò
×ë. 299. (1) Ñïîð, ðàçðåøåí ñ âëÿçëî â ñèëà ðåøåíèå, íå ìîæå äà áúäå ïðåðåøàâàí îñâåí â ñëó÷àèòå, êîãàòî çàêîíúò ðàçïîðåæäà äðóãî.
 (2) Ïîâòîðíî çàâåäåíîòî äåëî ñå ïðåêðàòÿâà ñëóæåáíî îò ñúäà.
 (3) Âëÿçëîòî â ñèëà ðåøåíèå íå ìîæå äà áúäå îñïîðâàíî îò ñòðàíàòà êàòî ïîñòàíîâåíî ïî ïðèâèäåí ïðîöåñ.
 Çàäúëæèòåëíà ñèëà íà ïðèñúäà
×ë. 300. Âëÿçëàòà â ñèëà ïðèñúäà íà íàêàçàòåëíèÿ ñúä å çàäúëæèòåëíà çà ãðàæäàíñêèÿ ñúä, êîéòî ðàçãëåæäà ãðàæäàíñêèòå ïîñëåäèöè îò äåÿíèåòî, îòíîñíî òîâà, äàëè å èçâúðøåíî äåÿíèåòî, íåãîâàòà ïðîòèâîïðàâíîñò è âèíîâíîñòòà íà äååöà.
 Ðàçïðîñòèðàíå íà äåéñòâèåòî ïî èñê íà ïðîêóðîðà
×ë. 301. Êîãàòî äåëîòî å çàïî÷íàëî ïî èñê íà ïðîêóðîðà, âëÿçëîòî â ñèëà ðåøåíèå å çàäúëæèòåëíî è çà ñòðàíàòà, â èíòåðåñ íà êîÿòî ïðîêóðîðúò å ïðåäÿâèë èñêà.
 Çàäúëæèòåëíà ñèëà íà ðåøåíèå ïî àäìèíèñòðàòèâåí ñïîð
×ë. 302. Âëÿçëîòî â ñèëà ðåøåíèå íà àäìèíèñòðàòèâåí ñúä å çàäúëæèòåëíî çà ãðàæäàíñêèÿ ñúä îòíîñíî òîâà äàëè àäìèíèñòðàòèâíèÿò àêò å âàëèäåí è çàêîíîñúîáðàçåí.
 Ãëàâà äâàäåñåò è ÷åòâúðòà
ÎÒÌßÍÀ ÍÀ ÂËÅÇËÈ Â ÑÈËÀ ÐÅØÅÍÈß

Îñíîâàíèÿ çà îòìÿíà
×ë. 303. (1) Çàèíòåðåñîâàíàòà ñòðàíà ìîæå äà ïîèñêà îòìÿíà íà âëÿçëî â ñèëà ðåøåíèå, êîãàòî:
 1. ñå îòêðèÿò íîâè îáñòîÿòåëñòâà èëè íîâè ïèñìåíè äîêàçàòåëñòâà îò ñúùåñòâåíî çíà÷åíèå çà äåëîòî, êîèòî íå ñà ìîãëè äà áúäàò èçâåñòíè ïðè ðåøàâàíåòî ìó èëè ñ êîèòî ñòðàíàòà íå å ìîãëà äà ñå ñíàáäè ñâîåâðåìåííî;
 2. ïî íàäëåæíèÿ ñúäåáåí ðåä ñå óñòàíîâè íåèñòèííîñò íà äîêóìåíò, íà ïîêàçàíèÿ íà ñâèäåòåë, íà çàêëþ÷åíèå íà âåùî ëèöå, âúðõó êîèòî å îñíîâàíî ðåøåíèåòî, èëè ïðåñòúïíî äåéñòâèå íà ñòðàíàòà, íà íåéíèÿ ïðåäñòàâèòåë, íà ÷ëåí îò ñúñòàâà íà ñúäà èëè íà âðú÷èòåë âúâ âðúçêà ñ ðåøàâàíåòî íà äåëîòî;
 3. ðåøåíèåòî å îñíîâàíî íà ïîñòàíîâëåíèå íà ñúä èëè íà äðóãî äúðæàâíî ó÷ðåæäåíèå, êîåòî âïîñëåäñòâèå å áèëî îòìåíåíî;
 4. ìåæäó ñúùèòå ñòðàíè, çà ñúùîòî èñêàíå è íà ñúùîòî îñíîâàíèå å ïîñòàíîâåíî ïðåäè íåãî äðóãî âëÿçëî â ñèëà ðåøåíèå, êîåòî ìó ïðîòèâîðå÷è;
 5. ñòðàíàòà âñëåäñòâèå íà íàðóøàâàíå íà ñúîòâåòíèòå ïðàâèëà å áèëà ëèøåíà îò âúçìîæíîñò äà ó÷àñòâà â äåëîòî èëè íå å áèëà íàäëåæíî ïðåäñòàâëÿâàíà, èëè êîãàòî íå å ìîãëà äà ñå ÿâè ëè÷íî èëè ÷ðåç ïîâåðåíèê ïîðàäè îñîáåíè íåïðåäâèäåíè îáñòîÿòåëñòâà, êîèòî íå å ìîãëà äà ïðåîäîëåå;
 6. ñòðàíàòà ïðè íàðóøàâàíå íà ñúîòâåòíèòå ïðàâèëà å áèëà èëè ñúîòâåòíî íå å áèëà ïðåäñòàâëÿâàíà îò ëèöå ïî ÷ë. 29; 
7. (Íîâà - ÄÂ, áð. 42 îò 2009 ã.) Åâðîïåéñêèÿò ñúä ïî ïðàâàòà íà ÷îâåêà ñ îêîí÷àòåëíî ðåøåíèå å óñòàíîâèë íàðóøåíèå íà Êîíâåíöèÿòà çà çàùèòà íà ïðàâàòà íà ÷îâåêà è îñíîâíèòå ñâîáîäè, ñúñòàâåíà â Ðèì íà 4 íîåìâðè 1950 ã. (ðàòèôèöèðàíà ñúñ çàêîí - ÄÂ, áð. 66 îò 1992 ã.) (ÄÂ, áð. 80 îò 1992 ã.; èçì. ñ Ïðîòîêîë ¹ 11 îò 1994 ã.), èëè íà ïðîòîêîëèòå êúì íåÿ è íîâîòî ðàçãëåæäàíå íà äåëîòî å íåîáõîäèìî, çà äà ñå îòñòðàíÿò ïîñëåäèöèòå îò íàðóøåíèåòî.
 (2) Íå ñå äîïóñêà îòìÿíà íà ðåøåíèå, ñ êîåòî å ïîñòàíîâåí ðàçâîä, óíèùîæàâàíå íà áðàêà èëè áðàêúò å ïðèçíàò çà íåñúùåñòâóâàù.
 (3) Íå ìîæå äà ñå èñêà îòìÿíà íà âëÿçëî â ñèëà íåïðèñúñòâåíî ðåøåíèå ïî ïðè÷èíà, ïî êîÿòî å ìîãëî äà ñå èñêà èëè å èñêàíà îòìÿíàòà ìó ïî ÷ë. 240, àë. 1, èëè å ìîãëî äà ñå ïðåäÿâè èëè å ïðåäÿâåí èñê ïî ÷ë. 240, àë. 2.
 Îòìÿíà ïî ìîëáà íà òðåòî ëèöå
×ë. 304. Îòìÿíà íà ðåøåíèåòî ìîæå äà èñêà è ëèöåòî, ñïðÿìî êîåòî ðåøåíèåòî èìà ñèëà, íåçàâèñèìî ÷å òî íå å áèëî ñòðàíà ïî äåëîòî (÷ë. 216, àë. 2).
 Ñðîê çà îòìÿíà
×ë. 305. (1) (Ïðåäèøåí òåêñò íà ÷ë. 305 - ÄÂ, áð. 42 îò 2009 ã.) Ìîëáàòà çà îòìÿíà ñå ïîäàâà â òðèìåñå÷åí ñðîê, ñ÷èòàíî îò äåíÿ:
 1. â êîéòî íà ìîëèòåëÿ å ñòàíàëî èçâåñòíî íîâîòî îáñòîÿòåëñòâî, èëè îò äåíÿ, â êîéòî ìîëèòåëÿò å ìîãúë äà ñå ñíàáäè ñ íîâîòî ïèñìåíî äîêàçàòåëñòâî - â ñëó÷àèòå ïî ÷ë. 303, àë. 1, ò. 1;
 2. íà âëèçàíå â ñèëà íà ðåøåíèåòî èëè óçíàâàíå íà ïðèñúäàòà, íî íå ïî-êúñíî îò åäíà ãîäèíà îò âëèçàíåòî é â ñèëà - â ñëó÷àèòå ïî ÷ë. 303, àë. 1, ò. 2;
 3. íà óçíàâàíå íà àêòà çà îòìÿíà, íî íå ïî-êúñíî îò åäíà ãîäèíà îò âëèçàíåòî ìó â ñèëà - â ñëó÷àèòå ïî ÷ë. 303, àë. 1, ò. 3;
 4. íà âëèçàíå â ñèëà íà ïîñëåäíîòî ðåøåíèå - â ñëó÷àèòå ïî ÷ë. 303, àë. 1, ò. 4;
 5. (èçì. - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) íà óçíàâàíå íà ðåøåíèåòî - â ñëó÷àèòå ïî ÷ë. 303, àë. 1, ò. 5 è 6 è ÷ë. 304.
 (2) (Íîâà - ÄÂ, áð. 42 îò 2009 ã.) Â ñëó÷àèòå ïî ÷ë. 303, àë. 1, ò. 7 ìîëáàòà çà îòìÿíà ñå ïîäàâà â 6-ìåñå÷åí ñðîê îò äåíÿ, â êîéòî ðåøåíèåòî íà Åâðîïåéñêèÿ ñúä ïî ïðàâàòà íà ÷îâåêà å ñòàíàëî îêîí÷àòåëíî.
 Ñúäúðæàíèå íà ìîëáàòà çà îòìÿíà
×ë. 306. (1) Ìîëáàòà çà îòìÿíà òðÿáâà äà îòãîâàðÿ íà èçèñêâàíèÿòà íà ÷ë. 260 è 261 è äà ñúäúðæà òî÷íî è ìîòèâèðàíî èçëîæåíèå íà îñíîâàíèÿòà çà îòìÿíà. Àêî ìîëáàòà íå îòãîâàðÿ íà òåçè èçèñêâàíèÿ, íà ñòðàíàòà ñå èçïðàùà ñúîáùåíèå çà îòñòðàíÿâàíåòî èì â åäíîñåäìè÷åí ñðîê.
 (2) Ïðè íåîòñòðàíÿâàíå â ñðîê íà íåðåäîâíîñòèòå íà ìîëáàòà çà îòìÿíà ñå ïðèëàãàò ðàçïîðåäáèòå íà ÷ë. 286.
 (3) Ìîëáàòà ñå ïîäàâà ÷ðåç ïúðâîèíñòàíöèîííèÿ ñúä. Êúì ìîëáàòà ñå ïðèëàãà ïðåïèñ, êîéòî ñå âðú÷âà íà íàñðåùíàòà ñòðàíà. Òÿ ìîæå äà äàäå îòãîâîð â åäíîñåäìè÷åí ñðîê îò ïîëó÷àâàíå íà ïðåïèñà.
 Ðàçãëåæäàíå è ðåøàâàíå íà ìîëáàòà çà îòìÿíà
×ë. 307. (1) Ïî äîïóñòèìîñòòà íà ìîëáàòà çà îòìÿíà Âúðõîâíèÿò êàñàöèîíåí ñúä ñå ïðîèçíàñÿ â çàêðèòî çàñåäàíèå.
 (2) Ìîëáàòà çà îòìÿíà ñå ðàçãëåæäà îò Âúðõîâíèÿ êàñàöèîíåí ñúä â îòêðèòî çàñåäàíèå, â êîåòî ñå èçñëóøâàò ñòðàíèòå è ñå ñúáèðàò íåîáõîäèìèòå äîêàçàòåëñòâà. Êîãàòî ñå èñêà îòìÿíà íà ðåøåíèå íà Âúðõîâíèÿ êàñàöèîíåí ñúä, ìîëáàòà ñå ðàçãëåæäà îò äðóã òðè÷ëåíåí ñúñòàâ íà Âúðõîâíèÿ êàñàöèîíåí ñúä.
 (3) Àêî ïðåöåíè ìîëáàòà çà îñíîâàòåëíà, Âúðõîâíèÿò êàñàöèîíåí ñúä îòìåíÿ ðåøåíèåòî èçöÿëî èëè îò÷àñòè è âðúùà äåëîòî çà íîâî ðàçãëåæäàíå â íàäëåæíèÿ ñúä îò äðóã ñúñòàâ, êàòî ïîñî÷âà è îòêúäå äà çàïî÷íå íîâîòî ðàçãëåæäàíå íà äåëîòî.
 (4) Â ñëó÷àÿ ïî ÷ë. 303, àë. 1, ò. 4 ñúäúò îòìåíÿ íåïðàâèëíîòî ðåøåíèå.
 Íîâî ðàçãëåæäàíå íà äåëîòî
×ë. 308. Ïðè íîâîòî ðàçãëåæäàíå íà äåëîòî, ðåøåíèåòî ïî êîåòî å îòìåíåíî, ñå ïðèëàãàò îáùèòå ïðàâèëà.
 Ñïèðàíå íà èçïúëíåíèåòî
×ë. 309. (1) Ïîäàâàíåòî íà ìîëáà çà îòìÿíà íå ñïèðà èçïúëíåíèåòî íà ðåøåíèåòî. Ïî èñêàíå íà ñòðàíàòà ñúäúò ìîæå äà ñïðå èçïúëíåíèåòî ïðè óñëîâèÿòà íà ÷ë. 282, àë. 2 - 6.
 (2) Àêî ðåøåíèåòî áúäå îòìåíåíî, èçïúëíåíèåòî ìó ñå ñïèðà. Â ñëó÷àé ÷å íîâîòî ðåøåíèå å ðàçëè÷íî îò ïðåäèøíîòî, ïðèëàãà ñå ñúîòâåòíî ðàçïîðåäáàòà íà ÷ë. 245, àë. 3, èçðå÷åíèå âòîðî.
 ×ÀÑÒ ÒÐÅÒÀ
ÎÑÎÁÅÍÈ ÈÑÊÎÂÈ ÏÐÎÈÇÂÎÄÑÒÂÀ

Ãëàâà äâàäåñåò è ïåòà
ÁÚÐÇÎ ÏÐÎÈÇÂÎÄÑÒÂÎ

Ïðèëîæíî ïîëå
×ë. 310. (1) (Ïðåäèøåí òåêñò íà ÷ë. 310 - ÄÂ, áð. 100 îò 2010 ã., â ñèëà îò 21.12.2010 ã.) Ïî ðåäà íà òàçè ãëàâà ñå ðàçãëåæäàò èñêîâå:
 1. çà òðóäîâî âúçíàãðàæäåíèå, çà ïðèçíàâàíå íà óâîëíåíèåòî çà íåçàêîííî è íåãîâàòà îòìÿíà, çà âúçñòàíîâÿâàíå íà ïðåäèøíàòà ðàáîòà, çà îáåçùåòåíèå çà âðåìåòî, ïðåç êîåòî ðàáîòíèêúò å îñòàíàë áåç ðàáîòà ïîðàäè óâîëíåíèåòî, è çà ïîïðàâêà íà îñíîâàíèåòî çà óâîëíåíèå, âïèñàíî â òðóäîâàòà êíèæêà èëè â äðóãè äîêóìåíòè;
 2. çà îïðàçâàíå íà íàåòè è çàåòè çà ïîñëóæâàíå ïîìåùåíèÿ;
 3. çà óñòàíîâÿâàíå è ïðåóñòàíîâÿâàíå íà íàðóøåíèå íà ïðàâà ïî Çàêîíà çà àâòîðñêîòî ïðàâî è ñðîäíèòå ìó ïðàâà, Çàêîíà çà ïàòåíòèòå è ðåãèñòðàöèÿòà íà ïîëåçíèòå ìîäåëè, Çàêîíà çà ìàðêèòå è ãåîãðàôñêèòå îçíà÷åíèÿ, Çàêîíà çà ïðîìèøëåíèÿ äèçàéí, Çàêîíà çà òîïîëîãèÿòà íà èíòåãðàëíèòå ñõåìè è Çàêîíà çà çàêðèëà íà íîâèòå ñîðòîâå ðàñòåíèÿ è ïîðîäè æèâîòíè;
 4. çà óñòàíîâÿâàíå è ïðåóñòàíîâÿâàíå íà íàðóøåíèå íà ïðàâà ïî Çàêîíà çà çàùèòà íà ïîòðåáèòåëèòå ;
 5. (íîâà - ÄÂ, áð. 42 îò 2009 ã., èçì., áð. 82 îò 2009 ã., îòì., áð. 100 îò 2010 ã., â ñèëà îò 21.12.2010 ã.); 
6. (ïðåäèøíà ò. 5 - ÄÂ, áð. 42 îò 2009 ã.) äðóãè èñêîâå, ÷èåòî ðàçãëåæäàíå â áúðçî ïðîèçâîäñòâî å óðåäåíî â çàêîí.
 (2) (Íîâà - ÄÂ, áð. 100 îò 2010 ã., â ñèëà îò 21.12.2010 ã.) Ïðè îáåêòèâíî ñúåäèíÿâàíå íà èñê, ïðåäâèäåí â àë. 1, ñ èñê, êîéòî ïîäëåæè íà ðàçãëåæäàíå ïî îáùèÿ èñêîâ ðåä, íå ñå äîïóñêà áúðçî ïðîèçâîäñòâî.
 (3) (Íîâà - ÄÂ, áð. 100 îò 2010 ã., â ñèëà îò 21.12.2010 ã.) Ïðè ñúåäèíÿâàíå â åäíà èñêîâà ìîëáà íà èñê îò ïîñî÷åíèòå â àë. 1 ñ èñê, êîéòî ïîäëåæè íà ðàçãëåæäàíå ïî îáùèÿ ðåä, áúðçî ïðîèçâîäñòâî íå ñå äîïóñêà.
 Ïðîâåðêà íà èñêîâàòà ìîëáà
×ë. 311. (1) Â äåíÿ íà ïîñòúïâàíå íà èñêîâàòà ìîëáà ñúäúò èçâúðøâà ïðîâåðêà çà íåéíàòà ðåäîâíîñò è çà äîïóñòèìîñòòà íà èñêà.
 (2) Ñúäúò äàâà óêàçàíèÿ íà èùåöà äà äîïúëíè, êîíêðåòèçèðà òâúðäåíèÿòà ñè è äà îòñòðàíè ïðîòèâîðå÷èÿòà â òÿõ, êîãàòî ñà íåÿñíè, íåïúëíè èëè íåòî÷íè.
 Ïîäãîòîâêà íà äåëîòî â çàêðèòî çàñåäàíèå
×ë. 312. (1) Â äåíÿ íà ïîñòúïâàíå íà îòãîâîðà íà îòâåòíèêà èëè íà èçòè÷àíå íà ñðîêà çà òîâà ñúäúò â çàêðèòî çàñåäàíèå:
 1. íàñðî÷âà äåëîòî çà äàòà íå ïî-êúñíî îò òðè ñåäìèöè;
 2. èçãîòâÿ ïèñìåí äîêëàä ïî äåëîòî;
 3. ïðèêàíâà ñòðàíèòå êúì ñïîãîäáà è èì ðàçÿñíÿâà ïðåèìóùåñòâàòà íà ðàçëè÷íèòå ñïîñîáè çà äîáðîâîëíî óðåæäàíå íà ñïîðà;
 4. ïðîèçíàñÿ ñå ïî äîêàçàòåëñòâåíèòå èñêàíèÿ, êàòî äîïóñêà äîêàçàòåëñòâàòà, êîèòî ñà îòíîñèìè, äîïóñòèìè è íåîáõîäèìè;
 5. îïðåäåëÿ ðàçìåð è ñðîê çà âíàñÿíåòî íà ðàçíîñêè çà ñúáèðàíå íà äîêàçàòåëñòâà.
 (2) Ñúäúò âðú÷âà íà ñòðàíèòå ïðåïèñ îò ðàçïîðåæäàíåòî, à íà èùåöà - è îò ïèñìåíèÿ îòãîâîð è äîêàçàòåëñòâàòà êúì íåãî, êàòî èì óêàçâà â åäíîñåäìè÷åí ñðîê äà âçåìàò ñòàíîâèùå âúâ âðúçêà ñ äàäåíèòå óêàçàíèÿ è äîêëàäà ïî äåëîòî è äà ïðåäïðèåìàò ñúîòâåòíèòå ïðîöåñóàëíè äåéñòâèÿ, êàêòî è çà ïîñëåäèöèòå îò íåèçïúëíåíèå íà óêàçàíèÿòà.
 (3) Ïî íàïðàâåíèòå ñâîåâðåìåííî èñêàíèÿ âúâ âðúçêà ñ óêàçàíèÿòà è äîêëàäà ïî äåëîòî ñúäúò ñå ïðîèçíàñÿ â äåíÿ íà ïîñòúïâàíåòî èì. Ðàçïîðåæäàíåòî ïî íàïðàâåíèòå èñêàíèÿ ñå ñúîáùàâà íà ñòðàíèòå.
 Ïîñëåäèöè îò íåèçïúëíåíèå íà óêàçàíèÿòà
×ë. 313. Êîãàòî â óñòàíîâåíèÿ ñðîê ñòðàíèòå íå èçïúëíÿò óêàçàíèÿòà íà ñúäà, òå ãóáÿò âúçìîæíîñòòà äà íàïðàâÿò òîâà ïî-êúñíî, îñâåí àêî ïðîïóñêúò ñå äúëæè íà îñîáåíè íåïðåäâèäåíè îáñòîÿòåëñòâà.
 Ñúåäèíÿâàíå íà èñêîâå
×ë. 314. (1) Èùåöúò ìîæå ñúñ ñòàíîâèùåòî ñè ïî äîêëàäà íà ñúäà, à îòâåòíèêúò ñ ïèñìåíèÿ îòãîâîð, äà ïîèñêà ñúäúò äà ñå ïðîèçíåñå ñ ðåøåíèåòî ñè îòíîñíî ñúùåñòâóâàíåòî èëè íåñúùåñòâóâàíåòî íà åäíî îñïîðåíî ïðàâîîòíîøåíèå, îò êîåòî çàâèñè èçöÿëî èëè îò÷àñòè èçõîäúò íà äåëîòî.
 (2) Ïî ðåäà íà òîâà ïðîèçâîäñòâî íå ìîæå äà ñå ïðåäÿâÿâàò íàñðåùíè èñêîâå, äà ñå ïðèâëè÷àò òðåòè ëèöà è äà ñå ïðåäÿâÿâàò èñêîâå ñðåùó òÿõ.
 (3) Ïî èñêîâå çà îïðàçâàíå íà íàåòè è çàåòè çà ïîñëóæâàíå ïîìåùåíèÿ íå ñå äîïóñêàò âúçðàæåíèÿ çà ñîáñòâåíîñò è çà èçâúðøåíè ïîäîáðåíèÿ â èìîòà.
 Ðàçãëåæäàíå íà äåëîòî
×ë. 315. (1) Â çàñåäàíèåòî çà ðàçãëåæäàíå íà äåëîòî ñúäúò îòíîâî ïðèêàíâà ñòðàíèòå êúì ñïîãîäáà è àêî òàêàâà íå ñå ïîñòèãíå, ñúáèðà ïðåäñòàâåíèòå äîêàçàòåëñòâà è èçñëóøâà óñòíèòå ñúñòåçàíèÿ.
 (2) Â ñúùîòî çàñåäàíèå ñúäúò ïîñî÷âà äåíÿ, â êîéòî ùå îáÿâè ðåøåíèåòî ñè, îò êîéòî äåí òå÷å ñðîêúò çà îáæàëâàíåòî ìó.
 Ñðîê çà ïîñòàíîâÿâàíå íà ñúäåáíîòî ðåøåíèå
×ë. 316. Ñúäúò îáÿâÿâà ðåøåíèåòî ñè ñ ìîòèâèòå â äâóñåäìè÷åí ñðîê ñëåä çàñåäàíèåòî, â êîåòî å ïðèêëþ÷èëî ðàçãëåæäàíåòî íà äåëîòî.
 Ïðèëîæèìîñò íà ïðàâèëàòà ïðåä âúççèâíèÿ ñúä
×ë. 317. Ïðàâèëàòà íà òàçè ãëàâà ñå ïðèëàãàò ñúîòâåòíî è çà ïðîèçâîäñòâîòî ïðåä âúççèâíèÿ ñúä.
 Ãëàâà äâàäåñåò è øåñòà
ÏÐÎÈÇÂÎÄÑÒÂÎ ÏÎ ÁÐÀ×ÍÈ ÄÅËÀ

Áðà÷íè èñêîâå
×ë. 318. Ïî ðåäà íà òàçè ãëàâà ñå ðàçãëåæäàò èñêîâåòå çà ðàçâîä, çà óíèùîæàâàíå íà áðàêà è çà óñòàíîâÿâàíå íà ñúùåñòâóâàíåòî èëè íåñúùåñòâóâàíåòî íà áðàê ìåæäó ñòðàíèòå.
 Ñïåöèàëíà äååñïîñîáíîñò
×ë. 319. Íåïúëíîëåòíèòå è îãðàíè÷åíî çàïðåòåíèòå ñúïðóçè ìîãàò ñàìè äà ïðåäÿâÿâàò áðà÷íè èñêîâå è äà îòãîâàðÿò ïî òÿõ.
 Ðàçâîä ïðè áðåìåííîñò íà ñúïðóãàòà
×ë. 320. Ïðîèçâîäñòâîòî ïî áðà÷åí èñê ñå ñïèðà ïî èñêàíå íà ñúïðóãàòà, àêî òÿ å áðåìåííà è äî íàâúðøâàíå íà 12-ìåñå÷íà âúçðàñò íà äåòåòî.
 Ðàçãëåæäàíå íà äåëîòî
×ë. 321. (1) Â ïúðâîòî çàñåäàíèå çà ðàçãëåæäàíå íà äåëîòî ïî èñê çà ðàçâîä ñòðàíèòå òðÿáâà äà ñå ÿâÿò ëè÷íî. Ïðè íåÿâÿâàíå íà èùåöà áåç óâàæèòåëíè ïðè÷èíè ïðîèçâîäñòâîòî ñå ïðåêðàòÿâà.
 (2) Ñëåä ðàçðåøàâàíåòî íà ïðåäâàðèòåëíèòå âúïðîñè è òåçè ïî ðåäîâíîñòòà íà èñêîâàòà ìîëáà ñúäúò å äëúæåí îòíîâî äà íàïúòè ñòðàíèòå êúì ìåäèàöèÿ èëè äðóã ñïîñîá çà äîáðîâîëíî óðåæäàíå íà ñïîðà.
 (3) Àêî ñòðàíèòå ïîñòèãíàò ñúãëàñèå çà çàïî÷âàíå íà ìåäèàöèÿ èëè äðóã ñïîñîá çà äîáðîâîëíî óðåæäàíå íà ñïîðà, äåëîòî ñå ñïèðà.
 (4) Âñÿêà îò ñòðàíèòå ìîæå äà ïîèñêà âúçîáíîâÿâàíå íà ïðîèçâîäñòâîòî ïî äåëîòî â 6-ìåñå÷åí ñðîê. Àêî òàêîâà èñêàíå íå áúäå íàïðàâåíî, äåëîòî ñå ïðåêðàòÿâà.
 (5) Êîãàòî ñå ïîñòèãíå ñïîðàçóìåíèå, â çàâèñèìîñò îò ñúäúðæàíèåòî ìó äåëîòî èëè ñå ïðåêðàòÿâà, èëè ñå ïðåìèíàâà êúì ïðîèçâîäñòâî çà ðàçâîä ïî âçàèìíî ñúãëàñèå.
 (6) Àêî ñòðàíèòå íå ïîñòèãíàò ñúãëàñèå çà ïðîöåäóðà ïî ìåäèàöèÿ èëè äðóã ñïîñîá çà äîáðîâîëíî óðåæäàíå íà ñïîðà, ðàçãëåæäàíåòî íà äåëîòî ïðîäúëæàâà.
 Èç÷åðïàòåëíîñò íà îñíîâàíèÿòà
×ë. 322. (1) Ïðè èñê çà ðàçâîä èùåöúò òðÿáâà äà ïðåäÿâè âñè÷êè îñíîâàíèÿ çà äúëáîêîòî è íåïîïðàâèìî ðàçñòðîéñòâî íà áðàêà. Íåïîñî÷åíè îñíîâàíèÿ, íàñòúïèëè è ñòàíàëè èçâåñòíè íà ñúïðóãà äî ïðèêëþ÷âàíå íà óñòíèòå ñúñòåçàíèÿ, íå ìîãàò äà ïîñëóæàò êàòî îñíîâàíèå çà ïðåäÿâÿâàíå íà íîâ èñê çà ðàçâîä.
 (2) Âñè÷êè áðà÷íè èñêîâå ìîæå äà ñå ñúåäèíÿâàò ïîìåæäó ñè. Ñ òÿõ çàäúëæèòåëíî ñå ïðåäÿâÿâàò è ðàçãëåæäàò èñêîâåòå çà óïðàæíÿâàíå íà ðîäèòåëñêèòå ïðàâà, ëè÷íèòå îòíîøåíèÿ è èçäðúæêàòà íà äåöàòà, ïîëçâàíåòî íà ñåìåéíîòî æèëèùå, èçäðúæêàòà ìåæäó ñúïðóçèòå è ôàìèëíîòî èìå.
 (3) Ðàçïîðåäáèòå íà àë. 1 è 2 ñå ïðèëàãàò è çà îòâåòíèêà îòíîñíî èñêîâåòå, êîèòî òîé å ìîãúë äà ïðåäÿâè.
 (4) Íå ìîæå äà ñå ïðåäÿâè èñê çà óíèùîæàâàíå íà áðàêà ïîðàäè íàðóøàâàíå íà óñëîâèÿòà çà âúçðàñò ïî ÷ë. 12 è ïîðàäè çàïëàøâàíå ïî ÷ë. 96, àë. 1, ò. 2 îò Ñåìåéíèÿ êîäåêñ, ñëåä êàòî èñêúò çà ðàçâîä áúäå îòõâúðëåí.
 Ïðèâðåìåííè ìåðêè
×ë. 323. (1) Ïî ìîëáà íà âñÿêà îò ñòðàíèòå ñúäúò, ïðåä êîéòî å ïðåäÿâåí èñêúò çà ðàçâîä èëè çà óíèùîæàâàíå íà áðàêà, îïðåäåëÿ ïðèâðåìåííè ìåðêè îòíîñíî èçäðúæêàòà, ñåìåéíîòî æèëèùå è ïîëçâàíåòî íà ïðèäîáèòîòî ïðåç âðåìå íà áðàêà èìóùåñòâî, êàêòî è îòíîñíî ãðèæàòà çà äåöàòà è òÿõíàòà èçäðúæêà.
 (2) Ïî òàçè ìîëáà ñúäúò ñå ïðîèçíàñÿ â çàñåäàíèåòî, â êîåòî å îòïðàâåíà ìîëáàòà, îñâåí àêî íå ñå íàëàãà äà ñå ñúáèðàò äîïúëíèòåëíè äîêàçàòåëñòâà. Â òîçè ñëó÷àé íîâî çàñåäàíèå ñå íàñðî÷âà â äâóñåäìè÷åí ñðîê.
 (3) Îïðåäåëåíèåòî ïî àë. 1 íå ïîäëåæè íà îáæàëâàíå, íî òî ìîæå äà áúäå èçìåíÿíî îò ñúùèÿ ñúä.
 Ðåøåíèå ïî áðà÷íè èñêîâå
×ë. 324. Ïî áðà÷íè èñêîâå íå ñå ïîñòàíîâÿâà íåïðèñúñòâåíî ðåøåíèå è ðåøåíèå ïðè ïðèçíàíèå íà èñêà.
 Âëèçàíå â ñèëà íà ðåøåíèåòî çà ðàçâîä
×ë. 325. Ðåøåíèåòî çà ðàçâîä âëèçà â ñèëà, äîðè è äà å îáæàëâàíî ñàìî â ÷àñòòà ìó îòíîñíî âèíàòà.
 Ôàìèëíî èìå ñëåä ðàçâîä
×ë. 326. Â ðåøåíèåòî, ñ êîåòî ñå äîïóñêà ðàçâîäúò, ñúäúò ðàçðåøàâà è âúïðîñà çà ôàìèëíîòî èìå, êîåòî ñúïðóçèòå ùå ìîãàò äà íîñÿò çà â áúäåùå.
 Ïðîäúëæàâàíå íà äåëîòî ïðè ñìúðò íà èùåöà
×ë. 327. (1) (Èçì. - ÄÂ, áð. 47 îò 2009 ã., â ñèëà îò 1.10.2009 ã.) Êîãàòî ñúïðóãúò - èùåö, óìðå è èñêúò çà ðàçâîä ñå îñíîâàâà íà âèíàòà íà ïðåæèâåëèÿ ãî ñúïðóã, ñúäúò äàâà äâóñåäìè÷åí ñðîê íà ïðèçîâàíèòå êúì íàñëåäÿâàíå íèçõîäÿùè èëè ðîäèòåëè äà çàÿâÿò äàëè æåëàÿò äà ïðîäúëæàò äåëîòî. Òîâà ïðàâèëî ñå ïðèëàãà è ïðè èñê çà óíèùîæàâàíå íà áðàêà, àêî ïðåæèâåëèÿò ñúïðóã å áèë íåäîáðîñúâåñòåí.
 (2) Àêî â äàäåíèÿ ñðîê íèêîé íå çàÿâè, ÷å æåëàå äà ïðîäúëæè äåëîòî, òî ñå ïðåêðàòÿâà. Äåëîòî ñå ïðåêðàòÿâà è àêî èñêúò çà ðàçâîä íå ñå îñíîâàâà íà âèíàòà íà ïðåæèâåëèÿ ñúïðóã èëè àêî òîé ïðè èñê çà óíèùîæàâàíå íà áðàêà å áèë äîáðîñúâåñòåí.
 (3) Ïðè ïðîäúëæàâàíå íà äåëîòî ñúäúò ñå ïðîèçíàñÿ ñàìî ïî ïîñî÷åíîòî îò ïî÷èíàëèÿ ñúïðóã êàòî îñíîâàíèå çà ïðåêðàòÿâàíå íà áðàêà âèíîâíî ïîâåäåíèå íà ïðåæèâåëèÿ.
 Ïðîäúëæàâàíå íà äåëîòî ïðè ñìúðò íà îòâåòíèêà
×ë. 328. Ïðè ñìúðò íà îòâåòíèêà ïðîäúëæàâàíåòî íà äåëîòî îò ëèöàòà ïî ÷ë. 327 å âúçìîæíî, àêî ïðåäÿâåíèÿò èñê å âúâ âðúçêà ñ ÷ë. 13 îò Ñåìåéíèÿ êîäåêñ è èùåöúò å íåäîáðîñúâåñòíà ñòðàíà ïðè ñêëþ÷âàíå íà áðàêà.
 Ðàçíîñêè ïî äåëîòî
×ë. 329. (1) Ñúäåáíèòå ðàçíîñêè ïî áðà÷íèòå äåëà ñå âúçëàãàò âúðõó âèíîâíèÿ èëè íåäîáðîñúâåñòíèÿ ñúïðóã. Êîãàòî íÿìà âèíà èëè íåäîáðîñúâåñòíîñò èëè êîãàòî è äâàìàòà ñúïðóçè ñà âèíîâíè èëè íåäîáðîñúâåñòíè, ðàçíîñêèòå îñòàâàò â òåæåñò íà âñåêè îò òÿõ, êàêòî ñà ãè íàïðàâèëè.
 (2) Ïðè îòõâúðëÿíå íà èñêà çà ðàçâîä ðàçíîñêèòå ñå îïðåäåëÿò ïî ðåäà íà ÷ë. 78. Ïî òîçè ðåä ñå îïðåäåëÿò ðàçíîñêèòå è ïðè îáæàëâàíå íà ðåøåíèåòî.
 Ðàçâîä ïî âçàèìíî ñúãëàñèå
×ë. 330. (1) Ïðè èñêàíå çà ðàçâîä ïî âçàèìíî ñúãëàñèå ñúïðóçèòå ñå ÿâÿâàò ëè÷íî â ñúäåáíîòî çàñåäàíèå.
 (2) Êîãàòî íÿêîé îò ñúïðóçèòå íå ñå ÿâè áåç óâàæèòåëíà ïðè÷èíà, äåëîòî ñå ïðåêðàòÿâà.
 (3) Ñëåä êàòî ñå óáåäè, ÷å ñúãëàñèåòî íà ñúïðóçèòå äà ñå ðàçâåäàò å ñåðèîçíî è íåïîêîëåáèìî, è ïðåöåíè, ÷å ïîñòèãíàòîòî ñïîðàçóìåíèå ïî ÷ë. 101 îò Ñåìåéíèÿ êîäåêñ íå ïðîòèâîðå÷è íà çàêîíà è å â èíòåðåñ íà äåöàòà, ñúäúò äîïóñêà ðàçâîäà è óòâúðæäàâà ñïîðàçóìåíèåòî ñ ðåøåíèå.
 (4) Ðàçãëåæäàíåòî íà ìîëáàòà ñå îòëàãà ñàìî àêî å íåîáõîäèìî äà ñå ñúáåðàò äîïúëíèòåëíè äîêàçàòåëñòâà.
 (5) Ðåøåíèåòî, ñ êîåòî ñå äîïóñêà ðàçâîäúò ïî âçàèìíî ñúãëàñèå, íå ïîäëåæè íà îáæàëâàíå.
 Ãëàâà äâàäåñåò è ñåäìà
ÏÐÎÈÇÂÎÄÑÒÂÎ ÏÎ ÄÅËÀ ÇÀ ÃÐÀÆÄÀÍÑÊÎ ÑÚÑÒÎßÍÈÅ

Ïðèëîæèìà óðåäáà
×ë. 331. (1) Ïî ðåäà íà òàçè ãëàâà ñå ðàçãëåæäàò èñêîâåòå çà óñòàíîâÿâàíå èëè çà îñïîðâàíå íà ïðîèçõîä, êàêòî è èñêîâåòå çà ïðåêðàòÿâàíå íà îñèíîâÿâàíå.
 (2) Ïî èñêîâåòå ïî àë. 1 ñå ïðèëàãàò ñúîòâåòíî ÷ë. 319 è 327 îòíîñíî ïðîäúëæàâàíå íà äåëîòî îò íàñëåäíèöèòå íà îñèíîâèòåëÿ çà óñòàíîâÿâàíå íà íåãîâàòà îñíîâàòåëíîñò.
 Ïðèñúåäèíÿâàíå íà èñêîâåòå çà èçäðúæêà
×ë. 332. (1) Ñ èñêà çà óñòàíîâÿâàíå íà áàùèíñòâî èëè ìàé÷èíñòâî ìîæå äà ñå ñúåäèíÿâà è èñê çà èçäðúæêà íà äåòåòî, íî ïðèâðåìåííà èçäðúæêà ïî òåçè äåëà íå ìîæå äà ñå ïðèñúæäà.
 (2) Ñ èñêà çà ïðåêðàòÿâàíå íà îñèíîâÿâàíåòî ìîæå äà ñå ñúåäèíè èñê çà îáåçùåòåíèå íà îñèíîâåíèÿ, êîéòî å äîïðèíåñúë çà óâåëè÷àâàíå íà èìîòíîòî ñúñòîÿíèå íà îñèíîâèòåëÿ. Òîçè èñê ìîæå äà áúäå ïðåäÿâåí è êàòî íàñðåùåí.
 Çàäúëæåíèå çà ñúäåéñòâèå
×ë. 333. (1) Ñòðàíèòå ïî äåëî çà ïðîèçõîä ñà äëúæíè äà îêàçâàò ñúäåéñòâèå ïðè èçãîòâÿíå íà çàêëþ÷åíèåòî îò âåùîòî ëèöå, îñâåí àêî èçñëåäâàíåòî å ñâúðçàíî ñúñ ñåðèîçíà èëè ïðîäúëæèòåëíà îïàñíîñò çà æèâîòà èëè çäðàâåòî èì.
 (2) Ñúäúò ñå ïðîèçíàñÿ ïî îòêàçà çà ñúäåéñòâèå ñ îïðåäåëåíèå, êîåòî ïîäëåæè íà îòäåëíî îáæàëâàíå. Êîãàòî îòêàçúò å ïðàâîìåðåí, ñúäúò îïðåäåëÿ äðóã ìåòîä çà èçñëåäâàíå íà ïðîèçõîäà, êîéòî íå å ñâúðçàí ñ ïîñî÷åíàòà îïàñíîñò.
 (3) Çà ïîëó÷àâàíå íà ïðîáè ïîñðåäñòâîì ìåòîäè, ïðè êîèòî íå ñå íàêúðíÿâà òåëåñíàòà íåïðèêîñíîâåíîñò, ñúäúò íàðåæäà ïðè íåîáõîäèìîñò ïðèëàãàíåòî íà ïîäõîäÿùè ìåðêè çà ïðèíóäà.
 (4) Àêî äîêàçàòåëñòâà íå ìîãàò äà áúäàò ñúáðàíè ïî ðåäà íà àë. 1 - 3, ñúäúò ìîæå äà ïîñòàíîâè âçåìàíåòî íà íåîáõîäèìèòå ïîñëåñìúðòíè ïðîáè îñâåí â ñëó÷àèòå, êîãàòî òîâà å çàáðàíåíî ñúñ çàêîí.
 Ðåøåíèå ïî èñê çà ãðàæäàíñêî ñúñòîÿíèå
×ë. 334. Ïî èñê çà ãðàæäàíñêî ñúñòîÿíèå íå ñå ïîñòàíîâÿâàò íåïðèñúñòâåíî ðåøåíèå è ðåøåíèå ïðè ïðèçíàíèå íà èñêà.
 Ïðåêðàòÿâàíå íà ïðîèçâîäñòâîòî ïðè ñìúðò íà äåòåòî
×ë. 335. Ïî äåëà çà îñïîðâàíå íà áàùèíñòâî ïðîèçâîäñòâîòî ñå ïðåêðàòÿâà ïðè ñìúðò íà äåòåòî.
 Ãëàâà äâàäåñåò è îñìà
ÏÎÑÒÀÂßÍÅ ÏÎÄ ÇÀÏÐÅÙÅÍÈÅ

Çàïî÷âàíå íà ïðîèçâîäñòâîòî
×ë. 336. (1) Ïîñòàâÿíå íà åäíî ëèöå ïîä ïúëíî èëè îãðàíè÷åíî çàïðåùåíèå ìîæå äà áúäå ïîèñêàíî ñ èñêîâà ìîëáà îò ñúïðóãà, îò áëèçêè ðîäíèíè, îò ïðîêóðîðà è îò âñåêè, êîéòî èìà ïðàâåí èíòåðåñ îò òîâà.
 (2) Â ïðîèçâîäñòâàòà ïî àë. 1 ó÷àñòèåòî íà ïðîêóðîðà å çàäúëæèòåëíî.
 Ëè÷íè âïå÷àòëåíèÿ îò ëèöåòî
×ë. 337. (1) Ëèöåòî, ÷èåòî çàïðåùåíèå ñå èñêà, òðÿáâà äà áúäå ðàçïèòàíî ëè÷íî è àêî ñå íàëàãà, ñå äîâåæäà ïðèíóäèòåëíî. Êîãàòî ëèöåòî å â ëå÷åáíî çàâåäåíèå è çäðàâîñëîâíîòî ìó ñúñòîÿíèå íå ïîçâîëÿâà äà áúäå äîâåäåíî ëè÷íî â ñúäåáíî çàñåäàíèå, ñúäúò å äëúæåí äà ïðèäîáèå íåïîñðåäñòâåíî âïå÷àòëåíèå çà íåãîâîòî ñúñòîÿíèå.
 (2) Àêî ñëåä ðàçïèòà ñúäúò ïðåöåíè çà íåîáõîäèìî, íàçíà÷àâà íà ëèöåòî ïî àë. 1 âðåìåíåí ïîïå÷èòåë, êîéòî äà ñå ãðèæè çà íåãîâèòå ëè÷íè è èìóùåñòâåíè èíòåðåñè.
 Ðàçãëåæäàíå íà èñêà
×ë. 338. (1) Ñúäúò ñå ïðîèçíàñÿ ïî ìîëáàòà ñëåä ðàçïèòà íà ëèöåòî, ÷èåòî çàïðåùåíèå ñå èñêà, è íà íåãîâèòå áëèçêè. Àêî òîâà ñå îêàæå íåäîñòàòú÷íî, ñúäúò ïðèñòúïâà êúì ñúáèðàíå íà äðóãè äîêàçàòåëñòâà è èçñëóøâàíå íà âåùè ëèöà.
 (2) Àêî ëèöåòî å â ëå÷åáíî çàâåäåíèå, ñúäúò èçèñêâà ñâåäåíèÿ çà íåãîâîòî ñúñòîÿíèå.
 (3) Ñëåä êàòî âëåçå â ñèëà ðåøåíèåòî, ñ êîåòî ëèöåòî ñå ïîñòàâÿ ïîä çàïðåùåíèå, ñúäúò ñúîáùàâà çà òîâà íà îðãàíà ïî íàñòîéíè÷åñòâî è ïî ïîïå÷èòåëñòâî, çà äà ñå ó÷ðåäè íàñòîéíè÷åñòâî èëè ïîïå÷èòåëñòâî.
 (4) Èùåöúò íÿìà ïðàâî íà ðàçíîñêè â ïðîèçâîäñòâîòî çà ïîñòàâÿíå ïîä çàïðåùåíèå. Àêî èñêúò áúäå îòõâúðëåí, èùåöúò äúëæè íà îòâåòíèêà íàïðàâåíèòå îò íåãî ðàçíîñêè âúâ âðúçêà ñ äåëîòî.
 Ðåøåíèå ïî èñê çà ïîñòàâÿíå ïîä çàïðåùåíèå
×ë. 339. Ïî èñê çà ïîñòàâÿíå ïîä çàïðåùåíèå íå ñå ïîñòàíîâÿâàò íåïðèñúñòâåíî ðåøåíèå è ðåøåíèå ïðè ïðèçíàíèå íà èñêà.
 Îòìÿíà íà çàïðåùåíèåòî
×ë. 340. (1) Ðàçïîðåäáèòå íà òàçè ãëàâà ñå ïðèëàãàò è çà îòìÿíà íà çàïðåùåíèåòî.
 (2) (Äîï. – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Îòìÿíàòà íà çàïðåùåíèåòî ìîæå äà áúäå ïîèñêàíà è îò îðãàíà ïî íàñòîéíè÷åñòâî è ïî ïîïå÷èòåëñòâî èëè îò íàñòîéíèêà, êàêòî è ñàìîñòîÿòåëíî îò ïîñòàâåíèÿ ïîä îãðàíè÷åíî çàïðåùåíèå.
 Ãëàâà äâàäåñåò è äåâåòà
ÑÚÄÅÁÍÀ ÄÅËÁÀ

Çàïî÷âàíå íà ïðîèçâîäñòâîòî
×ë. 341. (1) Ñúíàñëåäíèê, êîéòî èñêà äåëáà, ïîäàâà äî ðàéîííèÿ ñúä ïèñìåíà ìîëáà, êúì êîÿòî ïðèëàãà:
 1. óäîñòîâåðåíèå çà ñìúðòòà íà íàñëåäîäàòåëÿ è çà íåãîâèòå íàñëåäíèöè;
 2. óäîñòîâåðåíèå èëè äðóãè ïèñìåíè äîêàçàòåëñòâà çà íàñëåäñòâåíèòå èìîòè;
 3. ïðåïèñè îò ìîëáàòà è ïðèëîæåíèÿòà çà äðóãèòå ñúíàñëåäíèöè.
 (2) Âñåêè îò îñòàíàëèòå ñúíàñëåäíèöè ìîæå â ïúðâîòî çàñåäàíèå ïî äåëîòî äà ïîèñêà ñ ïèñìåíà ìîëáà äà áúäàò âêëþ÷åíè â íàñëåäñòâåíàòà ìàñà è äðóãè èìîòè.
 Ïúðâî çàñåäàíèå
×ë. 342. Â ïúðâîòî çàñåäàíèå âñåêè îò ñúíàñëåäíèöèòå ìîæå äà âúçðàçè ïðîòèâ ïðàâîòî íà íÿêîé îò òÿõ äà ó÷àñòâà â äåëáàòà, ïðîòèâ ðàçìåðà íà íåãîâèÿ äÿë, êàêòî è ïðîòèâ âêëþ÷âàíåòî â íàñëåäñòâåíàòà ìàñà íà íÿêîè èìîòè.
 Ïðåþäèöèàëíè âúïðîñè
×ë. 343. Â ïðîèçâîäñòâîòî çà äåëáà ñå ðàçãëåæäàò îñïîðâàíèÿ íà ïðîèçõîä, íà îñèíîâÿâàíèÿ, íà çàâåùàíèÿ è íà èñòèííîñòòà íà ïèñìåíè äîêàçàòåëñòâà, êàêòî è èñêàíèÿ çà íàìàëÿâàíå íà çàâåùàòåëíè ðàçïîðåæäàíèÿ è íà äàðåíèÿ.
 Ðåøåíèå ïî äîïóñêàíå íà äåëáàòà
×ë. 344. (1) Â ðåøåíèåòî, ñ êîåòî ñå äîïóñêà äåëáà, ñúäúò ñå ïðîèçíàñÿ ïî âúïðîñèòå ìåæäó êîè ëèöà è çà êîè èìîòè ùå ñå èçâúðøè òÿ, êàêòî è êàêâà å ÷àñòòà íà âñåêè ñúíàñëåäíèê. Êîãàòî ñå äîïóñêà äåëáà íà äâèæèìè âåùè, ñúäúò ñå ïðîèçíàñÿ è ïî âúïðîñà êîé îò ñúäåëèòåëèòå ãè äúðæè.
 (2) Â ðåøåíèåòî ïî àë. 1 èëè ïî-êúñíî, àêî âñè÷êè íàñëåäíèöè íå èçïîëçâàò íàñëåäñòâåíèòå èìîòè ñúîáðàçíî ïðàâàòà ñè, ñúäúò ïî èñêàíå íà íÿêîé îò òÿõ ïîñòàíîâÿâà êîè îò íàñëåäíèöèòå îò êîè èìîòè ùå ñå ïîëçâàò äî îêîí÷àòåëíîòî èçâúðøâàíå íà äåëáàòà èëè êàêâè ñóìè åäíèòå òðÿáâà äà ïëàùàò íà äðóãèòå ñðåùó ïîëçâàíåòî.
 (3) Îïðåäåëåíèåòî ïî àë. 2 ìîæå äà áúäå èçìåíåíî îò ñúùèÿ ñúä. Òî ìîæå äà ñå îáæàëâà è ñ ÷àñòíà æàëáà.
 Èçêëþ÷âàíå íà èìîòè îò äåëáàòà
×ë. 345. Êîãàòî â íàñëåäñòâîòî èìà èìîòè, êîèòî íàñëåäîäàòåëÿò å ïðèòåæàâàë â ñúñîáñòâåíîñò ñ òðåòè ëèöà, òåçè èìîòè ñå èçêëþ÷âàò îò ïîäåëÿåìàòà ìàñà, àêî ìåæäó íàñëåäíèöèòå, îò åäíà ñòðàíà, è òðåòèòå ëèöà - îò äðóãà, íå ñå èçâúðøè äåëáà ïðåäè ñúñòàâÿíåòî íà ðàçäåëèòåëíèÿ ïðîòîêîë.
 Èñêàíèÿ çà ñìåòêè
×ë. 346. Â ïúðâîòî çàñåäàíèå ñëåä äîïóñêàíå íà äåëáàòà ñúíàñëåäíèöèòå ìîãàò äà ïðåäÿâÿò èñêàíèÿ çà ñìåòêè ïîìåæäó ñè, êàòî ïîñî÷àò è äîêàçàòåëñòâàòà ñè.
 Ðàçäåëèòåëåí ïðîòîêîë
×ë. 347. Ñúäúò ñúñòàâÿ ðàçäåëèòåëíèÿ ïðîòîêîë âúç îñíîâà íà çàêëþ÷åíèåòî íà âåùî ëèöå ïðè ñïàçâàíå ïðàâèëàòà íà Çàêîíà çà íàñëåäñòâîòî.
 Èçíàñÿíå íà ïóáëè÷íà ïðîäàí
×ë. 348. Êîãàòî íÿêîé èìîò å íåïîäåëÿåì è íå ìîæå äà áúäå ïîñòàâåí â åäèí îò äÿëîâåòå, ñúäúò ïîñòàíîâÿâà òîé äà áúäå èçíåñåí íà ïóáëè÷íà ïðîäàí. Ñòðàíèòå â äåëáàòà ìîãàò äà ó÷àñòâàò ïðè íàääàâàíåòî â ïóáëè÷íàòà ïðîäàí.
 Âúçëàãàíå íà íåïîäåëÿåìî æèëèùå
×ë. 349. (1) Àêî íåïîäåëÿåìèÿò èìîò å æèëèùå, êîåòî å áèëî ñúïðóæåñêà èìóùåñòâåíà îáùíîñò, ïðåêðàòåíà ñúñ ñìúðòòà íà åäèíèÿ ñúïðóã èëè ñ ðàçâîä, è ïðåæèâåëèÿò èëè áèâøèÿò ñúïðóã, íà êîãîòî å ïðåäîñòàâåíî óïðàæíÿâàíåòî íà ðîäèòåëñêèòå ïðàâà ïî îòíîøåíèå íà äåöàòà îò áðàêà, íÿìà ñîáñòâåíî æèëèùå, ñúäúò ïî íåãîâî èñêàíå ìîæå äà ãî ïîñòàâè â äÿë, êàòî óðàâíÿâà äÿëîâåòå íà îñòàíàëèòå ñúäåëèòåëè ñ äðóãè èìîòè èëè ñ ïàðè.
 (2) Àêî íåïîäåëÿåìèÿò èìîò å æèëèùå, âñåêè îò ñúäåëèòåëèòå, êîéòî ïðè îòêðèâàíå íà íàñëåäñòâîòî å æèâÿë â íåãî è íå ïðèòåæàâà äðóãî æèëèùå, ìîæå äà ïîèñêà òî äà áúäå ïîñòàâåíî â íåãîâèÿ äÿë, êàòî äÿëîâåòå íà îñòàíàëèòå ñúäåëèòåëè ñå óðàâíÿò ñ äðóã èìîò èëè ñ ïàðè. Êîãàòî íÿêîëêî ñúäåëèòåëè, îòãîâàðÿùè íà óñëîâèÿòà ïî èçðå÷åíèå ïúðâî, ïðåäÿâÿò ïðåòåíöèè çà ïîñòàâÿíå íà èìîòà â òåõíèÿ äÿë, ïðåäïî÷èòà ñå îíçè, êîéòî ïðåäëîæè ïî-âèñîêà öåíà.
 (3) Çà âçåìàíèÿòà çà óðàâíåíèå íà äÿëîâåòå çàèíòåðåñîâàíèòå ìîãàò äà âïèøàò çàêîííà èïîòåêà.
 (4) Èñêàíåòî çà âúçëàãàíå ìîæå äà ñå íàïðàâè íàé-êúñíî â ïúðâîòî çàñåäàíèå ñëåä âëèçàíåòî â ñèëà íà ðåøåíèåòî çà äîïóñêàíå íà äåëáàòà ïî ÷ë. 344, àë. 1. Èìîòúò ñå îöåíÿâà ïî äåéñòâèòåëíàòà ìó ñòîéíîñò.
 (5) Êîãàòî óðàâíåíèåòî å ïàðè÷íî, òî çàåäíî ñúñ çàêîííàòà ëèõâà òðÿáâà äà ñå èçïëàòè â 6-ìåñå÷åí ñðîê îò âëèçàíåòî â ñèëà íà ðåøåíèåòî çà âúçëàãàíå.
 (6) Ñúäåëèòåëÿò, â ÷èéòî äÿë å ïîñòàâåí èìîòúò ïî ðåäà íà àë. 1 è 2, ñòàâà íåãîâ ñîáñòâåíèê, ñëåä êàòî èçïëàòè â ñðîêà ïî àë. 5 îïðåäåëåíîòî ïàðè÷íî óðàâíåíèå çàåäíî ñúñ çàêîííàòà ëèõâà. Àêî óðàâíåíèåòî íå áúäå èçïëàòåíî â òîçè ñðîê, ðåøåíèåòî çà âúçëàãàíå ñå îáåçñèëâà ïî ïðàâî è èìîòúò ñå èçíàñÿ íà ïóáëè÷íà ïðîäàí. Èìîòúò ìîæå äà íå áúäå èçíåñåí íà ïóáëè÷íà ïðîäàí è äà ñå âúçëîæè íà äðóã ñúäåëèòåë, êîéòî îòãîâàðÿ íà óñëîâèÿòà ïî àë. 2 è å íàïðàâèë èñêàíå çà âúçëàãàíå â ñðîêà ïî àë. 4, àêî òîé çàïëàòè âåäíàãà öåíàòà, ïî êîÿòî å îöåíåí èìîòúò ïðè äåëáàòà, íàìàëåíà ñúñ ñòîéíîñòòà íà äåëà ìó â íåãî. Ïîëó÷åíàòà ñóìà ñå ðàçïðåäåëÿ ìåæäó îñòàíàëèòå ñúäåëèòåëè ñúîáðàçíî ñ êâîòèòå èì.
 Îêîí÷àòåëåí ðàçäåëèòåëåí ïðîòîêîë
×ë. 350. Ñëåä êàòî ñúñòàâè ïðîåêòà çà ðàçäåëèòåëíèÿ ïðîòîêîë, ñúäúò ïðèçîâàâà ñòðàíèòå, çà äà èì ãî ïðåäÿâè è äà èçñëóøà âúçðàæåíèÿòà èì ïî íåãî. Ñëåä òîâà òîé ñúñòàâÿ è îáÿâÿâà îêîí÷àòåëíèÿ ðàçäåëèòåëåí ïðîòîêîë.
 Îáæàëâàíå íà ðåøåíèÿòà
×ë. 351. Ðåøåíèÿòà ïî ÷ë. 346, 348, 349 è 350 ïîäëåæàò íà îáæàëâàíå ñ îáùà æàëáà â ñðîêà çà îáæàëâàíå íà íàé-êúñíîòî ðåøåíèå.
 Òåãëåíå íà æðåáèé
×ë. 352. Ñëåä êàòî ðåøåíèåòî ïî ðàçäåëèòåëíèÿ ïðîòîêîë âëåçå â ñèëà, ñúäúò ïðèçîâàâà ñòðàíèòå çà òåãëåíå íà æðåáèé.
 Ðàçïðåäåëÿíå íà èìîòèòå
×ë. 353. Ñúäúò ìîæå äà èçâúðøè äåëáàòà, êàòî ðàçïðåäåëè íàñëåäñòâåíèòå èìîòè ìåæäó ñúäåëèòåëèòå, áåç äà òåãëè æðåáèé, êîãàòî ñúñòàâÿíåòî íà äÿëîâå è òåãëåíåòî íà æðåáèé ñå îêàçâà íåâúçìîæíî èëè ìíîãî íåóäîáíî.
 Èçêóïóâàíå îò ñúäåëèòåë
×ë. 354. (1) Êîãàòî èìîòúò ñå èçíàñÿ íà ïóáëè÷íà ïðîäàí êàòî íåïîäåëÿåì, âñåêè îò ñúäåëèòåëèòå â äåëáàòà ìîæå äà ãî èçêóïè ïðè óñëîâèÿòà íà ÷ë. 505, àë. 2.
 (2) Àêî íÿêîëêî ñúäåëèòåëè æåëàÿò äà èçêóïÿò èìîòà ïðè óñëîâèÿòà íà àë. 1, ñå èçâúðøâà íîâà ïðîäàí ñàìî ìåæäó òÿõ ïðè ïúðâîíà÷àëíà öåíà - ïðåäëîæåíàòà íàé-âèñîêà ïðè ïúðâàòà ïðîäàí. Òÿ ïðîäúëæàâà åäíà ñåäìèöà è ñå èçâúðøâà ïî îáùèòå ïðàâèëà.
 (3) Àêî ïðè ïðîäàíòà ïî àë. 2 íèêîé îò ñúäåëèòåëèòå íå èçêóïè èìîòà, òîé ñå âúçëàãà íà íàääàâà÷à - òðåòî ëèöå íà äåëáàòà, ïðåäëîæèëî íàé-âèñîêàòà öåíà ïðè ïúðâàòà ïðîäàí.
 Ðàçíîñêè ïî ïðîèçâîäñòâîòî
×ë. 355. Ñòðàíèòå çàïëàùàò ðàçíîñêèòå ñúîáðàçíî ñòîéíîñòòà íà äÿëîâåòå èì. Ïî ïðèñúåäèíåíèòå èñêîâå â äåëáåíîòî ïðîèçâîäñòâî ðàçíîñêèòå ñå îïðåäåëÿò ïî ÷ë. 78.
 Ãëàâà òðèäåñåòà
ÇÀÙÈÒÀ È ÂÚÇÑÒÀÍÎÂßÂÀÍÅ ÍÀ ÍÀÐÓØÅÍÎ ÂËÀÄÅÍÈÅ

Ðîäîâà ïîäñúäíîñò
×ë. 356. Èñêîâåòå çà çàùèòà è çà âúçñòàíîâÿâàíå íà íàðóøåíî âëàäåíèå è äúðæàíå (÷ë. 75 è 76 îò Çàêîíà çà ñîáñòâåíîñòòà) ñà ïîäñúäíè íà ðàéîííèÿ ñúä êàòî ïúðâà èíñòàíöèÿ.
 Óñòàíîâÿâàíå íà ôàêòà íà âëàäåíèåòî
×ë. 357. (1) Ïî òåçè äåëà ñúäúò ïðîâåðÿâà ñàìî ôàêòà íà âëàäåíèåòî è íà íàðóøåíèåòî ìó.
 (2) Äîêóìåíòèòå, óäîñòîâåðÿâàùè ïðàâîòî íà ñîáñòâåíîñò, ñå âçåìàò ïðåäâèä ñàìî äîêîëêîòî óñòàíîâÿâàò ôàêòà íà âëàäåíèåòî.
 Ïðîâåðêà çà çàêîíîñúîáðàçíîñò
×ë. 358. Êîãàòî âëàäåíèåòî å îòíåòî ïî íàðåæäàíå èëè ñúñ ñúäåéñòâèå íà ñúäåáåí èçïúëíèòåë èëè äðóã äúðæàâåí îðãàí, ñúäúò ïðîâåðÿâà çàêîíîñúîáðàçíîñòòà íà íàðåæäàíåòî, ñúîòâåòíî íà èçâúðøåíèòå äåéñòâèÿ, íåçàâèñèìî äàëè ïîäëåæàò íà îáæàëâàíå è äàëè ñà îáæàëâàíè.
 Íåäîïóñòèìîñò ïðè ïðåäÿâåí èñê çà ñîáñòâåíîñò
×ë. 359. Ëèöåòî, êîåòî å ïðåäÿâèëî èñê çà ñîáñòâåíîñò âúðõó íåäâèæèì èìîò, íå ìîæå äà ïðåäÿâè èñê çà âëàäåíèå ñðåùó ñúùèÿ îòâåòíèê çà ñúùèÿ èìîò, äîêàòî å âèñÿùî äåëîòî çà ñîáñòâåíîñòòà, îñâåí àêî âëàäåíèåòî å îòíåòî ñëåä ïðåäÿâÿâàíåòî íà èñêà ïî íàñèëñòâåí èëè ñêðèò íà÷èí.
 Ãëîáà çà íàðóøèòåëÿ
×ë. 360. Êîãàòî âëàäåíèåòî èëè äúðæàíåòî å áèëî îòíåòî ÷ðåç íàñèëèå èëè ïî ñêðèò íà÷èí (÷ë. 76 îò Çàêîíà çà ñîáñòâåíîñòòà), ñúäúò ìîæå äà íàëîæè íà íàðóøèòåëÿ è ãëîáà äî 1000 ëâ.
 Ïðåäâàðèòåëíî èçïúëíåíèå
×ë. 361. Ðåøåíèåòî îòíîñíî ïðåäàâàíåòî íà èìîòà ïîäëåæè íà ïðåäâàðèòåëíî èçïúëíåíèå è íå ìîæå äà áúäå ñïðÿíî.
 Ãëàâà òðèäåñåò è ïúðâà
ÏÐÎÈÇÂÎÄÑÒÂÎ ÇÀ ÑÊËÞ×ÂÀÍÅ ÍÀ ÎÊÎÍ×ÀÒÅËÅÍ ÄÎÃÎÂÎÐ

Îáÿâÿâàíå íà äîãîâîðà çà îêîí÷àòåëåí ïðè íàñðåùíî çàäúëæåíèå
×ë. 362. (1) Ïðè èñê ïî ÷ë. 19, àë. 3 îò Çàêîíà çà çàäúëæåíèÿòà è äîãîâîðèòå, àêî ñïîðåä ïðåäâàðèòåëíèÿ äîãîâîð èùåöúò òðÿáâà äà èçïúëíè ñâîå íàñðåùíî çàäúëæåíèå ïðè ñêëþ÷âàíåòî íà îêîí÷àòåëíèÿ äîãîâîð, ñúäúò ïîñòàíîâÿâà ðåøåíèå, êîåòî çàìåñòâà îêîí÷àòåëíèÿ äîãîâîð, ïðè óñëîâèå èùåöúò äà èçïúëíè çàäúëæåíèåòî ñè. Â òîçè ñëó÷àé èùåöúò òðÿáâà äà èçïúëíè çàäúëæåíèåòî ñè â äâóñåäìè÷åí ñðîê îò âëèçàíåòî â ñèëà íà ðåøåíèåòî, âêëþ÷èòåëíî ÷ðåç ïðèõâàùàíå íà ïëàòåíèòå îò íåãî çà ñìåòêà íà îòâåòíèêà çàäúëæåíèÿ êúì äúðæàâàòà.
 (2) Àêî â ñðîêà ïî àë. 1 èùåöúò íå èçïúëíè çàäúëæåíèåòî ñè, ïúðâîèíñòàíöèîííèÿò ñúä ïî èñêàíå íà îòâåòíèêà îáåçñèëâà ðåøåíèåòî.
 Ïðîâåðêà íà ñîáñòâåíîñòòà
×ë. 363. Êîãàòî çàäúëæåíèåòî å çà ïðåõâúðëÿíå íà ïðàâî íà ñîáñòâåíîñò âúðõó èìîò, ñúäúò ïðîâåðÿâà è äàëè ñà íàëèöå ïðåäïîñòàâêèòå çà ïðåõâúðëÿíå íà ñîáñòâåíîñòòà ïî íîòàðèàëåí ðåä, âêëþ÷èòåëíî äàëè îò÷óæäèòåëÿò å ñîáñòâåíèê íà èìîòà.
 Òàêñè è ðàçíîñêè
×ë. 364. (1) Ñ ðåøåíèåòî ñè ñúäúò îñúæäà èùåöà äà çàïëàòè íà äúðæàâàòà ñëåäâàùèòå ñå ðàçíîñêè ïî ïðåõâúðëÿíåòî íà èìîòà è íàðåæäà äà ñå âïèøå âúçáðàíà âúðõó èìîòà äî èçïëàùàíåòî íà òåçè ðàçíîñêè.
 (2) (Äîï. - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Ñúäúò íå èçäàâà ïðåïèñ îò ðåøåíèåòî, äîêàòî èùåöúò íå äîêàæå, ÷å ñà çàïëàòåíè ðàçíîñêèòå ïî ïðåõâúðëÿíåòî è äúëæèìèòå äàíúöè è òàêñè çà èìîòà.
 Ãëàâà òðèäåñåò è âòîðà
ÏÐÎÈÇÂÎÄÑÒÂÎ ÏÎ ÒÚÐÃÎÂÑÊÈ ÑÏÎÐÎÂÅ

Ïðèëîæèìà óðåäáà
×ë. 365. Ïî ðåäà íà òàçè ãëàâà îêðúæíèÿò ñúä ðàçãëåæäà êàòî ïúðâà èíñòàíöèÿ èñêîâå ñ ïðåäìåò ïðàâî èëè ïðàâíî îòíîøåíèå, ïîðîäåíî èëè îòíàñÿùî ñå äî:
 1. òúðãîâñêà ñäåëêà, âêëþ÷èòåëíî ñêëþ÷âàíåòî, òúëêóâàíåòî, äåéñòâèòåëíîñòòà, èçïúëíåíèåòî, íåèçïúëíåíèåòî èëè ïðåêðàòÿâàíåòî é, ïîñëåäèöèòå îò ïðåêðàòÿâàíåòî é, êàêòî è çà ïîïúëâàíå íà ïðàçíîòè â òúðãîâñêà ñäåëêà èëè ïðèñïîñîáÿâàíåòî é êúì íîâîâúçíèêíàëè îáñòîÿòåëñòâà;
 2. (èçì. - ÄÂ, áð. 45 îò 2012 ã., â ñèëà îò 1.01.2013 ã., áð. 96 îò 2017 ã., â ñèëà îò 1.01.2018 ã.) ïðèâàòèçàöèîíåí äîãîâîð, äîãîâîð çà îáùåñòâåíà ïîðú÷êà è êîíöåñèîíåí äîãîâîð;
 3. ó÷àñòèå â òúðãîâñêî äðóæåñòâî èëè â äðóãî þðèäè÷åñêî ëèöå - òúðãîâåö, êàêòî è çà óñòàíîâÿâàíå íåäîïóñòèìîñò èëè íèùîæíîñò íà âïèñâàíåòî è çà íåñúùåñòâóâàíå íà îáñòîÿòåëñòâî, âïèñàíî â òúðãîâñêèÿ ðåãèñòúð;
 4. ïîïúëâàíå ìàñàòà íà íåñúñòîÿòåëíîñòòà, âêëþ÷èòåëíî è óñòàíîâèòåëíèòå èñêîâå íà êðåäèòîðèòå;
 5. êàðòåëíè ñïîðàçóìåíèÿ, ðåøåíèÿ è ñúãëàñóâàíè ïðàêòèêè, êîíöåíòðàöèÿ íà ñòîïàíñêà äåéíîñò, íåëîÿëíà êîíêóðåíöèÿ è çëîóïîòðåáà ñ ìîíîïîëíî èëè ãîñïîäñòâàùî ïîëîæåíèå.
 Ïðèëîæåíèÿ êúì èñêîâàòà ìîëáà
×ë. 366. Êúì èñêîâàòà ìîëáà çà ïàðè÷íî âçåìàíå ñòðàíàòà å äëúæíà äà ïðåäñòàâè ñïðàâêà, êîÿòî ñúäúðæà íåîáõîäèìèòå èç÷èñëåíèÿ çà îïðåäåëÿíå íà íåãîâèÿ ðàçìåð.
 Îòãîâîð íà èñêîâàòà ìîëáà
×ë. 367. (1) Ñëåä êàòî ïðèåìå èñêîâàòà ìîëáà, ñúäúò èçïðàùà ïðåïèñ îò íåÿ çàåäíî ñ ïðèëîæåíèÿòà íà îòâåòíèêà, íà êîéòî óêàçâà äà ïîäàäå ïèñìåí îòãîâîð â äâóñåäìè÷åí ñðîê, çàäúëæèòåëíîòî ñúäúðæàíèå íà îòãîâîðà è ïîñëåäèöèòå îò íåïîäàâàíåòî íà îòãîâîð èëè íåóïðàæíÿâàíåòî íà ïðàâà.
 (2) Ïèñìåíèÿò îòãîâîð íà îòâåòíèêà òðÿáâà äà ñúäúðæà:
 1. ïîñî÷âàíå íà ñúäà è íîìåðà íà äåëîòî;
 2. èìåòî è àäðåñà íà îòâåòíèêà, êàêòî è íà íåãîâèÿ çàêîíåí ïðåäñòàâèòåë èëè ïúëíîìîùíèê, àêî èìà òàêèâà;
 3. ñòàíîâèùå ïî äîïóñòèìîñòòà è îñíîâàòåëíîñòòà íà èñêà;
 4. ñòàíîâèùå ïî îáñòîÿòåëñòâàòà, íà êîèòî ñå îñíîâàâà èñêúò;
 5. âúçðàæåíèÿòà ñðåùó èñêà è îáñòîÿòåëñòâàòà, íà êîèòî òå ñå îñíîâàâàò;
 6. ïîäïèñ íà ëèöåòî, êîåòî ïîäàâà îòãîâîðà.
 (3) Â îòãîâîðà íà èñêîâàòà ìîëáà îòâåòíèêúò å äëúæåí äà ïîñî÷è òî÷íî äîêàçàòåëñòâàòà è êîíêðåòíèòå îáñòîÿòåëñòâà, êîèòî ùå äîêàçâà ñ òÿõ, êàêòî è äà ïðåäñòàâè âñè÷êè ïèñìåíè äîêàçàòåëñòâà, ñ êîèòî ðàçïîëàãà.
 (4) Â ñðîêà çà îòãîâîð îòâåòíèêúò ìîæå äà ïðåäÿâè íàñðåùåí èñê, äà ïðèâëå÷å òðåòè ëèöà è äà ïðåäÿâè èñêîâå ñðåùó òÿõ.
 Ïðèëîæåíèÿ êúì îòãîâîðà íà èñêîâàòà ìîëáà
×ë. 368. Êúì îòãîâîðà íà èñêîâàòà ìîëáà ñå ïðåäñòàâÿò ïðåïèñè îò îòãîâîðà è îò ïðèëîæåíèÿòà êúì íåãî ñïîðåä áðîÿ íà èùöèòå.
Âúçðàæåíèå çà ðàçãëåæäàíå ïî îáùèÿ ðåä
×ë. 369. (1) Âúçðàæåíèåòî, ÷å ñïîðúò íå ïîäëåæè íà ðàçãëåæäàíå ïî ðåäà íà òàçè ãëàâà, ìîæå äà ñå íàïðàâè ñàìî îò îòâåòíèêà íàé-êúñíî ñ îòãîâîðà íà èñêîâàòà ìîëáà èëè äà ñå ïîâäèãíå ñëóæåáíî îò ñúäà â ñúùèÿ ñðîê.
 (2) Ñðåùó îïðåäåëåíèåòî, ÷å ñïîðúò ïîäëåæè íà ðàçãëåæäàíå ïî îáùèÿ ðåä, ìîæå äà ñå ïîäàäå ÷àñòíà æàëáà.
 Ïîñëåäèöè îò íåïîäàâàíåòî íà îòãîâîð
×ë. 370. (Äîï. - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Êîãàòî â óñòàíîâåíèÿ ñðîê îòâåòíèêúò íå ïîäàäå ïèñìåí îòãîâîð, íå âçåìå ñòàíîâèùå, íå íàïðàâè âúçðàæåíèÿ, íå îñïîðè èñòèííîñòòà íà ïðåäñòàâåí äîêóìåíò, íå ïîñî÷è äîêàçàòåëñòâà èëè íå ïðåäñòàâè ïèñìåíè äîêàçàòåëñòâà, òîé ãóáè âúçìîæíîñòòà äà íàïðàâè òîâà ïî-êúñíî, îñâåí àêî ïðîïóñêúò ñå äúëæè íà îñîáåíè íåïðåäâèäåíè îáñòîÿòåëñòâà.
 Âúçðàæåíèå çà ïðèõâàùàíå ñëåä ñðîêà çà îòãîâîð
×ë. 371. Âúçðàæåíèåòî çà ïðèõâàùàíå ìîæå äà ñå íàïðàâè äî ïðèêëþ÷âàíå íà ñúäåáíîòî äèðåíå â ïúðâàòà èíñòàíöèÿ, êîãàòî çà äîêàçâàíåòî ìó íå ñå íàëàãà ñúáèðàíåòî íà íîâè äîêàçàòåëñòâà, èëè äî ïðèêëþ÷âàíå íà ñúäåáíîòî äèðåíå âúâ âúççèâíàòà èíñòàíöèÿ, êîãàòî ñúùåñòâóâàíåòî èëè íåîñïîðâàíåòî ìó ñà óñòàíîâåíè ñ âëÿçëî â ñèëà ñúäåáíî ðåøåíèå èëè çàïîâåä çà èçïúëíåíèå.
 Äîïúëíèòåëíà èñêîâà ìîëáà
×ë. 372. (1) Ñëåä êàòî ïðèåìå îòãîâîðà, ñúäúò èçïðàùà ïðåïèñ îò íåãî çàåäíî ñ ïðèëîæåíèÿòà íà èùåöà, êîéòî ìîæå â äâóñåäìè÷åí ñðîê äà ïîäàäå äîïúëíèòåëíà èñêîâà ìîëáà.
 (2) Â äîïúëíèòåëíàòà èñêîâà ìîëáà èùåöúò ìîæå äà ïîÿñíè è äîïúëíè ïúðâîíà÷àëíàòà. Â ñðîêà çà äîïúëíèòåëíà èñêîâà ìîëáà òîé ìîæå äà èçìåíè ïðåäÿâåíèÿ èñê, äà ïðèâëå÷å òðåòè ëèöà è äà ïðåäÿâè èñêîâå ñðåùó òÿõ, äà ïîèñêà ñúäúò äà ñå ïðîèçíåñå ñúñ ñàìîòî ðåøåíèå è îòíîñíî ñúùåñòâóâàíåòî èëè íåñúùåñòâóâàíåòî íà åäíî îñïîðåíî â îòãîâîðà íà èñêîâàòà ìîëáà ïðàâîîòíîøåíèå, îò êîåòî çàâèñè èçöÿëî èëè îò÷àñòè èçõîäúò íà äåëîòî, êàêòî è äà ïîñî÷è è ïðåäñòàâè íîâè äîêàçàòåëñòâà, êîèòî íå å ìîãúë äà ïîñî÷è è ïðåäñòàâè ñ èñêîâàòà ìîëáà.
 Äîïúëíèòåëåí îòãîâîð
×ë. 373. (1) Ñëåä êàòî ïðèåìå äîïúëíèòåëíàòà èñêîâà ìîëáà, ñúäúò èçïðàùà ïðåïèñ îò íåÿ çàåäíî ñ ïðèëîæåíèÿòà íà îòâåòíèêà, êîéòî ìîæå â äâóñåäìè÷åí ñðîê äà ïîäàäå îòãîâîð.
 (2) Â äîïúëíèòåëíèÿ îòãîâîð îòâåòíèêúò å äëúæåí äà îòãîâîðè íà äîïúëíèòåëíàòà èñêîâà ìîëáà. Â ñðîêà çà äîïúëíèòåëåí îòãîâîð òîé ìîæå äà ïîèñêà ñúäúò äà ñå ïðîèçíåñå ñúñ ñàìîòî ðåøåíèå è îòíîñíî ñúùåñòâóâàíåòî èëè íåñúùåñòâóâàíåòî íà åäíî îñïîðåíî â äîïúëíèòåëíàòà èñêîâà ìîëáà ïðàâîîòíîøåíèå, îò êîåòî çàâèñè èçöÿëî èëè îò÷àñòè èçõîäúò íà äåëîòî, êàêòî è äà ñî÷è è ïðåäñòàâÿ íîâè äîêàçàòåëñòâà, êîèòî íå å ìîãúë äà ïîñî÷è è ïðåäñòàâè ñ îòãîâîðà íà èñêîâàòà ìîëáà.
 Ïîäãîòîâêà íà äåëîòî â çàêðèòî çàñåäàíèå
×ë. 374. (1) Ñëåä êàòî ïðîâåðè ðåäîâíîñòòà íà ðàçìåíåíèòå êíèæà è äîïóñòèìîñòòà íà ïðåäÿâåíèòå èñêîâå, âêëþ÷èòåëíî òÿõíàòà öåíà, êàêòî è äðóãèòå èñêàíèÿ è âúçðàæåíèÿ íà ñòðàíèòå, ñúäúò ñå ïðîèçíàñÿ ñ îïðåäåëåíèå ïî âñè÷êè ïðåäâàðèòåëíè âúïðîñè è ïî äîïóñêàíå íà äîêàçàòåëñòâàòà. Ñúäúò ìîæå äà ñå ïðîèçíåñå ïî äîïóñêàíåòî íà íÿêîè äîêàçàòåëñòâà â îòêðèòî çàñåäàíèå ñàìî àêî ïðåöåíè, ÷å å íåîáõîäèìî äà ñå èçñëóøàò è óñòíèòå îáÿñíåíèÿ íà ñòðàíèòå.
 (2) Ñúäúò íàñðî÷âà äåëîòî â îòêðèòî çàñåäàíèå, êàòî èçïðàùà íà èùåöà äîïúëíèòåëíèÿ îòãîâîð. Ñúäúò ñúîáùàâà íà ñòðàíèòå îïðåäåëåíèåòî ñè ïî àë. 1. Òîé ìîæå äà èì ñúîáùè è ïðîåêòà ñè çà äîêëàä ïî äåëîòî, êàêòî è äà ãè íàïúòè êúì ïðîöåäóðà ïî ìåäèàöèÿ èëè äðóã ñïîñîá çà äîáðîâîëíî óðåæäàíå íà ñïîðà.
 Ðàçãëåæäàíå íà äåëîòî â îòêðèòî çàñåäàíèå
×ë. 375. (1) Â îòêðèòîòî çàñåäàíèå ñúäúò ïðàâè óñòåí äîêëàä, äàâà óêàçàíèÿ íà ñòðàíèòå è èì ïðåäîñòàâÿ âúçìîæíîñò äà èçëîæàò ñòàíîâèùåòî ñè âúâ âðúçêà ñ äîêëàäà ïî äåëîòî è äàäåíèòå óêàçàíèÿ, êàêòî è äà ïðåäïðèåìàò æåëàíèòå îò òÿõ ïðîöåñóàëíè äåéñòâèÿ, ñëåä êîåòî ñúáèðà äîïóñíàòèòå äîêàçàòåëñòâà è èçñëóøâà óñòíèòå ñúñòåçàíèÿ.
 (2) Ïðè ôàêòè÷åñêà è ïðàâíà ñëîæíîñò íà äåëîòî ñúäúò ìîæå äà îïðåäåëè ñðîê çà âñÿêà îò ñòðàíèòå äà ïðåäñòàâè ïèñìåíà çàùèòà è ðåïëèêà.
 Ðàçãëåæäàíå íà äåëîòî â çàêðèòî çàñåäàíèå
×ë. 376. (1) Êîãàòî ñ ðàçìÿíàòà íà êíèæà ñà ïðåäñòàâåíè âñè÷êè äîêàçàòåëñòâà è àêî ïðèåìå, ÷å íå å íåîáõîäèìî èçñëóøâàíåòî íà ñòðàíèòå, ñúäúò ìîæå äà ðàçãëåäà äåëîòî â çàêðèòî çàñåäàíèå, êàòî ïðåäîñòàâè íà ñòðàíèòå âúçìîæíîñò äà ïðåäñòàâÿò ïèñìåíè çàùèòè è ðåïëèêè.
 (2) Ñúäúò ðàçãëåæäà è ðåøàâà äåëîòî â çàêðèòî çàñåäàíèå, êîãàòî ñòðàíèòå ïîèñêàò òîâà.
 (3) Ñúäúò ïîñî÷âà äåíÿ, â êîéòî ùå îáÿâè ðåøåíèåòî ñè, îò êîéòî äåí òå÷å ñðîêúò çà îáæàëâàíå.
Ïðèëîæèìîñò íà îáùèòå ïðàâèëà
×ë. 377. Äîêîëêîòî íÿìà îñîáåíè ïðàâèëà çà ïðîèçâîäñòâîòî ïî òúðãîâñêè äåëà, ïðèëàãàò ñå îáùèòå ïðàâèëà çà ïðîèçâîäñòâîòî ïðåä ïúðâàòà èíñòàíöèÿ.
 Ïðèëîæèìîñò íà ïðàâèëàòà ïðåä âúççèâíèÿ ñúä
×ë. 378. Ïðàâèëàòà íà òàçè ãëàâà ñå ïðèëàãàò ñúîòâåòíî è çà ïðîèçâîäñòâîòî ïðåä âúççèâíèÿ ñúä.
 Ãëàâà òðèäåñåò è òðåòà
ÏÐÎÈÇÂÎÄÑÒÂÎ ÏÎ ÊÎËÅÊÒÈÂÍÈ ÈÑÊÎÂÅ

Êîëåêòèâíè èñêîâå
×ë. 379. (1) Êîëåêòèâåí èñê ìîæå äà áúäå ïðåäÿâåí îò èìåòî íà ëèöà, óâðåäåíè îò åäíî íàðóøåíèå, êîãàòî ñïîðåä õàðàêòåðà íà íàðóøåíèåòî òåõíèÿò êðúã íå ìîæå äà áúäå îïðåäåëåí òî÷íî, íî å îïðåäåëÿåì.
 (2) Ëèöà, êîèòî ïðåòåíäèðàò äà ñà óâðåäåíè îò íàðóøåíèå ïî àë. 1, èëè îðãàíèçàöèÿ çà çàùèòà íà óâðåäåíèòå ëèöà èëè çà çàùèòà ñðåùó òàêèâà íàðóøåíèÿ, ìîãàò äà ïðåäÿâÿò îò èìåòî íà âñè÷êè óâðåäåíè èñê ñðåùó íàðóøèòåëÿ çà óñòàíîâÿâàíå íà óâðåæäàùîòî äåéñòâèå èëè áåçäåéñòâèå, íåãîâàòà ïðîòèâîïðàâíîñò è âèíàòà.
 (3) Ëèöà, êîèòî ïðåòåíäèðàò êîëåêòèâíèÿò èì èíòåðåñ äà å óâðåäåí èëè çàñòðàøåí îò íàðóøåíèå ïî àë. 1, èëè îðãàíèçàöèÿ çà çàùèòà íà óâðåäåíèòå ëèöà, íà óâðåäåíèÿ êîëåêòèâåí èíòåðåñ èëè çà çàùèòà ñðåùó òàêèâà íàðóøåíèÿ ìîãàò äà ïðåäÿâÿò îò èìåòî íà âñè÷êè óâðåäåíè èñê ñðåùó íàðóøèòåëÿ çà ïðåóñòàíîâÿâàíå íà íàðóøåíèåòî, çà ïîïðàâÿíå íà ïîñëåäèöèòå îò íàðóøåíèåòî íà óâðåäåíèÿ êîëåêòèâåí èíòåðåñ èëè çà îáåçùåòåíèå íà âðåäèòå, ïðè÷èíåíè íà òîçè èíòåðåñ.
 Ïðåäÿâÿâàíå íà êîëåêòèâåí èñê
×ë. 380. (1) Êîëåêòèâíèòå èñêîâå ñå ðàçãëåæäàò îò îêðúæíèÿ ñúä êàòî ïúðâà èíñòàíöèÿ ïî ðåäà íà òàçè ãëàâà.
 (2) Â èñêîâàòà ìîëáà, îòäåëíî îò îáñòîÿòåëñòâàòà, íà êîèòî ñå îñíîâàâà êîëåêòèâíèÿò èñê, ñå ïîñî÷âà êîè îáñòîÿòåëñòâà îïðåäåëÿò êðúãà íà óâðåäåíèòå ëèöà è íà÷èíúò, ïî êîéòî ñå ïðåäëàãà äà áúäå ðàçãëàñåíî ïðåäÿâÿâàíåòî íà èñêà.
 (3) Êúì èñêîâàòà ìîëáà ñå ïðåäñòàâÿò äîêàçàòåëñòâà çà âúçìîæíîñòèòå íà èùåöà ñåðèîçíî è äîáðîñúâåñòíî äà çàùèòè óâðåäåíèÿ èíòåðåñ, êàêòî è äà ïîíåñå òåæåñòèòå, ñâúðçàíè ñ âîäåíå íà äåëîòî, âêëþ÷èòåëíî ðàçíîñêèòå.
Ïðîâåðêà íà óñëîâèÿòà çà ïðåäÿâÿâàíå íà êîëåêòèâåí èñê
×ë. 381. (1) Ñëåä ïðîâåðêàòà íà äîïóñòèìîñòòà íà ïðåäÿâåíèÿ èñê è ðåäîâíîñòòà íà èñêîâàòà ìîëáà ñúäúò ñëóæåáíî ïðîâåðÿâà âúçìîæíîñòèòå íà ëèöåòî èëè ëèöàòà, ïðåäÿâèëè èñêà, ñåðèîçíî è äîáðîñúâåñòíî äà çàùèòÿò óâðåäåíèÿ èíòåðåñ è äà ïîíåñàò òåæåñòèòå, ñâúðçàíè ñ âîäåíå íà äåëîòî, âêëþ÷èòåëíî ðàçíîñêèòå.
 (2) Ñúäúò ìîæå äà èçñëóøà ëèöåòî èëè ëèöàòà, ïðåäÿâèëè èñêà, â îòêðèòî çàñåäàíèå.
 (3) Ñúäúò íå äîïóñêà ðàçãëåæäàíåòî íà äåëîòî, àêî íèêîå îò ëèöàòà, ïðåäÿâèëè èñêà, íå îòãîâàðÿ íà óñëîâèÿòà ïî àë. 1 è àêî âñè÷êè çàåäíî íå îòãîâàðÿò íà òåçè óñëîâèÿ.
 (4) Îïðåäåëåíèåòî íà ñúäà, ñ êîåòî íå ñå äîïóñêà ðàçãëåæäàíåòî íà äåëîòî, ïîäëåæè íà îáæàëâàíå ñ ÷àñòíà æàëáà.
Ïîäãîòîâêà íà äåëîòî çà ðàçãëåæäàíå
×ë. 382. (1) Â îòêðèòî çàñåäàíèå ñ ïðèçîâàâàíå íà ñòðàíèòå ñúäúò èçñëóøâà ñòàíîâèùàòà íà ñòðàíèòå ïî îáñòîÿòåëñòâàòà, êîèòî îïðåäåëÿò êðúãà íà óâðåäåíèòå ëèöà, è íà÷èíà çà ðàçãëàñÿâàíå íà ïðåäÿâÿâàíåòî íà èñêà.
 (2) Ñúäúò îïðåäåëÿ:
 1. ïîäõîäÿù íà÷èí çà ðàçãëàñÿâàíå íà ïðåäÿâÿâàíåòî íà èñêà - êîëêî ñúîáùåíèÿ, ÷ðåç êîè ìåäèè è â ïðîäúëæåíèå íà êîëêî âðåìå òðÿáâà äà áúäàò íàïðàâåíè;
 2. ïîäõîäÿù ñðîê ñëåä ðàçãëàñÿâàíåòî, â êîéòî óâðåäåíèòå ëèöà ìîãàò äà çàÿâÿò, ÷å ùå ó÷àñòâàò â ïðîöåñà èëè ùå îñúùåñòâÿò çàùèòàòà ñè ñàìîñòîÿòåëíî.
 (3) Îïðåäåëåíèåòî ïîäëåæè íà îáæàëâàíå ñ ÷àñòíà æàëáà.
Ïðèåìàíå íà íîâè ó÷àñòíèöè è èçêëþ÷âàíå îò ó÷àñòèå
×ë. 383. (1) Â çàêðèòî çàñåäàíèå ñúäúò:
 1. ïðèåìà çà ó÷àñòèå â ïðîöåñà äðóãè óâðåäåíè ëèöà, îðãàíèçàöèè çà çàùèòà íà óâðåäåíèòå ëèöà, íà óâðåäåíèÿ êîëåêòèâåí èíòåðåñ èëè çà çàùèòà ñðåùó òàêèâà íàðóøåíèÿ, êîèòî â îïðåäåëåíèÿ ñðîê ñà çàÿâèëè èñêàíå çà ó÷àñòèå â ïðîöåñà;
 2. èçêëþ÷âà óâðåäåíèòå ëèöà, êîèòî â îïðåäåëåíèÿ ñðîê ñà çàÿâèëè, ÷å ùå îñúùåñòâÿò çàùèòàòà ñè ñàìîñòîÿòåëíî â îòäåëåí ïðîöåñ.
 (2) Îïðåäåëåíèåòî, ñ êîåòî ñå îòêàçâà âêëþ÷âàíå íà íîâè ó÷àñòíèöè èëè èçêëþ÷âàíå îò ó÷àñòèå, ïîäëåæè íà îáæàëâàíå ñ ÷àñòíà æàëáà.
 (3) Ñúäúò èçäàâà ïðåïèñ îò îïðåäåëåíèåòî çà èçêëþ÷âàíå íà ëèöàòà, êîèòî â óñòàíîâåíèÿ ñðîê ñà çàÿâèëè, ÷å ùå îñúùåñòâÿò çàùèòàòà ñè ñàìîñòîÿòåëíî â îòäåëåí ïðîöåñ.
 Ñúãëàøåíèå çà äîáðîâîëíî óðåæäàíå íà ñïîðà
×ë. 384. (1) Ñúäúò íàïúòâà ñòðàíèòå êúì ñïîãîäáà è èì ðàçÿñíÿâà ïðåäèìñòâàòà íà ðàçëè÷íèòå ñïîñîáè çà äîáðîâîëíî óðåæäàíå íà ñïîðà.
 (2) Ñúäúò îäîáðÿâà ïîñòèãíàòàòà ñïîãîäáà, ñïîðàçóìåíèå, ïîìèðåíèå èëè äðóãî ñúãëàøåíèå çà ÷àñòè÷íî èëè öÿëîñòíî óðåæäàíå íà ñïîðà, àêî òî íå ïðîòèâîðå÷è íà çàêîíà è äîáðèòå íðàâè è àêî ÷ðåç âêëþ÷åíèòå â íåãî ìåðêè ìîæå äà áúäå çàùèòåí â äîñòàòú÷íà ñòåïåí óâðåäåíèÿò èíòåðåñ.
 (3) Ñúãëàøåíèåòî çà óðåæäàíå íà ñïîðà ïîðàæäà äåéñòâèå ñëåä îäîáðÿâàíåòî ìó îò ñúäà.
Ìåðêè çà çàùèòà íà óâðåäåíèÿ èíòåðåñ
×ë. 385. (1) Ñúäúò ìîæå äà îñúäè îòâåòíèêà äà èçâúðøè îïðåäåëåíî äåéñòâèå, äà íå èçâúðøâà îïðåäåëåíî äåéñòâèå èëè äà çàïëàòè îïðåäåëåíà ñóìà.
 (2) Ïî ìîëáà íà èùåöà ñúäúò, ïðåä êîéòî å ïðåäÿâåí èñêúò, ìîæå äà îïðåäåëè ïîäõîäÿùè ïðèâðåìåííè ìåðêè çà çàùèòà íà óâðåäåíèÿ èíòåðåñ. Îïðåäåëåíèåòî ìîæå äà áúäå èçìåíÿíî èëè îòìåíÿíî îò ñúùèÿ ñúä âñëåäñòâèå íà èçìåíåíèå íà îáñòîÿòåëñòâàòà, ãðåøêà èëè ïðîïóñê.
 (3) Îïðåäåëåíèåòî ïîäëåæè íà âúççèâíî è íà êàñàöèîííî îáæàëâàíå, íåçàâèñèìî îò ïðåäïîñòàâêèòå çà äîïóñêàíå íà êàñàöèîííîòî îáæàëâàíå ïî ÷ë. 280, àë. 1. Îáæàëâàíåòî íà îïðåäåëåíèåòî íå ñïèðà íåãîâîòî èçïúëíåíèå, îñâåí àêî ñúäúò ïî æàëáàòà ïîñòàíîâè äðóãî.
 (4) Ïðè ïîñòàíîâÿâàíå íà ðåøåíèåòî ñúäúò íå å îáâúðçàí îò ïîñî÷åíèòå îò èùåöà ìåðêè çà çàùèòà. Ñ îãëåä îñîáåíîñòèòå íà ñëó÷àÿ è ñëåä êàòî âçåìå ïðåäâèä ñòàíîâèùåòî íà îòâåòíèêà, ñúäúò ìîæå äà ïîñòàíîâè äðóãè ìåðêè, êîèòî îñèãóðÿâàò ïîäõîäÿùà çàùèòà íà óâðåäåíèÿ èíòåðåñ.
 Ðåøåíèå ïî êîëåêòèâíèÿ èñê
×ë. 386. (1) Ðåøåíèåòî íà ñúäà èìà äåéñòâèå çà íàðóøèòåëÿ, ëèöåòî èëè ëèöàòà, ïðåäÿâèëè èñêà, êàêòî è ïî îòíîøåíèå íà òåçè ëèöà, êîèòî ïðåòåíäèðàò äà ñà óâðåäåíè îò óñòàíîâåíîòî íàðóøåíèå è íå ñà çàÿâèëè, ÷å æåëàÿò äà îñúùåñòâÿò çàùèòàòà ñè ñàìîñòîÿòåëíî â îòäåëåí ïðîöåñ. Èçêëþ÷åíèòå ëèöà ìîãàò äà ñå ïîëçâàò îò ðåøåíèåòî, ñ êîåòî êîëåêòèâíèÿò èñê å óâàæåí.
 (2) Êúì ðåøåíèåòî íà ñúäà ñå ïðèëàãà ñïèñúê íà èçêëþ÷åíèòå ëèöà.
 (3) Ðåøåíèåòî ïîäëåæè íà âúççèâíî è íà êàñàöèîííî îáæàëâàíå, íåçàâèñèìî îò ïðåäïîñòàâêèòå çà äîïóñêàíå íà êàñàöèîííîòî îáæàëâàíå ïî ÷ë. 280, àë. 1.
 (4) Ðåøåíèåòî ïî êîëåêòèâåí èñê íå ìîæå äà áúäå îòìåíåíî ïî ÷ë. 304.
 Ðàçïîðåæäàíå ñ îáåçùåòåíèåòî
×ë. 387. (1) Ñúäúò ìîæå äà ïîñòàíîâè îáåçùåòåíèåòî äà áúäå âíåñåíî ïî ñìåòêà íà åäíî îò ëèöàòà, ïðåäÿâèëè èñêà, ïî ñïåöèàëíà ñìåòêà íà îáùî ðàçïîðåæäàíå íà ëèöàòà, ïðåäÿâèëè èñêà, èëè ïî ñïåöèàëíà ñìåòêà íà îáùî ðàçïîðåæäàíå íà óâðåäåíèòå ëèöà.
 (2) Ñëåä ïîñòàíîâÿâàíå íà ðåøåíèåòî ñúäúò ìîæå äà çàäúëæè ëèöàòà, ïðåäÿâèëè èñêà, äà ïðåõâúðëÿò îáåçùåòåíèåòî ïî ñïåöèàëíà ñìåòêà íà îáùî ðàçïîðåæäàíå íà óâðåäåíèòå ëèöà, êàòî âçåìå ïîäõîäÿùè ìåðêè çà îáåçïå÷àâàíå èçïúëíåíèåòî íà òîâà çàäúëæåíèå.
Îáùî ñúáðàíèå è êîìèòåò íà óâðåäåíèòå ëèöà
×ë. 388. (1) Ïúðâîèíñòàíöèîííèÿò ñúä ìîæå äà ñâèêà îáùî ñúáðàíèå íà óâðåäåíèòå ëèöà, êàòî ðàçãëàñè ïîêàíàòà ïî íà÷èíà, ïî êîéòî å ðàçãëàñåíî ïðåäÿâÿâàíåòî íà èñêà. Îáùîòî ñúáðàíèå íà óâðåäåíèòå ëèöà ñå ðúêîâîäè îò ñúäèÿòà è ìîæå äà ïðèåìå ðåøåíèÿ, àêî ñå ÿâÿò ïîíå 6 óâðåäåíè ëèöà.
 (2) Îáùîòî ñúáðàíèå íà óâðåäåíèòå ëèöà èçáèðà êîìèòåò, êîéòî äà ñå ðàçïîðåæäà ñúñ ñðåäñòâàòà ïî ñïåöèàëíàòà ñìåòêà, è ìîæå äà âçåìå ðåøåíèå çà äåéñòâèÿòà, êîèòî âúçëàãà íà êîìèòåòà äà èçâúðøè.
×ÀÑÒ ×ÅÒÂÚÐÒÀ
ÎÁÅÇÏÅ×ÈÒÅËÍÎ ÏÐÎÈÇÂÎÄÑÒÂÎ

Ãëàâà òðèäåñåò è ÷åòâúðòà
ÄÎÏÓÑÊÀÍÅ ÍÀ ÎÁÅÇÏÅ×ÅÍÈÅÒÎ

Îáåçïå÷åíèå íà ïðåäÿâåí èñê
×ë. 389. (1) Âúâ âñÿêî ïîëîæåíèå íà äåëîòî äî ïðèêëþ÷âàíå íà ñúäåáíîòî äèðåíå âúâ âúççèâíîòî ïðîèçâîäñòâî èùåöúò ìîæå äà èñêà îò ñúäà, ïðåä êîéòî äåëîòî å âèñÿùî, äà äîïóñíå îáåçïå÷åíèå íà èñêà.
 (2) Îáåçïå÷åíèå ñå äîïóñêà ïî âñè÷êè âèäîâå èñêîâå.
 Îáåçïå÷åíèå íà áúäåù èñê
×ë. 390. (1) Îáåçïå÷åíèå ìîæå äà ñå èñêà è ïðåäè ïðåäÿâÿâàíå íà èñêà îò ðîäîâî êîìïåòåíòíèÿ ñúä ïî ïîñòîÿííèÿ àäðåñ íà èùåöà èëè ïî ìåñòîíàõîæäåíèåòî íà èìîòà, êîéòî ùå ñëóæè çà îáåçïå÷åíèå.
 (2) (Íîâà - ÄÂ, áð. 42 îò 2009 ã.) Ïðè èñêîâå, ïðè êîèòî ðîäîâàòà êîìïåòåíòíîñò ñå îïðåäåëÿ îò ðàçìåðà íà äàíú÷íàòà îöåíêà íà íåäâèæèì èìîò, êîìïåòåíòåí å îêðúæíèÿò ñúä ïî ìåñòîíàõîæäåíèåòî íà èìîòà, íåçàâèñèìî îò öåíàòà íà èñêà.
 (3) (Ïðåäèøíà àë. 2 - ÄÂ, áð. 42 îò 2009 ã.) Â ñëó÷àÿ ïî àë. 1 ñúäúò îïðåäåëÿ ñðîê çà ïðåäÿâÿâàíå íà èñêà, êîéòî íå ìîæå äà áúäå ïî-äúëúã îò åäèí ìåñåö. Àêî íå áúäàò ïðåäñòàâåíè äîêàçàòåëñòâà çà ïðåäÿâÿâàíåòî íà èñê â îïðåäåëåíèÿ ñðîê, ñúäúò ñëóæåáíî îòìåíÿ îáåçïå÷åíèåòî.
 (4) (Ïðåäèøíà àë. 3 - ÄÂ, áð. 42 îò 2009 ã., èçì., áð. 100 îò 2010 ã., â ñèëà îò 21.12.2010 ã.) Ìîëáàòà çà îáåçïå÷åíèå íà áúäåù èñê ÷ðåç ñïèðàíå íà èçïúëíåíèåòî ñå ïîäàâà äî ðîäîâî êîìïåòåíòíèÿ ñúä ïî ìÿñòîòî íà èçïúëíåíèåòî. Ñïèðàíå íà èçïúëíåíèåòî ñå äîïóñêà ñàìî ñðåùó ïðåäñòàâÿíå íà ãàðàíöèÿ.
 Ïðåäïîñòàâêè çà äîïóñêàíå íà îáåçïå÷åíèåòî
×ë. 391. (1) Îáåçïå÷åíèå íà èñêà ñå äîïóñêà, êîãàòî áåç íåãî çà èùåöà ùå áúäå íåâúçìîæíî èëè ùå ñå çàòðóäíè îñúùåñòâÿâàíåòî íà ïðàâàòà ïî ðåøåíèåòî è àêî:
 1. èñêúò å ïîäêðåïåí ñ óáåäèòåëíè ïèñìåíè äîêàçàòåëñòâà, èëè
 2. áúäå ïðåäñòàâåíà ãàðàíöèÿ â îïðåäåëåíèÿ îò ñúäà ðàçìåð ñúãëàñíî ÷ë. 180 è 181 îò Çàêîíà çà çàäúëæåíèÿòà è äîãîâîðèòå. 
(2) Ñúäúò ìîæå äà çàäúëæè èùåöà äà ïðåäñòàâè ïàðè÷íà èëè èìîòíà ãàðàíöèÿ â îïðåäåëåí îò íåãî ðàçìåð è â ñëó÷àÿ ïî àë. 1, ò. 1.
 (3) Ðàçìåðúò íà ãàðàíöèÿòà ñå îïðåäåëÿ îò ðàçìåðà íà ïðåêèòå è íåïîñðåäñòâåíè âðåäè, êîèòî îòâåòíèêúò ùå ïðåòúðïè, àêî îáåçïå÷åíèåòî å íåîñíîâàòåëíî.
 (4) Äúðæàâàòà, äúðæàâíèòå ó÷ðåæäåíèÿ è ëå÷åáíèòå çàâåäåíèÿ ïî ÷ë. 5, àë. 1 îò Çàêîíà çà ëå÷åáíèòå çàâåäåíèÿ ñå îñâîáîæäàâàò îò ïðåäñòàâÿíå íà ãàðàíöèÿ.
 (5) Îáåçïå÷åíèå íà èñêà ñå äîïóñêà è êîãàòî äåëîòî áúäå ñïðÿíî.
 Îáåçïå÷åíèå íà èñê çà èçäðúæêà
×ë. 392. Ïî èñêîâå çà èçäðúæêà ñå äîïóñêà îáåçïå÷åíèå è áåç äà ñå ñïàçâàò èçèñêâàíèÿòà íà ÷ë. 391 . Â òîçè ñëó÷àé ñúäúò ìîæå è ñëóæåáíî äà âçåìå ìåðêè çà îáåçïå÷åíèå íà èñêà.
Íåäîïóñòèìîñò íà îáåçïå÷åíèåòî
×ë. 393. (1) (Äîï. - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã., áð. 86 îò 2017 ã.) Îáåçïå÷åíèå íà èñê çà ïàðè÷íî âçåìàíå ñðåùó äúðæàâàòà, äúðæàâíèòå ó÷ðåæäåíèÿ, îáùèíèòå è ëå÷åáíèòå çàâåäåíèÿ ïî ÷ë. 5, àë. 1 îò Çàêîíà çà ëå÷åáíèòå çàâåäåíèÿ, êàêòî è âúðõó âçåìàíèÿ íà ëå÷åáíè çàâåäåíèÿ îò Íàöèîíàëíàòà çäðàâíîîñèãóðèòåëíà êàñà, íå ñå äîïóñêà.
 (2) Íå ñå äîïóñêà îáåçïå÷åíèå íà èñê çà ïàðè÷íî âçåìàíå ÷ðåç íàëàãàíå íà çàïîð âúðõó âçåìàíèÿ, âúðõó êîèòî íå ñå äîïóñêà ïðèíóäèòåëíî èçïúëíåíèå.
 ×àñòè÷íî îáåçïå÷åíèå íà èñêà
×ë. 394. Ñúäúò ìîæå äà äîïóñíå îáåçïå÷åíèå íà èñêà çà ïúëíèÿ ìó ðàçìåð èëè ñàìî çà îíåçè ÷àñòè, êîèòî ñà ïîäêðåïåíè ñ äîñòàòú÷íî äîêàçàòåëñòâà.
 Ìîëáà çà äîïóñêàíå íà îáåçïå÷åíèåòî
×ë. 395. (1) Â ìîëáàòà çà îáåçïå÷åíèå ñå ïîñî÷âàò îáåçïå÷èòåëíàòà ìÿðêà è öåíàòà íà èñêà. Íà íàñðåùíàòà ñòðàíà íå ñå âðú÷âà ïðåïèñ îò ìîëáàòà.
 (2) Ìîëáàòà ñå ðàçðåøàâà â çàêðèòî çàñåäàíèå â äåíÿ íà ïîäàâàíåòî é.
 (3) Âúç îñíîâà íà îïðåäåëåíèåòî, ñ êîåòî ìîëáàòà ñå óâàæàâà, ñúäúò èçäàâà îáåçïå÷èòåëíà çàïîâåä. Êîãàòî å îïðåäåëåíà ãàðàíöèÿ, ñúäúò èçäàâà îáåçïå÷èòåëíàòà çàïîâåä ñëåä âíàñÿíåòî é.
 Îáæàëâàíå
×ë. 396. (1) Îïðåäåëåíèåòî íà ñúäà ïî îáåçïå÷åíèå íà èñêà ìîæå äà ñå îáæàëâà ñ ÷àñòíà æàëáà â åäíîñåäìè÷åí ñðîê, êîéòî çà ìîëèòåëÿ òå÷å îò âðú÷âàíåòî ìó, à çà îòâåòíèêà - îò äåíÿ, â êîéòî ìó å âðú÷åíî ñúîáùåíèå çà íàëîæåíàòà îáåçïå÷èòåëíà ìÿðêà îò ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë, îò ñëóæáàòà ïî âïèñâàíèÿòà èëè îò ñúäà â ñëó÷àèòå ïî ÷ë. 397, àë. 1, ò. 3.
 (2) (Äîï. - ÄÂ, áð. 100 îò 2010 ã., â ñèëà îò 21.12.2010 ã., áð. 86 îò 2017 ã.) Ïðåïèñ îò ÷àñòíàòà æàëáà ñå âðú÷âà íà íàñðåùíàòà ñòðàíà çà îòãîâîð â åäíîñåäìè÷åí ñðîê. Ïðè îáæàëâàíå íà îïðåäåëåíèå, ñ êîåòî å îòêàçàíî îáåçïå÷åíèå íà èñêà, ïðåïèñ îò ÷àñòíàòà æàëáà íà ìîëèòåëÿ íå ñå âðú÷âà íà îòâåòíèêà. Â ñëó÷àé ÷å âúççèâíèÿò ñúä äîïóñíå îáåçïå÷åíèåòî, îïðåäåëåíèåòî ìó ïîäëåæè íà îáæàëâàíå ñ ÷àñòíà æàëáà ïðåä Âúðõîâíèÿ êàñàöèîíåí ñúä, àêî ñà íàëèöå ïðåäïîñòàâêèòå íà ÷ë. 280, àë. 1 è àë. 2. 
(3) Îïðåäåëåíèåòî, ñ êîåòî ñå äîïóñêà îáåçïå÷åíèåòî íà èñêà, íå ìîæå äà áúäå ñïðÿíî ïîðàäè îáæàëâàíåòî ìó ñ ÷àñòíà æàëáà.
 Ãëàâà òðèäåñåò è ïåòà
ÎÁÅÇÏÅ×ÈÒÅËÍÈ ÌÅÐÊÈ

Âèäîâå ìåðêè
×ë. 397. (1) Îáåçïå÷åíèåòî ñå èçâúðøâà:
 1. ñ íàëàãàíå íà âúçáðàíà âúðõó íåäâèæèì èìîò;
 2. ñúñ çàïîð íà äâèæèìè âåùè è âçåìàíèÿ íà äëúæíèêà;
 3. ÷ðåç äðóãè ïîäõîäÿùè ìåðêè, îïðåäåëåíè îò ñúäà, âêëþ÷èòåëíî ÷ðåç ñïèðàíå íà ìîòîðíî ïðåâîçíî ñðåäñòâî îò äâèæåíèå è ÷ðåç ñïèðàíå íà èçïúëíåíèåòî.
 (2) Ñúäúò ìîæå äà äîïóñíå íÿêîëêî âèäà îáåçïå÷åíèÿ äî ðàçìåðà íà öåíàòà íà èñêà ïî ÷ë. 69, àë. 1.
 Çàìÿíà íà îáåçïå÷åíèåòî
×ë. 398. (1) Ñúäúò ìîæå ïî èñêàíå íà åäíà îò ñòðàíèòå, ñëåä êàòî óâåäîìè äðóãàòà ñòðàíà è âçåìå ïðåäâèä âúçðàæåíèÿòà é, íàïðàâåíè â òðèäíåâåí ñðîê îò ñúîáùåíèåòî, äà äîïóñíå çàìÿíà íà åäèí âèä îáåçïå÷åíèå ñ äðóã.
 (2) Ïðè îáåçïå÷åíèå íà îöåíèì â ïàðè èñê îòâåòíèêúò ìîæå âèíàãè äà çàìåíè áåç ñúãëàñèåòî íà äðóãàòà ñòðàíà äîïóñíàòîòî îò ñúäà îáåçïå÷åíèå ñúñ çàëîã â ïàðè èëè â öåííè êíèæà ñúãëàñíî ÷ë. 180 è 181 îò Çàêîíà çà çàäúëæåíèÿòà è äîãîâîðèòå. Òîâà íå ñå îòíàñÿ äî îáåçïå÷åíèå íà èñêîâå çà ñîáñòâåíîñò.
 (3) Â ñëó÷àèòå ïî àë. 1 è 2 çàïîðúò è âúçáðàíàòà ñå îòìåíÿò.
 Ñúãëàñèå çà îáåêòà íà îáåçïå÷åíèåòî
×ë. 399. Àêî èñêúò ñå îñíîâàâà íà äîãîâîð, â êîéòî å ïîñî÷åí èìîòúò, êîéòî ùå ñëóæè çà îáåçïå÷åíèå, îáåçïå÷åíèåòî ñå íàëàãà ñàìî âúðõó òîçè èìîò, îñâåí àêî òîé íå å íàëèöå èëè àêî ìåæäóâðåìåííî å îáðåìåíåí ñ äðóãè òåæåñòè, êîèòî ïðàâÿò îáåçïå÷åíèåòî íåäîñòàòú÷íî.
Íàëàãàíå íà îáåçïå÷èòåëíàòà ìÿðêà
×ë. 400. (1) Íàëàãàíåòî íà çàïîð ñå èçâúðøâà íåçàáàâíî îò ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë ïî èñêàíå íà ìîëèòåëÿ âúç îñíîâà íà îáåçïå÷èòåëíàòà çàïîâåä íà ñúäà ñúãëàñíî ÷ë. 449, àë. 1, ÷ë. 450, àë. 1 è 2, ÷ë. 507, 515, 516 è 517 êàòî íà îòâåòíèêà ñå âðú÷âà ñúîáùåíèå âìåñòî ïðèçîâêà çà äîáðîâîëíî èçïúëíåíèå. Ïðè çàïîð âúðõó äâèæèìà âåù ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë èçâúðøâà îïèñ, îöåíêà è ïðåäàâàíå íà âåùòà çà ïàçåíå ñúãëàñíî ÷ë. 465 - 472.
 (2) Íàëàãàíåòî íà âúçáðàíà ñòàâà ÷ðåç âïèñâàíå íà îáåçïå÷èòåëíàòà çàïîâåä íà ñúäà â íîòàðèàëíèòå êíèãè. Ñëóæáàòà ïî âïèñâàíèÿòà ñúîáùàâà íà îòâåòíèêà çà èçâúðøåíîòî âïèñâàíå.
 Äåéñòâèå íà îáåçïå÷èòåëíàòà ìÿðêà
×ë. 401. Çàïîðúò è âúçáðàíàòà, íàëîæåíè çà îáåçïå÷åíèå íà èñêà, ïðîèçâåæäàò äåéñòâèåòî, ïðåäâèäåíî â ÷ë. 451 - 453 , ÷ë. 456, àë. 1 , ÷ë. 508 , 509 è ÷ë. 512 - 514. Îáåçïå÷åíèÿò êðåäèòîð ìîæå äà ïðåäÿâè ñðåùó òðåòîòî çàäúëæåíî ëèöå èñê çà ñóìèòå èëè âåùèòå, êîèòî òî îòêàçâà äà ïðåäàäå äîáðîâîëíî. Çà ñëó÷àÿ ñå ïðèëàãàò ÷ë. 435, àë. 4 è ÷ë. 440.
 Îòìÿíà íà îáåçïå÷åíèåòî
×ë. 402. (1) Îòìÿíà íà îáåçïå÷åíèåòî ñå ïîñòàíîâÿâà ïî ìîëáà íà çàèíòåðåñîâàíàòà ñòðàíà. Ïðåïèñ îò ìîëáàòà ñå âðú÷âà íà ëèöåòî, ïî ÷èåòî èñêàíå å íàëîæåíî îáåçïå÷åíèåòî. Òî ìîæå äà ïîäàäå âúçðàæåíèÿ â òðèäíåâåí ñðîê îò ïîëó÷àâàíå íà ïðåïèñà.
 (2) Ñúäúò â çàêðèòî çàñåäàíèå îòìåíÿ îáåçïå÷åíèåòî, ñëåä êàòî ñå óâåðè, ÷å âå÷å íå ñúùåñòâóâà ïðè÷èíàòà, ïîðàäè êîÿòî å áèëî äîïóñíàòî, èëè ÷å ñà íàëèöå óñëîâèÿòà ïî ÷ë. 398, àë. 2. Îïðåäåëåíèåòî íà ñúäà ïîäëåæè íà îáæàëâàíå ñ ÷àñòíà æàëáà.
 (3) Âäèãàíåòî íà çàïîðà, çàëè÷àâàíåòî íà âúçáðàíàòà, êàêòî è îòìåíÿíåòî íà äðóãèòå îáåçïå÷èòåëíè ìåðêè ñòàâà âúç îñíîâà íà âëÿçëîòî â ñèëà îïðåäåëåíèå íà ñúäà.
 Îáåçùåòåíèå çà âðåäè
×ë. 403. (1) Àêî èñêúò, ïî êîéòî å äîïóñíàòî îáåçïå÷åíèåòî, áúäå îòõâúðëåí èëè àêî íå áúäå ïðåäÿâåí â äàäåíèÿ íà èùåöà ñðîê, èëè àêî äåëîòî áúäå ïðåêðàòåíî, îòâåòíèêúò ìîæå äà èñêà îò èùåöà äà ìó çàïëàòè ïðè÷èíåíèòå âñëåäñòâèå íà îáåçïå÷åíèåòî âðåäè.
 (2) Â ñëó÷àèòå ïî àë. 1, çà äà áúäå îñâîáîäåíà ïðåäñòàâåíàòà ãàðàíöèÿ, çàèíòåðåñîâàíèÿò ïîäàâà ìîëáà ñ ïðåïèñ çà îòâåòíàòà ñòðàíà. Â åäíîñåäìè÷åí ñðîê îò âðú÷âàíåòî íà ìîëáàòà îòâåòíèêúò ìîæå äà ïîäàäå âúçðàæåíèå ïðîòèâ îñâîáîæäàâàíå íà ãàðàíöèÿòà è â åäíîìåñå÷åí ñðîê äà ïðåäÿâè èñê çà ïðè÷èíåíèòå ìó âðåäè. Àêî â òåçè ñðîêîâå îòâåòíèêúò íå ïîäàäå âúçðàæåíèå è íå ïðåäÿâè òàêúâ èñê, ãàðàíöèÿòà ñå îñâîáîæäàâà.
 ×ÀÑÒ ÏÅÒÀ
ÈÇÏÚËÍÈÒÅËÍÎ ÏÐÎÈÇÂÎÄÑÒÂÎ

ÄßË ÏÚÐÂÈ
ÎÁÙÈ ÏÎËÎÆÅÍÈß

Ãëàâà òðèäåñåò è øåñòà
ÈÇÄÀÂÀÍÅ ÍÀ ÈÇÏÚËÍÈÒÅËÅÍ ËÈÑÒ

Èçïúëíèòåëíè îñíîâàíèÿ
×ë. 404. Ïîäëåæàò íà ïðèíóäèòåëíî èçïúëíåíèå:
 1. (äîï. – ÄÂ, áð. 8 îò 2017 ã.) âëåçëèòå â ñèëà ðåøåíèÿ è îïðåäåëåíèÿ íà ñúäèëèùàòà, îñúäèòåëíèòå ðåøåíèÿ íà âúççèâíèòå ñúäèëèùà, çàïîâåäèòå çà èçïúëíåíèå, ñúäåáíî-ñïîãîäèòåëíèòå ïðîòîêîëè, ðåøåíèÿòà è çàïîâåäèòå çà èçïúëíåíèå, êîèòî ïîäëåæàò èëè ïî êîèòî å äîïóñíàòî ïðåäâàðèòåëíî èëè íåçàáàâíî èçïúëíåíèå, êàêòî è ðåøåíèÿòà è îïðåäåëåíèÿòà íà àðáèòðàæíèòå ñúäèëèùà è ñêëþ÷åíèòå ïðåä òÿõ ñïîãîäáè ïî àðáèòðàæíè äåëà;
 2. ðåøåíèÿòà, àêòîâåòå è ñúäåáíî-ñïîãîäèòåëíèòå ïðîòîêîëè íà ÷óæäåñòðàííèòå ñúäèëèùà, êîèòî ïîäëåæàò íà èçïúëíåíèå íà òåðèòîðèÿòà íà Ðåïóáëèêà Áúëãàðèÿ áåç íàðî÷íî ïðîèçâîäñòâî;
 3. ðåøåíèÿòà, àêòîâåòå è ñúäåáíî-ñïîãîäèòåëíèòå ïðîòîêîëè íà ÷óæäåñòðàííèòå ñúäèëèùà, êàêòî è ðåøåíèÿòà íà ÷óæäåñòðàííèòå àðáèòðàæíè ñúäèëèùà è ñêëþ÷åíèòå ïðåä òÿõ ñïîãîäáè ïî àðáèòðàæíè äåëà, ïî êîèòî å äîïóñíàòî èçïúëíåíèå íà òåðèòîðèÿòà íà Ðåïóáëèêà Áúëãàðèÿ.
 Ïðîèçâîäñòâî ïî èçäàâàíå íà èçïúëíèòåëåí ëèñò
×ë. 405. (1) Èçïúëíèòåëåí ëèñò ñå èçäàâà ïî ïèñìåíà ìîëáà âúç îñíîâà íà íÿêîé îò ïîñî÷åíèòå â ÷ë. 404 àêòîâå. Ïðåïèñ îò ìîëáàòà íå ñå âðú÷âà íà äëúæíèêà.
 (2) Ìîëáàòà âúç îñíîâà íà àêòîâåòå ïî ÷ë. 404, ò. 1 ñå ïîäàâà äî ïúðâîèíñòàíöèîííèÿ ñúä, êîéòî å ðàçãëåæäàë äåëîòî, èëè äî ñúäà, êîéòî å èçäàë çàïîâåäòà çà èçïúëíåíèå, à êîãàòî àêòúò ïîäëåæè íà íåçàáàâíî èçïúëíåíèå - äî ñúäà, êîéòî å ïîñòàíîâèë ðåøåíèåòî èëè çàïîâåäòà çà èçïúëíåíèå.
 (3) (Èçì. – ÄÂ, áð. 8 îò 2017 ã.) Ìîëáàòà âúç îñíîâà íà ðåøåíèÿòà íà ìåñòíèòå àðáèòðàæíè ñúäèëèùà è ñêëþ÷åíèòå ïðåä òÿõ ñïîãîäáè ïî àðáèòðàæíè äåëà ñå ïîäàâà â îêðúæíèÿ ñúä, â ðàéîíà íà êîéòî å ïîñòîÿííèÿò àäðåñ èëè ñåäàëèùåòî íà äëúæíèêà.
 (4) Ñúäúò ïî äîïóñêàíåòî íà èçïúëíåíèåòî èçäàâà èçïúëíèòåëåí ëèñò âúç îñíîâà íà àêòîâåòå ïî ÷ë. 404, ò. 2 è 3. Èçïúëíèòåëíèÿò ëèñò, èçäàäåí âúç îñíîâà íà àêòîâåòå ïî ÷ë. 404, ò. 3, íå ñå ïðåäàâà íà êðåäèòîðà, äîêàòî ðåøåíèåòî ïî äîïóñêàíåòî íà èçïúëíåíèåòî íå âëåçå â ñèëà.
 (5) (Íîâà – ÄÂ, áð. 8 îò 2017 ã.) Ñúäúò îòêàçâà èçäàâàíå íà èçïúëíèòåëåí ëèñò âúç îñíîâà íà íèùîæíè ïî ñìèñúëà íà ÷ë. 47, àë. 2 îò Çàêîíà çà ìåæäóíàðîäíèÿ òúðãîâñêè àðáèòðàæ ðåøåíèÿ.
 (6) (Ïðåäèøíà àë. 5 – ÄÂ, áð. 8 îò 2017 ã.) Çà ïðèñúäåíè ñóìè â ïîëçà íà äúðæàâàòà ñúäúò èçäàâà ñëóæåáíî èçïúëíèòåëåí ëèñò.
 (7) (Ïðåäèøíà àë. 6 – ÄÂ, áð. 8 îò 2017 ã.) Ìîëáàòà âúç îñíîâà íà àêòîâåòå ïî ÷ë. 404, ò. 1 ñå ðàçãëåæäà â 7-äíåâåí ñðîê â çàêðèòî çàñåäàíèå îò ñúäèÿ â ñúîòâåòíèÿ ñúä.
 Ðàçïîðåæäàíå çà èçäàâàíå íà èçïúëíèòåëåí ëèñò
×ë. 406. (1) Èçïúëíèòåëíèÿò ëèñò ñå èçäàâà, ñëåä êàòî ñúäúò ïðîâåðè äàëè àêòúò å ðåäîâåí îò âúíøíà ñòðàíà è óäîñòîâåðÿâà ïîäëåæàùîòî íà èçïúëíåíèå âçåìàíå ñðåùó äëúæíèêà.
 (2) Â ñëó÷àèòå ïî ÷ë. 404, ò. 2 è 3 ñúäúò ïðîâåðÿâà è äàëè âçåìàíåòî ìîæå äà áúäå èçïúëíåíî ñúñ ñïîñîáèòå íà áúëãàðñêèÿ çàêîí. Êîãàòî òîâà å íåâúçìîæíî, òîé ïîñòàíîâÿâà çàìåñòâàùî èçïúëíåíèå, êîåòî ìîæå äà óäîâëåòâîðè êðåäèòîðà.
 (3) Çà èçäàâàíåòî íà èçïúëíèòåëíèÿ ëèñò ñúäèÿòà ïðàâè íàäëåæíà áåëåæêà âúðõó àêòà.
 (4) Â ïðîèçâîäñòâîòî ïî èçäàâàíå íà èçïúëíèòåëåí ëèñò ñå ïðèëàãàò ñúîòâåòíî ÷ë. 247, 250 è 251.
 Îáæàëâàíå íà ðàçïîðåæäàíåòî çà èçäàâàíå íà èçïúëíèòåëåí ëèñò
×ë. 407. (1) Ðàçïîðåæäàíåòî, ñ êîåòî ñå óâàæàâà èëè îòõâúðëÿ èçöÿëî èëè îò÷àñòè ìîëáàòà çà èçäàâàíå íà èçïúëíèòåëåí ëèñò, ìîæå äà ñå îáæàëâà ñ ÷àñòíà æàëáà â äâóñåäìè÷åí ñðîê, êîéòî çà ìîëèòåëÿ òå÷å îò âðú÷âàíåòî íà ðàçïîðåæäàíåòî, à çà îòâåòíèêà - îò âðú÷âàíåòî íà ïîêàíàòà çà äîáðîâîëíî èçïúëíåíèå.
 (2) Îáæàëâàíåòî íà ðàçïîðåæäàíåòî, ñ êîåòî ìîëáàòà ñå óâàæàâà, íå ñïèðà èçïúëíåíèåòî.
 (3) Êîãàòî èçïúëíèòåëíèÿò ëèñò å èçäàäåí ïðè óñëîâèÿòà íà ÷ë. 406, àë. 2, ðàçïîðåæäàíåòî ñå îáæàëâà ïî îáùèÿ ðåä.
 Ïúðâîîáðàçåí èçïúëíèòåëåí ëèñò
×ë. 408. (1) Èçïúëíèòåëíèÿò ëèñò ñå èçäàâà â åäèí åêçåìïëÿð, ïîäïèñàí îò ñúäèÿ îò ñúîòâåòíèÿ ñúä.
 (2) Êîãàòî òðÿáâà äà ñå ïðåäàäàò íÿêîëêî îòäåëíè èìîòà èëè êîãàòî ðåøåíèåòî å ïîñòàíîâåíî â ïîëçà èëè ñðåùó íÿêîëêî ëèöà, ìîæå äà ñå èçäàäàò îòäåëíè èçïúëíèòåëíè ëèñòîâå, êàòî ñå îçíà÷è êîÿ ÷àñò îò ðåøåíèåòî ïîäëåæè íà èçïúëíåíèå ïî âñåêè ëèñò.
 Äóáëèêàò îò èçïúëíèòåëåí ëèñò
×ë. 409. (1) Àêî ïúðâîîáðàçíèÿò èçïúëíèòåëåí ëèñò áúäå èçãóáåí èëè óíèùîæåí, ñúäúò, êîéòî ãî å èçäàë, ïî ïèñìåíà ìîëáà íà ìîëèòåëÿ èçäàâà äóáëèêàò îò íåãî âúç îñíîâà íà àêòà, ïî êîéòî å èçäàäåí ïúðâîîáðàçúò.
 (2) Ìîëáàòà ñå ðàçãëåæäà â îòêðèòî çàñåäàíèå, ñëåä êàòî ñå âðú÷è ïðåïèñ îò íåÿ íà äëúæíèêà.
 (3) Äëúæíèêúò ìîæå äà ïðîòèâîïîñòàâè îñâåí ëèïñàòà íà óñëîâèÿòà ïî àë. 1 è âúçðàæåíèÿ çà ïîãàñÿâàíå íà äúëãà âúç îñíîâà íà îáñòîÿòåëñòâà, íàñòúïèëè ñëåä óñòàíîâÿâàíå íà ñúùåñòâóâàíåòî ìó.
 (4) Ïîñòàíîâåíîòî ðåøåíèå ïîäëåæè íà îáæàëâàíå ïî îáùèÿ ðåä. Ñëåä êàòî òî âëåçå â ñèëà, äëúæíèêúò íå ìîæå äà îñïîðâà ñúùåñòâóâàíåòî íà äúëãà íà îñíîâàíèÿ, êîèòî å ìîãúë äà ïðåäÿâè â ïðîèçâîäñòâîòî ïî èçäàâàíå íà äóáëèêàòà.
 (5) Àêî ñàìèÿò àêò å áèë èçãóáåí èëè óíèùîæåí è íÿìà âúçìîæíîñò äà áúäå âúçñòàíîâåíî íåãîâîòî ñúäúðæàíèå ÷ðåç îôèöèàëíè äîêóìåíòè, ìîëèòåëÿò ìîæå äà ïðåäÿâè èñê çà îñúæäàíå íà äëúæíèêà.
 Ãëàâà òðèäåñåò è ñåäìà
ÇÀÏÎÂÅÄÍÎ ÏÐÎÈÇÂÎÄÑÒÂÎ

Çàÿâëåíèå çà èçäàâàíå íà çàïîâåä çà èçïúëíåíèå
×ë. 410. (1) Çàÿâèòåëÿò ìîæå äà ïîèñêà èçäàâàíå íà çàïîâåä çà èçïúëíåíèå:
 1. çà âçåìàíèÿ çà ïàðè÷íè ñóìè èëè çà çàìåñòèìè âåùè, êîãàòî èñêúò å ïîäñúäåí íà ðàéîííèÿ ñúä;
 2. çà ïðåäàâàíåòî íà äâèæèìà âåù, êîÿòî äëúæíèêúò å ïîëó÷èë ñúñ çàäúëæåíèå äà ÿ âúðíå èëè å îáðåìåíåíà ñúñ çàëîã èëè å ïðåõâúðëåíà îò äëúæíèêà ñúñ çàäúëæåíèå äà ïðåäàäå âëàäåíèåòî, êîãàòî èñêúò å ïîäñúäåí íà ðàéîííèÿ ñúä.
 (2) (Äîï. – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Çàÿâëåíèåòî ñúäúðæà èñêàíå çà èçäàâàíå íà èçïúëíèòåëåí ëèñò è òðÿáâà äà îòãîâàðÿ íà èçèñêâàíèÿòà íà ÷ë. 127, àë. 1 è 3 è ÷ë. 128, ò. 1 è 2. Â çàÿâëåíèåòî ñå ïîñî÷âà è áàíêîâà ñìåòêà èëè äðóã íà÷èí çà ïëàùàíå.
 (3) (Íîâà – ÄÂ, áð. 100 îò 2019 ã. ) Êîãàòî âçåìàíåòî ïðîèçòè÷à îò äîãîâîð, ñêëþ÷åí ñ ïîòðåáèòåë, êúì çàÿâëåíèåòî ñå ïðèëàãàò äîãîâîðúò, àêî å â ïèñìåíà ôîðìà, çàåäíî ñ âñè÷êè íåãîâè ïðèëîæåíèÿ è èçìåíåíèÿ, êàêòî è ïðèëîæèìèòå îáùè óñëîâèÿ, àêî èìà òàêèâà.
 Èçäàâàíå íà çàïîâåä çà èçïúëíåíèå
×ë. 411. (1) (Èçì. - ÄÂ, áð. 42 îò 2009 ã., áð. 50 îò 2015 ã., äîï., áð. 86 îò 2017 ã., áð. 100 îò 2019 ã. ) Çàÿâëåíèåòî ñå ïîäàâà äî ðàéîííèÿ ñúä ïî ïîñòîÿííèÿ àäðåñ èëè ïî ñåäàëèùåòî íà äëúæíèêà, êîéòî â òðèäíåâåí ñðîê èçâúðøâà ñëóæåáíà ïðîâåðêà íà ìåñòíàòà ïîäñúäíîñò. Çàÿâëåíèå ñðåùó ïîòðåáèòåë ñå ïîäàâà äî ñúäà, â ÷èéòî ðàéîí ñå íàìèðà íàñòîÿùèÿò ìó àäðåñ, à ïðè ëèïñà íà íàñòîÿù àäðåñ – ïî ïîñòîÿííèÿ. Àêî ñúäúò ïðåöåíè, ÷å äåëîòî íå ìó å ïîäñúäíî, òîé ãî èçïðàùà íåçàáàâíî íà íàäëåæíèÿ ñúä.
 (2) (Èçì. – ÄÂ, áð. 50 îò 2015 ã.) Ñúäúò ðàçãëåæäà çàÿâëåíèåòî â ðàçïîðåäèòåëíî çàñåäàíèå è èçäàâà çàïîâåä çà èçïúëíåíèå â ñðîêà ïî àë. 1, îñâåí êîãàòî:
 1. (äîï. – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) èñêàíåòî íå îòãîâàðÿ íà èçèñêâàíèÿòà íà ÷ë. 410 è çàÿâèòåëÿò íå îòñòðàíè äîïóñíàòèòå íåðåäîâíîñòè â òðèäíåâåí ñðîê îò ñúîáùåíèåòî;
 2. èñêàíåòî å â ïðîòèâîðå÷èå ñúñ çàêîíà èëè ñ äîáðèòå íðàâè;
 3. (íîâà – ÄÂ, áð. 100 îò 2019 ã. ) èñêàíåòî ñå îñíîâàâà íà íåðàâíîïðàâíà êëàóçà â äîãîâîð, ñêëþ÷åí ñ ïîòðåáèòåë èëè å íàëèöå îáîñíîâàíà âåðîÿòíîñò çà òîâà;
 4. (ïðåäèøíà ò. 3 – ÄÂ, áð. 100 îò 2019 ã. ) äëúæíèêúò íÿìà ïîñòîÿíåí àäðåñ èëè ñåäàëèùå íà òåðèòîðèÿòà íà Ðåïóáëèêà Áúëãàðèÿ;
 5. (ïðåäèøíà ò. 4 – ÄÂ, áð. 100 îò 2019 ã. ) äëúæíèêúò íÿìà îáè÷àéíî ìåñòîïðåáèâàâàíå èëè ìÿñòî íà äåéíîñò íà òåðèòîðèÿòà íà Ðåïóáëèêà Áúëãàðèÿ.
 (3) Ïðè óâàæàâàíå íà çàÿâëåíèåòî ñúäúò èçäàâà çàïîâåä çà èçïúëíåíèå, ïðåïèñ îò êîÿòî ñå âðú÷âà íà äëúæíèêà.
 Ñúäúðæàíèå íà çàïîâåäòà çà èçïúëíåíèå
×ë. 412. Çàïîâåäòà çà èçïúëíåíèå ñúäúðæà:
 1. îçíà÷åíèåòî "çàïîâåä çà èçïúëíåíèå";
 2. äàòà è ìÿñòî íà ïîñòàíîâÿâàíå;
 3. ïîñî÷âàíå íà ñúäà è èìåòî íà ñúäèÿòà, ïîñòàíîâèë çàïîâåäòà;
 4. òðèòå èìåíà è àäðåñèòå íà ñòðàíèòå;
 5. äåëîòî, ïî êîåòî ñå èçäàâà çàïîâåäòà;
 6. çàäúëæåíèåòî, êîåòî äëúæíèêúò òðÿáâà äà èçïúëíè, è ðàçíîñêèòå, êîèòî òðÿáâà äà ïëàòè;
 7. (íîâà – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) áàíêîâàòà ñìåòêà, ïî êîÿòî äà ñå ïðåâåäàò ïðèñúäåíèòå ñóìè, èëè äðóã íà÷èí çà ïëàùàíå;
 8. (ïðåäèøíà ò. 7 – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã., èçì., áð. 100 îò 2019 ã. ) ïîêàíà äî äëúæíèêà äà èçïúëíè â åäíîìåñå÷åí ñðîê îò âðú÷âàíåòî íà çàïîâåäòà;
 9. (èçì. - ÄÂ, áð. 42 îò 2009 ã., ïðåäèøíà ò. 8, èçì., áð. 86 îò 2017 ã., äîï., áð. 100 îò 2019 ã. ) óêàçàíèå, ÷å äëúæíèêúò ìîæå äà ïîäàäå âúçðàæåíèå â ñðîêà ïî ò. 8 è â ñëó÷àé ÷å âúçðàæåíèåòî å íåîñíîâàòåëíî, òîé ìîæå äà ïîíåñå ðàçíîñêè â ïî-âèñîê ðàçìåð îò ïîñî÷åíèÿ â çàïîâåäòà;
 10. (ïðåäèøíà ò. 9 – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) óêàçàíèå, ÷å àêî äëúæíèêúò íå íàïðàâè âúçðàæåíèÿ ïðåä èçäàëèÿ çàïîâåäòà ñúä èëè íå èçïúëíè, çàïîâåäòà çà èçïúëíåíèå âëèçà â ñèëà è ùå ñå ïðèñòúïè êúì ïðèíóäèòåëíî èçïúëíåíèå;
 11. (ïðåäèøíà ò. 10 – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) ïðåäåëèòå íà îáæàëâàíå, ïðåä êîé ñúä è â êàêúâ ñðîê ìîæå äà ñå îáæàëâà;
 12. (ïðåäèøíà ò. 11 – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) ïîäïèñ íà ñúäèÿòà.
 Îáæàëâàíå
×ë. 413. (1) Çàïîâåäòà çà èçïúëíåíèå íå ïîäëåæè íà îáæàëâàíå îò ñòðàíèòå, îñâåí â ÷àñòòà çà ðàçíîñêèòå.
 (2) (Äîï. - ÄÂ, áð. 100 îò 2010 ã., â ñèëà îò 21.12.2010 ã.) Ðàçïîðåæäàíåòî, ñ êîåòî ñå îòõâúðëÿ èçöÿëî èëè îò÷àñòè çàÿâëåíèåòî, ìîæå äà ñå îáæàëâà îò çàÿâèòåëÿ ñ ÷àñòíà æàëáà, îò êîÿòî íå ñå ïðåäñòàâÿ ïðåïèñ çà âðú÷âàíå.
 Âúçðàæåíèå
×ë. 414. (1) (Äîï. – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Äëúæíèêúò ìîæå äà âúçðàçè ïèñìåíî ñðåùó çàïîâåäòà çà èçïúëíåíèå èëè ñðåùó ÷àñò îò íåÿ. Îáîñíîâàâàíå íà âúçðàæåíèåòî íå ñå èçèñêâà, îñâåí â ñëó÷àèòå ïî ÷ë. 414à.
 (2) (Èçì. – ÄÂ, áð. 100 îò 2019 ã. ) Âúçðàæåíèåòî ñå ïðàâè â åäíîìåñå÷åí ñðîê îò âðú÷âàíåòî íà çàïîâåäòà, êîéòî íå ìîæå äà áúäå ïðîäúëæàâàí.
 Âúçðàæåíèå ïðè èçïúëíåíèå â ñðîêà çà äîáðîâîëíî èçïúëíåíèå
×ë. 414à. (Íîâ – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) (1) Äëúæíèê, êîéòî å èçïúëíèë çàäúëæåíèåòî ñè ïî çàïîâåäòà çà èçïúëíåíèå â ñðîêà ïî ÷ë. 412, ò. 8, ìîæå äà âúçðàçè ïèñìåíî ñðåùó çàïîâåäòà çà èçïúëíåíèå ñ òâúðäåíèå, ÷å å èçïúëíèë èçöÿëî èëè ÷àñòè÷íî çàäúëæåíèåòî ñè. Êúì âúçðàæåíèåòî ñå ïðèëàãàò äîêàçàòåëñòâà çà èçïúëíåíèåòî íà çàäúëæåíèåòî ñ ïðåïèñ çà çàÿâèòåëÿ. 
(2) Àêî ñ ïîâåäåíèåòî ñè äëúæíèêúò íå å äàë ïîâîä çà ïðåäÿâÿâàíå íà âçåìàíåòî, òîé ìîæå äà âúçðàçè, ÷å íå äúëæè ðàçíîñêè çà ïðîèçâîäñòâîòî.
 (3) Âúçðàæåíèåòî çàåäíî ñ ïðèëîæåíèÿòà ñå èçïðàùà íà çàÿâèòåëÿ ñ óêàçàíèÿ, ÷å ìîæå äà ïîäàäå ñòàíîâèùå â òðèäíåâåí ñðîê, êàòî ñå ïîñî÷âàò è ïîñëåäèöèòå îò íåïîäàâàíåòî íà ñòàíîâèùå.
 (4) Àêî çàÿâèòåëÿò íå ïîäàäå ñòàíîâèùå â óêàçàíèÿ ñðîê, ñúäúò îáåçñèëâà èçöÿëî èëè ÷àñòè÷íî çàïîâåäòà çà èçïúëíåíèå, âêëþ÷èòåëíî â ÷àñòòà çà ðàçíîñêèòå. Àêî ñòàíîâèùåòî å ïîäàäåíî â ñðîê, ñúäúò ñå ïðîèçíàñÿ ïî âúçðàæåíèåòî è ïîñòúïèëîòî ñòàíîâèùå. 
(5) Ïðîïóñêúò íà çàÿâèòåëÿ äà ïîäàäå ñòàíîâèùå è îáåçñèëâàíåòî íà çàïîâåäòà íå å ïðå÷êà çàÿâèòåëÿò äà ïðåäÿâè èñê çà öÿëîòî âçåìàíå ïî ðåäà íà ÷ë. 422. 
(6) Àêî âúç îñíîâà íà çàïîâåäòà çà èçïúëíåíèå å èçäàäåí èçïúëíèòåëåí ëèñò ñúãëàñíî ÷ë. 418, ñúäúò ãî îáåçñèëâà â ÷àñòòà, â êîÿòî å îáåçñèëåíà çàïîâåäòà çà èçïúëíåíèå.
Äåéñòâèå íà âúçðàæåíèåòî
×ë. 415. (Èçì. - ÄÂ, áð. 42 îò 2009 ã., áð. 86 îò 2017 ã.) (1) Ñúäúò óêàçâà íà çàÿâèòåëÿ, ÷å ìîæå äà ïðåäÿâè èñê çà âçåìàíåòî ñè â ñëåäíèòå ñëó÷àè:
 1. êîãàòî âúçðàæåíèåòî å ïîäàäåíî â ñðîê;
 2. (äîï. – ÄÂ, áð. 100 îò 2019 ã. ) êîãàòî çàïîâåäòà çà èçïúëíåíèå å âðú÷åíà íà äëúæíèêà ïðè óñëîâèÿòà íà ÷ë. 47, àë. 5 è âðú÷èòåëÿò å ñúáðàë äàííè, ÷å äëúæíèêúò íå æèâåå íà àäðåñà, ñëåä ñïðàâêà îò óïðàâèòåëÿ íà åòàæíàòà ñîáñòâåíîñò, îò êìåòà íà ñúîòâåòíîòî íàñåëåíî ìÿñòî èëè ïî äðóã íà÷èí è å óäîñòîâåðèë òîâà ñ ïîñî÷âàíå íà èçòî÷íèêà íà òåçè äàííè â ñúîáùåíèåòî;
 3. êîãàòî ñúäúò å îòêàçàë äà èçäàäå çàïîâåä çà èçïúëíåíèå. 
(2) Êîãàòî äàâà óêàçàíèÿ çà ïðåäÿâÿâàíå íà èñê â ñëó÷àèòå ïî àë. 1, ò. 2, ñúäúò ïîñòàíîâÿâà ñïèðàíå íà èçïúëíåíèåòî, àêî å èçäàäåí èçïúëíèòåëåí ëèñò ïî ÷ë. 418. 
(3) Èñêúò ïî àë. 1, ò. 1 è 2 å óñòàíîâèòåëåí, à ïî ò. 3 – îñúäèòåëåí.
 (4) Èñêúò ñå ïðåäÿâÿâà â åäíîìåñå÷åí ñðîê îò ñúîáùåíèåòî, êàòî çàÿâèòåëÿò äîâíàñÿ äúëæèìàòà äúðæàâíà òàêñà.
 (5) Êîãàòî çàÿâèòåëÿò íå ïðåäñòàâè äîêàçàòåëñòâà, ÷å å ïðåäÿâèë èñêà â ïîñî÷åíèÿ ñðîê, ñúäúò îáåçñèëâà çàïîâåäòà çà èçïúëíåíèå ÷àñòè÷íî èëè èçöÿëî, êàêòî è èçïúëíèòåëíèÿ ëèñò, èçäàäåí ïî ÷ë. 418.
 Âëèçàíå â ñèëà íà çàïîâåäòà çà èçïúëíåíèå
×ë. 416. (Äîï. - ÄÂ, áð. 42 îò 2009 ã.) Êîãàòî âúçðàæåíèå íå å ïîäàäåíî â ñðîê èëè å îòòåãëåíî, èëè ñëåä âëèçàíå â ñèëà íà ñúäåáíîòî ðåøåíèå çà óñòàíîâÿâàíå íà âçåìàíåòî, çàïîâåäòà çà èçïúëíåíèå âëèçà â ñèëà. Âúç îñíîâà íà íåÿ ñúäúò èçäàâà èçïúëíèòåëåí ëèñò è îòáåëÿçâà òîâà âúðõó çàïîâåäòà.
 Çàïîâåä çà èçïúëíåíèå âúç îñíîâà íà äîêóìåíò
×ë. 417. Çàÿâèòåëÿò ìîæå äà ïîèñêà èçäàâàíå íà çàïîâåä çà èçïúëíåíèå è êîãàòî âçåìàíåòî, íåçàâèñèìî îò íåãîâàòà öåíà, ñå îñíîâàâà íà:
 1. àêò íà àäìèíèñòðàòèâåí îðãàí, ïî êîéòî äîïóñêàíåòî íà èçïúëíåíèåòî å âúçëîæåíî íà ãðàæäàíñêèòå ñúäèëèùà;
 2. (èçì. – ÄÂ, áð. 100 îò 2019 ã. ) äîêóìåíò èëè èçâëå÷åíèå îò ñ÷åòîâîäíè êíèãè, ñ êîèòî ñå óñòàíîâÿâàò âçåìàíèÿ íà äúðæàâíèòå ó÷ðåæäåíèÿ, è îáùèíèòå, èëè èçâëå÷åíèå îò ñ÷åòîâîäíèòå êíèãè íà áàíêà, êúì êîåòî å ïðåäñòàâåí äîêóìåíòúò, îò êîéòî ïðîèçòè÷à âçåìàíåòî íà áàíêàòà, çàåäíî ñ âñè÷êè íåãîâè ïðèëîæåíèÿ, âêëþ÷èòåëíî ïðèëîæèìèòå îáùè óñëîâèÿ;
 3. íîòàðèàëåí àêò, ñïîãîäáà èëè äðóã äîãîâîð, ñ íîòàðèàëíà çàâåðêà íà ïîäïèñèòå îòíîñíî ñúäúðæàùèòå ñå â òÿõ çàäúëæåíèÿ çà çàïëàùàíå íà ïàðè÷íè ñóìè èëè äðóãè çàìåñòèìè âåùè, êàêòî è çàäúëæåíèÿ çà ïðåäàâàíå íà îïðåäåëåíè âåùè;
 4. èçâëå÷åíèå îò ðåãèñòúðà íà îñîáåíèòå çàëîçè çà âïèñàíî îáåçïå÷åíèå è çà çàïî÷âàíå íà èçïúëíåíèåòî - îòíîñíî ïðåäàâàíåòî íà çàëîæåíè âåùè;
 5. èçâëå÷åíèå îò ðåãèñòúðà íà îñîáåíèòå çàëîçè çà âïèñàí äîãîâîð çà ïðîäàæáà ñúñ çàïàçâàíå íà ñîáñòâåíîñòòà äî èçïëàùàíå íà öåíàòà èëè äîãîâîð çà ëèçèíã - îòíîñíî âðúùàíåòî íà ïðîäàäåíè èëè îòäàäåíè íà ëèçèíã âåùè;
 6. äîãîâîð çà çàëîã èëè èïîòå÷åí àêò ïî ÷ë. 160 è ÷ë. 173, àë. 3 îò Çàêîíà çà çàäúëæåíèÿòà è äîãîâîðèòå;
 7. âëÿçúë â ñèëà àêò çà óñòàíîâÿâàíå íà ÷àñòíî äúðæàâíî èëè îáùèíñêî âçåìàíå, êîãàòî èçïúëíåíèåòî ìó ñòàâà ïî ðåäà íà òîçè êîäåêñ;
 8. (íîâà – ÄÂ, áð. 102 îò 2017 ã., â ñèëà îò 22.12.2017 ã.) âëåçëè â ñèëà çàäúëæèòåëíè ïðåäïèñàíèÿ íà îðãàíè íà Èçïúëíèòåëíà àãåíöèÿ "Ãëàâíà èíñïåêöèÿ ïî òðóäà" äî ðàáîòîäàòåë çà èçïëàùàíå íà çàáàâåíè ïîâå÷å îò äâà ìåñåöà ïàðè÷íè çàäúëæåíèÿ ïî òðóäîâè ïðàâîîòíîøåíèÿ;
 9. (ïðåäèøíà ò. 8 – ÄÂ, áð. 102 îò 2017 ã., â ñèëà îò 22.12.2017 ã.) àêò çà íà÷åò;
 10. (ïðåäèøíà ò. 9 – ÄÂ, áð. 102 îò 2017 ã., â ñèëà îò 22.12.2017 ã., äîï., áð. 100 îò 2019 ã. ) çàïèñ íà çàïîâåä, ìåíèòåëíèöà èëè ïðèðàâíåíà íà òÿõ äðóãà öåííà êíèãà íà çàïîâåä, êàêòî è îáëèãàöèÿ èëè êóïîíè ïî íåÿ; êîãàòî öåííàòà êíèãà îáåçïå÷àâà âçåìàíå, ïðîèçòè÷àùî îò äîãîâîð, ñêëþ÷åí ñ ïîòðåáèòåë, êúì çàÿâëåíèåòî ñå ïðèëàãà äîãîâîðúò, àêî å â ïèñìåíà ôîðìà, çàåäíî ñ âñè÷êè íåãîâè ïðèëîæåíèÿ, âêëþ÷èòåëíî ïðèëîæèìèòå îáùè óñëîâèÿ.
 Íåçàáàâíî èçïúëíåíèå
×ë. 418. (1) Êîãàòî ñúñ çàÿâëåíèåòî å ïðåäñòàâåí äîêóìåíò ïî ÷ë. 417, íà êîéòî ñå îñíîâàâà âçåìàíåòî, êðåäèòîðúò ìîæå äà ïîèñêà îò ñúäà äà ïîñòàíîâè íåçàáàâíî èçïúëíåíèå è äà èçäàäå èçïúëíèòåëåí ëèñò.
 (2) Èçïúëíèòåëíèÿò ëèñò ñå èçäàâà, ñëåä êàòî ñúäúò ïðîâåðè äàëè äîêóìåíòúò å ðåäîâåí îò âúíøíà ñòðàíà è óäîñòîâåðÿâà ïîäëåæàùî íà èçïúëíåíèå âçåìàíå ñðåùó äëúæíèêà. Çà èçäàâàíåòî íà èçïúëíèòåëíèÿ ëèñò ñúäúò ïðàâè íàäëåæíà áåëåæêà âúðõó ïðåäñòàâåíèÿ äîêóìåíò è âúðõó çàïîâåäòà çà èçïúëíåíèå.
 (3) Êîãàòî ñïîðåä ïðåäñòàâåíèÿ äîêóìåíò èçèñêóåìîñòòà íà âçåìàíåòî å â çàâèñèìîñò îò èçïúëíåíèåòî íà íàñðåùíî çàäúëæåíèå èëè îò íàñòúïâàíåòî íà äðóãî îáñòîÿòåëñòâî, èçïúëíåíèåòî íà çàäúëæåíèåòî èëè íàñòúïâàíåòî íà îáñòîÿòåëñòâîòî òðÿáâà äà áúäàò óäîñòîâåðåíè ñ îôèöèàëåí èëè ñ èçõîäÿù îò äëúæíèêà äîêóìåíò.
 (4) (Èçì. è äîï. - ÄÂ, áð. 100 îò 2010 ã., â ñèëà îò 21.12.2010 ã.) Ðàçïîðåæäàíåòî, ñ êîåòî ñå îòõâúðëÿ èçöÿëî èëè îò÷àñòè ìîëáàòà çà èçäàâàíå íà èçïúëíèòåëåí ëèñò, ìîæå äà ñå îáæàëâà îò ìîëèòåëÿ â åäíîñåäìè÷åí ñðîê îò ñúîáùàâàíåòî ìó ñ ÷àñòíà æàëáà, îò êîÿòî íå ñå ïðåäñòàâÿ ïðåïèñ çà âðú÷âàíå.
 (5) (Äîï. – ÄÂ, áð. 50 îò 2015 ã., èçì. è äîï., áð. 86 îò 2017 ã.) Çàïîâåäòà çà èçïúëíåíèå ñ îòáåëÿçâàíåòî çà èçäàäåí èçïúëíèòåëåí ëèñò è êîïèå îò äîêóìåíòà, âúç îñíîâà íà êîéòî å èçäàäåíà çàïîâåäòà çà èçïúëíåíèå, ñå âðú÷âà îò ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë. Ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë íåçàáàâíî èçïðàùà äî ñúäà êîïèå îò ñúîáùåíèåòî çàåäíî ñ âðú÷åíèòå äîêóìåíòè ñ îòáåëÿçâàíå íà âðú÷âàíåòî íà âñåêè åäèí îò òÿõ.
 Îáæàëâàíå íà ðàçïîðåæäàíåòî çà íåçàáàâíî èçïúëíåíèå
×ë. 419. (Èçì. – ÄÂ, áð. 100 îò 2019 ã. ) (1) Ðàçïîðåæäàíåòî, ñ êîåòî ñå óâàæàâà ìîëáàòà çà íåçàáàâíî èçïúëíåíèå, ìîæå äà ñå îáæàëâà ñ ÷àñòíà æàëáà â åäíîìåñå÷åí ñðîê îò âðú÷âàíåòî íà çàïîâåäòà çà èçïúëíåíèå. ×àñòíàòà æàëáà ñå ïîäàâà çàåäíî ñ âúçðàæåíèåòî ñðåùó çàïîâåäòà.
 (2) Îáæàëâàíåòî íà ðàçïîðåæäàíåòî çà íåçàáàâíî èçïúëíåíèå íå ñïèðà èçïúëíåíèåòî.
 (3) Ñúäúò îòìåíÿ ðàçïîðåæäàíåòî, êîãàòî íå ñà íàëèöå ïðåäïîñòàâêèòå íà ÷ë. 418, àë. 2, èçðå÷åíèå ïúðâî è àë. 3, êàêòî è êîãàòî âçåìàíåòî ñå îñíîâàâà íà íåðàâíîïðàâíà êëàóçà â äîãîâîð, ñêëþ÷åí ñ ïîòðåáèòåë.
 Ñïèðàíå íà èçïúëíåíèåòî
×ë. 420. (1) (Èçì. – ÄÂ, áð. 102 îò 2017 ã., â ñèëà îò 22.12.2017 ã., äîï., áð. 100 îò 2019 ã. ) Âúçðàæåíèåòî ñðåùó çàïîâåäòà çà èçïúëíåíèå íå ñïèðà ïðèíóäèòåëíîòî èçïúëíåíèå â ñëó÷àèòå ïî ÷ë. 417, ò. 1 - 9, îñâåí êîãàòî äëúæíèêúò ïðåäñòàâè íàäëåæíî îáåçïå÷åíèå çà êðåäèòîðà ïî ðåäà íà ÷ë. 180 è 181 îò Çàêîíà çà çàäúëæåíèÿòà è äîãîâîðèòå. Êîãàòî äëúæíèêúò å ïîòðåáèòåë, îáåçïå÷åíèåòî å â ðàçìåð äî åäíà òðåòà îò âçåìàíåòî.
 (2) (Èçì. è äîï. – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã., èçì., áð. 100 îò 2019 ã. ) Ñúäúò, ïîñòàíîâèë íåçàáàâíîòî èçïúëíåíèå, ìîæå äà ãî ñïðå è áåç äà å íåîáõîäèìî îáåçïå÷åíèåòî ïî àë. 1, êîãàòî å íàïðàâåíî èñêàíå çà ñïèðàíå, ïîäêðåïåíî ñ ïèñìåíè äîêàçàòåëñòâà, ÷å:
 1. âçåìàíåòî íå ñå äúëæè;
 2. âçåìàíåòî ñå îñíîâàâà íà íåðàâíîïðàâíà êëàóçà â äîãîâîð, ñêëþ÷åí ñ ïîòðåáèòåë;
 3. íåïðàâèëíî å èç÷èñëåí ðàçìåðúò íà âçåìàíåòî ïî äîãîâîð, ñêëþ÷åí ñ ïîòðåáèòåë.
 (3) Îïðåäåëåíèåòî ïî èñêàíåòî çà ñïèðàíå ìîæå äà ñå îáæàëâà ñ ÷àñòíà æàëáà.
 (4) (Íîâà – ÄÂ, áð. 100 îò 2019 ã. ) Îïðåäåëåíèåòî çà ñïèðàíå ïîäëåæè íà íåçàáàâíî èçïúëíåíèå, íåçàâèñèìî îò îáæàëâàíåòî ìó.
 (5) (Íîâà – ÄÂ, áð. 100 îò 2019 ã. ) Êîãàòî å îáðàçóâàíî èñêîâî ïðîèçâîäñòâî, êîìïåòåíòåí äà ñå ïðîèçíåñå ïî èñêàíåòî çà ñïèðàíå íà èçïúëíåíèåòî å ñúäúò, ïðåä êîéòî å ïðåäÿâåí èñêúò ïî ÷ë. 422, àë. 1.
 ×àñòè÷íî ñïèðàíå íà èçïúëíåíèåòî
×ë. 421. (1) Ïðè íÿêîëêî çàäúëæåíè ëèöà îáåçïå÷åíèåòî ïî ÷ë. 420, àë. 1 ñëóæè ñàìî çà ëèöåòî èëè çà ëèöàòà, çà êîèòî å ïðåäñòàâåíî.
 (2) (Èçì. – ÄÂ, áð. 100 îò 2019 ã. ) Êîãàòî âúçðàæåíèåòî ñå îòíàñÿ ñàìî çà ÷àñò îò âçåìàíåòî, ñúäúò ñïèðà ïðåäâàðèòåëíîòî èçïúëíåíèå ñàìî çà ñúîòâåòíàòà ÷àñò îò âçåìàíåòî.
Èñê çà ñúùåñòâóâàíå íà âçåìàíåòî
×ë. 422. (1) (Èçì. – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Èñêúò çà ñúùåñòâóâàíå íà âçåìàíåòî ñå ñìÿòà ïðåäÿâåí îò ìîìåíòà íà ïîäàâàíåòî íà çàÿâëåíèåòî çà èçäàâàíå íà çàïîâåä çà èçïúëíåíèå, êîãàòî å ñïàçåí ñðîêúò ïî ÷ë. 415, àë. 4.
 (2) Ïðåäÿâÿâàíåòî íà èñê ïî àë. 1 íå ñïèðà äîïóñíàòîòî íåçàáàâíî èçïúëíåíèå, îñâåí â ñëó÷àèòå ïî ÷ë. 420.
 (3) Àêî èñêúò áúäå îòõâúðëåí ñ âëÿçëî â ñèëà ðåøåíèå, èçïúëíåíèåòî ñå ïðåêðàòÿâà è ñå ïðèëàãà ÷ë. 245, àë. 3, èçðå÷åíèå âòîðî.
 (4) (Íîâà – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Îáðàòåí èçïúëíèòåëåí ëèñò íå ñå èçäàâà, àêî èñêúò å îòõâúðëåí ïîðàäè íåèçèñêóåìîñò íà âçåìàíåòî.
 Âúçðàæåíèå ïðåä âúççèâíèÿ ñúä (Çàãë. èçì. - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.)
×ë. 423. (1) (Èçì. è äîï. - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Â åäíîìåñå÷åí ñðîê îò óçíàâàíåòî íà çàïîâåäòà çà èçïúëíåíèå äëúæíèêúò, êîéòî å áèë ëèøåí îò âúçìîæíîñò äà îñïîðè âçåìàíåòî, ìîæå äà ïîäàäå âúçðàæåíèå äî âúççèâíèÿ ñúä, êîãàòî:
 1. çàïîâåäòà çà èçïúëíåíèå íå ìó å áèëà âðú÷åíà íàäëåæíî;
 2. çàïîâåäòà çà èçïúëíåíèå íå ìó å áèëà âðú÷åíà ëè÷íî è â äåíÿ íà âðú÷âàíåòî òîé íå å èìàë îáè÷àéíî ìåñòîïðåáèâàâàíå íà òåðèòîðèÿòà íà Ðåïóáëèêà Áúëãàðèÿ;
 3. äëúæíèêúò íå å ìîãúë äà óçíàå ñâîåâðåìåííî çà âðú÷âàíåòî ïîðàäè îñîáåíè íåïðåäâèäåíè îáñòîÿòåëñòâà;
 4. äëúæíèêúò íå å ìîãúë äà ïîäàäå âúçðàæåíèåòî ñè ïîðàäè îñîáåíè íåïðåäâèäåíè îáñòîÿòåëñòâà, êîèòî íå å ìîãúë äà ïðåîäîëåå.
 Åäíîâðåìåííî ñ âúçðàæåíèåòî äëúæíèêúò ìîæå äà óïðàæíè è ïðàâàòà ñè ïî ÷ë. 413, àë. 1 è ÷ë. 419, àë. 1.
 (2) (Èçì. - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Ïîäàâàíåòî íà âúçðàæåíèå ïðåä âúççèâíèÿ ñúä íå ñïèðà èçïúëíåíèåòî íà çàïîâåäòà. Ïî èñêàíå íà äëúæíèêà ñúäúò ìîæå äà ñïðå èçïúëíåíèåòî ïðè óñëîâèÿòà íà ÷ë. 282, àë. 2. 
(3) (Íîâà - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Ñúäúò ïðèåìà âúçðàæåíèåòî, êîãàòî óñòàíîâè, ÷å ñà íàëèöå ïðåäïîñòàâêèòå ïî àë. 1. Àêî âúçðàæåíèåòî áúäå ïðèåòî, èçïúëíåíèåòî íà èçäàäåíàòà çàïîâåä ïî ÷ë. 410 ñå ñïèðà. Êîãàòî âúçðàæåíèåòî å ïðèåòî, ñúäúò ðàçãëåæäà è ïîäàäåíèòå ñ âúçðàæåíèåòî ÷àñòíè æàëáè ïî ÷ë. 413, àë. 1 è ÷ë. 419, àë. 1. Êîãàòî âúçðàæåíèåòî å ïðèåòî, çàùîòî íå ñà áèëè íàëèöå ïðåäïîñòàâêèòå íà ÷ë. 411, àë. 2, ò. 3 è 4, ñúäúò ñëóæåáíî îáåçñèëâà çàïîâåäòà çà èçïúëíåíèå è èçäàäåíèÿ âúç îñíîâà íà íåÿ èçïúëíèòåëåí ëèñò.
 (4) (Íîâà - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Ðàçãëåæäàíåòî íà äåëîòî îò ïúðâîèíñòàíöèîííèÿ ñúä ïðîäúëæàâà ñ óêàçàíèÿ ïî ÷ë. 415, àë. 1. Â òîâà ïðîèçâîäñòâî ñúäúò ðàçãëåæäà è ïîäàäåíîòî ñ âúçðàæåíèåòî èñêàíå ïî ÷ë. 420, àë. 2 .
 Èñê çà îñïîðâàíå íà âçåìàíåòî
×ë. 424. (1) (Èçì. - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Äëúæíèêúò ìîæå äà îñïîðè âçåìàíåòî ïî èñêîâ ðåä, êîãàòî ñå íàìåðÿò íîâîîòêðèòè îáñòîÿòåëñòâà èëè íîâè ïèñìåíè äîêàçàòåëñòâà îò ñúùåñòâåíî çíà÷åíèå çà äåëîòî, êîèòî íå ñà ìîãëè äà ìó áúäàò èçâåñòíè äî èçòè÷àíåòî íà ñðîêà çà ïîäàâàíå íà âúçðàæåíèåòî èëè ñ êîèòî íå å ìîãúë äà ñå ñíàáäè â ñúùèÿ ñðîê.
 (2) Èñêúò ìîæå äà áúäå ïðåäÿâåí â òðèìåñå÷åí ñðîê îò äåíÿ, â êîéòî íà äëúæíèêà å ñòàíàëî èçâåñòíî íîâîòî îáñòîÿòåëñòâî, èëè îò äåíÿ, â êîéòî äëúæíèêúò å ìîãúë äà ñå ñíàáäè ñ íîâîòî ïèñìåíî äîêàçàòåëñòâî, íî íå ïî-êúñíî îò åäíà ãîäèíà îò ïîãàñÿâàíå íà âçåìàíåòî.
 Îáðàçöè
×ë. 425. (1) Ìèíèñòúðúò íà ïðàâîñúäèåòî èçäàâà íàðåäáà, ñ êîÿòî óòâúðæäàâà îáðàçöè íà çàïîâåä çà èçïúëíåíèå, çàÿâëåíèå çà èçäàâàíå íà çàïîâåä çà èçïúëíåíèå è äðóãèòå êíèæà âúâ âðúçêà ñúñ çàïîâåäíîòî ïðîèçâîäñòâî.
 (2) Êîãàòî çàÿâèòåëÿò íå å èçïîëçâàë îáðàçåö èëè å èçïîëçâàë íåïðàâèëåí îáðàçåö, ñúäúò â ïèñìåíîòî ñè óêàçàíèå çà îòñòðàíÿâàíå íà íåðåäîâíîñòòà ïðèëàãà ñúîòâåòíèÿ îáðàçåö.
 Ãëàâà òðèäåñåò è îñìà
ÇÀÏÎ×ÂÀÍÅ, ÑÏÈÐÀÍÅ È ÏÐÅÊÐÀÒßÂÀÍÅ ÍÀ ÈÇÏÚËÍÅÍÈÅÒÎ

Çàïî÷âàíå íà èçïúëíåíèåòî
×ë. 426. (1) Ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë ïðèñòúïâà êúì èçïúëíåíèå ïî ìîëáà íà çàèíòåðåñîâàíàòà ñòðàíà íà îñíîâàíèå ïðåäñòàâåí èçïúëíèòåëåí ëèñò èëè äðóã àêò, ïîäëåæàù íà èçïúëíåíèå.
 (2) (Äîï. – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Â ìîëáàòà ñè âçèñêàòåëÿò ïîñî÷âà íà÷èíà íà èçïúëíåíèåòî. Òîé ìîæå äà ïîñî÷è åäíîâðåìåííî íÿêîëêî íà÷èíà, ñàìî àêî òîâà å íóæíî çà óäîâëåòâîðÿâàíå íà âçåìàíåòî ìó. Â òå÷åíèå íà ïðîèçâîäñòâîòî òîé ìîæå äà ïîñî÷âà è äðóãè íà÷èíè íà èçïúëíåíèå.
 (3) Ðåäîâíîñòòà íà ìîëáàòà ïî àë. 1 ñå ïðîâåðÿâà ïî ÷ë. 129.
 (4) Âçèñêàòåëÿò ìîæå äà ïîèñêà îò ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë äà ïðîó÷è èìóùåñòâåíîòî ñúñòîÿíèå íà äëúæíèêà, äà ïðàâè ñïðàâêè è äà èçèñêâà ïðåïèñè îò äîêóìåíòè.
 Ìåñòíà êîìïåòåíòíîñò
×ë. 427. (Èçì. – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) (1) Ìîëáàòà çà èçïúëíåíèå ñå ïîäàâà äî ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë, â ÷èéòî ðàéîí ñå íàìèðàò:
 1. íåäâèæèìèòå èìîòè, âúðõó êîèòî å íàñî÷åíî èçïúëíåíèåòî;
 2. äâèæèìèòå âåùè, êîãàòî ñëåäâà äà ñå èçâúðøè òÿõíîòî ïðåäàâàíå îò äëúæíèêà; 
3. ïîñòîÿííèÿò èëè íàñòîÿùèÿò àäðåñ íà âçèñêàòåëÿ èëè äëúæíèêà – ïî èçáîð íà âçèñêàòåëÿ, ïî âçåìàíå çà èçäðúæêà, âúçíàãðàæäåíèå è îáåçùåòåíèå çà ðàáîòà èëè îáåçùåòåíèå çà âðåäè îò íåïîçâîëåíî óâðåæäàíå;
 4. ìåñòîèçïúëíåíèåòî íà çàäúëæåíèÿòà çà äåéñòâèå èëè áåçäåéñòâèå, êîãàòî ñå èñêà èçïúëíåíèå íà òàêèâà çàäúëæåíèÿ;
 5. ïîñòîÿííèÿò èëè íàñòîÿùèÿò àäðåñ èëè ñåäàëèùåòî íà äëúæíèêà;
 6. èìóùåñòâîòî íà äëúæíèêà, âúðõó êîåòî å íàñî÷åíî èçïúëíåíèåòî, êîãàòî òîé íÿìà ïîñòîÿíåí àäðåñ èëè ñåäàëèùå íà òåðèòîðèÿòà íà Ðåïóáëèêà Áúëãàðèÿ.
 (2) Ñëåä îáðàçóâàíå íà èçïúëíèòåëíîòî äåëî ïî ïðàâèëàòà íà àë. 1 âçèñêàòåëÿò ìîæå äà ïîèñêà îò ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë íàëàãàíå íà çàïîð èëè âúçáðàíà âúðõó âåùè íà äëúæíèêà, íàìèðàùè ñå â ðàéîíà íà äðóã ñúäåáåí èçïúëíèòåë. Ñëåä íàëàãàíå íà çàïîðà èëè âúçáðàíàòà ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë ïðåïðàùà èçïúëíèòåëíîòî äåëî íà íàäëåæíèÿ ñúäåáåí èçïúëíèòåë, êîéòî äà èçâúðøè îïèñ è ïðîäàí íà âåùèòå, íàìèðàùè ñå â íåãîâèÿ ðàéîí.
 (3) Â ñëó÷àèòå ïî àë. 2, êîãàòî èçïúëíåíèåòî å íàñî÷åíî êúì ïàðè÷íè âçåìàíèÿ íà äëúæíèêà îò òðåòî çàäúëæåíî ëèöå ñ ïîñòîÿíåí àäðåñ èëè ñåäàëèùå â äðóã ñúäåáåí ðàéîí, èçïúëíèòåëíîòî äåëî íå ñå ïðåïðàùà.
 (4) Íàñòúïèëèòå ñëåä ïîäàâàíåòî íà ìîëáàòà çà èçïúëíåíèå ïðîìåíè â îáñòîÿòåëñòâàòà ïî àë. 1, ò. 5, îáóñëàâÿùè ìåñòíàòà êîìïåòåíòíîñò, íå ñà îñíîâàíèå çà ïðåïðàùàíå íà äåëîòî.
 (5) Ïî èñêàíå íà âçèñêàòåëÿ èçïúëíèòåëíîòî ïðîèçâîäñòâî ìîæå äà áúäå ïðîäúëæåíî îò äðóã ñúäåáåí èçïúëíèòåë â ñúùèÿ ðàéîí íà äåéñòâèå. Â òîçè ñëó÷àé èçâúðøåíèòå äåéñòâèÿ çàïàçâàò ñèëàòà ñè. Àêî ïîèñêàíî èçïúëíèòåëíî äåéñòâèå íå å èçâúðøåíî, âíåñåíèòå àâàíñîâî òàêñè ñå èçïëàùàò íà ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë, íà êîãîòî å ïðåïðàòåíî äåëîòî. Çà èçïðàòåíîòî èçïúëíèòåëíî äåëî ñå óâåäîìÿâàò äëúæíèêúò è òðåòîòî çàäúëæåíî ëèöå. Ðàçíîñêèòå, ñâúðçàíè ñ ïðåïðàùàíåòî íà äåëîòî, îñòàâàò â òåæåñò íà âçèñêàòåëÿ.
 Ïîêàíà çà äîáðîâîëíî èçïúëíåíèå
×ë. 428. (1) (Äîï. – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë å äëúæåí äà ïîêàíè äëúæíèêà äà èçïúëíè äîáðîâîëíî çàäúëæåíèåòî ñè â äâóñåäìè÷åí ñðîê. Êîãàòî ïðèñòúïâà êúì èçïúëíåíèå âúç îñíîâà íà çàïîâåä çà èçïúëíåíèå, ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë êàíè äëúæíèêà ñ âðú÷âàíåòî é, à êîãàòî çàïîâåäòà å áèëà âðú÷åíà íà äëúæíèêà, íîâ ñðîê çà äîáðîâîëíîòî é èçïúëíåíèå íå ñå äàâà. Â òîçè ñëó÷àé âìåñòî ïîêàíà çà äîáðîâîëíî èçïúëíåíèå ñå èçïðàùà ñúîáùåíèå çà îáðàçóâàíîòî èçïúëíèòåëíî äåëî, êàêòî è êîïèå îò èçïúëíèòåëíèÿ ëèñò.
 (2) Ïîêàíàòà ñúäúðæà èìåòî è àäðåñà íà âçèñêàòåëÿ è ïðåäóïðåæäåíèå êúì äëúæíèêà, ÷å àêî â äàäåíèÿ ìó ñðîê íå èçïúëíè çàäúëæåíèåòî ñè, ùå ñå ïðèñòúïè êúì ïðèíóäèòåëíî èçïúëíåíèå. Â ïîêàíàòà ñå ñúîáùàâàò íàëîæåíèòå çàïîðè è âúçáðàíè. Êúì ïîêàíàòà çà äîáðîâîëíî èçïúëíåíèå ñå ïðèëàãà êîïèå îò ïîäëåæàùèÿ íà èçïúëíåíèå àêò.
 (3) Ïðè ñìúðò íà äëúæíèêà, ñëåä êàòî å ïîëó÷èë ïîêàíàòà çà äîáðîâîëíî èçïúëíåíèå, íî ïðåäè äà ñà èçâúðøåíè äðóãè èçïúëíèòåëíè äåéñòâèÿ, ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë, ïðåäè äà ïðîäúëæè äåéñòâèÿòà ñè, èçïðàùà íà íàñëåäíèöèòå íîâà ïîêàíà çà äîáðîâîëíî èçïúëíåíèå.
 (4) Êîãàòî ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë ïðåìèíàâà îò åäèí íà÷èí íà èçïúëíåíèå êúì äðóã, èçïðàùà íà äëúæíèêà ñúîáùåíèÿ çà íàëîæåíèÿ çàïîð è âúçáðàíà.
 Ñóáåêòèâíè ïðåäåëè íà èçïúëíèòåëíèÿ ëèñò
×ë. 429. (1) Íàñëåäíèöèòå è ÷àñòíèòå ïðàâîïðèåìíèöè íà âçèñêàòåëÿ, êàêòî è ïîðú÷èòåëÿò è ñîëèäàðíèÿò ñúäëúæíèê, êîèòî ñà ïëàòèëè äúëãà, ìîãàò äà èñêàò èçïúëíåíèå âúç îñíîâà íà èçäàäåíèÿ â ïîëçà íà âçèñêàòåëÿ èçïúëíèòåëåí ëèñò. Ïðèåìñòâîòî, ñúîòâåòíî ïëàùàíåòî îò ïîðú÷èòåëÿ èëè ñúäëúæíèêà, ñå óñòàíîâÿâà ñ ïèñìåíè äîêàçàòåëñòâà.
 (2) Èçäàäåíèÿò èçïúëíèòåëåí ëèñò ñðåùó íàñëåäîäàòåëÿ ìîæå äà áúäå èçïúëíÿâàí è âúðõó èìóùåñòâîòî íà íåãîâèòå íàñëåäíèöè, îñâåí àêî òå óñòàíîâÿò, ÷å ñà ñå îòêàçàëè îò íàñëåäñòâîòî èëè ÷å ñà ãî ïðèåëè ïî îïèñ. Êîãàòî íàñëåäíèêúò íå å ïðèåë íàñëåäñòâîòî, ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë îïðåäåëÿ ñðîêà ïî ÷ë. 51 îò Çàêîíà çà íàñëåäñòâîòî, êàòî ñúîáùàâà èçÿâëåíèåòî íà íàñëåäíèêà íà ñúîòâåòíèÿ ðàéîíåí ñúäèÿ, çà äà áúäå íàäëåæíî âïèñàíî.
 (3) Èçïúëíèòåëíèÿò ëèñò ñðåùó äëúæíèêà èìà ñèëà è ñðåùó òðåòîòî ëèöå, äàëî ñâîÿ âåù â çàëîã èëè èïîòåêà çà îáåçïå÷åíèå íà äúëãà, êîãàòî âçèñêàòåëÿò íàñî÷âà èçïúëíåíèåòî âúðõó òàçè âåù.
 Îñîáåí ïðåäñòàâèòåë íà äëúæíèêà
×ë. 430. (Èçì. – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë íàçíà÷àâà îñîáåí ïðåäñòàâèòåë íà äëúæíèêà â ñëó÷àèòå ïî ÷ë. 47, àë. 6, êàêòî è êîãàòî ïðè ïðèñòúïâàíåòî êúì èçïúëíåíèå êîíñòàòèðà, ÷å ïîñëåäíèÿò íÿìà ðåãèñòðèðàí ïîñòîÿíåí èëè íàñòîÿù àäðåñ. Îñîáåíèÿò ïðåäñòàâèòåë ñå ïîñî÷âà îò ñúîòâåòíàòà àäâîêàòñêà êîëåãèÿ.
 Ïðàâîìîùèÿ íà ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë
×ë. 431. (1) Ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë, àêî òîâà å íåîáõîäèìî çà èçïúëíåíèåòî, ìîæå äà íàðåäè äà ñå îòâîðÿò ñãðàäè íà äëúæíèêà è äà ïðåòúðñâà íåãîâèòå âåùè, æèëèùå è äðóãè ïîìåùåíèÿ.
 (2) (Èçì. - ÄÂ, áð. 42 îò 2009 ã., áð. 100 îò 2010 ã., â ñèëà 1.01.2011 ã.) Äúðæàâíèòå ó÷ðåæäåíèÿ, îáùèíèòå, îðãàíèçàöèèòå è ãðàæäàíèòå ñà äëúæíè äà îêàçâàò ñúäåéñòâèå íà ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë. Ïðè ïîèñêâàíå ïîëèöåéñêèòå îðãàíè ñà äëúæíè äà îêàæàò ñúäåéñòâèå íà ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë ïðè âúçïðåïÿòñòâàíå íà èçïúëíåíèåòî íà íåãîâèòå ôóíêöèè.
 (3) (Èçì. - ÄÂ, áð. 12 îò 2009 ã., â ñèëà îò 1.01.2010 ã. - èçì., áð. 32 îò 2009 ã., áð. 86 îò 2017 ã., áð. 83 îò 2019 ã., â ñèëà îò 22.10.2019 ã.) Ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë èìà ïðàâî íà äîñòúï äî èíôîðìàöèÿ â ñúäåáíèòå è àäìèíèñòðàòèâíèòå ñëóæáè, â ò. ÷. îðãàíèòå íà Íàöèîíàëíàòà àãåíöèÿ çà ïðèõîäèòå, ïîäåëåíèÿòà íà Íàöèîíàëíèÿ îñèãóðèòåëåí èíñòèòóò, íà öåíòðàëíèÿ ðåãèñòúð íà öåííè êíèæà, âîäåí îò Öåíòðàëíèÿ äåïîçèòàð, íà öåíòðàëíèòå äåïîçèòàðè íà öåííè êíèæà, íà ëèöàòà, âîäåùè ðåãèñòúð íà äúðæàâíè öåííè êíèæà, íà êîíòðîëíèòå îðãàíè ïî Çàêîíà çà äâèæåíèåòî ïî ïúòèùàòà è íà äðóãè ëèöà, êîèòî âîäÿò ðåãèñòðè çà èìóùåñòâî èëè ðàçïîëàãàò ñ äàííè çà íåãîâîòî èìóùåñòâî. Òîé ìîæå äà ïðàâè ñïðàâêè è äà ïîëó÷àâà ñâåäåíèÿ âúâ âðúçêà ñ èçïúëíåíèåòî, êàêòî è äà èñêà êîïèÿ è èçâëå÷åíèÿ îò äîêóìåíòè.
 (4) (Íîâà - ÄÂ, áð. 100 îò 2010 ã., â ñèëà îò 1.01.2011 ã., èçì., áð. 49 îò 2012 ã.) Çà èíôîðìàöèÿòà ïî àë. 3, íåîáõîäèìà çà ñúîòâåòíîòî èçïúëíèòåëíî ïðîèçâîäñòâî, êàêòî è çà âïèñâàíå íà îáåçïå÷èòåëíè ìåðêè ïî íåãî ñå äúëæè ñúîòâåòíàòà äúðæàâíà èëè ìåñòíà òàêñà, îñâåí â ñëó÷àèòå ïî ÷ë. 83, àë. 1 è ÷ë. 84. Òàêñàòà ñå çàïëàùà îò âçèñêàòåëÿ è å çà ñìåòêà íà äëúæíèêà.
 (5) (Èçì. - ÄÂ, áð. 42 îò 2009 ã., ïðåäèøíà àë. 4, áð. 100 îò 2010 ã., â ñèëà îò 1.01.2011 ã.) Â ñëó÷àèòå, êîãàòî ëè÷íîòî ïðèñúñòâèå íà äëúæíèêà å íåîáõîäèìî è òîé íå ñå ÿâÿâà, âúïðåêè ÷å å ïîëó÷èë ïðèçîâêà çà òîâà, ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë ìîæå äà íàðåäè íà ïîëèöåéñêèòå îðãàíè íåãîâîòî äîâåæäàíå.
 (6) (Ïðåäèøíà àë. 5 - ÄÂ, áð. 100 îò 2010 ã., â ñèëà îò 1.01.2011 ã.) Ïðè íåîáõîäèìîñò ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë ìîæå äà ïîèñêà îò îðãàíèòå íà Ìèíèñòåðñòâîòî íà âúòðåøíèòå ðàáîòè ñïèðàíå îò äâèæåíèå íà ìîòîðíî ïðåâîçíî ñðåäñòâî, âúðõó êîåòî å íàñî÷åíî èçïúëíåíèå çà ñðîê äî òðè ìåñåöà.
 Ñïèðàíå íà èçïúëíåíèåòî
×ë. 432. (1) (Ïðåäèøåí òåêñò íà ÷ë. 432 – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Èçïúëíèòåëíîòî ïðîèçâîäñòâî ñå ñïèðà:
 1. îò ñúäà â ñëó÷àèòå ïî ÷ë. 245, àë. 1 è 2, ÷ë. 309, àë. 1, ÷ë. 397, àë. 1, ò. 3, ÷ë. 438 è 524;
 2. ïî èñêàíå íà âçèñêàòåëÿ;
 3. â ñëó÷àèòå ïî ÷ë. 229, àë. 1, ò. 2 è 3, ñ èçêëþ÷åíèå íà ïðîäàíòà íà íåäâèæèì èìîò, çà êîÿòî å áèëî âå÷å íàïðàâåíî îáÿâëåíèå;
 4. â ñëó÷àèòå ïî ÷ë. 282, àë. 2, êàêòî è êîãàòî îáæàëâàíîòî âúççèâíî ðåøåíèå áúäå îòìåíåíî îò Âúðõîâíèÿ êàñàöèîíåí ñúä;
 5. (íîâà - ÄÂ, áð. 42 îò 2009 ã., èçì., áð. 100 îò 2010 ã., â ñèëà îò 21.12.2010 ã., áð. 42 îò 2018 ã.) â ñëó÷àèòå ïî ÷ë. 624á; 
6. (íîâà - ÄÂ, áð. 100 îò 2010 ã., â ñèëà îò 18.06.2011 ã.) â ñëó÷àèòå ïî ÷ë. 627á, àë. 2; 
7. (ïðåäèøíà ò. 5 - ÄÂ, áð. 42 îò 2009 ã., ïðåäèøíà ò. 6, áð. 100 îò 2010 ã., â ñèëà îò 21.12.2010 ã.) â äðóãè ñëó÷àè, ïðåäâèäåíè â çàêîí.
 (2) (Íîâà – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Çà âðåìåòî íà ñïèðàíå íà èçïúëíèòåëíîòî ïðîèçâîäñòâî íå ñå ïðàâÿò óäðúæêè âúðõó òðóäîâî âúçíàãðàæäåíèå, äðóãî âúçíàãðàæäåíèå çà òðóä èëè îáåçùåòåíèå èëè âúðõó ïåíñèÿ. Òîâà ïðàâèëî íå ñå ïðèëàãà çà âçåìàíèÿ çà èçäðúæêà èëè âçåìàíèÿ, ïðîèçòè÷àùè îò íåïîçâîëåíî óâðåæäàíå.
 Ïðåêðàòÿâàíå è ïðèêëþ÷âàíå íà èçïúëíåíèåòî
 (Çàãë. äîï. – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.)
×ë. 433. (1) Èçïúëíèòåëíîòî ïðîèçâîäñòâî ñå ïðåêðàòÿâà ñ ïîñòàíîâëåíèå, êîãàòî:
 1. äëúæíèêúò ïðåäñòàâè ðàçïèñêà îò âçèñêàòåëÿ, íàäëåæíî çàâåðåíà, èëè êâèòàíöèÿ îò ïîùåíñêàòà ñòàíöèÿ, èëè ïèñìî îò áàíêà, îò êîèòî ñå âèæäà, ÷å ñóìàòà ïî èçïúëíèòåëíèÿ ëèñò å ïëàòåíà èëè âíåñåíà çà âçèñêàòåëÿ ïðåäè îáðàçóâàíå íà èçïúëíèòåëíîòî ïðîèçâîäñòâî; àêî äëúæíèêúò ïðåäñòàâè ðàçïèñêà ñ íåçàâåðåí ïîäïèñ íà âçèñêàòåëÿ, ïîñëåäíèÿò ïðè ñïîð å äëúæåí äà äåêëàðèðà ïèñìåíî, ÷å ðàçïèñêàòà íå å èçäàäåíà îò íåãî, â ïðîòèâåí ñëó÷àé òÿ ñå ïðèåìà çà èñòèíñêà;
 2. âçèñêàòåëÿò å ïîèñêàë òîâà ïèñìåíî;
 3. èçïúëíèòåëíèÿò ëèñò áúäå îáåçñèëåí;
 4. ñ âëÿçúë â ñèëà ñúäåáåí àêò áúäå îòìåíåí àêòúò, âúç îñíîâà íà êîéòî å èçäàäåí èçïúëíèòåëíèÿò ëèñò, èëè òîçè àêò ñå ïðèçíàå çà ïîäïðàâåí;
 5. ïîñî÷åíîòî îò âçèñêàòåëÿ èìóùåñòâî íå ìîæå äà áúäå ïðîäàäåíî è íå ìîæå äà áúäå íàìåðåíî äðóãî ñåêâåñòèðóåìî èìóùåñòâî;
 6. (äîï. - ÄÂ, áð. 49 îò 2012 ã.) íå ñà çàïëàòåíè äúëæèìèòå àâàíñîâî òàêñè è ðàçíîñêè ïî èçïúëíåíèåòî, îñâåí â ñëó÷àèòå íà ÷ë. 83; 
7. áúäå ïðåäñòàâåíî âëÿçëî â ñèëà ðåøåíèå, ñ êîåòî å óâàæåí èñêúò ïî ÷ë. 439 èëè 440 ;
 8. âçèñêàòåëÿò íå ïîèñêà èçâúðøâàíåòî íà èçïúëíèòåëíè äåéñòâèÿ â ïðîäúëæåíèå íà äâå ãîäèíè, ñ èçêëþ÷åíèå íà äåëàòà çà èçäðúæêà.
 (2) (Íîâà – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Èçïúëíèòåëíîòî ïðîèçâîäñòâî ñå ïðèêëþ÷âà ñ èçïúëíåíèå íà çàäúëæåíèåòî è ñúáèðàíå íà ðàçíîñêèòå ïî èçïúëíåíèåòî.
 (3) (Ïðåäèøíà àë. 2, äîï. – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Âúâ âñè÷êè ñëó÷àè ïî àë. 1 è àë. 2 ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë âäèãà ñëóæåáíî íàëîæåíèòå âúçáðàíè è çàïîðè íåçàáàâíî, ñëåä êàòî ïîñòàíîâëåíèåòî çà ïðåêðàòÿâàíå èëè ðàçïîðåæäàíåòî çà ïðèêëþ÷âàíå âëåçå â ñèëà.
 (4) (Íîâà – ÄÂ, áð. 100 îò 2019 ã. ) Âäèãàíåòî íà çàïîðèòå è çàëè÷àâàíåòî íà âúçáðàíèòå ïî îòíîøåíèå íà èìóùåñòâàòà, ïðîäàäåíè â õîäà íà èçïúëíèòåëíîòî ïðîèçâîäñòâî, èìà äåéñòâèå çàíàïðåä.
 (5) (Ïðåäèøíà àë. 3, äîï. – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã., ïðåäèøíà àë. 4, áð. 100 îò 2019 ã. ) Ïðåêðàòÿâàíåòî è ïðèêëþ÷âàíåòî íà ïðîèçâîäñòâîòî íå çàñÿãà ïðàâàòà, êîèòî òðåòè ëèöà ñà ïðèäîáèëè ïðåäè òîâà âúç îñíîâà íà èçïúëíèòåëíèòå äåéñòâèÿ, êàêòî è ðåäîâíîñòòà íà èçâúðøåíîòî îò òðåòîòî çàäúëæåíî ëèöå ïëàùàíå íà ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë.
 Óäîñòîâåðÿâàíå íà èçïúëíèòåëíèòå äåéñòâèÿ
×ë. 434. (1) (Íîâà – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Ïî îáðàçóâàíåòî, äâèæåíèåòî è ïðèêëþ÷âàíåòî íà èçïúëíèòåëíîòî ïðîèçâîäñòâî ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë ñå ïðîèçíàñÿ ñ ðàçïîðåæäàíå, îñâåí êîãàòî çàêîíúò ïðåäâèæäà äà ñå ïðîèçíàñÿ ñ ïîñòàíîâëåíèå.
 (2) (Ïðåäèøåí òåêñò íà ÷ë. 434 – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Çà âñÿêî ïðåäïðèåòî è èçâúðøåíî îò íåãî äåéñòâèå ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë ñúñòàâÿ ïðîòîêîë, â êîéòî ïîñî÷âà äåíÿ è ìÿñòîòî íà èçâúðøâàíåòî ìó, íàïðàâåíèòå îò ñòðàíèòå èñêàíèÿ è çàÿâëåíèÿ, ñúáðàíàòà ñóìà è íàïðàâåíèòå ðàçíîñêè ïî èçïúëíåíèåòî.
 Ãëàâà òðèäåñåò è äåâåòà
ÇÀÙÈÒÀ ÑÐÅÙÓ ÈÇÏÚËÍÅÍÈÅÒÎ

Ðàçäåë I
Îáæàëâàíå íà äåéñòâèÿòà íà ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë

Ïîäëåæàùè íà îáæàëâàíå äåéñòâèÿ
×ë. 435. (1) (Èçì. – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Âçèñêàòåëÿò ìîæå äà îáæàëâà:
 1. îòêàçà íà ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë äà èçâúðøè èñêàíîòî èçïúëíèòåëíî äåéñòâèå;
 2. îòêàçà íà ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë äà èçâúðøè íîâà îöåíêà ïî ðåäà íà ÷ë. 468, àë. 4 è ÷ë. 485;
 3. ñïèðàíåòî, ïðåêðàòÿâàíåòî è ïðèêëþ÷âàíåòî íà ïðèíóäèòåëíîòî èçïúëíåíèå.
 (2) (Äîï. - ÄÂ, áð. 100 îò 2010 ã., â ñèëà îò 21.12.2010 ã., èçì., áð. 86 îò 2017 ã.) Äëúæíèêúò ìîæå äà îáæàëâà:
 1. ïîñòàíîâëåíèåòî çà ãëîáà;
 2. íàñî÷âàíåòî íà èçïúëíåíèåòî âúðõó èìóùåñòâî, êîåòî ñìÿòà çà íåñåêâåñòèðóåìî;
 3. îòíåìàíåòî íà äâèæèìà âåù èëè îòñòðàíÿâàíåòî ìó îò èìîò, ïîðàäè òîâà, ÷å íå å óâåäîìåí íàäëåæíî çà èçïúëíåíèåòî;
 4. îòêàçà íà ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë äà èçâúðøè íîâà îöåíêà ïî ðåäà íà ÷ë. 468, àë. 4 è ÷ë. 485;
 5. îïðåäåëÿíåòî íà òðåòî ëèöå çà ïàçà÷, àêî íå ñà ñïàçåíè èçèñêâàíèÿòà íà ÷ë. 470, êàêòî è â ñëó÷àèòå ïî ÷ë. 486, àë. 2;
 6. îòêàçà íà ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë äà ñïðå, äà ïðåêðàòè èëè äà ïðèêëþ÷è ïðèíóäèòåëíîòî èçïúëíåíèå;
 7. ðàçíîñêèòå ïî èçïúëíåíèåòî.
 (3) Ïîñòàíîâëåíèåòî çà âúçëàãàíå ìîæå äà ñå îáæàëâà ñàìî îò ëèöå, âíåñëî çàäàòúê äî ïîñëåäíèÿ äåí íà ïðîäàíòà, è îò âçèñêàòåë, ó÷àñòâàë êàòî íàääàâà÷, áåç äà äúëæè çàäàòúê, êàêòî è îò äëúæíèêà, ïîðàäè òîâà, ÷å íàääàâàíåòî ïðè ïóáëè÷íàòà ïðîäàí íå å èçâúðøåíî íàäëåæíî èëè èìóùåñòâîòî íå å âúçëîæåíî ïî íàé-âèñîêàòà ïðåäëîæåíà öåíà.
 (4) Òðåòî ëèöå ìîæå äà îáæàëâà äåéñòâèÿòà íà ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë ñàìî êîãàòî èçïúëíåíèåòî å íàñî÷åíî âúðõó âåùè, êîèòî â äåíÿ íà çàïîðà, âúçáðàíàòà èëè ïðåäàâàíåòî, àêî ñå îòíàñÿ çà äâèæèìà âåù, ñå íàìèðàò âúâ âëàäåíèå íà òîâà ëèöå. Æàëáàòà íå ñå óâàæàâà, àêî ñå óñòàíîâè, ÷å âåùòà å áèëà ñîáñòâåíà íà äëúæíèêà ïðè íàëàãàíå íà çàïîðà èëè âúçáðàíàòà.
 (5) Âúâîä âúâ âëàäåíèå íà íåäâèæèì èìîò ìîæå äà ñå îáæàëâà ñàìî îò òðåòî ëèöå, êîåòî å áèëî âúâ âëàäåíèå íà èìîòà ïðåäè ïðåäÿâÿâàíå íà èñêà, ðåøåíèåòî ïî êîéòî ñå èçïúëíÿâà. Àêî ïðîïóñíå ñðîêà çà îáæàëâàíå, òðåòîòî ëèöå ìîæå äà ïðåäÿâè âëàäåë÷åñêè èñê.
 Ïîäàâàíå íà æàëáàòà
×ë. 436. (1) (Èçì. – ÄÂ, áð. 100 îò 2019 ã. ) Æàëáàòà ñå ïîäàâà ÷ðåç ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë äî îêðúæíèÿ ñúä ïî ìÿñòîòî íà èçïúëíåíèåòî â äâóñåäìè÷åí ñðîê îò èçâúðøâàíå íà äåéñòâèåòî, àêî ñòðàíàòà å ïðèñúñòâàëà ïðè èçâúðøâàíåòî ìó èëè àêî å áèëà ïðèçîâàíà, à â îñòàíàëèòå ñëó÷àè - îò äåíÿ íà ñúîáùåíèåòî. Çà òðåòèòå ëèöà ñðîêúò çàïî÷âà äà òå÷å îò óçíàâàíå íà äåéñòâèåòî.
 (2) (Èçì. – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Â òðèäíåâåí ñðîê, ñ÷èòàíî îò ïîëó÷àâàíå íà æàëáàòà, ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë èçïðàùà çà âðú÷âàíå ïðåïèñ íà äðóãàòà ñòðàíà, à êîãàòî æàëáàòà å ïîäàäåíà îò òðåòî ëèöå, ïðåïèñè îò íåÿ ñå âðú÷âàò íà äëúæíèêà è íà ñòðàíàòà, ïî ìîëáà íà êîÿòî å îáðàçóâàíî èçïúëíèòåëíîòî äåëî.
 (3) Ñòðàíàòà, êîÿòî å ïîëó÷èëà ïðåïèñ îò æàëáàòà, ìîæå â òðèäíåâåí ñðîê äà ïîäàäå ïèñìåíè âúçðàæåíèÿ. Ñëåä èçòè÷àíåòî íà òîçè ñðîê ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë èçïðàùà íà îêðúæíèÿ ñúä æàëáàòà çàåäíî ñ âúçðàæåíèÿòà, àêî èìà òàêèâà, è êîïèå îò èçïúëíèòåëíîòî äåëî, êàòî èçëàãà ìîòèâè ïî îáæàëâàíèòå äåéñòâèÿ.
 (4) Ïî îòíîøåíèå íà æàëáèòå ñå ïðèëàãàò ñúîòâåòíî ðàçïîðåäáèòå íà ÷ë. 260, 261 è 262.
 Ðàçãëåæäàíå íà æàëáèòå
×ë. 437. (1) Æàëáèòå, ïîäàäåíè îò ñòðàíèòå, ñå ðàçãëåæäàò â çàêðèòî çàñåäàíèå, îñâåí êîãàòî òðÿáâà äà ñå èçñëóøàò ñâèäåòåëè èëè âåùè ëèöà.
 (2) Ïîäàäåíèòå îò òðåòè ëèöà æàëáè ñå ðàçãëåæäàò â îòêðèòî çàñåäàíèå ñ ïðèçîâàâàíå íà æàëáîïîäàòåëÿ, äëúæíèêà è âçèñêàòåëÿ, ïî ìîëáà íà êîéòî å îáðàçóâàíî èçïúëíèòåëíîòî äåëî.
 (3) Ñúäúò ðàçãëåæäà æàëáàòà âúç îñíîâà íà äàííèòå â èçïúëíèòåëíîòî äåëî è ïðåäñòàâåíèòå îò ñòðàíèòå äîêàçàòåëñòâà.
 (4) Ñúäúò îáÿâÿâà ðåøåíèåòî ñ ìîòèâèòå ñè íàé-êúñíî â åäíîìåñå÷åí ñðîê îò ïîñòúïâàíå íà æàëáàòà â ñúäà. Ðåøåíèåòî íå ïîäëåæè íà îáæàëâàíå.
 Ñïèðàíå íà èçïúëíåíèåòî ïðè îáæàëâàíå
×ë. 438. Ïîäàâàíåòî íà æàëáàòà íå ñïèðà äåéñòâèÿòà ïî èçïúëíåíèåòî, íî ñúäúò ìîæå äà ïîñòàíîâè ñïèðàíåòî. Â òîçè ñëó÷àé ñúäúò íåçàáàâíî èçïðàùà íà ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë ïðåïèñ îò îïðåäåëåíèåòî çà ñïèðàíå.
 Ðàçäåë II
Çàùèòà ïî èñêîâ ðåä

Îñïîðâàíå íà âçåìàíåòî
×ë. 439. (1) Äëúæíèêúò ìîæå äà îñïîðâà ÷ðåç èñê èçïúëíåíèåòî.
 (2) Èñêúò íà äëúæíèêà ìîæå äà ñå îñíîâàâà ñàìî íà ôàêòè, íàñòúïèëè ñëåä ïðèêëþ÷âàíåòî íà ñúäåáíîòî äèðåíå â ïðîèçâîäñòâîòî, ïî êîåòî å èçäàäåíî èçïúëíèòåëíîòî îñíîâàíèå.
 Çàùèòà íà òðåòî ëèöå
×ë. 440. (1) Âñÿêî òðåòî ëèöå, ÷èåòî ïðàâî å çàñåãíàòî îò èçïúëíåíèåòî, ìîæå äà ïðåäÿâè èñê, çà äà óñòàíîâè, ÷å èìóùåñòâîòî, âúðõó êîåòî å íàñî÷åíî èçïúëíåíèåòî çà ïàðè÷íî âçåìàíå, íå ïðèíàäëåæè íà äëúæíèêà.
 (2) Èñêúò ñå ïðåäÿâÿâà ñðåùó âçèñêàòåëÿ è äëúæíèêà.
 (3) Âçèñêàòåëÿò îòãîâàðÿ ïðè óñëîâèÿòà íà ÷ë. 45 îò Çàêîíà çà çàäúëæåíèÿòà è äîãîâîðèòå çà âðåäèòå, ïðè÷èíåíè íà òðåòè ëèöà ÷ðåç íàñî÷âàíå íà èçïúëíåíèåòî âúðõó èìóùåñòâîòî, êîåòî èì ïðèíàäëåæè.
 Îòãîâîðíîñò íà ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë çà âðåäè
×ë. 441. (Èçì. - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã., áð. 100 îò 2010 ã., â ñèëà îò 21.12.2010 ã.) (1) (Ïðåäèøåí òåêñò íà ÷ë. 441 – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) ×àñòíèÿò ñúäåáåí èçïúëíèòåë îòãîâàðÿ ïðè óñëîâèÿòà íà ÷ë. 45 îò Çàêîíà çà çàäúëæåíèÿòà è äîãîâîðèòå çà âðåäèòå, ïðè÷èíåíè îò ïðîöåñóàëíî íåçàêîíîñúîáðàçíî ïðèíóäèòåëíî èçïúëíåíèå. Çà ñúùèòå âðåäè, ïðè÷èíåíè îò äúðæàâíèÿ ñúäåáåí èçïúëíèòåë, îòãîâîðíîñòòà å ïî ÷ë. 49 îò Çàêîíà çà çàäúëæåíèÿòà è äîãîâîðèòå.
 (2) (Íîâà – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Íàëèöå å íåçàêîíîñúîáðàçíî ïðèíóäèòåëíî èçïúëíåíèå è êîãàòî ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë å íàëîæèë îáåçïå÷åíèÿ, êîèòî ñà ÿâíî íåñúðàçìåðíè ñ ðàçìåðà íà çàäúëæåíèåòî ïî èçïúëíèòåëíîòî äåëî.
 ÄßË ÂÒÎÐÈ
ÈÇÏÚËÍÅÍÈÅ ÍÀ ÏÀÐÈ×ÍÈ ÂÇÅÌÀÍÈß

Ãëàâà ÷åòèðèäåñåòà
ÎÁÙÈ ÏÐÀÂÈËÀ

Îáåêò íà èçïúëíåíèåòî
×ë. 442. Âçèñêàòåëÿò ìîæå äà íàñî÷è èçïúëíåíèåòî âúðõó âñÿêà âåù èëè âçåìàíå íà äëúæíèêà.
 Ñúðàçìåðíîñò
×ë. 442à. (Íîâ – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) (1) Íàëîæåíèòå îò ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë îáåçïå÷èòåëíè ìåðêè è ïðåäïðèåòèòå èçïúëíèòåëíè ñïîñîáè òðÿáâà äà ñà ñúðàçìåðíè ñ ðàçìåðà íà çàäúëæåíèåòî, êàòî îò÷èòàò âñè÷êè äàííè è îáñòîÿòåëñòâà ïî äåëîòî, ïðîöåñóàëíîòî ïîâåäåíèå íà äëúæíèêà è âúçìîæíîñòòà âçåìàíåòî äà îñòàíå íåóäîâëåòâîðåíî.
 (2) Ïî âúçðàæåíèå íà äëúæíèêà è ïðè óñòàíîâÿâàíå íà íåñúðàçìåðíîñò ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë âäèãà ñúîòâåòíèòå îáåçïå÷èòåëíè ìåðêè.
Çàìÿíà íà îáåêòà è íà÷èíà íà èçïúëíåíèåòî
×ë. 443. Äëúæíèêúò ìîæå äà ïðåäëîæè èçïúëíåíèåòî äà áúäå íàñî÷åíî âúðõó äðóãà âåù èëè âçåìàíå èëè äà áúäå èçâúðøåíî ñàìî ÷ðåç íÿêîè îò èñêàíèòå îò âçèñêàòåëÿ íà÷èíè íà èçïúëíåíèå. Àêî ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë ïðåöåíè, ÷å ïðåäëîæåíèÿò îò äëúæíèêà íà÷èí íà èçïúëíåíèå å â ñúñòîÿíèå äà óäîâëåòâîðè âçèñêàòåëÿ, òîé íàñî÷âà èçïúëíåíèåòî âúðõó ïîñî÷åíàòà îò äëúæíèêà âåù èëè âçåìàíå.
 Íåñåêâåñòèðóåìè âåùè
×ë. 444. Èçïúëíåíèåòî íå ìîæå äà áúäå íàñî÷åíî âúðõó ñëåäíèòå âåùè íà äëúæíèêà - ôèçè÷åñêî ëèöå:
 1. âåùè çà îáèêíîâåíî óïîòðåáëåíèå íà äëúæíèêà è íà íåãîâîòî ñåìåéñòâî, ïîñî÷åíè â ñïèñúê, ïðèåò îò Ìèíèñòåðñêèÿ ñúâåò;
 2. íåîáõîäèìàòà õðàíà íà äëúæíèêà è íåãîâîòî ñåìåéñòâî çà åäèí ìåñåö, à çà çåìåäåëñêèòå ñòîïàíè - äî íîâà ðåêîëòà, èëè ðàâíîñòîéíîñòòà é â äðóãè çåìåäåëñêè ïðîèçâåäåíèÿ, àêî íÿìà òàêàâà;
 3. íåîáõîäèìèòå ãîðèâà çà îòîïëåíèå, ãîòâåíå è îñâåòëåíèå çà òðè ìåñåöà;
 4. ìàøèíèòå, èíñòðóìåíòèòå, ïîñîáèÿòà è êíèãèòå, íåîáõîäèìè ëè÷íî íà äëúæíèêà, óïðàæíÿâàù ñâîáîäíà ïðîôåñèÿ, èëè íà çàíàÿò÷èÿ çà óïðàæíÿâàíå íà íåãîâîòî çàíÿòèå;
 5. çåìèòå íà äëúæíèêà - çåìåäåëñêè ñòîïàíèí: ãðàäèíè è ëîçÿ ñ ïëîù îáùî äî 5 äêà èëè íèâè èëè ëèâàäè ñ ïëîù äî 30 äêà, è íåîáõîäèìèòå çà âîäåíåòî íà ñòîïàíñòâîòî ìàøèíè è èíâåíòàð, êàêòî è òîðîâåòå, ñðåäñòâàòà çà ðàñòèòåëíà çàùèòà è ñåìåòî çà ïîñåâ - çà åäíà ãîäèíà;
 6. íåîáõîäèìèòå äâå ãëàâè ðàáîòåí äîáèòúê, åäíà êðàâà, ïåò ãëàâè äðåáåí äîáèòúê, äåñåò ï÷åëíè êîøåðà è äîìàøíèòå ïòèöè, êàêòî è íåîáõîäèìàòà õðàíà çà èçõðàíâàíåòî èì äî íîâà ðåêîëòà èëè äî ïóñêàíåòî íà ïàøà;
 7. æèëèùåòî íà äëúæíèêà, àêî òîé è íèêîé îò ÷ëåíîâåòå íà ñåìåéñòâîòî ìó, ñ êîèòî æèâåå çàåäíî, íÿìàò äðóãî æèëèùå, íåçàâèñèìî îò òîâà, äàëè äëúæíèêúò æèâåå â íåãî; àêî æèëèùåòî íàäõâúðëÿ æèëèùíèòå íóæäè íà äëúæíèêà è ÷ëåíîâåòå íà ñåìåéñòâîòî ìó, îïðåäåëåíè ñ íàðåäáà íà Ìèíèñòåðñêèÿ ñúâåò, íàäâèøàâàùàòà ÷àñò îò íåãî ñå ïðîäàâà, àêî ñà íàëèöå óñëîâèÿòà ïî ÷ë. 39, àë. 2 îò Çàêîíà çà ñîáñòâåíîñòòà ;
 8. ïðåäâèäåíèòå â äðóã çàêîí âåùè è âçåìàíèÿ êàòî íåïîäëåæàùè íà ïðèíóäèòåëíî èçïúëíåíèå.
 Îòïàäàíå íà íåñåêâåñòèðóåìîñòòà
×ë. 445. (1) Îò çàáðàíèòå ïî ÷ë. 444 íå ìîãàò äà ñå ïîëçâàò äëúæíèöèòå îòíîñíî âåùè, âúðõó êîèòî å ó÷ðåäåí çàëîã èëè èïîòåêà, êîãàòî âçèñêàòåë å çàëîæíèÿò èëè èïîòåêàðíèÿò êðåäèòîð.
 (2) Îò çàáðàíèòå ïî ÷ë. 444, ò. 5 è 7 íå ìîãàò äà ñå ïîëçâàò:
 1. äëúæíèöèòå ïî çàäúëæåíèÿ çà èçäðúæêà, çà âðåäè îò íåïîçâîëåíî óâðåæäàíå è îò ôèíàíñîâè íà÷åòè;
 2. äëúæíèöèòå çà ñëó÷àè, ïðåäâèäåíè ñúñ çàêîí.
 Íåñåêâåñòèðóåì äîõîä
×ë. 446. (1) (Èçì. - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã., áð. 86 îò 2017 ã.) Àêî èçïúëíåíèåòî å íàñî÷åíî âúðõó òðóäîâîòî âúçíàãðàæäåíèå èëè âúðõó äðóãî êàêâîòî è äà å âúçíàãðàæäåíèå çà òðóä, êàêòî è âúðõó ïåíñèÿ, ÷èèòî ðàçìåðè ñà íàä ìèíèìàëíàòà ðàáîòíà çàïëàòà, ìîæå äà ñå óäúðæà ñàìî:
 1. àêî îñúäåíîòî ëèöå ïîëó÷àâà ìåñå÷íî âúçíàãðàæäåíèå â ðàçìåð ìåæäó ìèíèìàëíàòà ðàáîòíà çàïëàòà è äâóêðàòíèÿ ðàçìåð íà ìèíèìàëíàòà ðàáîòíà çàïëàòà – åäíà òðåòà ÷àñò, àêî å áåç äåöà, è åäíà ÷åòâúðò ÷àñò, àêî å ñ äåöà, êîèòî èçäúðæà;
 2. àêî îñúäåíîòî ëèöå ïîëó÷àâà ìåñå÷íî âúçíàãðàæäåíèå â ðàçìåð ìåæäó äâóêðàòíèÿ ðàçìåð íà ìèíèìàëíàòà ðàáîòíà çàïëàòà è ÷åòèðèêðàòíèÿ ðàçìåð íà ìèíèìàëíàòà ðàáîòíà çàïëàòà – åäíà âòîðà ÷àñò, àêî å áåç äåöà, è åäíà òðåòà ÷àñò, àêî å ñ äåöà, êîèòî èçäúðæà;
 3. àêî îñúäåíîòî ëèöå ïîëó÷àâà ìåñå÷íî âúçíàãðàæäåíèå â ðàçìåð íàä ÷åòèðèêðàòíèÿ ðàçìåð íà ìèíèìàëíàòà ðàáîòíà çàïëàòà – ãîðíèöàòà íàä äâóêðàòíèÿ ðàçìåð íà ìèíèìàëíàòà ðàáîòíà çàïëàòà, àêî å áåç äåöà, è ãîðíèöàòà íàä äâà ïúòè è ïîëîâèíà ðàçìåðà íà ìèíèìàëíàòà ðàáîòíà çàïëàòà, àêî å ñ äåöà, êîèòî èçäúðæà.
 (2) (Íîâà - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Ìåñå÷íîòî òðóäîâî âúçíàãðàæäåíèå ïî àë. 1 ñå îïðåäåëÿ, ñëåä êàòî ñå ïðèñïàäíàò äúëæèìèòå âúðõó íåãî äàíúöè è çàäúëæèòåëíè îñèãóðèòåëíè âíîñêè.
 (3) (Ïðåäèøíà àë. 2 - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Îãðàíè÷åíèÿòà ïî àë. 1 íå ñå îòíàñÿò äî çàäúëæåíèÿ çà èçäðúæêà. Â òåçè ñëó÷àè ïðèñúäåíàòà ñóìà çà èçäðúæêà ñå óäúðæà èçöÿëî, à óäðúæêèòå ïî àë. 1 çà äðóãèòå çàäúëæåíèÿ íà îñúäåíèÿ è çà çàäúëæåíèÿ çà èçäðúæêà çà ìèíàëî âðåìå ñå ïðàâÿò âúðõó îñòàòúêà îò âñè÷êèòå ìó äîõîäè.
 (4) (Ïðåäèøíà àë. 3 - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Âúðõó âçåìàíèÿ çà èçäðúæêà íå ñå äîïóñêà ïðèíóäèòåëíî èçïúëíåíèå. Âúðõó ñòèïåíäèè ñå äîïóñêà ïðèíóäèòåëíî èçïúëíåíèå ñàìî çà çàäúëæåíèÿ çà èçäðúæêà.
 Íåñåêâåñòèðóåì äîõîä, ïîëó÷åí ïî ñìåòêà â áàíêà
×ë. 446à. (Íîâ – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) (1) Íåñåêâåñòèðóåìîñòòà íà äîõîäèòå ïî ÷ë. 446, êàêòî è íà ïîìîùè è îáåçùåòåíèÿ ñúãëàñíî äðóã íîðìàòèâåí àêò, ñå çàïàçâà è àêî ñà ïîñòúïèëè ïî áàíêîâà ñìåòêà, íî íå ïî-ðàíî îò åäèí ìåñåö ïðåäè íàëàãàíå íà çàïîðà.

 (2) Çàïîðíîòî ñúîáùåíèå íå ïîðàæäà äåéñòâèå ïî îòíîøåíèå íà ïîìîùèòå è îáåçùåòåíèÿòà ïî àë. 1 èçöÿëî, êàêòî è ñïðÿìî ïåíñèÿòà äî ðàçìåðà íà ìèíèìàëíàòà ðàáîòíà çàïëàòà, îñâåí çà çàäúëæåíèÿ çà èçäðúæêà.

 (3) Êîãàòî îò îñíîâàíèåòî íà ïîñòúïëåíèÿòà ïî áàíêîâàòà ñìåòêà å âèäíî, ÷å òå ïðåäñòàâëÿâàò âúçíàãðàæäåíèÿ çà ðàáîòà, áàíêàòà íå èçïúëíÿâà çàïîðà äî ðàçìåðà íà ìèíèìàëíàòà ðàáîòíà çàïëàòà, îñâåí çà çàäúëæåíèÿ çà èçäðúæêà.

 (4) Áàíêàòà ïðåâåæäà ïî ñìåòêàòà íà ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë äúëæèìèòå ñóìè, êàòî ñúîáùàâà íà ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë â ñðîêà è ïî ðåäà íà ÷ë. 508, àë. 1 ïðè÷èíèòå çà íåèçïúëíåíèåòî, ñúîòâåòíî ÷å ïî çàïîðèðàíàòà ñìåòêà íà äëúæíèêà ïîñòúïâàò äîõîäè îò ïåíñèÿ èëè âúçíàãðàæäåíèÿ çà ðàáîòà.

 (5) Â åäíîñåäìè÷åí ñðîê îò ïîëó÷àâàíå íà ñúîáùåíèåòî ïî àë. 4, ñúîòâåòíî îò âúçðàæåíèåòî íà äëúæíèêà çà íàëè÷èåòî íà íåñåêâåñòèðóåì äîõîä ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë óâåäîìÿâà áàíêàòà çà ÷àñòòà, êîÿòî ñëåäâà äà ñå ïðåâåæäà ñúãëàñíî ÷ë. 446.
 Íåäåéñòâèòåëíîñò íà îòêàç îò çàêðèëà
×ë. 447. Âñåêè îòêàç íà äëúæíèêà îò çàêðèëàòà ïî ÷ë. 444 è 446 å íåäåéñòâèòåëåí.
 Çàäúëæåíèå çà äåêëàðèðàíå íà èìóùåñòâîòî è äîõîäèòå
×ë. 448. (1) (Èçì. - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Àêî ó äëúæíèêà íå áúäå íàìåðåíî ñåêâåñòèðóåìî èìóùåñòâî, ïðîäàæáàòà íà êîåòî äà ïîêðèå ðàçíîñêèòå ïî èçïúëíåíèåòî, òîé å äëúæåí äà ñå ÿâè ïðåä ðàéîííèÿ ñúäèÿ è äà äåêëàðèðà öÿëîòî ñè èìóùåñòâî è âñè÷êèòå ñè äîõîäè. Ëèïñàòà íà äîñòàòú÷íî èìóùåñòâî ñå óñòàíîâÿâà â ïðîòîêîë.
 (2) Ïî èñêàíå íà ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë ðàéîííèÿò ñúäèÿ íàñðî÷âà çàñåäàíèå çà ÿâÿâàíå íà äëúæíèêà è âçèñêàòåëÿ.
 (3) Àêî äëúæíèêúò íå ñå ÿâè, ñúäúò ïîñòàíîâÿâà ïðèíóäèòåëíîòî ìó äîâåæäàíå.
 (4) (Èçì. - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Çàäúëæåíèåòî çà ÿâÿâàíå è ïðåäñòàâÿíå íà äåêëàðàöèÿ è îòãîâîðíîñòòà çà íåèçïúëíåíèåòî íà òåçè çàäúëæåíèÿ ñå ïîñî÷âàò â ïðèçîâêàòà äî äëúæíèêà.
 Åäíîâðåìåííè äåéñòâèÿ ñ ïîêàíàòà çà äîáðîâîëíî èçïúëíåíèå
×ë. 449. (1) Êîãàòî èçïúëíåíèåòî ñå íàñî÷âà âúðõó äâèæèìà èëè íåäâèæèìà âåù, â ïîêàíàòà çà äîáðîâîëíî èçïúëíåíèå ñå ïîñî÷âà è äåíÿò, â êîéòî ùå ñå èçâúðøè îïèñúò. Òîé ìîæå äà ñå èçâúðøè è â ñðîêà çà äîáðîâîëíî èçïúëíåíèå.
 (2) Êîãàòî èçïúëíåíèåòî ñå íàñî÷âà âúðõó èìîò åäíîâðåìåííî ñ èçïðàùàíåòî íà ïîêàíàòà çà äîáðîâîëíî èçïúëíåíèå, â êîÿòî ñå ïîñî÷âà èìîòúò, ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë èçïðàùà ïèñìî äî ñëóæáàòà ïî âïèñâàíèÿòà çà âïèñâàíå íà âúçáðàíà âúðõó òîçè èìîò.
 Çàïîð âúðõó äâèæèìà âåù èëè âçåìàíå
×ë. 450. (1) Çàïîð âúðõó äâèæèìà âåù ñå íàëàãà ñ îïèñâàíå íà âåùòà îò ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë.
 (2) Çàïîð âúðõó äâèæèìà âåù èëè âçåìàíå íà äëúæíèêà ìîæå äà áúäå íàëîæåí è ñ ïîëó÷àâàíå íà ñúîáùåíèåòî çà îïèñà èëè çàïîðà, àêî â íåãî ñå ïîñî÷è òî÷íî âåùòà èëè âçåìàíåòî, âúðõó êîèòî ñå íàñî÷âà èçïúëíåíèåòî.
 (3) Çàïîðúò âúðõó âçåìàíåòî íà äëúæíèêà ñå ñìÿòà çà íàëîæåí ñïðÿìî òðåòîòî çàäúëæåíî ëèöå îò äåíÿ, â êîéòî ìó å âðú÷åíî çàïîðíîòî ñúîáùåíèå ñúãëàñíî ÷ë. 507 .
 Åëåêòðîíåí çàïîð âúðõó âçåìàíå ïî ñìåòêà â áàíêà
×ë. 450à. (Íîâ - ÄÂ, áð. 49 îò 2012 ã., â ñèëà îò 1.01.2013 ã., èçì., áð. 86 îò 2017 ã.) (1) Çàïîð âúðõó âçåìàíå íà äëúæíèêà ïî ñìåòêà â áàíêà ñå íàëàãà îò ñúäåáåí èçïúëíèòåë ÷ðåç çàïîðíî ñúîáùåíèå â åëåêòðîííà ôîðìà, ïîäïèñàíî ñ êâàëèôèöèðàí åëåêòðîíåí ïîäïèñ, èçïðàòåíî ïî åëåêòðîíåí ïúò ÷ðåç óíèôèöèðàíà ñðåäà çà îáìåí íà åëåêòðîííè çàïîðè. Çàïîð âúðõó äðóãè âçåìàíèÿ íà äëúæíèêà îò áàíêà ñå èçâúðøâà ïî îáùèÿ ðåä.

 (2) Çàïîðíîòî ñúîáùåíèå, îòãîâîðúò íà áàíêàòà, ñúîáùåíèåòî çà âäèãàíå íà çàïîðà, ïîòâúðæäåíèåòî çà ïîëó÷åíîòî ñúîáùåíèå è äðóãèòå ñúîáùåíèÿ âúâ âðúçêà ñ íàëàãàíåòî, èçïúëíåíèåòî è âäèãàíåòî íà çàïîðà ñå ñìÿòàò çà ïîëó÷åíè îò àäðåñàòà ñ èçòåãëÿíåòî èì îò ñðåäàòà ïî àë. 1.

 (3) Ìèíèñòúðúò íà ïðàâîñúäèåòî èçäàâà íàðåäáà, ñ êîÿòî ñå îïðåäåëÿò èçèñêâàíèÿòà êúì ñðåäàòà ïî àë. 1.
Äåéñòâèå íà çàïîðà è íà âúçáðàíàòà ïî îòíîøåíèå íà äëúæíèêà
×ë. 451. (1) Îò ìîìåíòà íà íàëàãàíå íà çàïîðà äëúæíèêúò ñå ëèøàâà îò ïðàâîòî äà ñå ðàçïîðåæäà ñ âçåìàíåòî èëè ñ âåùòà è íå ìîæå ïîä ñòðàõ îò íàêàçàòåëíà îòãîâîðíîñò äà èçìåíÿ, ïîâðåæäà èëè óíèùîæàâà âåùòà.
 (2) Ïîñëåäèöèòå ïî àë. 1 íàñòúïâàò çà äëúæíèêà îò ìîìåíòà íà ïîëó÷àâàíå íà ïîêàíàòà çà äîáðîâîëíî èçïúëíåíèå, êîãàòî èçïúëíåíèåòî å íàñî÷åíî âúðõó äâèæèìà èëè íåäâèæèìà âåù è òàçè âåù å ïîñî÷åíà â ïîêàíàòà.
 Äåéñòâèå íà çàïîðà è íà âúçáðàíàòà ïî îòíîøåíèå íà âçèñêàòåëÿ
×ë. 452. (1) Èçâúðøåíèòå îò äëúæíèêà ðàçïîðåæäàíèÿ ñúñ çàïîðèðàíàòà âåù èëè âçåìàíå ñëåä çàïîðà ñà íåäåéñòâèòåëíè ñïðÿìî âçèñêàòåëÿ è ïðèñúåäèíèëèòå ñå êðåäèòîðè, îñâåí àêî òðåòîòî ëèöå - ïðèîáðåòàòåë, ìîæå äà ñå ïîçîâå íà ÷ë. 78 îò Çàêîíà çà ñîáñòâåíîñòòà. 
(2) Êîãàòî èçïúëíåíèåòî å íàñî÷åíî âúðõó èìîò, íåäåéñòâèòåëíîñòòà èìà äåéñòâèå ñàìî çà èçâúðøåíèòå ñëåä âïèñâàíåòî íà âúçáðàíàòà ðàçïîðåæäàíèÿ.
 (3) Âçèñêàòåëÿò è ïðèñúåäèíèëèòå ñå êðåäèòîðè ìîãàò äà èñêàò ïëàùàíå îò òðåòîòî çàäúëæåíî ëèöå âúïðåêè ïëàùàíåòî, êîåòî òî å íàïðàâèëî íà äëúæíèêà, ñëåä êàòî ìó å áèëî âðú÷åíî çàïîðíîòî ñúîáùåíèå. Ëèöàòà îò îðãàíèòå íà óïðàâëåíèå íà òðåòîòî çàäúëæåíî ëèöå îòãîâàðÿò ñîëèäàðíî ñ íåãî.
 Íåïðîòèâîïîñòàâèìîñò íà íåâïèñàíèòå àêòîâå
×ë. 453. Íà âçèñêàòåëÿ è íà ïðèñúåäèíèëèòå ñå êðåäèòîðè íå ìîãàò äà ñå ïðîòèâîïîñòàâÿò:
 1. ïðåõâúðëÿíåòî è ó÷ðåäÿâàíåòî íà âåùíè ïðàâà, êîèòî íå ñà áèëè âïèñàíè ïðåäè âúçáðàíàòà;
 2. ðåøåíèÿòà ïî èñêîâèòå ìîëáè, ïîäëåæàùè íà âïèñâàíå, êîèòî íå ñà áèëè âïèñàíè ïðåäè âúçáðàíàòà;
 3. ïðåõâúðëÿíåòî íà âçåìàíå, ñúîáùåíèåòî çà êîåòî å áèëî íàïðàâåíî, ñëåä êàòî òðåòîòî çàäúëæåíî ëèöå å ïîëó÷èëî çàïîðíîòî ñúîáùåíèå;
 4. îò÷óæäàâàíåòî íà äâèæèìè âåùè, âëàäåíèåòî íà êîèòî íå å áèëî ïðåäàäåíî íà ïðèîáðåòàòåëÿ ïðåäè íàëàãàíå íà çàïîðà, îñâåí àêî çà îò÷óæäàâàíåòî èìà äîêóìåíò ñ äîñòîâåðíà ïðåäõîæäàùà äàòà;
 5. (íîâà – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) äîãîâîðè çà íàåì è àðåíäà, êàêòî è âñè÷êè ñïîðàçóìåíèÿ, ñ êîèòî ñå ïðåäîñòàâÿ ïîëçâàíåòî è óïðàâëåíèåòî íà äâèæèìè è íåäâèæèìè âåùè.
 Ñïèðàíå íà èçïúëíåíèåòî ïî èñêàíå íà äëúæíèêà
×ë. 454. (1) (Èçì. - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã., áð. 86 îò 2017 ã.) Ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë ñïèðà èçïúëíåíèåòî, àêî äî ïðåäàâàíåòî íà äâèæèìàòà âåù â ìàãàçèí èëè áîðñà, ñúîòâåòíî ïðåäè íà÷àëîòî íà ÿâíèÿ òúðã ñ óñòíî íàääàâàíå, à çà ïóáëè÷íàòà ïðîäàí íà èìîò - äî äåíÿ, ïðåäõîæäàù äåíÿ íà ïðîäàíòà, äëúæíèêúò - ôèçè÷åñêî ëèöå, âíåñå 20 íà ñòî îò âçåìàíèÿòà ïî ïðåäÿâåíèòå ñðåùó íåãî èçïúëíèòåëíè ëèñòîâå è ñå çàäúëæè ïèñìåíî äà âíàñÿ íà ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë âñåêè ìåñåö ïî 10 íà ñòî îò òÿõ.
 (2) Àêî äëúæíèêúò íå ïëàòè íÿêîÿ îò âíîñêèòå ïî àë. 1, ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë ïî ìîëáà íà âñåêè îò âçèñêàòåëèòå ïðîäúëæàâà èçïúëíåíèåòî, áåç äëúæíèêúò äà ìîæå äà èñêà íîâî ñïèðàíå.
 (3) Àëèíåÿ 1 íå ñå ïðèëàãà, êîãàòî ñå ïðîäàâà çàëîæåíà èëè èïîòåêèðàíà âåù èëè âåù, âêëþ÷åíà â òúðãîâñêîòî ïðåäïðèÿòèå íà åäíîëè÷íèÿ òúðãîâåö.
 Ïîñòúïëåíèÿ ïî èçïúëíåíèåòî
×ë. 455. (1) Âñè÷êè ñóìè, ïîñòúïèëè ïî èçïúëíèòåëíîòî äåëî îò äëúæíèêà, îò òðåòîòî çàäúëæåíî ëèöå, îò íàääàâà÷è è êóïóâà÷è ïî ïðîäàíòà, êàêòî è îò ìàãàçèíèòå èëè áîðñèòå, èçâúðøèëè ïðîäàíòà íà äâèæèìè âåùè, ñå âíàñÿò ïî ñìåòêàòà íà ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë.
 (2) (Èçì. - ÄÂ, áð. 49 îò 2012 ã.) Èçïëàùàíåòî íà äúëæèìèòå íà âçèñêàòåëÿ è íà ïðèñúåäèíåíèòå êðåäèòîðè ñóìè ñòàâà â 7-äíåâåí ñðîê îò âëèçàíåòî â ñèëà íà ðàçïðåäåëåíèåòî íà ñúáðàíèòå ñóìè èëè îò èçòè÷àíåòî íà ñðîêà ïî ÷ë. 191, àë. 5 îò Äàíú÷íî-îñèãóðèòåëíèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ è àêî ëèïñâà çàêîíîâà ïðå÷êà çà òîâà. Èçïëàùàíåòî ñòàâà âúç îñíîâà íà ïëàòåæíè íàðåæäàíèÿ íà ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë, êîéòî îòáåëÿçâà ïîãàñÿâàíåòî âúðõó èçïúëíèòåëíèÿ ëèñò.
 (3) Êîãàòî âçèñêàòåëÿò è äëúæíèêúò íå ñà ïîñî÷èëè ñìåòêà çà ïðåâîä íà ïîñòúïèëèòå ñóìè, òå îñòàâàò ïî ñìåòêàòà íà ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë äî ïîèñêâàíå.
 Ãëàâà ÷åòèðèäåñåò è ïúðâà
ÏÐÈÑÚÅÄÈÍßÂÀÍÅ ÍÀ ÊÐÅÄÈÒÎÐÈ È ÐÀÇÏÐÅÄÅËÅÍÈÅ ÍÀ ÑÚÁÐÀÍÈÒÅ ÑÓÌÈ

Ïðèñúåäèíÿâàíå íà êðåäèòîðè
×ë. 456. (1) Ïðåç âñÿêî âðåìå íà èçïúëíåíèåòî, äîêàòî ðàçïðåäåëåíèåòî íå å èçãîòâåíî, â ïðîèçâîäñòâîòî ìîãàò äà ñå ïðèñúåäèíÿò è äðóãè êðåäèòîðè íà ñúùèÿ äëúæíèê.
 (2) Ïðèñúåäèíÿâàíåòî ïî àë. 1 ñòàâà ñ ïèñìåíà ìîëáà, êúì êîÿòî êðåäèòîðúò ïðèëàãà èçïúëíèòåëíèÿ ñè ëèñò èëè óäîñòîâåðåíèå îò ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë, ÷å ëèñòúò å ïðèëîæåí êúì äðóãî èçïúëíèòåëíî äåëî.
 (3) Óäîñòîâåðåíèåòî ñúäúðæà óêàçàíèå çà íåóäîâëåòâîðåíèÿ îñòàòúê îò âçåìàíåòî, âêëþ÷âàù ãëàâíèöà, ëèõâè è ðàçíîñêè, è äåíÿ, êúì êîéòî å îïðåäåëåí îñòàòúêúò. Â òîçè ñëó÷àé ñóìèòå ïî ðàçïðåäåëåíèåòî ñå ïðåâåæäàò ïî ñìåòêàòà íà ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë, èçäàë óäîñòîâåðåíèåòî, êîéòî îòáåëÿçâà ïîãàñÿâàíåòî âúðõó èçïúëíèòåëíèÿ ëèñò.
 Ïîñëåäèöè îò ïðèñúåäèíÿâàíåòî
×ë. 457. (1) Ïðèñúåäèíèëèÿò ñå âçèñêàòåë èìà ñúùèòå ïðàâà â èçïúëíèòåëíîòî ïðîèçâîäñòâî, êàêâèòî èìà ïúðâîíà÷àëíèÿò âçèñêàòåë.
 (2) Èçâúðøåíèòå äî ïðèñúåäèíÿâàíåòî èçïúëíèòåëíè äåéñòâèÿ ïîëçâàò è ïðèñúåäèíèëèÿ ñå âçèñêàòåë.
 (3) Ñúîáùåíèÿòà è ïðèçîâàâàíèÿòà ñå èçâúðøâàò ñàìî äî ïúðâîíà÷àëíèÿ âçèñêàòåë.
 (4) Ïðè èñê èëè æàëáà îò òðåòî ëèöå ñðåùó èçïúëíèòåëíèòå äåéñòâèÿ êàòî ñòðàíà ñå ïðèçîâàâà ïúðâîíà÷àëíèÿò âçèñêàòåë. Ïðèñúåäèíåíèòå âçèñêàòåëè ìîãàò äà âñòúïÿò â äåëîòî êàòî äðóãàðè. Èçäàäåíîòî ðåøåíèå èìà ñèëà è ñïðÿìî òÿõ, ìàêàð è äà íå ñà âñòúïèëè â äåëîòî.
 Ïðèñúåäèíÿâàíå íà äúðæàâàòà
×ë. 458. (Èçì. - ÄÂ, áð. 12 îò 2009 ã., â ñèëà îò 1.01.2010 ã. - èçì., áð. 32 îò 2009 ã., èçì., áð. 86 îò 2017 ã.) Äúðæàâàòà ñå ñìÿòà âèíàãè çà ïðèñúåäèíåí âçèñêàòåë çà äúëæèìèòå é îò äëúæíèêà ïóáëè÷íè âçåìàíèÿ, ðàçìåðúò íà êîèòî å áèë ñúîáùåí íà ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë äî èçâúðøâàíå íà ðàçïðåäåëåíèåòî. Çà òàçè öåë ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë èçïðàùà ñúîáùåíèå äî Íàöèîíàëíàòà àãåíöèÿ çà ïðèõîäèòå çà âñÿêî çàïî÷íàòî îò íåãî èçïúëíåíèå è çà âñÿêî ðàçïðåäåëåíèå.
 Ïðèñúåäèíÿâàíå íà êðåäèòîð ñ îáåçïå÷åí èñê
×ë. 459. (1) Êðåäèòîðúò, â ïîëçà íà êîéòî å äîïóñíàòî îáåçïå÷åíèå ÷ðåç íàëàãàíå íà çàïîð èëè âúçáðàíà, ñå ñìÿòà çà ïðèñúåäèíåí âçèñêàòåë, êîãàòî èçïúëíåíèåòî å íàñî÷åíî âúðõó ïðåäìåòà íà îáåçïå÷åíèåòî. Ïðèïàäàùàòà ñå íà îáåçïå÷åíèÿ êðåäèòîð ñóìà ñå çàïàçâà ïî ñìåòêàòà íà ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë è ìó ñå ïðåäàâà, ñëåä êàòî ïðåäñòàâè èçïúëíèòåëåí ëèñò. Òàçè ñóìà ñå ðàçïðåäåëÿ ìåæäó îñòàíàëèòå âçèñêàòåëè èëè ñå âðúùà íà äëúæíèêà, àêî îáåçïå÷åíèåòî áúäå îòìåíåíî.
 (2) Àëèíåÿ 1 ñå ïðèëàãà è çà èïîòåêàðíèÿ è çàëîæíèÿ êðåäèòîð, êàêòî è çà êðåäèòîðà ñ ïðàâî íà çàäúðæàíå.
 Ðàçïðåäåëåíèå
×ë. 460. Àêî ñúáðàíàòà ïî èçïúëíèòåëíîòî äåëî ñóìà å íåäîñòàòú÷íà çà óäîâëåòâîðÿâàíå íà âñè÷êè âçèñêàòåëè, ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë èçâúðøâà ðàçïðåäåëåíèå, êàòî íàé-íàïðåä îòäåëÿ ñóìè çà èçïëàùàíå íà âçåìàíèÿòà, êîèòî ñå ïîëçâàò ñ ïðàâî íà ïðåäïî÷òèòåëíî óäîâëåòâîðåíèå. Îñòàòúêúò ñå ðàçïðåäåëÿ ìåæäó äðóãèòå âçåìàíèÿ ïî ñúðàçìåðíîñò.
 Ïðèõâàùàíå ñúñ ñóìè ïî ðàçïðåäåëåíèåòî
×ë. 461. Âçèñêàòåëÿò, íà êîéòî å âúçëîæåíà âåùòà, ìîæå äà ïðèõâàíå îò äúëæèìàòà ñðåùó ñòîéíîñòòà é ñóìà òàêàâà ÷àñò îò âçåìàíåòî ñè, êàêâàòî ìó ñå ïàäà ïî ñúðàçìåðíîñò.
 Ïðåäÿâÿâàíå íà ðàçïðåäåëåíèåòî
×ë. 462. (1) Ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë ïðåäÿâÿâà ðàçïðåäåëåíèåòî íà äëúæíèêà è íà âñè÷êè âçèñêàòåëè, êîèòî ñå ïðèçîâàâàò çà òîâà â îïðåäåëåí îò ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë äåí.
 (2) Àêî â òðèäíåâåí ñðîê îò äåíÿ íà ïðåäÿâÿâàíå íà ðàçïðåäåëåíèåòî íå áúäå ïîäàäåíà æàëáà, òî ñå ñìÿòà çà îêîí÷àòåëíî è ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë ïðåäàâà ñóìèòå ïî ðàçïðåäåëåíèåòî.
 Ðåøåíèå ïî ðàçïðåäåëåíèåòî
×ë. 463. (1) Â ñëó÷àé ÷å ðàçïðåäåëåíèåòî áúäå îáæàëâàíî, äåëîòî çàåäíî ñ æàëáàòà ñå èçïðàùà íà îêðúæíèÿ ñúä, êîéòî ÿ ðàçãëåæäà ïî ðåäà íà ÷ë. 278 .
 (2) Ðåøåíèåòî íà îêðúæíèÿ ñúä ïî ðàçïðåäåëåíèåòî ïîäëåæè íà îáæàëâàíå ïðåä àïåëàòèâíèÿ ñúä. Ðàçãëåæäàíåòî íà æàëáàòà ñòàâà ïî ðåäà íà ÷ë. 274 . Ðåøåíèåòî íà àïåëàòèâíèÿ ñúä íå ïîäëåæè íà îáæàëâàíå.
 Îñïîðâàíå íà âçåìàíåòî íà ïðèñúåäèíåí êðåäèòîð
×ë. 464. (1) Êîãàòî åäèí îò âçèñêàòåëèòå îñïîðâà ñúùåñòâóâàíåòî íà âçåìàíåòî íà äðóã êðåäèòîð, òîé òðÿáâà äà ïðåäÿâè èñê ñðåùó íåãî è äëúæíèêà. Ïðåäÿâÿâàíåòî íà èñêà ñïèðà ïðåäàâàíåòî íà ñóìàòà, îïðåäåëåíà çà êðåäèòîðà ñ îñïîðåíîòî âçåìàíå. Àêî èñêúò íå áúäå ïðåäÿâåí â åäíîìåñå÷åí ñðîê îò ðàçïðåäåëåíèåòî, ñóìàòà ñå ïðåäàâà íà âçèñêàòåëÿ.
 (2) Èñêúò ìîæå äà áúäå îñíîâàí è íà ôàêòè, êîèòî ïðåäõîæäàò ïðèêëþ÷âàíåòî íà ñúäåáíîòî äèðåíå â ïðîèçâîäñòâîòî, ïî êîåòî å èçäàäåíî èçïúëíèòåëíîòî îñíîâàíèå.
 Ãëàâà ÷åòèðèäåñåò è âòîðà
ÈÇÏÚËÍÅÍÈÅ ÂÚÐÕÓ ÄÂÈÆÈÌÈ ÂÅÙÈ

Ðàçäåë I
Îïèñ, îöåíêà è ïðåäàâàíå çà ïàçåíå

Îïèñ íà äâèæèìà âåù
×ë. 465. Ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë îïèñâà ïîñî÷åíàòà îò âçèñêàòåëÿ âåù ñàìî àêî ñå íàìèðà âúâ âëàäåíèå íà äëúæíèêà, îñâåí àêî îò îáñòîÿòåëñòâàòà å ÿâíî, ÷å âåùòà ïðèíàäëåæè íà äðóãî ëèöå.
 Îïèñ íà íåîáðàíè íàñàæäåíèÿ è ïëîäîâå
×ë. 466. Ïðèíóäèòåëíî èçïúëíåíèå ìîæå äà ñå íàñî÷è è âúðõó íåîáðàíè íàñàæäåíèÿ è ïëîäîâå, êîèòî ñå îïèñâàò íå ïî-ðàíî îò äâà ìåñåöà ïðåäè îáè÷àéíîòî âðåìå çà ñúáèðàíåòî èì.
 Ñúäúðæàíèå íà îïèñà íà äâèæèìà âåù
×ë. 467. (1) Îïèñúò òðÿáâà äà ñúäúðæà:
 1. ïîñî÷âàíå íà èçïúëíèòåëíèÿ ëèñò;
 2. ìÿñòîòî, êúäåòî ñå èçâúðøâà;
 3. ïîäðîáíî îïèñàíèå íà âåùòà;
 4. öåíàòà, ïî êîÿòî âåùòà äà ñå ïðîäàäå â ìàãàçèí;
 5. åâåíòóàëíèòå âúçðàæåíèÿ íà ñòðàíèòå è çàÿâåíèòå îò òðåòè ëèöà ïðàâà âúðõó îïèñàíàòà âåù.
 (2) Â îïèñà òðÿáâà äà ñå îòáåëåæè îñòàâåíè ëè ñà íà äëúæíèêà âåùèòå, âúðõó êîèòî íå ñå äîïóñêà ïðèíóäèòåëíî èçïúëíåíèå.
 (3) (Íîâà – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Â îïèñà ñå ïîñî÷âà è äåíÿò íà ïðåäÿâÿâàíå íà îöåíêàòà íà âåùòà, êîãàòî òÿ ñå èçâúðøâà ñëåä îïèñà. Â òîçè ñëó÷àé ñòðàíèòå ñå ñìÿòàò çà óâåäîìåíè çà ïðåäÿâÿâàíåòî íà îöåíêàòà, íåçàâèñèìî äàëè ñà ïðèñúñòâàëè íà îïèñà.
 (4) (Ïðåäèøíà àë. 3 – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Â îïèñà ñå ïîñî÷âàò ñúùî ìÿñòîòî è âðåìåòî çà ïðîäàíòà íà âåùòà, àêî âçèñêàòåëÿò ïîèñêà òîâà. Â òîçè ñëó÷àé äëúæíèêúò ñå ñìÿòà óâåäîìåí çà ïðîäàíòà íåçàâèñèìî äàëè å ïðèñúñòâàë íà îïèñà.
 (5) (Ïðåäèøíà àë. 4 – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Îïèñúò ñå ïîäïèñâà îò ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë. Îïèñúò íå ñå ñúîáùàâà íà ñòðàíèòå.
 Îïðåäåëÿíå íà öåíàòà íà äâèæèìà âåù
×ë. 468. (1) (Èçì. - ÄÂ, áð. 42 îò 2009 ã., áð. 86 îò 2017 ã.) Ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë îïðåäåëÿ öåíàòà, ïî êîÿòî âåùòà äà ñå ïðîäàäå â ìàãàçèí. Íà÷àëíàòà öåíà, îò êîÿòî äà çàïî÷íå íàääàâàíåòî ïðè ÿâíèÿ òúðã ñ óñòíî íàääàâàíå èëè ïóáëè÷íàòà ïðîäàí, å 85 íà ñòî îò ñòîéíîñòòà íà âåùòà.
 (2) (Èçì. è äîï. - ÄÂ, áð. 42 îò 2009 ã.) Ïî èñêàíå íà ñòðàíàòà ñå íàçíà÷àâà âåùî ëèöå çà îïðåäåëÿíå íà ñòîéíîñòòà íà âåùòà. Âåùîòî ëèöå ñå íàçíà÷àâà ñëóæåáíî, êîãàòî çà îïðåäåëÿíå íà ñòîéíîñòòà ñà íåîáõîäèìè ñïåöèàëíè çíàíèÿ â îáëàñòòà íà íàóêàòà, èçêóñòâîòî, çàíàÿòèòå è äðóãè. Òî ìîæå äà äàäå çàêëþ÷åíèåòî ñè è óñòíî, êîåòî ñå îòðàçÿâà â ïðîòîêîëà.
 (3) (Íîâà – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Çà îïðåäåëÿíå íà ñòîéíîñòòà íà âåùèòå ïî ÷ë. 474, àë. 5 ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë å äëúæåí äà íàçíà÷è âåùî ëèöå. Ïðîäàæíàòà öåíà íà äâèæèìèòå âåùè íå ìîæå äà áúäå ïî-íèñêà îò çàñòðàõîâàòåëíàòà èì ñòîéíîñò, êîãàòî èìàò òàêàâà. Òîâà ïðàâèëî íå ñå ïðèëàãà ïðè ïîñëåäâàùèòå ïðîäàæáè íà ñúùîòî èìóùåñòâî.
 (4) (Íîâà – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Â ïúðâîòî îáÿâëåíèå çà ïðîäàæáà âñÿêà îò ñòðàíèòå ìîæå äà îñïîðè öåíàòà íà âåùòà êúì îïðåäåëÿíåòî é îò ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë è äà ïîèñêà íîâà îöåíêà ñ íàçíà÷àâàíå íà âåùî ëèöå. Ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë îïðåäåëÿ ñðîê çà âíàñÿíåòî íà ðàçíîñêèòå. 
(5) (Íîâà – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë å äëúæåí äà èçâúðøè íîâà îöåíêà íà âåùòà, êîãàòî ñòðàíàòà â ñðîêà ïî àë. 4 å âíåñëà ðàçíîñêèòå çà íîâàòà åêñïåðòèçà, êàòî â ñëó÷àèòå íà àë. 2 è 3 íàçíà÷àâà äðóãî èëè ïîâå÷å âåùè ëèöà.
 (6) (Íîâà – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Îïðåäåëåíàòà ïî ðåäà íà àë. 4 è 5 íîâà îöåíêà íå ïîäëåæè íà îñïîðâàíå.
 Ïðåäàâàíå çà ïàçåíå íà äëúæíèêà
×ë. 469. Îïèñàíàòà äâèæèìà âåù ìîæå äà áúäå äàäåíà çà ïàçåíå íà äëúæíèêà, àêî íå áúäå ïðåíåñåíà çà ïðîäàæáà â ìàãàçèí. Â òîçè ñëó÷àé äëúæíèêúò ìîæå äà ñå ïîëçâà îò íåÿ ñàìî àêî òîâà íå íàìàëÿâà ñòîéíîñòòà é.
 Ïàçåíå íà îïèñàíàòà âåù
×ë. 470. (1) Àêî äëúæíèêúò îòêàæå äà ïðèåìå çà ïàçåíå âåùòà èëè àêî ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë ïðåöåíè, ÷å òÿ íå òðÿáâà äà ñå îñòàâè ó íåãî, âåùòà ñå èççåìâà îò ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë è ñå äàâà çà ïàçåíå íà âçèñêàòåëÿ èëè íà ïàçà÷, íàçíà÷åí îò ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë.
 (2) (Íîâà – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Àëèíåÿ 1 ñå ïðèëàãà è â ñëó÷àèòå, êîãàòî äëúæíèêúò å ðåäîâíî ïðèçîâàí çà îïèñà, íî íå ïðèñúñòâà íà íåãî. 
(3) (Ïðåäèøíà àë. 2 – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Ïàçà÷úò ñå èçáèðà ñ îãëåä íà ëè÷íîñòòà ìó, êàêòî è íà åñòåñòâîòî íà âåùòà, è íà ìÿñòîòî, êúäåòî òÿ ñå íàìèðà èëè ùå ñå ñúõðàíÿâà.
 (4) (Ïðåäèøíà àë. 3 – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Âåùòà ñå ïðåäàâà çà ïàçåíå ñðåùó ïîäïèñ.
 Çàäúëæåíèÿ íà ïàçà÷à
×ë. 471. (1) Ïàçà÷úò å äëúæåí äà ïàçè âåùòà êàòî äîáúð ñòîïàíèí è äà äàâà ñìåòêà çà ïðèõîäèòå îò íåÿ è çà ðàçíîñêèòå ïî ïàçåíåòî é.
 (2) Àêî ïàçà÷úò íå èçïúëíÿâà çàäúëæåíèÿòà ïî àë. 1, ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë ìîæå äà ïðåäàäå çà ïàçåíå âåùòà äðóãèìó.
 Âúçíàãðàæäåíèå íà âåùîòî ëèöå è ïàçà÷à
×ë. 472. Íà âåùîòî ëèöå è íà ïàçà÷à, êîãàòî òîé å òðåòî ëèöå, ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë îïðåäåëÿ âúçíàãðàæäåíèå, êîåòî ñå âíàñÿ ïðåäâàðèòåëíî îò âçèñêàòåëÿ. Àêî ñà íóæíè è ðàçíîñêè çà ïðåíàñÿíå èëè ïàçåíå íà âåùòà, òå ñå âíàñÿò îò âçèñêàòåëÿ ïðåäâàðèòåëíî.
 Ðàçäåë II
Ïðîäàí íà äâèæèìè âåùè

Êîíêóðåíöèÿ ïðè íàñî÷âàíå íà äðóãî èçïúëíåíèå
×ë. 473. (1) Ïðîäàíòà íà çàïîðèðàíàòà âåù ñå èçâúðøâà îò ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë, êîéòî ÿ å îïèñàë.
 (2) Àêî êúì îïèñàíàòà âåù å íàñî÷åíî äðóãî èçïúëíåíèå, ïîñëåäâàùèÿò âçèñêàòåë ìîæå äà èñêà ðàçðåøåíèå îò ðàéîííèÿ ñúä äà áúäå èçâúðøåíà ïðîäàí çà èçïúëíåíèå íà íåãîâîòî âçåìàíå. Ðàçðåøåíèåòî ñå èçäàâà, àêî ñëåä èçòè÷àíåòî íà åäèí ìåñåö îò íàñî÷âàíåòî íà èçïúëíåíèåòî â ðàéîííèÿ ñúä íå å ðåãèñòðèðàí ïðîòîêîë ïî ÷ë. 477, àë. 3 .
 (3) Îïèñàíàòà äâèæèìà âåù ñå èççåìâà çà èçïúëíåíèå âúç îñíîâà íà ðàçðåøåíèåòî ïî àë. 2.
 Ïðîäàí íà äâèæèìà âåù
×ë. 474. (1) (Äîï. – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Ïðîäàíòà íà äâèæèìà âåù, ñúâêóïíîñòè îò âåùè èëè ãðóïè îò âåùè ñå èçâúðøâà ÷ðåç ìàãàçèí èëè áîðñà, ÷ðåç ÿâåí òúðã ñ óñòíî íàääàâàíå èëè ïî ðåäà íà ïóáëè÷íàòà ïðîäàí íà èìîò.
 (2) Äëúæíèêúò ìîæå äà ñå ñúãëàñè âåùòà äà áúäå ïðîäàäåíà ïî îïðåäåëåíàòà îò ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë öåíà â ìàãàçèí íà ÷àñòíèÿ ñúäåáåí èçïúëíèòåë èëè ïîñî÷åí îò íåãî ìàãàçèí, êàòî ïðåäñòàâè ïèñìåíîòî ñúãëàñèå çà ïðèåìàíå íà âåùòà çà ïðîäàæáà â ìàãàçèíà.
 (3) Àêî âåùòà ìîæå äà ñå ïðîäàäå íà áîðñà, âçèñêàòåëÿò èëè äëúæíèêúò ìîæå äà ïîñî÷è áîðñà, êàòî ïðåäñòàâè ïèñìåíîòî ñúãëàñèå çà ïðèåìàíå íà âåùòà çà ïðîäàæáà îò áîðñàòà.
 (4) Ïðåäàâàíåòî íà âåùòà ñå óäîñòîâåðÿâà ñ ïðîòîêîë, ïîäïèñàí îò ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë è îò óïðàâèòåëÿ íà áîðñàòà èëè ìàãàçèíà. Çà èçâúðøåíàòà ïðîäàæáà ìàãàçèíúò, ñúîòâåòíî áîðñàòà, ïîëó÷àâà êîìèñèîíà â ðàçìåð 15 íà ñòî îò ïðîäàæíàòà öåíà, êîÿòî ñå óäúðæà ïðè âíàñÿíåòî íà ïîëó÷åíàòà ñóìà.
 (5) (Èçì. – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Âåùè ñ îöåíêà íàä 5000 ëâ., ìîòîðíè ïðåâîçíè ñðåäñòâà, êîðàáè è âúçäóõîïëàâàòåëíè ñðåäñòâà ñå ïðîäàâàò îò ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë ïî ðåäà íà ïóáëè÷íàòà ïðîäàí íà èìîò ïî òîçè êîäåêñ. Ïðîäàíòà ñå îáÿâÿâà ïî ðåäà íà ÷ë. 477, àë. 3. Ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë ïðåäàâà âëàäåíèåòî íà âåùòà, ñëåä êàòî áúäå ïëàòåíà öåíàòà. Â òîâà ïðîèçâîäñòâî ñå ïðèëàãàò ïðàâèëàòà íà ÷ë. 482, ñ èçêëþ÷åíèå íà îáæàëâàíåòî íà ïðîäàíòà è ÷ë. 521.
 Ïðîäàí íà âåùè, êîèòî ïîäëåæàò íà áúðçà ðàçâàëà
×ë. 475. (1) (Ïðåäèøåí òåêñò íà ÷ë. 475 – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Âåùè, êîèòî ïîäëåæàò íà áúðçà ðàçâàëà è çà îïàçâàíåòî íà êîèòî ñà íåîáõîäèìè çíà÷èòåëíè ðàçõîäè èëè ñïåöèàëíè óñëîâèÿ, ñå ïðîäàâàò íå ïî-êúñíî îò åäíà ñåäìèöà îò îïèñà.
 (2) (Íîâà – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Ïî îòíîøåíèå íà âåùèòå ïî àë. 1 íå ñå ïðèëàãà ÷ë. 468, àë. 4 – 6.
Ïðîäàí íà íåîáðàíè íàñàæäåíèÿ è ïëîäîâå
×ë. 476. Íåîáðàíè íàñàæäåíèÿ è ïëîäîâå ñå ïðîäàâàò îò ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë ïî ðåäà íà ïóáëè÷íàòà ïðîäàí íà èìîò ïî òîçè êîäåêñ. Ïðîäàíòà òðÿáâà äà çàâúðøè íå ïî-ðàíî îò åäíà ñåäìèöà ïðåäè îáè÷àéíîòî âðåìå çà ñúáèðàíåòî èì.
Ïðîäàí â ìàãàçèí
×ë. 477. (1) Âåùòà ñå ïðåíàñÿ â ìàãàçèíà îò äëúæíèêà.
 (2) Çà ïðåäàâàíåòî íà âåùòà â ìàãàçèíà äëúæíèêúò ïðåäñòàâÿ íà ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë ðàçïèñêà.
 (3) Ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë îïîâåñòÿâà ïðîäàíòà íà âåùòà ÷ðåç îáÿâëåíèÿ, êîèòî ñå ïîñòàâÿò íà ñúîòâåòíèòå ìåñòà â ðàéîííèÿ ñúä, â íåãîâàòà êàíöåëàðèÿ è â ìåñòíàòà îáùèíà èëè êìåòñòâî. Ïðîòîêîëúò çà ïîñòàâÿíå íà îáÿâëåíèÿòà ñå ðåãèñòðèðà â ðàéîííèÿ ñúä.
 Ïðîäàí áåç ïðåíàñÿíå íà âåùòà
×ë. 478. Êîãàòî ïðåíàñÿíåòî íà âåùòà äî ìàãàçèí å ñâúðçàíî ñ íåóäîáñòâî çà íåéíàòà ïðîäàæáà, ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë ïîñòàâÿ â ìàãàçèíà íà âèäíî ìÿñòî îáÿâëåíèå è îñèãóðÿâà âúçìîæíîñò íà æåëàåùèòå äà ïðåãëåæäàò âåùòà íà ìÿñòîòî, êúäåòî òÿ ñå íàìèðà. Ïðîäàíòà ñå îáÿâÿâà ïî ðåäà íà ÷ë. 477, àë. 3 .
Ïëàùàíå íà öåíàòà
×ë. 479. Ïðîäàíòà â ìàãàçèí ñå èçâúðøâà ïî îïðåäåëåíàòà öåíà. Âåùòà ñå ïðåäàâà íà êóïóâà÷à ñëåä èçïëàùàíåòî íà öåíàòà. Àêî âåùòà ñå ïðîäàäå íà ïî-íèñêà îò îïðåäåëåíàòà öåíà èëè ñå ïðåäàäå íà êóïóâà÷à ïðåäè ïëàùàíåòî íà öåíàòà, ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë ñúáèðà ïðîäàæíàòà öåíà îò ïðîäàâà÷à.
Íîâà ïðîäàí
×ë. 480. (Äîï. - ÄÂ, áð. 42 îò 2009 ã.) Àêî â ïðîäúëæåíèå íà òðè ìåñåöà îò ïðåäàâàíåòî íà âåùòà â ìàãàçèí èëè îò îáÿâÿâàíåòî íà ïðîäàíòà ïî ðåäà íà ÷ë. 478 âåùòà íå áúäå ïðîäàäåíà, òÿ ñå ïðîäàâà ÷ðåç ÿâåí òúðã ñ óñòíî íàääàâàíå ïðè öåíà, ðàâíà íà 50 íà ñòî îò íà÷àëíàòà ïî ÷ë. 468, àë. 1.
Ïðîäàí ÷ðåç ÿâåí òúðã ñ óñòíî íàääàâàíå
×ë. 481. (1) Ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë èçâúðøâà ïðîäàíòà ÷ðåç òúðã â îïðåäåëåíîòî âðåìå ïðåä ñãðàäàòà, â êîÿòî ñå ïàçÿò îïèñàíèòå âåùè, èëè íà äðóãî ìÿñòî, îïðåäåëåíî ïî âçàèìíî ñúãëàñèå íà ñòðàíèòå. Ïðè ëèïñà íà ñúãëàñèå ïðîäàíòà ñå èçâúðøâà íà ìÿñòî, îïðåäåëåíî îò ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë, êàòî ñå íàñðî÷âà íå ïî-ðàíî îò åäíà è íå ïî-êúñíî îò òðè ñåäìèöè îò èçâúðøåíèÿ îïèñ.
 (2) Ïðîäàíòà íå ñå íàñðî÷âà è îïèñàíèòå âåùè ñå îñâîáîæäàâàò, àêî âçèñêàòåëÿò â åäíîñåäìè÷åí ñðîê îò îïèñà íå âíåñå ðàçíîñêèòå çà èçâúðøâàíåòî é.
 (3) Â äåíÿ íà ïðîäàíòà ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë ñúñòàâÿ ïðîòîêîë, â êîéòî ïîñî÷âà äåíÿ è íà÷èíà íà ðàçãëàñÿâàíåòî è óâåäîìÿâàíåòî íà ñòðàíèòå.
 (4) Òúðãúò çàïî÷âà â îïðåäåëåíîòî âðåìå è çàâúðøâà ñëåä ïðåäëàãàíåòî íà ïîñëåäíàòà îïèñàíà âåù.
 (5) Çà ó÷àñòèå â òúðãà íå ñå âíàñÿ çàäàòúê.
 (6) Àêî äî åäèí ÷àñ ñëåä îïðåäåëåíîòî âðåìå íà ïðîäàíòà ñå ÿâÿò íàääàâà÷è, ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë ïðåäëàãà âåùèòå çà ïðîäàí ïîñëåäîâàòåëíî â èçáðàí îò íåãî ðåä.
 (7) Âñÿêà îòäåëíà âåù ñå ïðåäëàãà óñòíî îò ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë ïî îïðåäåëåíàòà íà÷àëíà öåíà çà òúðãà. Öåíàòà ñå îáÿâÿâà òðè ïúòè.
 (8) Àêî íÿêîé îò íàääàâà÷èòå äàäå çíàê, ÷å ïðèåìà öåíàòà, ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë ïðåäëàãà âåùòà íà ïî-âèñîêà öåíà. Àêî ïî-âèñîêàòà öåíà áúäå ïðèåòà îò íÿêîé îò íàääàâà÷èòå, ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë ïðåäëàãà îùå ïî-âèñîêà öåíà.
 (9) Àêî ïðåäëàãàíàòà íàé-âèñîêà öåíà íå áúäå ïðèåòà è ñëåä òðåòîòî îáÿâÿâàíå, ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë îáÿâÿâà, ÷å âåùòà å êóïåíà îò íàääàâà÷à, ïðèåë ïúðâè ïî-íèñêàòà îáÿâåíà öåíà, îòðàçÿâà öåíàòà â ïðîòîêîëà è ïðåäàâà âåùòà íà íàääàâà÷à ñðåùó çàïëàùàíå â áðîé. Àêî îáÿâåíèÿò îò ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë êóïóâà÷ íå ïëàòè íåçàáàâíî â áðîé ïðèåòàòà öåíà, ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë ãî îòñòðàíÿâà îò ïî-íàòàòúøíî ó÷àñòèå â òúðãà.
 (10) Àêî íå ñà ñå ÿâèëè íàääàâà÷è èëè íà÷àëíàòà öåíà íå áúäå ïðèåòà è ñëåä òðåòîòî îáÿâÿâàíå, ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë îáÿâÿâà ïðîäàíòà çà íåñòàíàëà, îñâîáîæäàâà âåùòà è ÿ ïðåäàâà íà äëúæíèêà. Àêî äëúæíèêúò íå ïðèñúñòâà, âåùòà ñå ïðåäàâà íà ïàçà÷à, à àêî âåùòà íå å áèëà ïðåäàäåíà çà ïàçåíå, ñå îñòàâÿ íà ìÿñòîòî íà ïðîäàíòà íà ðàçïîëîæåíèå íà äëúæíèêà.
Ñòàáèëèòåò íà ïðîäàæáàòà
×ë. 482. (1) Èçâúðøåíàòà ïðîäàæáà íå ìîæå äà áúäå îáæàëâàíà èëè îñïîðâàíà ïî èñêîâ ðåä.
 (2) Êóïóâà÷úò íà âåùòà ñòàâà íåèí ñîáñòâåíèê, íåçàâèñèìî îò òîâà äàëè âåùòà å ïðèíàäëåæàëà íà äëúæíèêà.
 (3) Ïðåäèøíèÿò ñîáñòâåíèê èìà ïðàâî äà ïîëó÷è öåíàòà, àêî íå å èçïëàòåíà ïî ðàçïðåäåëåíèåòî. Àêî òÿ å èçïëàòåíà, òîé èìà ïðàâî äà èñêà îò âçèñêàòåëèòå è îò äëúæíèêà òîâà, êîåòî òå ñà ïîëó÷èëè ïî ðàçïðåäåëåíèåòî.
 (4) Àêî âçèñêàòåëÿò å íåäîáðîñúâåñòåí, òîé îòãîâàðÿ ïðåä ñîáñòâåíèêà çà ïðè÷èíåíèòå ìó âðåäè. Âúâ âñè÷êè ñëó÷àè âçèñêàòåëÿò ïîíàñÿ ðàçíîñêèòå ïî èçïúëíåíèåòî.
 Ãëàâà ÷åòèðèäåñåò è òðåòà
ÈÇÏÚËÍÅÍÈÅ ÂÚÐÕÓ ÍÅÄÂÈÆÈÌÈ ÂÅÙÈ

Îïèñ íà èìîò
×ë. 483. Ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë îïèñâà ïîñî÷åíèÿ îò âçèñêàòåëÿ èìîò, ñëåä êàòî ñå óâåðè, ÷å òîé å áèë ñîáñòâåíîñò íà äëúæíèêà êúì äåíÿ íà íàëàãàíå íà âúçáðàíàòà. Ïðîâåðêàòà íà ñîáñòâåíîñòòà ñå èçâúðøâà ÷ðåç ñïðàâêà â äàíú÷íèòå èëè íîòàðèàëíèòå êíèãè èëè ïî äðóã íà÷èí, âêëþ÷èòåëíî ÷ðåç ðàçïèò íà ñúñåäè. Êîãàòî íÿìà ñèãóðíè äàííè çà ñîáñòâåíîñòòà, ñå âçåìà ïðåäâèä âëàäåíèåòî êúì äåíÿ íà âúçáðàíàòà.
 Ñúäúðæàíèå íà îïèñà
×ë. 484. (1) Îïèñúò ñúäúðæà:
 1. ïîñî÷âàíå íà èçïúëíèòåëíèÿ ëèñò;
 2. ìÿñòîòî, êúäåòî ñå èçâúðøâà;
 3. ìåñòîíàõîæäåíèåòî, ãðàíèöèòå íà èìîòà, íàëîæåíèòå âúðõó íåãî èïîòåêè è âúçáðàíè, êàêòî è äúëæèìèòå äàíúöè;
 4. íà÷àëíàòà öåíà, îò êîÿòî äà çàïî÷íå íàääàâàíåòî;
 5. åâåíòóàëíèòå âúçðàæåíèÿ íà ñòðàíèòå è çàÿâåíèòå îò òðåòè ëèöà ïðàâà âúðõó îïèñàíàòà âåù.
 (2) Ñâåäåíèÿ çà òåæåñòèòå ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë èçèñêâà îò òåðèòîðèàëíàòà äèðåêöèÿ íà Íàöèîíàëíàòà àãåíöèÿ çà ïðèõîäèòå è îò ñëóæáàòà ïî âïèñâàíèÿòà åäíîâðåìåííî ñ èñêàíåòî çà âïèñâàíå íà âúçáðàíàòà.
 (3) (Íîâà – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Â îïèñà ñå ïîñî÷âà è äåíÿò íà ïðåäÿâÿâàíå íà îöåíêàòà íà âåùòà, êîãàòî òÿ ñå èçâúðøâà ñëåä îïèñà. Â òîçè ñëó÷àé ñòðàíèòå ñå ñìÿòàò çà óâåäîìåíè çà ïðåäÿâÿâàíåòî íà îöåíêàòà, íåçàâèñèìî äàëè ñà ïðèñúñòâàëè íà îïèñà.
 (4) (Ïðåäèøíà àë. 3 – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Â îïèñà ñå ïîñî÷âàò ñúùî ìÿñòîòî è âðåìåòî çà ïðîäàíòà íà âåùòà, àêî âçèñêàòåëÿò ïîèñêà òîâà. Â òîçè ñëó÷àé äëúæíèêúò ñå ñìÿòà óâåäîìåí çà ïðîäàíòà íåçàâèñèìî äàëè å ïðèñúñòâàë íà îïèñà.
 (5) (Ïðåäèøíà àë. 4 – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Îïèñúò ñå ïîäïèñâà îò ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë. Îïèñúò íå ñå ñúîáùàâà íà ñòðàíèòå.
 Îïðåäåëÿíå íà íà÷àëíàòà öåíà çà ïóáëè÷íà ïðîäàí
×ë. 485. (Äîï. – ÄÂ, áð. 50 îò 2015 ã., èçì., áð. 86 îò 2017 ã.) (1) Ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë íàçíà÷àâà âåùî ëèöå çà îïðåäåëÿíå íà ñòîéíîñòòà íà èìîòà. Âåùîòî ëèöå òðÿáâà äà å âïèñàíî â ðåãèñòúðà íà íåçàâèñèìèòå îöåíèòåëè ïî Çàêîíà çà íåçàâèñèìèòå îöåíèòåëè èëè â ñïèñúêà íà ñïåöèàëèñòèòå, óòâúðäåíè çà âåùè ëèöà ïî ðåäà íà Çàêîíà çà ñúäåáíàòà âëàñò.
 (2) Çàêëþ÷åíèåòî íà âåùîòî ëèöå ñå ñúîáùàâà íà ñòðàíèòå, êîèòî â 7-äíåâåí ñðîê ìîãàò äà ãî îñïîðÿò. Ïðè îñïîðâàíåòî ñòðàíàòà ïîñî÷âà âåùî ëèöå, êîåòî îòãîâàðÿ íà èçèñêâàíèÿòà ïî àë. 1, äà èçãîòâè ïîâòîðíî çàêëþ÷åíèå è âíàñÿ ðàçíîñêè çà èçâúðøâàíåòî ìó, â ïðîòèâåí ñëó÷àé ïîâòîðíî çàêëþ÷åíèå íå ñå èçâúðøâà. 
(3) Ïðè äâå è ïîâå÷å îöåíêè ñòîéíîñòòà íà èìîòà ñå îïðåäåëÿ êàòî ñðåäíîàðèòìåòè÷íà ñòîéíîñò îò âñè÷êè îöåíêè.
 (4) Íà÷àëíàòà öåíà íà èìîòà, îò êîÿòî äà çàïî÷íå íàääàâàíåòî, å 80 íà ñòî îò ñòîéíîñòòà íà èìîòà.
 (5) Íà÷àëíàòà öåíà ïðè ïúðâàòà ïóáëè÷íà ïðîäàí íå ìîæå äà å ïî-íèñêà îò äàíú÷íàòà îöåíêà, êîãàòî òàêàâà å îïðåäåëåíà.
 (6) Ïðàâèëàòà íà àë. 2, 3 è 5 ñå ïðèëàãàò ñàìî ïðè èçâúðøâàíå íà ïúðâàòà ïóáëè÷íà ïðîäàí.
 Ïàçåíå íà íåäâèæèì èìîò
×ë. 486. (1) Èìîòúò ñå îñòàâÿ âúâ âëàäåíèå íà äëúæíèêà äî èçâúðøâàíå íà ïðîäàíòà. Äëúæíèêúò òðÿáâà äà óïðàâëÿâà èìîòà êàòî äîáúð ñòîïàíèí. Òîé ïîëó÷àâà èìîòà ïî îïèñà è å äëúæåí äà ãî ïðåäàäå â ñúùîòî ñúñòîÿíèå, â êîåòî ãî å ïðèåë.
 (2) Àêî äëúæíèêúò íå ñòîïàíèñâà äîáðå èìîòà èëè ïðå÷è íà îãëåäà îò òðåòè ëèöà, ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë ïðåäàâà óïðàâëåíèåòî íà äðóãî ëèöå.
 Îáÿâÿâàíå íà ïðîäàíòà
×ë. 487. (1) (Èçì. – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë å äëúæåí ñëåä èçòè÷àíåòî íà åäíà ñåäìèöà îò îïèñà äà èçãîòâè îáÿâëåíèå çà ïðîäàíòà, â êîåòî ïîñî÷âà ñîáñòâåíèêà íà èìîòà, îïèñàíèå íà èìîòà, èïîòåêèðàí ëè å òîé, èìà ëè óñòàíîâåíè êúì ìîìåíòà íà âúçáðàíàòà îãðàíè÷åíè âåùíè ïðàâà âúðõó èìîòà, âïèñàíè èñêîâè ìîëáè, âúçáðàíè è äîãîâîðè çà íàåì, öåíàòà, îò êîÿòî ùå çàïî÷íå ïðîäàíòà, è ìÿñòîòî è äåíÿ, â êîéòî ùå çàïî÷íå è ùå çàâúðøè ïðîäàíòà.
 (2) (Èçì. è äîï. - ÄÂ, áð. 49 îò 2012 ã., â ñèëà îò 1.01.2013 ã.) Îáÿâëåíèåòî ïî àë. 1 ñå ïîñòàâÿ íà ñúîòâåòíèòå ìåñòà â êàíöåëàðèÿòà íà ÷àñòíèÿ ñúäåáåí èçïúëíèòåë, â ñãðàäàòà íà ðàéîííèÿ ñúä, â îáùèíàòà èëè êìåòñòâîòî ïî ìåñòîíàõîæäåíèåòî íà èìîòà, íà ñàìèÿ èìîò è ñå ïóáëèêóâà íà èíòåðíåò ñòðàíèöàòà íà îêðúæíèÿ ñúä ïî ìåñòîèçïúëíåíèåòî, è òî íàé-ìàëêî åäèí äåí ïðåäè ïîñî÷åíèÿ â îáÿâëåíèåòî äåí çà çàïî÷âàíå íà ïðîäàíòà.
 (3) Â äåíÿ ïî àë. 2 ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë ñúñòàâÿ ïðîòîêîë, â êîéòî ïîñî÷âà äåíÿ íà ðàçãëàñÿâàíå íà îáÿâëåíèåòî. Ïðîòîêîëúò ñå ðåãèñòðèðà â ðàéîííèÿ ñúä.
 (4) Ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë îïðåäåëÿ âðåìåòî, ïðåç êîåòî íåäâèæèìèÿò èìîò ìîæå äà áúäå ïðåãëåæäàí îò ëèöàòà, êîèòî æåëàÿò äà ãî êóïÿò.
 Ìÿñòî íà ïðîäàíòà
×ë. 488. (1) Ïðîäàíòà ñå èçâúðøâà â ñãðàäàòà íà ðàéîííèÿ ñúä. Òÿ ïðîäúëæàâà åäèí ìåñåö è çàâúðøâà â ïîñî÷åíèÿ â îáÿâëåíèåòî äåí.
 (2) Êíèæàòà çà ïðîäàíòà ñå äúðæàò â êàíöåëàðèÿòà íà ðàéîííèÿ ñúä íà ðàçïîëîæåíèå íà âñåêè, êîéòî ñå èíòåðåñóâà îò èìîòà.
 Íàääàâàòåëíè ïðåäëîæåíèÿ
×ë. 489. (1) Çà ó÷àñòèå â íàääàâàíåòî ïî ñìåòêà íà ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë ñå âíàñÿ çàäàòúê 10 íà ñòî âúðõó íà÷àëíàòà öåíà. Âçèñêàòåëÿò íå âíàñÿ çàäàòúê, àêî âçåìàíåòî ìó íàäâèøàâà íåãîâèÿ ðàçìåð.
 (2) (Èçì. – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Âñåêè íàääàâà÷ ïîñî÷âà ïðåäëîæåíàòà îò íåãî öåíà ñ öèôðè è ñ äóìè è ïîäàâà ïðåäëîæåíèåòî ñè çàåäíî ñ êâèòàíöèÿòà çà âíåñåíèÿ çàäàòúê â çàïå÷àòàí ïëèê. Íàääàâà÷úò ìîæå äà íàïðàâè ñàìî åäíî íàääàâàòåëíî ïðåäëîæåíèå. 
(3) (Îòì. – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.).
 (4) Ïðåäëîæåíèÿòà ñå ïîäàâàò â êàíöåëàðèÿòà íà ðàéîííèÿ ñúä, êîåòî ñå îòðàçÿâà âúâ âõîäÿùèÿ ðåãèñòúð.
 (5) (Äîï. – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Ïðîäàíòà ïðèêëþ÷âà â êðàÿ íà ðàáîòíîòî âðåìå â ïîñëåäíèÿ äåí. Íàääàâàòåëíèòå ïðåäëîæåíèÿ ìîãàò äà ñå îòòåãëÿò íàé-êúñíî â òîçè ñðîê.
 (6) (Èçì. – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Íàääàâàòåëíè ïðåäëîæåíèÿ îò ëèöà, êîèòî íÿìàò ïðàâî äà âçåìàò ó÷àñòèå â ïóáëè÷íàòà ïðîäàí, ïðåäëîæåíèÿ çà öåíà ïîä íà÷àëíàòà, êàêòî è ïðåäëîæåíèÿ, íàäõâúðëÿùè íà÷àëíàòà ñ ïîâå÷å îò 30 íà ñòî, ñà íåäåéñòâèòåëíè.
 Ëèöà áåç ïðàâî äà íàääàâàò
×ë. 490. (1) Äëúæíèêúò, íåãîâèÿò çàêîíåí ïðåäñòàâèòåë, äëúæíîñòíèòå ëèöà îò êàíöåëàðèÿòà íà ðàéîííèÿ ñúä, ñëóæèòåëèòå íà ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë, êàêòî è ëèöàòà, ïîñî÷åíè â ÷ë. 185 îò Çàêîíà çà çàäúëæåíèÿòà è äîãîâîðèòå, íÿìàò ïðàâî äà âçåìàò ó÷àñòèå â íàääàâàíåòî.
 (2) Êîãàòî èìîòúò å êóïåí îò ëèöå, êîåòî íå å èìàëî ïðàâî äà íàääàâà, ïðîäàíòà å íåäåéñòâèòåëíà.
 (3) Â ñëó÷àÿ ïî àë. 2 âíåñåíàòà îò êóïóâà÷à ñóìà ñå çàäúðæà çà óäîâëåòâîðåíèå íà âçåìàíèÿòà ïî èçïúëíèòåëíîòî äåëî, à èìîòúò ïî èñêàíå íà êîéòî è äà å îò âçèñêàòåëèòå ìîæå îòíîâî äà ñå èçíåñå íà ïðîäàí.
 Íåèçâúðøâàíå íà ïðîäàíòà ïðè ïëàùàíå íà äúëãà
×ë. 491. Àêî äî èçòè÷àíåòî íà ñðîêà çà ïîäàâàíå íà ïèñìåíèòå íàääàâàòåëíè ïðåäëîæåíèÿ äëúæíèêúò âíåñå âñè÷êî ïî ïðåäÿâåíèòå ñðåùó íåãî èçïúëíèòåëíè ëèñòîâå è ðàçíîñêèòå ïî èçïúëíèòåëíîòî äåëî, ïðîäàíòà íå ñå èçâúðøâà.
 Îáÿâÿâàíå íà êóïóâà÷
×ë. 492. (1) Â íà÷àëîòî íà ðàáîòíèÿ äåí ñëåä èçòè÷àíåòî íà ñðîêà çà ïîäàâàíå íà ïèñìåíè íàääàâàòåëíè ïðåäëîæåíèÿ íà îïðåäåëåíîòî ìÿñòî â ñãðàäàòà íà ðàéîííèÿ ñúä ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë â ïðèñúñòâèåòî íà ÿâèëèòå ñå íàääàâà÷è îáÿâÿâà ïîñòúïèëèòå íàääàâàòåëíè ïðåäëîæåíèÿ, çà êîåòî ñúñòàâÿ ïðîòîêîë. Â ïðîòîêîëà ñå âïèñâàò íàääàâà÷èòå è íàääàâàòåëíèòå ïðåäëîæåíèÿ ïî ðåäà íà îòâàðÿíåòî íà ïëèêîâåòå. Çà êóïóâà÷ íà èìîòà ñå ñìÿòà òîçè íàääàâà÷, êîéòî å ïðåäëîæèë íàé-âèñîêà öåíà. Àêî íàé-âèñîêàòà öåíà å ïðåäëîæåíà îò ïîâå÷å îò åäèí íàääàâà÷, êóïóâà÷úò ñå îïðåäåëÿ îò ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë ÷ðåç æðåáèé â ïðèñúñòâèåòî íà ÿâèëèòå ñå íàääàâà÷è. Îáÿâÿâàíåòî íà êóïóâà÷à ñå èçâúðøâà îò ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë â ïðîòîêîëà, êîéòî ñå ïîäïèñâà îò íåãî.
 (2) Àêî ïðè îáÿâÿâàíåòî íà êóïóâà÷à íÿêîé îò ÿâèëèòå ñå íàääàâà÷è óñòíî ïðåäëîæè öåíà, ïî-âèñîêà ñ ðàçìåðà íà åäèí çàäàòúê, ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë îòðàçÿâà ïðåäëîæåíèåòî â ïðîòîêîëà è ñëåä êàòî íàääàâà÷úò ãî ïîäïèøå, ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë ïèòà òðè ïúòè èìà ëè æåëàåùè äà ïðåäëîæàò ïî-âèñîêà öåíà ñ ðàçìåðà íà îùå åäèí çàäàòúê. Àêî ïîñòúïè ïðåäëîæåíèå, òî ñå îòðàçÿâà â ïðîòîêîëà è íàääàâà÷úò ãî ïîäïèñâà. Ñëåä èç÷åðïâàíå íà ïðåäëîæåíèÿòà çà êóïóâà÷ íà èìîòà ñå îáÿâÿâà òîçè íàääàâà÷, êîéòî å ïðåäëîæèë íàé-âèñîêà öåíà.
 (3) (Èçì. – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Êóïóâà÷úò å äëúæåí â äâóñåäìè÷åí ñðîê îò îáÿâÿâàíåòî ìó çà êóïóâà÷ äà âíåñå ïðåäëîæåíàòà îò íåãî öåíà, êàòî ïðèñïàäíå âíåñåíèÿ çàäàòúê.
 Ñëåäâàù êóïóâà÷
×ë. 493. Àêî öåíàòà íå áúäå âíåñåíà â ñðîêà ïî ÷ë. 492, àë. 3:
 1. (äîï. – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) âíåñåíèÿò îò íàääàâà÷à çàäàòúê ñëóæè çà óäîâëåòâîðåíèå íà âçèñêàòåëèòå, à êîãàòî íàääàâà÷úò å âçèñêàòåë, âçåìàíåòî ìó ñå íàìàëÿâà ñ ðàçìåðà íà åäèí çàäàòúê;
 2. (èçì. - ÄÂ, áð. 100 îò 2010 ã., â ñèëà îò 21.12.2010 ã.) ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë îáÿâÿâà çà êóïóâà÷ íà èìîòà íàääàâà÷à, êîéòî å ïðåäëîæèë ñëåäâàùàòà íàé-âèñîêà öåíà; àêî òîçè íàääàâà÷ íå âíåñå ïðåäëîæåíàòà îò íåãî öåíà â åäíîñåäìè÷åí ñðîê îò îáÿâÿâàíåòî ìó çà êóïóâà÷, ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë îáÿâÿâà çà êóïóâà÷ íàääàâà÷à, íàïðàâèë ñëåäâàùîòî ïî ðåä íàääàâàòåëíî ïðåäëîæåíèå è ïîñòúïâà òàêà äî èç÷åðïâàíå íà âñè÷êè íàääàâà÷è, ïðåäëîæèëè öåíà, ðàâíà íà íà÷àëíàòà; íàääàâà÷úò, êîéòî å áèë îáÿâåí çà êóïóâà÷, íî íå âíåñå â ñðîê ïðåäëîæåíàòà öåíà, îòãîâàðÿ ïî ò. 1; ñëåä ïëàùàíå íà öåíàòà îò íàääàâà÷, îáÿâåí çà êóïóâà÷, âíåñåíèÿò çàäàòúê ñå âðúùà íà íàääàâà÷èòå, êîèòî íå ñà áèëè îáÿâåíè çà êóïóâà÷è.
 Íîâà ïðîäàí
×ë. 494. (1) Àêî íå ñà ñå ÿâèëè íàääàâà÷è èëè íå ñà áèëè íàïðàâåíè âàëèäíè íàääàâàòåëíè ïðåäëîæåíèÿ, èëè àêî êóïóâà÷úò íå å âíåñúë öåíàòà è èìîòúò íå å áèë âúçëîæåí ïî ðåäà íà ÷ë. 493, ò. 2, âçèñêàòåëÿò èìà ïðàâî â åäíîñåäìè÷åí ñðîê îò ñúîáùåíèåòî äà ïîèñêà äà ñå èçâúðøè íîâà ïðîäàí.
 (2) (Èçì. è äîï. – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Íîâàòà ïðîäàí ñå èçâúðøâà ïî ïðàâèëàòà çà ïúðâàòà ïðîäàí. Òÿ çàïî÷âà íå ïî-ðàíî îò åäèí ìåñåö îò ïðèêëþ÷âàíåòî íà ïúðâàòà ïðîäàí ïðè íà÷àëíà öåíà, ðàâíà íà 90 íà ñòî îò íà÷àëíàòà öåíà ïî ïúðâàòà ïðîäàí. Àêî è ïðè òàçè ïðîäàí èìîòúò íå áúäå ïðîäàäåí è â åäíîñåäìè÷åí ñðîê îò ñúîáùåíèåòî íå áúäå ïîèñêàíî îïðåäåëÿíåòî íà íîâà íà÷àëíà öåíà, èìîòúò ñå îñâîáîæäàâà îò èçïúëíåíèå è âúçáðàíàòà ñå çàëè÷àâà ïî èñêàíå íà ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë.
 Èçïëàùàíå íà öåíàòà îò âçèñêàòåë
×ë. 495. (Èçì. - ÄÂ, áð. 100 îò 2010 ã., â ñèëà îò 21.12.2010 ã., áð. 86 îò 2017 ã.) Âçèñêàòåëÿò, îáÿâåí çà êóïóâà÷ íà èìîò, å äëúæåí â äâóñåäìè÷åí ñðîê îò âëèçàíåòî â ñèëà íà ðàçïðåäåëåíèåòî äà âíåñå ñóìàòà, íåîáõîäèìà çà èçïëàùàíå íà ñúðàçìåðíèòå ÷àñòè îò âçåìàíèÿòà íà äðóãèòå âçèñêàòåëè, èëè ñóìàòà, ñ êîÿòî öåíàòà íàäìèíàâà íåãîâîòî âçåìàíå, êîãàòî íÿìà äðóãè âçèñêàòåëè. Àêî íå âíåñå òàçè ñóìà, òîé îòãîâàðÿ çà âðåäèòå è çà ðàçíîñêèòå ïî ïðîäàíòà, à çà èìîòà ñå ïðèëàãàò ñúîòâåòíî ÷ë. 493, ò. 2 è ÷ë. 494, àë. 2.
 Ïîñòàíîâëåíèå çà âúçëàãàíå
×ë. 496. (1) Êîãàòî ëèöåòî, îáÿâåíî çà êóïóâà÷ ïî ðåäà íà ÷ë. 492 - 494, âíåñå â ñðîê äúëæèìàòà ñóìà, ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë ìó âúçëàãà èìîòà ñ ïîñòàíîâëåíèå.
 (2) (Äîï. - ÄÂ, áð. 49 îò 2012 ã.) Îò äåíÿ íà âëèçàíå â ñèëà íà ïîñòàíîâëåíèåòî çà âúçëàãàíå êóïóâà÷úò ïðèäîáèâà âñè÷êè ïðàâà, êîèòî äëúæíèêúò å èìàë âúðõó èìîòà. Ïðàâàòà, êîèòî òðåòè ëèöà ñà ïðèäîáèëè âúðõó èìîòà, íå ìîãàò äà áúäàò ïðîòèâîïîñòàâåíè íà êóïóâà÷à, àêî òåçè ïðàâà íå ìîãàò äà ñå ïðîòèâîïîñòàâÿò íà âçèñêàòåëèòå.
 (3) Àêî âúçëàãàíåòî íå áúäå îáæàëâàíî, äåéñòâèòåëíîñòòà íà ïðîäàæáàòà ìîæå äà áúäå îñïîðâàíà ïî èñêîâ ðåä ñàìî ïðè íàðóøàâàíå íà ÷ë. 490 è ïðè íåâíàñÿíå íà öåíàòà. Â ïîñëåäíèÿ ñëó÷àé êóïóâà÷úò ìîæå äà îòêëîíè óâàæàâàíåòî íà èñêà, àêî âíåñå äúëæèìàòà ñóìà çàåäíî ñ ëèõâèòå, íà÷èñëåíè îò äåíÿ íà îáÿâÿâàíåòî ìó çà êóïóâà÷.
 Îáÿâÿâàíå íà íîâàòà ïðîäàí
×ë. 497. Àêî ïîñòàíîâëåíèåòî çà âúçëàãàíåòî áúäå îòìåíåíî èëè àêî ïðîäàæáàòà áúäå îáÿâåíà çà íåäåéñòâèòåëíà ïî ÷ë. 496, àë. 3, íîâàòà ïðîäàí ñå èçâúðøâà ñëåä íîâî îáÿâÿâàíå.
 Âúâîä íà êóïóâà÷à
×ë. 498. (1) Êóïóâà÷úò ñå âúâåæäà âúâ âëàäåíèå íà èìîòà îò ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë âúç îñíîâà íà âëÿçëîòî â ñèëà ïîñòàíîâëåíèå çà âúçëàãàíå. Êóïóâà÷úò ïðåäñòàâÿ óäîñòîâåðåíèÿ çà ïëàòåíèòå òàêñè çà ïðåõâúðëÿíå íà èìîòà è çà âïèñâàíå íà ïîñòàíîâëåíèåòî çà âúçëàãàíå.
 (2) Âúâîäúò ñå èçâúðøâà ñðåùó âñÿêî ëèöå, êîåòî ñå íàìèðà âúâ âëàäåíèå íà èìîòà. Òî ìîæå äà ñå áðàíè ñàìî ñ èñê çà ñîáñòâåíîñò.
 (3) (Íîâà – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Àëèíåÿ 2 ñå ïðèëàãà è ñïðÿìî ëèöàòà, âïèñàëè äîãîâîðè çà íàåì è àðåíäà, ñëåä ïúðâàòà èïîòåêà, êàêòî è âñè÷êè ñïîðàçóìåíèÿ, ñ êîèòî ñå ïðåäîñòàâÿ ïîëçâàíåòî è óïðàâëåíèåòî íà èìîòà.
 Âðúùàíå íà äàäåíîòî ïðè ñúäåáíî îòñòðàíåíèå
×ë. 499. (1) Àêî ñ âëÿçëî â ñèëà ðåøåíèå áúäå óñòàíîâåíî, ÷å äëúæíèêúò íå å áèë ñîáñòâåíèê íà ïðîäàäåíèÿ èìîò, êóïóâà÷úò ìîæå äà èñêà âíåñåíàòà îò íåãî öåíà, àêî òÿ îùå íå å èçïëàòåíà íà âçèñêàòåëèòå, à àêî å áèëà èçïëàòåíà, òîé ìîæå äà èñêà îò âñåêè îò òÿõ, êàêòî è îò äëúæíèêà òîâà, êîåòî å ïîëó÷èë. È â äâàòà ñëó÷àÿ êóïóâà÷úò èìà ïðàâî íà ëèõâèòå è ðàçíîñêèòå çà ñâîåòî ó÷àñòèå â ïðîäàíòà. Òîé èìà ïðàâî ñúùî äà èñêà îò îáùèíàòà è äúðæàâàòà âðúùàíå íà ïëàòåíèòå òàêñè ïî ïðåõâúðëÿíåòî.
 (2) Çà âðúùàíåòî íà ñóìèòå ïî àë. 1 ðàéîííèÿò ñúäèÿ ïî ìåñòîíàõîæäåíèåòî íà èìîòà èçäàâà èçïúëíèòåëåí ëèñò âúç îñíîâà íà ðàçïðåäåëåíèåòî è íà óäîñòîâåðåíèÿòà ïî ÷ë. 498, àë. 1 , àêî ëèöàòà, ñðåùó êîèòî ñå èçäàâà ëèñòúò, ñà áèëè ïðèâëå÷åíè â äåëîòî, ïî êîåòî å ïîñòàíîâåíî ðåøåíèåòî. Àêî âíåñåíàòà îò êóïóâà÷à ñóìà íå å èçïëàòåíà, òÿ ìó ñå âðúùà ñ ïëàòåæíî íàðåæäàíå íà ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë.
 (3) Êîãàòî èìîòúò å áèë âúçëîæåí íà âçèñêàòåë, òîé çàïàçâà âçåìàíåòî ñè ñðåùó äëúæíèêà è èìà ïðàâî äà èñêà ïî ðåäà íà àë. 2 ïîñî÷åíèòå â àë. 1 ñóìè áåç ðàçíîñêèòå çà ñâîåòî ó÷àñòèå â ïðîäàíòà.
 Ïðîäàí íà ñúñîáñòâåí èìîò
×ë. 500. (1) Êîãàòî èçïúëíåíèåòî áúäå íàñî÷åíî âúðõó ñúñîáñòâåí èìîò çà äúëã íà íÿêîé îò ñúñîáñòâåíèöèòå, èìîòúò ñå îïèñâà èçöÿëî, íî ñå ïðîäàâà ñàìî èäåàëíàòà ÷àñò íà äëúæíèêà.
 (2) Èìîòúò ìîæå äà áúäå ïðîäàäåí è èçöÿëî, àêî îñòàíàëèòå ñúñîáñòâåíèöè ñå ñúãëàñÿò ñ òîâà ïèñìåíî.
 Ïðîäàí íà èïîòåêèðàí èìîò
×ë. 501. (1) Ïðè ïðîäàí íà èïîòåêèðàí èìîò, êîÿòî ñå èçâúðøâà íå ïî âçåìàíåòî íà èïîòåêàðíèÿ êðåäèòîð, ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë ìó èçïðàùà ñúîáùåíèå çà íàñðî÷âàíåòî íà îïèñà è ïðîäàíòà.
 (2) Â ñëó÷àèòå ïî ÷ë. 494 è 495 èïîòåêàðíèÿò êðåäèòîð ìîæå äà ó÷àñòâà íàðàâíî ñ äðóãèòå êðåäèòîðè.
 Ðàçäåë II
(Íîâ – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.)
Åëåêòðîííè ïóáëè÷íè òúðãîâå

Åëåêòðîíåí ïóáëè÷åí òúðã
×ë. 501à. (Íîâ – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) (1) Âåù, âúðõó êîÿòî å íàñî÷åíî èçïúëíåíèåòî, ìîæå äà áúäå ïðîäàâàíà ïî ïðàâèëàòà íà åëåêòðîíåí ïóáëè÷åí òúðã. 

(2) Ïî ïèñìåíî èñêàíå íà ñòðàíà â èçïúëíèòåëíîòî ïðîèçâîäñòâî ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë ïðîâåæäà åëåêòðîíåí ïóáëè÷åí òúðã. Ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë ìîæå ñëóæåáíî äà ðåøè îïèñàíàòà âåù äà áúäå ïðîäàäåíà íà åëåêòðîíåí ïóáëè÷åí òúðã.

 (3) Ïîêóïêàòà íà âåùè íà åëåêòðîííèÿ ïóáëè÷åí òúðã ìîæå äà áúäå ôèíàíñèðàíà îò áàíêîâà èëè êðåäèòíà èíñòèòóöèÿ, ðåãèñòðèðàíà ïî Çàêîíà çà êðåäèòíèòå èíñòèòóöèè.

 (4) (Îòì. – ÄÂ, áð. 100 îò 2019 ã. ).

 (5) Ìèíèñòåðñòâîòî íà ïðàâîñúäèåòî ñúçäàâà è ïîääúðæà åäèííà îíëàéí ïëàòôîðìà çà åëåêòðîííè ïóáëè÷íè òúðãîâå. 

(6) Ìèíèñòúðúò íà ïðàâîñúäèåòî èçäàâà íàðåäáà çà îðãàíèçàöèÿòà, ïðàâèëàòà è äåéíîñòòà íà îíëàéí ïëàòôîðìàòà çà åëåêòðîííè ïóáëè÷íè òúðãîâå.
Îïðåäåëÿíå íà íà÷àëíà öåíà è îáÿâÿâàíå íà òúðãà
×ë. 501á. (Íîâ – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) (1) Íà÷àëíàòà öåíà íà âåùèòå ñå îïðåäåëÿ ïî ðåäà íà ÷ë. 468 è 485.

 (2) Ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë ðàçãëàñÿâà ïðîäàíòà ïî ðåäà íà ÷ë. 487 è íà îíëàéí ïëàòôîðìàòà çà åëåêòðîííè ïóáëè÷íè òúðãîâå êúì Ìèíèñòåðñòâîòî íà ïðàâîñúäèåòî.
Ìÿñòî íà òúðãà
×ë. 501â. (Íîâ – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) (1) Ìÿñòîòî íà ïðîâåæäàíå íà åëåêòðîííèÿ ïóáëè÷åí òúðã å îíëàéí ïëàòôîðìàòà çà åëåêòðîííè ïóáëè÷íè òúðãîâå êúì Ìèíèñòåðñòâîòî íà ïðàâîñúäèåòî.

 (2) Íàääàâàíåòî íà åëåêòðîííèÿ ïóáëè÷åí òúðã ïðîäúëæàâà 7 äíè è çàâúðøâà â ïîñî÷åíèÿ â îáÿâëåíèåòî äåí.
Ðåãèñòðèðàíå íà íàääàâà÷èòå
×ë. 501ã. (Íîâ – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) (1) Çà ó÷àñòèå â òúðãà âñåêè íàääàâà÷ âíàñÿ çàäàòúê â ðàçìåðà ïî ÷ë. 489, àë. 1.

 (2) Ðåãèñòðàöèÿòà íà íàääàâà÷èòå ñå èçâúðøâà â åëåêòðîííàòà ñðåäà ñ åëåêòðîíåí ïîäïèñ èëè â êàíöåëàðèÿòà íà ñúäåáåí èçïúëíèòåë.

 (3) Ðåãèñòðèðàíåòî íà íàääàâà÷èòå çà ó÷àñòèå â åëåêòðîííèÿ òúðã ïðîäúëæàâà åäèí ìåñåö è çàâúðøâà â 17,00 ÷àñà íà ïîñî÷åíèÿ â îáÿâëåíèåòî äåí. 

(4) Ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë, èçâúðøâàù ïðîäàæáàòà, îòîðèçèðà èëè îòêàçâà îòîðèçàöèÿ íà ðåãèñòðèðàíèÿ íàääàâà÷ â 5-äíåâåí ñðîê îò ðåãèñòðàöèÿòà íà íàääàâà÷à. Ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë îòêàçâà îòîðèçàöèÿ, àêî íå å âíåñåí çàäàòúê, êàêòî è â ñëó÷àèòå ïî ÷ë. 490, àë. 1.
Ñòúïêà ïðè íàääàâàíåòî
×ë. 501ä. (Íîâ – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Ñòúïêàòà ïðè ïðîâåæäàíåòî íà åëåêòðîíåí ïóáëè÷åí òúðã ïðåäñòàâëÿâà ïðîöåíò îò íà÷àëíàòà öåíà è å â ðàçìåð, êàêòî ñëåäâà:

 1. ïðè íà÷àëíà öåíà äî 10 000 ëâ. – 10 íà ñòî îò íà÷àëíàòà öåíà;

 2. ïðè íà÷àëíà öåíà îò 10 000 äî 100 000 ëâ. – 5 íà ñòî îò íà÷àëíàòà öåíà;

 3. ïðè íà÷àëíà öåíà íàä 100 000 ëâ. – 2 íà ñòî îò íà÷àëíàòà öåíà.
Ïðîâåæäàíå íà åëåêòðîíåí ïóáëè÷åí òúðã
×ë. 501å. (Íîâ – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) (1) Íàääàâàíåòî íà åëåêòðîííèÿ ïóáëè÷åí òúðã ïðîäúëæàâà 7 äíè è çàâúðøâà â 17,00 ÷àñà íà ïîñëåäíèÿ äåí, â ñëó÷àé ÷å íÿìà ïîäàäåíî íîâî íàääàâàòåëíî ïðåäëîæåíèå ïðåç ïîñëåäíèòå 10 ìèíóòè íà òúðãà.

 (2) Â ñëó÷àé ÷å ïðåç ïîñëåäíèòå 10 ìèíóòè íà òúðãà ñå ïîäàäå íîâî íàääàâàòåëíî ïðåäëîæåíèå, òúðãúò ñå óäúëæàâà àâòîìàòè÷íî ñ îùå 10 ìèíóòè. Òúðãúò ïðèêëþ÷âà, ñëåä êàòî ïðåç ïîñëåäíèòå 10 ìèíóòè íÿìà ïîäàäåíî íàääàâàòåëíî ïðåäëîæåíèå.

 (3) Íàääàâàòåëíèòå ïðåäëîæåíèÿ ñå óâåëè÷àâàò ñ åäíà ñòúïêà. Ïîñëåäíàòà çàÿâåíà îò íàääàâà÷ öåíà å ïóáëè÷íà â îíëàéí ïëàòôîðìàòà çà åëåêòðîííè ïóáëè÷íè òúðãîâå.

 (4) Ñëåä êðàÿ íà åëåêòðîííèÿ ïóáëè÷åí òúðã ïëàòôîðìàòà çà åëåêòðîííè òúðãîâå èçïðàùà àâòîìàòè÷íî ñúîáùåíèå äî âñè÷êè îòîðèçèðàíè íàääàâà÷è çà äîñòèãíàòà öåíà íà èìóùåñòâîòî. 

(5) Ïúëíàòà öåíà ñå çàïëàùà îò îáÿâåíèÿ çà êóïóâà÷ â ñðîêà ïî ÷ë. 492, àë. 3. Ïðè îáÿâåí çà êóïóâà÷ âçèñêàòåë ñå ïðèëàãà ÷ë. 495.

 (6) Ïðè íåâíàñÿíå íà öåíàòà ñå ïðèëàãà ÷ë. 493.
Çàêóïóâàíå íà èìîò ñ èïîòå÷åí êðåäèò
×ë. 501æ. (Íîâ – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) (1) Ïîêóïêà íà íåäâèæèìà âåù îò åëåêòðîíåí ïóáëè÷åí òúðã ìîæå äà áúäå ôèíàíñèðàíà îò êðåäèòíà èíñòèòóöèÿ, ðåãèñòðèðàíà ïî Çàêîíà çà êðåäèòíèòå èíñòèòóöèè.

 (2) Ïëàùàíåòî íà ñóìàòà, ñ êîÿòî ñå êðåäèòèðà ïîêóïêàòà, ñå èçâúðøâà îò êðåäèòíàòà èíñòèòóöèÿ ïî ïîñî÷åíàòà â îáÿâëåíèåòî çà ïóáëè÷íà ïðîäàæáà áàíêîâà ñìåòêà íà ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë. 

(3) Â ñëó÷àé ÷å ïîñòàíîâëåíèåòî çà âúçëàãàíå áúäå îòìåíåíî ïî ðåäà íà ÷ë. 435 è ñëåäâàùèòå, ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë, èçâúðøâàù ïðîäàæáàòà, âðúùà ïîëó÷åíàòà ïî ðåäà íà ïðåäõîäíàòà àëèíåÿ ñóìà íà ôèíàíñèðàùàòà êðåäèòíà èíñòèòóöèÿ.

 (4) Ïðè ïðèëàãàíå íà ïðåäõîäíèòå àëèíåè, ïî ïèñìåíî èñêàíå íà ôèíàíñèðàùàòà êðåäèòíà èíñòèòóöèÿ, ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë âïèñâà çàåäíî ñ ïîñòàíîâëåíèåòî çà âúçëàãàíå è çàêîííà èïîòåêà âúðõó èìîòà.
Ãëàâà ÷åòèðèäåñåò è ÷åòâúðòà
ÈÇÏÚËÍÅÍÈÅ ÂÚÐÕÓ ÂÅÙÈ Â ÑÚÏÐÓÆÅÑÊÀ ÎÁÙÍÎÑÒ

Íàñî÷âàíå íà èçïúëíåíèåòî âúðõó îáùà âåù
×ë. 502. (1) Èçïúëíåíèå íà âçåìàíå ñðåùó åäèí îò ñúïðóçèòå ìîæå äà áúäå íàñî÷åíî âúðõó âåù, êîÿòî å ñúïðóæåñêà îáùíîñò. Ñúïðóãúò íåäëúæíèê ìîæå äà ïîñî÷è èìóùåñòâî íà ñúïðóãà äëúæíèê, âúðõó êîåòî äà ñå íàñî÷è èçïúëíåíèåòî. Àêî ïîñî÷åíîòî èìóùåñòâî å íàëèöå è âçåìàíåòî ìîæå äà ñå óäîâëåòâîðè îò íåãî, ñëåä èçâúðøâàíåòî íà îïèñà èçïúëíåíèåòî ïî îòíîøåíèå íà âåùòà ñúïðóæåñêà îáùíîñò ñå ñïèðà è ìîæå äà ïðîäúëæè, àêî ñëåä îñðåáðÿâàíå íà ïîñî÷åíîòî èìóùåñòâî âçåìàíåòî èëè ÷àñò îò íåãî îñòàíå íåóäîâëåòâîðåíà.
 (2) Êîãàòî ñúïðóçèòå ñà ñúãëàñíè èçïúëíåíèåòî äà áúäå íàñî÷åíî âúðõó îïðåäåëåíà îò òÿõ âåù, êîÿòî å ñúïðóæåñêà îáùíîñò, ïðèëàãà ñå ÷ë. 443.
 Ñúîáùàâàíå íà ñúïðóãà íåäëúæíèê
×ë. 503. (1) Êîãàòî óñòàíîâè, ÷å âåùòà, âúðõó êîÿòî ñå íàñî÷âà èçïúëíåíèå, å ñúïðóæåñêà îáùíîñò, ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë óâåäîìÿâà ñúïðóãà íåäëúæíèê.
 (2) Ñúïðóãúò íåäëúæíèê ìîæå äà îáæàëâà èçïúëíèòåëíèòå äåéñòâèÿ ïîðàäè íåñïàçâàíå íà ÷ë. 502 .
 (3) Ñúïðóãúò íåäëúæíèê ìîæå äà îñïîðè âçåìàíåòî íà ñúùèòå îñíîâàíèÿ è ïî ñúùèÿ ðåä, êàêòî ñúïðóãúò äëúæíèê, êàêòî è äà îáæàëâà èçïúëíèòåëíèòå äåéñòâèÿ íà ñúùèòå îñíîâàíèÿ êàòî íåãî.
 (4) Ñúïðóãúò íåäëúæíèê ìîæå äà ó÷àñòâà è â íàääàâàíåòî ïðè ïóáëè÷íàòà ïðîäàí íà âåùòà.
 Ïðîäàí íà îáùà âåù
×ë. 504. (1) Êîãàòî èçïúëíåíèåòî å íàñî÷åíî âúðõó âåù â ñúïðóæåñêà îáùíîñò, ñëåä ïðîäàæáàòà íà âåùòà ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë èçïëàùà ïîëîâèíàòà îò ïîëó÷åíàòà ñóìà íà ñúïðóãà íåäëúæíèê, à çà îñòàíàëàòà ñóìà ïðèëàãà ÷ë. 455, àë. 2 è ÷ë. 460 - 464 .
 (2) Àêî èçïúëíåíèåòî ñå íàñî÷è âúðõó èìîò, ïðèëàãà ñå ÷ë. 500.
 Îñóåòÿâàíå íà ïðîäàíòà è ïðåäèìñòâî ïðè âúçëàãàíå
×ë. 505. (1) (Èçì. - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Ñúïðóãúò íåäëúæíèê ìîæå äà îñóåòè ïðîäàíòà, àêî äî ïðåäàâàíåòî íà äâèæèìàòà âåù â ìàãàçèí èëè áîðñà, ñúîòâåòíî ïðåäè íà÷àëîòî íà ÿâíèÿ òúðã ñ óñòíî íàääàâàíå, à çà ïóáëè÷íàòà ïðîäàí íà èìîò - äî äåíÿ, ïðåäõîæäàù äåíÿ íà ïðîäàíòà, âíåñå ïî ñìåòêà íà ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë ðàâíîñòîéíîñòòà íà äåëà íà ñúïðóãà äëúæíèê îò îáùàòà âåù ñïîðåä îïðåäåëåíàòà öåíà çà ïðîäàæáà â ìàãàçèí, ñúîòâåòíî îò öåíàòà íà èìîòà.
 (2) Êîãàòî ñúïðóãúò íåäëúæíèê ó÷àñòâà â íàääàâàíåòî, òîé ñå îáÿâÿâà çà êóïóâà÷, àêî ïðè ñúñòàâÿíåòî íà ïðîòîêîëà ïî ÷ë. 492, àë. 1 çàÿâè, ÷å æåëàå äà êóïè èìîòà ïî íàé-âèñîêàòà ïðåäëîæåíà öåíà.
 Ðàâåíñòâî íà äÿëîâåòå
×ë. 506. Â ñëó÷àèòå ïî ÷ë. 504 è 505 ñúïðóãúò íåäëúæíèê íå ìîæå äà ïðîòèâîïîñòàâÿ íà âçèñêàòåëÿ, ÷å ïîðàäè ïðèíîñà ñè â ïðèäîáèâàíå íà âåùòà èìà ïðàâî íà ïî-ãîëÿì äÿë, îòêîëêîòî ñúïðóãúò äëúæíèê. Âçèñêàòåëÿò íå ìîæå äà ïðåòåíäèðà, ÷å íà ñúùîòî îñíîâàíèå äåëúò íà ñúïðóãà äëúæíèê å ïî-ãîëÿì.
 Ãëàâà ÷åòèðèäåñåò è ïåòà
ÈÇÏÚËÍÅÍÈÅ ÂÚÐÕÓ ÂÇÅÌÀÍÈß ÍÀ ÄËÚÆÍÈÊÀ

Çàïîð íà âçåìàíå
×ë. 507. (1) Çàïîðíîòî ñúîáùåíèå íà òðåòîòî çàäúëæåíî ëèöå ñå èçïðàùà åäíîâðåìåííî ñ èçïðàùàíå íà ïîêàíàòà çà äîáðîâîëíî èçïúëíåíèå äî äëúæíèêà.
 (2) Â çàïîðíîòî ñúîáùåíèå ñå çàáðàíÿâà íà òðåòîòî çàäúëæåíî ëèöå äà ïðåäàâà äúëæèìèòå îò íåãî ñóìè èëè âåùè íà äëúæíèêà. Òåçè âåùè òðÿáâà äà áúäàò ïîñî÷åíè òî÷íî.
 (3) Îò äåíÿ íà ïîëó÷àâàíå íà çàïîðíîòî ñúîáùåíèå òðåòîòî çàäúëæåíî ëèöå èìà çàäúëæåíèÿòà íà ïàçà÷ ñïðÿìî äúëæèìèòå îò íåãî âåùè èëè ñóìè.
 Çàïîð íà ñìåòêà
×ë. 507à. (Íîâ – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) (1) Çàïîð íà áàíêîâà ñìåòêà íà äëúæíèêà ñå íàëàãà äî ðàçìåðà íà äúëãà ïî èçïúëíèòåëíîòî äåëî.
 (2) Êîãàòî ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë å äîïóñíàë ÿâíà íåñúðàçìåðíîñò ïî ñìèñúëà íà ÷ë. 442à, òîé íîñè îòãîâîðíîñò ïî ÷ë. 441.
Çàäúëæåíèÿ íà òðåòîòî ëèöå
×ë. 508. (1) (Èçì. – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Â åäíîñåäìè÷åí ñðîê îò âðú÷âàíåòî íà çàïîðíîòî ñúîáùåíèå òðåòîòî ëèöå òðÿáâà äà ñúîáùè íà ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë:
 1. ïðèçíàâà ëè çà îñíîâàòåëíî âçåìàíåòî, âúðõó êîåòî ñå íàëàãà çàïîðúò, è ãîòîâî ëè å äà ãî ïëàòè;
 2. èìà ëè ïðåòåíöèè îò äðóãè ëèöà âúðõó ñúùîòî âçåìàíå;
 3. íàëîæåí ëè å çàïîð è ïî äðóãè èçïúëíèòåëíè ëèñòîâå âúðõó òîâà âçåìàíå è ïî êàêâè ïðåòåíöèè;
 4. (íîâà – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) ïðåâåæäà ëè ñóìè ïî áàíêîâà ñìåòêà íà äëúæíèêà, áàíêàòà, â êîÿòî å îòêðèòà ñìåòêàòà, êàêòî è ðàçìåðà íà ñóìàòà.
 (2) Ïîêàíàòà çà äàâàíå íà òåçè îáÿñíåíèÿ ñå ñúäúðæà â ñàìîòî ñúîáùåíèå çà íàëàãàíå íà çàïîðà.
 (3) Àêî òðåòîòî ëèöå íå îñïîðâà ñâîåòî çàäúëæåíèå, òî âíàñÿ äúëæèìàòà îò íåãî ñóìà ïî ñìåòêàòà íà ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë èëè ìó ïðåäàâà çàïîðèðàíèòå âåùè.
 Çàïîð íà îáåçïå÷åíî ñúñ çàëîã èëè èïîòåêà âçåìàíå
×ë. 509. (1) Àêî çàïîðèðàíîòî âçåìàíå å îáåçïå÷åíî ñúñ çàëîã, íà ëèöåòî, êîåòî äúðæè çàëîæåíàòà âåù, ñå íàðåæäà äà íå ÿ ïðåäàâà íà äëúæíèêà, à äà ÿ ïðåäàäå íà ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë, àêî òðåòîòî çàäúëæåíî ëèöå ïðèçíàå äúëãà.
 (2) Àêî çàïîðèðàíîòî âçåìàíå å îáåçïå÷åíî ñ èïîòåêà, çàïîðúò ñå îòáåëÿçâà â ñúîòâåòíàòà êíèãà â ñëóæáàòà ïî âïèñâàíèÿòà.
Âúçëàãàíå çà ñúáèðàíå èëè âìåñòî ïëàùàíå
×ë. 510. Çàïîðèðàíîòî âçåìàíå ñå ïðåäîñòàâÿ íà âçèñêàòåëÿ çà ñúáèðàíå èëè ïî íåãîâî èñêàíå ìó ñå äàâà âìåñòî ïëàùàíå. Êîãàòî âçèñêàòåëèòå ïî èçïúëíèòåëíîòî äåëî ñà íÿêîëêî, âçåìàíåòî ñå ïðåäîñòàâÿ çà ñúáèðàíå íà âçèñêàòåëÿ, ïî ìîëáà íà êîéòî å îáðàçóâàíî äåëîòî, à àêî òîé íå æåëàå - íà äðóã âçèñêàòåë, êîéòî íàïðàâè èñêàíå çà òîâà.
 Èçïúëíåíèå âúðõó ïðåäàäåíèòå âåùè
×ë. 511. Âúðõó âåùèòå, êîèòî òðåòîòî çàäúëæåíî ëèöå ïðåäàâà èëè êîèòî å áèëî îñúäåíî äà ïðåäàäå, èçïúëíåíèåòî ñå èçâúðøâà ïî ðåäà íà ÷ë. 465 - 482 .
Çàïîð âúðõó òðóäîâî âúçíàãðàæäåíèå
×ë. 512. (1) Çàïîðúò âúðõó òðóäîâî âúçíàãðàæäåíèå ñå îòíàñÿ íå ñàìî çà âúçíàãðàæäåíèåòî, ïîñî÷åíî â çàïîðíîòî ñúîáùåíèå, íî è çà âñÿêî äðóãî âúçíàãðàæäåíèå íà äëúæíèêà, ïîëó÷åíî ñðåùó ñúùàòà èëè äðóãà ðàáîòà ïðè ñúùèÿ ðàáîòîäàòåë èëè ñúùîòî ó÷ðåæäåíèå.
 (2) (Íîâà – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Òðåòîòî çàäúëæåíî ëèöå óâåäîìÿâà ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë çà îáñòîÿòåëñòâàòà ïî ÷ë. 508, àë. 1.
 (3) (Ïðåäèøíà àë. 2 – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Àêî äëúæíèêúò ïðåìèíå íà ðàáîòà ïðè äðóã ðàáîòîäàòåë èëè â äðóãî ó÷ðåæäåíèå, çàïîðíîòî ñúîáùåíèå ñå ïðåïðàùà òàì îò ëèöåòî, êîåòî ïúðâîíà÷àëíî ãî å ïîëó÷èëî, è ñå ñìÿòà çà èçïðàòåíî îò ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë. Òðåòîòî çàäúëæåíî ëèöå óâåäîìÿâà ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë çà íîâîòî ìÿñòî íà ðàáîòà íà äëúæíèêà è çà ðàçìåðà íà ñóìàòà, óäúðæàíà äî ïðåìèíàâàíåòî íà äðóãàòà ðàáîòà.
 (4) (Ïðåäèøíà àë. 3 – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Ëèöåòî, êîåòî ïëàòè òðóäîâî âúçíàãðàæäåíèå íà äëúæíèêà ïî èçïúëíåíèåòî âúïðåêè íàëîæåíèÿ çàïîð, áåç äà óäúðæà ñóìàòà ïî çàïîðà, îòãîâàðÿ ëè÷íî êúì âçèñêàòåëÿ çà òàçè ñóìà ñîëèäàðíî ñ òðåòîòî çàäúëæåíî ëèöå.
 (5) (Ïðåäèøíà àë. 4 – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Çàïîðíîòî ñúîáùåíèå ïî âçåìàíå çà èçäðúæêà ñå âïèñâà â ñëóæåáíàòà èëè òðóäîâàòà êíèæêà íà äëúæíèêà îò ëèöåòî, êîåòî èçïëàùà âúçíàãðàæäåíèåòî. Êîãàòî äëúæíèêúò ïðåìèíå íà ðàáîòà ïðè äðóã ðàáîòîäàòåë èëè â äðóãî ó÷ðåæäåíèå, óäðúæêèòå îò âúçíàãðàæäåíèåòî ìó ïðîäúëæàâàò âúç îñíîâà íà òîâà âïèñâàíå, äîðè è äà íå å ïîëó÷åíî äðóãî çàïîðíî ñúîáùåíèå.
 (6) (Ïðåäèøíà àë. 5 – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Âïèñâàíåòî ñå çàëè÷àâà ïî íàðåæäàíå íà ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë, íàëîæèë çàïîðà.
 (7) (Ïðåäèøíà àë. 6 – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Àêî ñëåä íàëàãàíåòî íà çàïîðà âúðõó òðóäîâîòî âúçíàãðàæäåíèå, òðóäîâîòî èëè ñëóæåáíîòî ïðàâîîòíîøåíèå íà äëúæíèêà áúäå ïðåêðàòåíî è â åäíîìåñå÷åí ñðîê òîé íå óâåäîìè ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë çà íîâàòà ñè ðàáîòà, ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë ìó íàëàãà ãëîáà äî 200 ëâ.
 Îòãîâîðíîñò íà âçèñêàòåëÿ ïðè ñúáèðàíå íà âçåìàíåòî
×ë. 513. Âçèñêàòåëÿò, êîéòî çàáàâè ñúáèðàíåòî íà ïðåäàäåíîòî ìó âçåìàíå, îòãîâàðÿ ïðåä äëúæíèêà ïî èçïúëíèòåëíèÿ ëèñò çà âñè÷êè âðåäè, êîèòî ñà ïðÿêà è íåïîñðåäñòâåíà ïîñëåäèöà îò çàáàâÿíåòî.
Ðàçíîñêè ïî ñúáèðàíå íà âúçëîæåíî âçåìàíå
×ë. 514. Ðàçíîñêèòå, êîèòî âçèñêàòåëÿò ïðàâè çà ñúáèðàíå íà ïðåäàäåíîòî ìó âçåìàíå, îñòàâàò â íåãîâà òåæåñò. Òîé å äëúæåí äà äàâà íà ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë òî÷íà ñìåòêà çà ñúáðàíèòå ñóìè.
 Èçïúëíåíèå âúðõó íàëè÷íè öåííè êíèæà
×ë. 515. (1) (Äîï. – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Íàëàãàíåòî íà çàïîð âúðõó íàëè÷íè öåííè êíèæà ñòàâà ÷ðåç îïèñ è èççåìâàíåòî èì îò ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë, êîéòî ãè âëàãà â áàíêà. Â ñëó÷àé ÷å ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë íå íàìåðè öåííèòå êíèæà â äúðæàíå íà äëúæíèêà, ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë êàíè äëúæíèêà äà ãè ïðåäàäå â äâóñåäìè÷åí ñðîê. Çà ïðåäàäåíèòå ìó öåííè êíèæà ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë ñúñòàâÿ ïðîòîêîë. Àêî äëúæíèêúò íå ïðåäàäå öåííèòå êíèæà â äàäåíèÿ ìó ñðîê, ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë îâëàñòÿâà âçèñêàòåëÿ, ïîèñêàë èçïúëíåíèå âúðõó öåííèòå êíèæà, äà ïîäàäå ìîëáà ïî ÷ë. 560 çà òÿõíîòî îáåçñèëâàíå. Ïðè ïîñòàíîâÿâàíå íà ðåøåíèå çà îáåçñèëâàíå íà öåííèòå êíèæà ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë èçâúðøâà ïðîäàí ïî ðåäà íà àë. 4 âúç îñíîâà íà ñúäåáíîòî ðåøåíèå çà îáåçñèëâàíå. Â ñëó÷àé ÷å äëúæíèêúò ïî ðåäà íà ÷ë. 564, àë. 1 äåïîçèðà öåííèòå êíèæà â ñúäà èëè â áàíêà, ñúäúò ïðåêðàòÿâà ïðîèçâîäñòâîòî ïî îáåçñèëâàíå è ðàçïîðåæäà öåííèòå êíèæà äà ñå ïðåäàäàò íà ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë. Â ñëó÷àé ÷å ìîëáàòà çà îáåçñèëâàíå áúäå îñïîðåíà îò òðåòî ëèöå, êîåòî çàÿâÿâà ñàìîñòîÿòåëíè ïðàâà âúðõó öåííèòå êíèæà, ñå ïðèëàãà ðåäúò ïî ÷ë. 564, àë. 2.
 (2) (Äîï. – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Ïðè íàëàãàíåòî íà çàïîð âúðõó íàëè÷íè ïîèìåííè àêöèè èëè îáëèãàöèè ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë óâåäîìÿâà äðóæåñòâîòî çà òîâà. Çàïîðúò èìà äåéñòâèå çà äðóæåñòâîòî îò ïîëó÷àâàíå íà çàïîðíîòî ñúîáùåíèå. Çàïîðúò îáõâàùà âñè÷êè èìóùåñòâåíè ïðàâà ïî öåííàòà êíèãà. Àêî ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë íå ìîæå äà îòêðèå íàëè÷íèòå ïîèìåííè àêöèè èëè îáëèãàöèè è ñúùèòå íå áúäàò ïðåäàäåíè äîáðîâîëíî îò äëúæíèêà ñúãëàñíî àë. 1, ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë íàðåæäà íà äðóæåñòâîòî äà èçäàäå äóáëèêàò íà ñúùèòå, âúç îñíîâà íà êîéòî ñå ïðîâåæäà èçïúëíåíèåòî. Ïðè îòêàç èëè áåçäåéñòâèå íà óïðàâèòåëíèÿ îðãàí íà äðóæåñòâîòî äà èçäàäå äóáëèêàò, ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë íàëàãà ãëîáà ïî ÷ë. 93, àë. 1, ò. 3 è îâëàñòÿâà âçèñêàòåëÿ äà ïîäàäå ìîëáà ïî ÷ë. 560. Ðåäúò çà îáåçñèëâàíå íà öåííè êíèæà â òîçè ñëó÷àé ñå ïðèëàãà ñúîòâåòíî ñïðÿìî ïîèìåííèòå íàëè÷íè öåííè êíèæà.
 (3) Ñëåä íàëàãàíåòî íà çàïîðà âçèñêàòåëÿò ìîæå äà ïîèñêà:
 1. âúçëàãàíå íà âçåìàíåòî ïî öåííàòà êíèãà çà ñúáèðàíå èëè âìåñòî ïëàùàíå;
 2. èçâúðøâàíå íà ïóáëè÷íà ïðîäàí.
 (4) (Äîï. – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Íàëè÷íèòå öåííè êíèæà ñå ïðîäàâàò îò ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë ñúîáðàçíî ïðàâèëàòà çà ïóáëè÷íà ïðîäàí íà èìîò ïî òîçè êîäåêñ ïîîòäåëíî è â ïàêåòè. Ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë ïðåõâúðëÿ âñÿêà öåííà êíèãà ïî íàäëåæíèÿ çà íåÿ íà÷èí è ÿ ïðåäàâà íà êóïóâà÷à ñëåä âëèçàíåòî â ñèëà íà ïîñòàíîâëåíèåòî çà âúçëàãàíå. Êîãàòî öåííàòà êíèãà ñå ïðåõâúðëÿ ñ äæèðî, ðåäúò íà äæèðàòà íå ñå ïðåêúñâà. Êîãàòî èçïúëíåíèåòî ñå èçâúðøâà âúç îñíîâà íà ðåøåíèå çà îáåçñèëâàíå íà öåííèòå êíèæà, êóïóâà÷úò ñå ëåãèòèìèðà ïðåä äðóæåñòâîòî è ïðåä òðåòè ëèöà ñ âëÿçëîòî â ñèëà ïîñòàíîâëåíèå çà âúçëàãàíå. Âúç îñíîâà íà âëÿçëîòî â ñèëà ïîñòàíîâëåíèå çà âúçëàãàíå êóïóâà÷úò ìîæå äà ïîèñêà îò óïðàâèòåëíèòå îðãàíè íà äðóæåñòâîòî äà ìó áúäå èçäàäåí äóáëèêàò íà öåííèòå êíèæà.
 Èçïúëíåíèå âúðõó áåçíàëè÷íè öåííè êíèæà
×ë. 516. (1) (Èçì. – ÄÂ, áð. 83 îò 2019 ã., â ñèëà îò 22.10.2019 ã.) Çàïîð âúðõó áåçíàëè÷íè öåííè êíèæà ñå íàëàãà ÷ðåç èçïðàùàíå íà çàïîðíî ñúîáùåíèå äî öåíòðàëíèÿ ðåãèñòúð íà öåííè êíèæà, êàòî åäíîâðåìåííî ñ òîâà ñå óâåäîìÿâà äðóæåñòâîòî. Öåíòðàëíèÿò ðåãèñòúð íà öåííè êíèæà óâåäîìÿâà íåçàáàâíî ñúîòâåòíèÿ öåíòðàëåí äåïîçèòàð íà öåííè êíèæà, ïðè êîéòî ñà ðåãèñòðèðàíè öåííèòå êíèæà, è ñúîòâåòíèÿ ðåãóëèðàí ïàçàð çà íàëîæåíèÿ çàïîð.
 (2) Çàïîð âúðõó äúðæàâíè öåííè êíèæà ñå íàëàãà ÷ðåç èçïðàùàíå íà çàïîðíî ñúîáùåíèå äî ëèöåòî, êîåòî âîäè ðåãèñòúð íà äúðæàâíè öåííè êíèæà.
 (3) Çàïîðúò èìà äåéñòâèå îò ìîìåíòà íà âðú÷âàíåòî íà çàïîðíîòî ñúîáùåíèå è îáõâàùà âñè÷êè èìóùåñòâåíè ïðàâà ïî öåííàòà êíèãà.
 (4) (Èçì. – ÄÂ, áð. 83 îò 2019 ã., â ñèëà îò 22.10.2019 ã.) Öåíòðàëíèÿò ðåãèñòúð íà öåííè êíèæà è êîãàòî å ïðèëîæèìî – ñúîòâåòíèÿò öåíòðàëåí äåïîçèòàð íà öåííè êíèæà, ïðè êîéòî ñà ðåãèñòðèðàíè öåííèòå êíèæà, è ëèöåòî, êîåòî âîäè ðåãèñòúð íà äúðæàâíè öåííè êíèæà, ñà äëúæíè â ñðîêà ïî ÷ë. 508 äà ñúîáùÿò íà ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë êàêâè öåííè êíèæà ïðèòåæàâà äëúæíèêúò, íàëîæåíè ëè ñà äðóãè çàïîðè è ïî êàêâè ïðåòåíöèè.
 (5) Îò ïîëó÷àâàíå íà çàïîðíîòî ñúîáùåíèå áåçíàëè÷íèòå öåííè êíèæà ïðåìèíàâàò â ðàçïîðåæäàíå íà ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë.
 (6) Ñëåä íàëàãàíåòî íà çàïîðà âçèñêàòåëÿò ìîæå äà ïîèñêà:
 1. âúçëàãàíå íà âçåìàíåòî ïî öåííàòà êíèãà çà ñúáèðàíå èëè âìåñòî ïëàùàíå;
 2. èçâúðøâàíå íà ïóáëè÷íà ïðîäàí.
 (7) Áåçíàëè÷íèòå öåííè êíèæà ñå ïðîäàâàò ÷ðåç áàíêà ïî óñòàíîâåíèÿ çà òÿõ íà÷èí. Ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë äåéñòâà îò ñâîå èìå çà ñìåòêà íà äëúæíèêà.
 Èçïúëíåíèå âúðõó äÿë îò òúðãîâñêî äðóæåñòâî
×ë. 517. (1) Çàïîð âúðõó äÿë îò òúðãîâñêî äðóæåñòâî ñå íàëàãà ÷ðåç èçïðàùàíå íà çàïîðíî ñúîáùåíèå äî Àãåíöèÿòà ïî âïèñâàíèÿòà. Çàïîðúò ñå âïèñâà ïî ðåäà çà âïèñâàíå íà çàëîã âúðõó äÿë îò òúðãîâñêî äðóæåñòâî è èìà äåéñòâèå îò âïèñâàíåòî ìó. Àãåíöèÿòà ïî âïèñâàíèÿòà óâåäîìÿâà äðóæåñòâîòî çà âïèñàíèÿ çàïîð.
 (2) Êîãàòî èçïúëíåíèåòî å íàñî÷åíî âúðõó äÿë íà íåîãðàíè÷åíî îòãîâîðåí ñúäðóæíèê, ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë, êàòî êîíñòàòèðà èçïúëíåíèåòî íà óñëîâèÿòà ïî ÷ë. 96, àë. 1 îò Òúðãîâñêèÿ çàêîí, âðú÷âà íà äðóæåñòâîòî è íà îñòàíàëèòå íåîãðàíè÷åíî îòãîâîðíè ñúäðóæíèöè èçÿâëåíèåòî íà âçèñêàòåëÿ çà ïðåêðàòÿâàíå íà äðóæåñòâîòî. Ñëåä èçòè÷àíåòî íà 6 ìåñåöà ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë îâëàñòÿâà âçèñêàòåëÿ äà ïðåäÿâè èñê ïðåä îêðúæíèÿ ñúä ïî ñåäàëèùåòî íà äðóæåñòâîòî çà íåãîâîòî ïðåêðàòÿâàíå. Ñúäúò îòõâúðëÿ èñêà, àêî ñå óñòàíîâè, ÷å âçåìàíåòî íà âçèñêàòåëÿ å óäîâëåòâîðåíî. Àêî ïðåöåíè, ÷å èñêúò å îñíîâàòåëåí, ñúäúò ïðåêðàòÿâà äðóæåñòâîòî. Ïðåêðàòÿâàíåòî ñå âïèñâà ñëóæåáíî â òúðãîâñêèÿ ðåãèñòúð, ñëåä êîåòî ñå èçâúðøâà ëèêâèäàöèÿ.
 (3) Êîãàòî èçïúëíåíèåòî å íàñî÷åíî âúðõó äÿë íà îãðàíè÷åíî îòãîâîðåí ñúäðóæíèê, ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë âðú÷âà íà äðóæåñòâîòî èçÿâëåíèåòî íà âçèñêàòåëÿ çà ïðåêðàòÿâàíå ó÷àñòèåòî íà äëúæíèêà â äðóæåñòâîòî. Ñëåä èçòè÷àíåòî íà òðè ìåñåöà ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë îâëàñòÿâà âçèñêàòåëÿ äà ïðåäÿâè èñê ïðåä îêðúæíèÿ ñúä ïî ñåäàëèùåòî íà äðóæåñòâîòî çà íåãîâîòî ïðåêðàòÿâàíå. Ñúäúò îòõâúðëÿ èñêà, àêî ñå óñòàíîâè, ÷å äðóæåñòâîòî å èçïëàòèëî íà âçèñêàòåëÿ ïðèïàäàùàòà ñå íà ñúäðóæíèêà äëúæíèê ÷àñò îò èìóùåñòâîòî, îïðåäåëåíà ñúãëàñíî ÷ë. 125, àë. 3 îò Òúðãîâñêèÿ çàêîí , èëè ÷å âçåìàíåòî íà âçèñêàòåëÿ å óäîâëåòâîðåíî. Àêî ïðåöåíè, ÷å èñêúò å îñíîâàòåëåí, ñúäúò ïðåêðàòÿâà äðóæåñòâîòî. Ïðåêðàòÿâàíåòî ñå âïèñâà ñëóæåáíî â òúðãîâñêèÿ ðåãèñòúð, ñëåä êîåòî ñå èçâúðøâà ëèêâèäàöèÿ.
 (4) Êîãàòî èçïúëíåíèåòî å íàñî÷åíî âúðõó âñè÷êè äÿëîâå â äðóæåñòâîòî, èñêúò çà ïðåêðàòÿâàíåòî ìó ìîæå äà áúäå ïðåäÿâåí ñëåä âïèñâàíåòî íà çàïîðà è áåç äà ñå ñïàçâàò èçèñêâàíèÿòà íà ÷ë. 96, àë. 1 îò Òúðãîâñêèÿ çàêîí, áåç âðú÷âàíåòî íà èçÿâëåíèå çà ïðåêðàòÿâàíå íà äðóæåñòâîòî èëè íà ó÷àñòèåòî íà äëúæíèöèòå â äðóæåñòâîòî. Ñúäúò îòõâúðëÿ èñêà, àêî ñå óñòàíîâè, ÷å âçåìàíåòî íà âçèñêàòåëÿ å óäîâëåòâîðåíî ïðåäè ïðèêëþ÷âàíåòî íà ïúðâîòî çàñåäàíèå ïî äåëîòî. Àêî ïðåöåíè, ÷å èñêúò å îñíîâàòåëåí, ñúäúò ïðåêðàòÿâà äðóæåñòâîòî è òîâà ñå âïèñâà ñëóæåáíî â òúðãîâñêèÿ ðåãèñòúð, ñëåä êîåòî ñå èçâúðøâà ëèêâèäàöèÿ.
 Èçïúëíåíèå âúðõó îáîñîáåíà ÷àñò îò ïðåäïðèÿòèå
×ë. 517à. (Íîâ – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Ïî èñêàíå íà âçèñêàòåëÿ èçïúëíåíèåòî ìîæå äà áúäå íàñî÷åíî è âúðõó îáîñîáåíà ÷àñò îò ïðåäïðèÿòèå ïî ñìèñúëà íà § 1à îò äîïúëíèòåëíèòå ðàçïîðåäáè íà Òúðãîâñêèÿ çàêîí. Ïðîäàæáàòà íà îáîñîáåíà ÷àñò ñå èçâúðøâà ïî ðåäà íà ïóáëè÷íàòà ïðîäàí íà íåäâèæèì èìîò.
Èçïúëíåíèå âúðõó îáù âëîã
×ë. 518. Èçïúëíåíèå çà âçåìàíå ñðåùó åäèí îò ñúïðóçèòå ìîæå äà ñå íàñî÷è è âúðõó ïîëîâèíàòà îò ïàðè÷åí âëîã â ñúïðóæåñêà îáùíîñò. Äðóãàòà ïîëîâèíà ñòàâà ëè÷åí âëîã íà ñúïðóãà íåäëúæíèê. Ðàçïîðåäáèòå íà ÷ë. 503 è 506 ñå ïðèëàãàò ñúîòâåòíî è ïðè òîâà èçïúëíåíèå.
 Ãëàâà ÷åòèðèäåñåò è ïåòà "à"
(Íîâà - ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.)
ÈÇÏÚËÍÅÍÈÅ ÂÚÐÕÓ ÏÐÀÂÀ ÂÚÐÕÓ ÎÁÅÊÒÈ ÍÀ ÈÍÄÓÑÒÐÈÀËÍÀ ÑÎÁÑÒÂÅÍÎÑÒ ÍÀ ÄËÚÆÍÈÊÀ

Èçïúëíåíèå âúðõó ïðàâà âúðõó îáåêòè íà èíäóñòðèàëíà ñîáñòâåíîñò
×ë. 518à. (Íîâ – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) (1) Èçïúëíåíèåòî ìîæå äà áúäå íàñî÷åíî âúðõó ïðàâîòî âúðõó ìàðêà, ïàòåíò, ïîëåçåí ìîäåë, ïðîìèøëåí äèçàéí, òîïîëîãèÿ íà èíòåãðàëíà ñõåìà è ñåðòèôèêàò çà ñîðò ðàñòåíèå è ïîðîäà æèâîòíî. Ïðîäàæáàòà íà òåçè ïðàâà ñå èçâúðøâà îò ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë ïî ðåäà íà ïóáëè÷íàòà ïðîäàí íà íåäâèæèì èìîò ïî òîçè êîäåêñ, êàòî íà÷àëíàòà öåíà ñå îïðåäåëÿ ïî ðåäà íà ÷ë. 468 è 485.

 (2) Çà îáåçïå÷àâàíå âçåìàíåòî íà âçèñêàòåëÿ ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë ìîæå äà íàëîæè çàïîð íà ïðàâîòî íà äëúæíèêà âúðõó ñúîòâåòíèÿ îáåêò, êîéòî ñå âïèñâà â äúðæàâíèÿ ðåãèñòúð, âîäåí çà ñúîòâåòíèÿ îáåêò. 

(3) Îáåçïå÷åíèåòî ïî àë. 2 èìà äåéñòâèå ïî îòíîøåíèå íà ïðèòåæàòåëÿ íà îáåêòà èëè ëèöåíçîïîëó÷àòåëÿ íà èçêëþ÷èòåëíà ëèöåíçèÿ îò äàòàòà íà ïîëó÷àâàíå íà ñúîáùåíèåòî çà íàëàãàíå íà çàïîðà, à ïî îòíîøåíèå íà òðåòèòå ëèöà – îò äàòàòà íà âïèñâàíå íà çàïîðà â äúðæàâíèÿ ðåãèñòúð, âîäåí çà ñúîòâåòíèÿ îáåêò. 

(4) Ïðîäàæáàòà ñå âïèñâà â äúðæàâíèÿ ðåãèñòúð ïî èñêàíå íà êóïóâà÷à èëè ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë, êúì êîåòî ñå ïðèëàãà çàâåðåí ïðåïèñ îò âëÿçëîòî â ñèëà ïîñòàíîâëåíèå çà âúçëàãàíå. Íà íîâèÿ ïðèòåæàòåë ñå èçäàâà óäîñòîâåðåíèå. 

(5) Ïðîäàæáàòà èìà äåéñòâèå ïî îòíîøåíèå íà òðåòè ëèöà îò äàòàòà íà âïèñâàíåòî ìó â äúðæàâíèÿ ðåãèñòúð, âîäåí çà ñúîòâåòíèÿ îáåêò, îñâåí êîãàòî ñïåöèàëíèÿò çàêîí ïðåäâèæäà äåéñòâèåòî íà ïðåõâúðëÿíåòî íà ïðàâà äà íàñòúïâà îò ïóáëèêàöèÿòà. 

(6) (Èçì. – ÄÂ, áð. 98 îò 2019 ã.) Ïðè èçïúëíåíèå âúðõó îáåêòè íà èíäóñòðèàëíà ñîáñòâåíîñò ñúîòâåòíî ïðèëîæåíèå íàìèðàò ïðàâèëàòà íà ÷ë. 23 îò Çàêîíà çà ìàðêèòå è ãåîãðàôñêèòå îçíà÷åíèÿ, ÷ë. 4 îò Çàêîíà çà ïàòåíòèòå è ðåãèñòðàöèÿòà íà ïîëåçíèòå ìîäåëè, ÷ë. 24 îò Çàêîíà çà ïðîìèøëåíèÿ äèçàéí, ÷ë. 19 îò Çàêîíà çà òîïîëîãèÿòà íà èíòåãðàëíèòå ñõåìè è ÷ë. 6 îò Çàêîíà çà çàêðèëà íà íîâèòå ñîðòîâå ðàñòåíèÿ è ïîðîäè æèâîòíè.
Ãëàâà ÷åòèðèäåñåò è øåñòà
ÈÇÏÚËÍÅÍÈÅ ÑÐÅÙÓ ÄÚÐÆÀÂÍÈ Ó×ÐÅÆÄÅÍÈß, ÎÁÙÈÍÈ È ÁÞÄÆÅÒÍÎ
ÑÓÁÑÈÄÈÐÀÍÈ ÇÀÂÅÄÅÍÈß

Èçïúëíåíèå ñðåùó äúðæàâíè ó÷ðåæäåíèÿ (Çàãë. äîï. - ÄÂ, áð. 13 îò 2010 ã. - îáÿâåíî çà ïðîòèâîêîíñòèòóöèîííî îò ÊÑ íà ÐÁ, îòíîñíî äóìèòå "è îáùèíè" - áð. 5 îò 2011 ã.)
×ë. 519. (1) (Äîï. - ÄÂ, áð. 13 îò 2010 ã. - îáÿâåíà çà ïðîòèâîêîíñòèòóöèîííà îò ÊÑ íà ÐÁ, îòíîñíî äóìèòå "è îáùèíè", áð. 5 îò 2011 ã.) Íå ñå äîïóñêà èçïúëíåíèå íà ïàðè÷íè âçåìàíèÿ ñðåùó äúðæàâíè ó÷ðåæäåíèÿ.
 (2) (Äîï. - ÄÂ, áð. 13 îò 2010 ã. - îáÿâåíî çà ïðîòèâîêîíñòèòóöèîííî îò ÊÑ íà ÐÁ, îòíîñíî äóìèòå "è îáùèíè", áð. 5 îò 2011 ã.; èçì., áð. 42 îò 2018 ã.) Ïàðè÷íèòå âçåìàíèÿ ñðåùó äúðæàâíè ó÷ðåæäåíèÿ ñå èçïëàùàò îò ïðåäâèäåíèòå çà òîâà ñðåäñòâà ïî áþäæåòà èì. Çà òàçè öåë èçïúëíèòåëíèÿò ëèñò ñå ïðåäÿâÿâà íà ôèíàíñîâèÿ îðãàí íà ñúîòâåòíîòî ó÷ðåæäåíèå. Àêî íÿìà òàêèâà ñðåäñòâà, ñúîòâåòíèÿò ïúðâîñòåïåíåí ðúêîâîäèòåë ñ áþäæåò ïðåäïðèåìà íåîáõîäèìèòå ìåðêè, çà äà ñå ïðåäâèäÿò íàé-êúñíî â ñëåäâàùèÿ áþäæåò.
 Èçïúëíåíèå ñðåùó îáùèíè è áþäæåòíî ñóáñèäèðàíè çàâåäåíèÿ 
(Çàãë. èçì. - ÄÂ, áð. 13 îò 2010 ã. - îáÿâåíî çà ïðîòèâîêîíñòèòóöèîííî îò ÊÑ íà ÐÁ, 
îòíîñíî çàëè÷àâàíåòî íà äóìèòå "îáùèíè è", áð. 5 îò 2011 ã.)
×ë. 520. (1) (Èçì. - ÄÂ, áð. 13 îò 2010 ã. - îáÿâåíî çà ïðîòèâîêîíñòèòóöèîííî îò ÊÑ íà ÐÁ, îòíîñíî çàëè÷àâàíåòî íà äóìèòå "îáùèíèòå è äðóãèòå", áð. 5 îò 2011 ã.; èçì., áð. 15 îò 2013 ã., â ñèëà îò 1.01.2014 ã., áð. 42 îò 2018 ã.) Íå ñå äîïóñêà èçïúëíåíèå âúðõó ñðåäñòâàòà ïî áàíêîâèòå ñìåòêè íà îáùèíèòå è äðóãèòå áþäæåòíî ñóáñèäèðàíè çàâåäåíèÿ, ïîñòúïèëè êàòî ñóáñèäèÿ, òðàíñôåð èëè âðåìåíåí áåçëèõâåí çàåì îò äúðæàâíèÿ áþäæåò, âêëþ÷èòåëíî ÷ðåç áþäæåòèòå íà îáùèíèòå èëè ÷ðåç äðóãè áþäæåòè.
 (2) (Íîâà - ÄÂ, áð. 15 îò 2013 ã., â ñèëà îò 1.01.2014 ã., äîï., áð. 42 îò 2018 ã.) Íå ñå äîïóñêà èçïúëíåíèå âúðõó ñðåäñòâàòà îò Åâðîïåéñêèÿ ñúþç è ïî äðóãè ìåæäóíàðîäíè ïðîãðàìè è äîãîâîðè íà îáùèíèòå è ñâúðçàíîòî ñ òÿõ íàöèîíàëíî ñúôèíàíñèðàíå, êàêòî è âúðõó ñðåäñòâàòà îò àâàíñîâî ôèíàíñèðàíå, êîãàòî ñà ïðåäîñòàâåíè çà ñìåòêà íà äúðæàâíèÿ áþäæåò, âêëþ÷èòåëíî è ÷ðåç ñìåòêè çà ñðåäñòâàòà îò Åâðîïåéñêèÿ ñúþç.
 (3) (Ïðåäèøíà àë. 2 - ÄÂ, áð. 15 îò 2013 ã., â ñèëà îò 1.01.2014 ã.) Èçïúëíåíèåòî íà ïàðè÷íè âçåìàíèÿ âúðõó äðóãî èìóùåñòâî - ÷àñòíà ñîáñòâåíîñò íà äëúæíèöèòå ïî àë. 1, ñå èçâúðøâà ïî ïðàâèëàòà íà òîçè äÿë.
 ÄßË ÒÐÅÒÈ
ÈÇÏÚËÍÅÍÈÅ ÍÀ ÍÅÏÀÐÈ×ÍÈ ÂÇÅÌÀÍÈß

Ãëàâà ÷åòèðèäåñåò è ñåäìà
ÏÐÈÍÓÄÈÒÅËÍÎ ÎÒÍÅÌÀÍÅ ÍÀ ÂÅÙÈ

Ïðåäàâàíå íà äâèæèìà âåù
×ë. 521. (1) Ïðèñúäåíàòà äâèæèìà âåù, êîÿòî ñëåä ïîèñêâàíå îò ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë íå å ïðåäàäåíà äîáðîâîëíî îò äëúæíèêà, ñå îòíåìà ïðèíóäèòåëíî îò íåãî è ñå ïðåäàâà íà âçèñêàòåëÿ.
 (2) Àêî âåùòà íå ñå íàìèðà ó äëúæíèêà èëè å ðàçâàëåíà, îò íåãî ñå ñúáèðà ðàâíîñòîéíîñòòà é. Ïî ñúùèÿ íà÷èí ñå ïîñòúïâà, êîãàòî ñå íàìåðè ñàìî ÷àñò îò âåùòà. Àêî ðàâíîñòîéíîñòòà íà âåùòà íå å ïîñî÷åíà â èçïúëíèòåëíèÿ ëèñò, òÿ ñå îïðåäåëÿ îò ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë ñëåä èçñëóøâàíå íà ñòðàíèòå, à ïðè íåîáõîäèìîñò - è ñëåä ðàçïèò íà ñâèäåòåëè è âåùî ëèöå.
 (3) Ïîñòàíîâëåíèåòî çà îïðåäåëÿíå íà ðàâíîñòîéíîñòòà ïîäëåæè íà îáæàëâàíå ïî ÷ë. 436 . Îáæàëâàíåòî íà ïîñòàíîâëåíèåòî íå ñïèðà ñúáèðàíåòî íà ðàâíîñòîéíîñòòà, íî ñúäúò ìîæå äà ïîñòàíîâè ñïèðàíåòî. Ñúäúò ðàçãëåæäà æàëáàòà â îòêðèòî çàñåäàíèå ñ ïðèçîâàâàíå íà äëúæíèêà è âçèñêàòåëÿ. Ðåøåíèåòî ïîäëåæè íà îáæàëâàíå ïðåä àïåëàòèâíèÿ ñúä, ÷èåòî ðåøåíèå íå ïîäëåæè íà îáæàëâàíå.
 Âúâîä âúâ âëàäåíèå
×ë. 522. (1) Ëèöåòî, íà êîåòî å ïðèñúäåí èìîò, ñå âúâåæäà âúâ âëàäåíèå. Ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë íàñðî÷âà äåí è ÷àñ çà âúâîäà è óâåäîìÿâà ñòðàíèòå. Ïðîòîêîëúò ñå èçãîòâÿ îò ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë íà ñàìîòî ìÿñòî. Àêî äëúæíèêúò íå íàïóñíå äîáðîâîëíî èìîòà, òîé ñå îòñòðàíÿâà ïðèíóäèòåëíî.
 (2) Ðåøåíèÿòà ïî ÷ë. 349 ñå èçïúëíÿâàò, ñëåä êàòî ñå èçïëàòÿò íà äðóãèòå ñúäåëèòåëè ñúîòâåòíèòå ÷àñòè îò ñòîéíîñòòà íà èìîòà.
 Âúâîä ñðåùó òðåòî ëèöå
×ë. 523. (1) Àêî ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë íàìåðè ïðèñúäåíèÿ íåäâèæèì èìîò âúâ âëàäåíèå íà òðåòî ëèöå è àêî ñå óâåðè, ÷å òîâà ëèöå å ïðèäîáèëî âëàäåíèåòî íà èìîòà ñëåä çàâåæäàíå íà äåëîòî, ïî êîåòî å èçäàäåíî èçïúëíÿâàíîòî ðåøåíèå, òîé âúâåæäà âçèñêàòåëÿ âúâ âëàäåíèå íà èìîòà. Â ïðîòîêîëà ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë ïîñî÷âà íà÷èíà, ïî êîéòî ñå å óâåðèë, ÷å òðåòîòî ëèöå å ïðèäîáèëî âëàäåíèåòî ñëåä çàâåæäàíåòî íà äåëîòî.
 (2) Àêî òðåòîòî ëèöå çàÿâÿâà âúðõó ïðèñúäåíèÿ èìîò ïðàâà, êîèòî èçêëþ÷âàò ïðàâàòà íà âçèñêàòåëÿ, ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë îòëàãà èçïúëíåíèåòî è äàâà íà òðåòîòî ëèöå òðèäíåâåí ñðîê äà ïîèñêà îò ðàéîííèÿ ñúä ñïèðàíå íà èçïúëíåíèåòî.
 Ñïèðàíå íà âúâîäà
×ë. 524. Ñ ìîëáàòà çà ñïèðàíåòî òðåòîòî ëèöå òðÿáâà äà ïðåäñòàâè ïèñìåíè äîêàçàòåëñòâà çà ïðåòåíäèðàíîòî îò íåãî ïðàâî âúðõó èìîòà. Ìîëáàòà ñå ðàçãëåæäà â îòêðèòî çàñåäàíèå ñ ïðèçîâàâàíå íà âçèñêàòåëÿ, äëúæíèêà è òðåòîòî ëèöå. Àêî ñúäúò ÿ ïðåöåíè çà îñíîâàòåëíà, òîé ñïèðà èçïúëíåíèåòî è äàâà íà òðåòîòî ëèöå åäíîñåäìè÷åí ñðîê äà ïðåäÿâè èñê â íàäëåæíèÿ ñúä. Àêî â äàäåíèÿ ñðîê òðåòîòî ëèöå íå ïðåäÿâè èñê, ïî èñêàíå íà âçèñêàòåëÿ ñïèðàíåòî ñå îòìåíÿ.
 Ñàìîâîëíî âúçâðúùàíå íà âëàäåíèåòî
×ë. 525. (1) Êîãàòî èçâàäåíîòî îò âëàäåíèå ëèöå ïî êàêúâòî è äà å íà÷èí ñàìîâîëíî ñè âúçâúðíå âëàäåíèåòî âúðõó èìîòà, ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë ïî èñêàíå íà âçèñêàòåëÿ îòíîâî ãî èçâàæäà îò íåãî.
 (2) Ëèöåòî ïî àë. 1 íîñè è íàêàçàòåëíà îòãîâîðíîñò ïî ÷ë. 323, àë. 2 îò Íàêàçàòåëíèÿ êîäåêñ .
 Ãëàâà ÷åòèðèäåñåò è îñìà
ÈÇÏÚËÍÅÍÈÅ ÍÀ ÎÏÐÅÄÅËÅÍÎ ÄÅÉÑÒÂÈÅ

Èçïúëíåíèå íà çàäúëæåíèå íà çàìåñòèìî äåéñòâèå
×ë. 526. (1) Êîãàòî äëúæíèêúò íå èçïúëíè åäíî äåéñòâèå, êîåòî å îñúäåí äà èçâúðøè è êîåòî äåéñòâèå ìîæå äà áúäå èçâúðøåíî îò äðóãî ëèöå, âçèñêàòåëÿò ìîæå äà èñêà îò ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë äà ãî îïðàâîìîùè äà èçâúðøè äåéñòâèåòî çà ñìåòêà íà äëúæíèêà.
 (2) Âçèñêàòåëÿò ìîæå äà ïîèñêà îò ñúäà äëúæíèêúò äà áúäå îñúäåí äà âíåñå ïðåäâàðèòåëíî ñóìàòà, êîÿòî å íåîáõîäèìà çà èçâúðøâàíå íà äåéñòâèåòî.
 Èçïúëíåíèå íà çàäúëæåíèå çà íåçàìåñòèìî äåéñòâèå è çà áåçäåéñòâèå
×ë. 527. (1) Êîãàòî äåéñòâèåòî íå ìîæå äà ñå èçâúðøè îò äðóãî ëèöå, à çàâèñè èçêëþ÷èòåëíî îò âîëÿòà íà äëúæíèêà, ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë ïî èñêàíå íà âçèñêàòåëÿ ïðèíóæäàâà äëúæíèêà äà èçâúðøè äåéñòâèåòî, êàòî ìó íàëàãà ãëîáà äî 200 ëâ. Àêî è ñëåä òîâà äëúæíèêúò íå èçâúðøè äåéñòâèåòî, ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë ìó íàëàãà ïîñëåäîâàòåëíî íîâè ãëîáè äî ñúùèÿ ðàçìåð.
 (2) Ïðàâèëîòî ïî àë. 1 íå ñå ïðèëàãà çà çàäúëæåíèÿòà íà ðàáîòíèöè è ñëóæèòåëè, êîèòî ïðîèçòè÷àò îò òðóäîâî èëè ñëóæåáíî ïðàâîîòíîøåíèå.
 (3) Êîãàòî äëúæíèêúò âúðøè ïðîòèâíîòî íà òîâà, êîåòî ñ ðåøåíèåòî å çàäúëæåí äà âúðøè èëè äà òúðïè, ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë ïî èñêàíå íà âçèñêàòåëÿ ìó íàëàãà çà âñÿêî íàðóøåíèå íà òîâà çàäúëæåíèå ãëîáà äî 400 ëâ.
 (4) Äåéñòâèÿòà íà ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë ïî îïðàâîìîùàâàíåòî è ïî íàëàãàíå íà ãëîáèòå ïîäëåæàò íà îáæàëâàíå ïî ðåäà íà ÷ë. 435 - 438 .
 Èçïúëíåíèå íà çàäúëæåíèå çà ïðåäàâàíå íà äåòå
×ë. 528. (1) Êîãàòî ïðèñòúïâà êúì èçïúëíåíèå íà çàäúëæåíèå çà ïðåäàâàíå íà äåòå, êàêòî è íà çàäúëæåíèåòî çà ïîñëåäâàùî âðúùàíå íà äåòåòî, ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë êàíè äëúæíèêà äà èçïúëíè äîáðîâîëíî â îïðåäåëåíîòî ìÿñòî è âðåìå. Ïîêàíàòà çà äîáðîâîëíî èçïúëíåíèå òðÿáâà äà áúäå âðú÷åíà íà äëúæíèêà ïî âúçìîæíîñò äâå ñåäìèöè, íî íå ïî-êúñíî îò åäíà ñåäìèöà ïðåäè îïðåäåëåíîòî âðåìå çà ïðåäàâàíå íà äåòåòî.
 (2) Â òðèäíåâåí ñðîê îò âðú÷âàíåòî íà ïîêàíàòà äëúæíèêúò òðÿáâà äà ñúîáùè íà ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë:
 1. ãîòîâ ëè å äà ïðåäàäå äåòåòî â îïðåäåëåíîòî ìÿñòî è âðåìå;
 2. êàêâè ïðå÷êè çà ñâîåâðåìåííîòî èçïúëíåíèå íà çàäúëæåíèåòî ñúùåñòâóâàò;
 3. â êîå ìÿñòî è âðåìå å ãîòîâ äà ïðåäàäå äåòåòî.
 (3) Çà íåèçïúëíåíèå â ñðîê íà çàäúëæåíèåòî ïî àë. 2 ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë íàëàãà íà äëúæíèêà ãëîáà ïî ÷ë. 527, àë. 3 è ïðè íåîáõîäèìîñò ïîñòàíîâÿâà ïðèíóäèòåëíîòî ìó äîâåæäàíå.
 (4) (Èçì. – ÄÂ, áð. 53 îò 2014 ã.) Ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë ìîæå äà ïîèñêà îò äèðåêöèÿ "Ñîöèàëíî ïîäïîìàãàíå" ñúäåéñòâèå çà îòñòðàíÿâàíå íà ïðå÷êèòå çà ñâîåâðåìåííîòî èçïúëíåíèå íà çàäúëæåíèåòî è çà ðàçÿñíÿâàíå íà äëúæíèêà, à ïðè íåîáõîäèìîñò è íà äåòåòî, íà ïðåäèìñòâàòà íà äîáðîâîëíîòî èçïúëíåíèå è íåáëàãîïðèÿòíèòå ïîñëåäèöè îò íåèçïúëíåíèåòî íà ñúäåáíîòî ðåøåíèå. Ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë ìîæå äà ïîèñêà îò äèðåêöèÿ "Ñîöèàëíî ïîäïîìàãàíå" äà ïðåäïðèåìå ïîäõîäÿùè ìåðêè ïî ÷ë. 23 îò Çàêîíà çà çàêðèëà íà äåòåòî, à ïðè íåîáõîäèìîñò - îò ïîëèöåéñêèòå îðãàíè - âçåìàíåòî íà ìåðêè ïî ÷ë. 65 îò Çàêîíà çà Ìèíèñòåðñòâîòî íà âúòðåøíèòå ðàáîòè. 
(5) (Èçì. – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Àêî äëúæíèêúò íå èçïúëíè äîáðîâîëíî, ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë ìîæå äà ìó íàëàãà ãëîáà ïî ÷ë. 527, àë. 3 çà âñÿêî íåèçïúëíåíèå, êàêòî è ñúñ ñúäåéñòâèåòî íà ïîëèöåéñêèòå îðãàíè è êìåòà íà îáùèíàòà, ðàéîíà èëè êìåòñòâîòî äà îòíåìå äåòåòî ïðèíóäèòåëíî è äà ãî ïðåäàäå íà âçèñêàòåëÿ.
 (6) (Íîâà – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Ñëåä âëèçàíå â ñèëà íà ïîñòàíîâëåíèåòî çà íàëàãàíå íà ãëîáà ñúùîòî ñå èçïðàùà íà Íàöèîíàëíàòà àãåíöèÿ çà ïðèõîäèòå, êîÿòî âúçëàãà íà ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë íåãîâîòî ñúáèðàíå ïî ðåäà íà òîçè êîäåêñ.
 Çàäúðæàíå ïðè ïðåïÿòñòâàíå íà èçïúëíåíèåòî
×ë. 529. Àêî äëúæíèêúò ïðåïÿòñòâà èçïúëíåíèåòî, ïîëèöåéñêèòå îðãàíè ãî çàäúðæàò è óâåäîìÿâàò íåçàáàâíî ïðîêóðàòóðàòà.
×ÀÑÒ ØÅÑÒÀ
ÎÕÐÀÍÈÒÅËÍÈ ÏÐÎÈÇÂÎÄÑÒÂÀ

Ãëàâà ÷åòèðèäåñåò è äåâåòà
ÎÁÙÈ ÏÐÀÂÈËÀ

Ïðèëîæèìà óðåäáà
×ë. 530. Ïðåäâèäåíèòå â òîçè è â äðóãè çàêîíè îõðàíèòåëíè ïðîèçâîäñòâà ñå óðåæäàò îò ïðàâèëàòà íà òàçè ãëàâà, äîêîëêîòî íå ñà óñòàíîâåíè îñîáåíè ïðàâèëà.
 Ïîäñúäíîñò íà ìîëáàòà çà ñúäåéñòâèå
×ë. 531. (1) Îõðàíèòåëíîòî ïðîèçâîäñòâî çàïî÷âà ñ ïèñìåíà ìîëáà îò çàèíòåðåñîâàíîòî ëèöå.
 (2) Ìîëáàòà ñå ïîäàâà äî ðàéîííèÿ ñúä, â ÷èéòî ðàéîí å ïîñòîÿííèÿò àäðåñ íà ìîëèòåëÿ. Àêî ìîëèòåëèòå èìàò ðàçëè÷íè ïîñòîÿííè àäðåñè, òÿ ñå ïîäàâà äî ñúäà ïî ïîñòîÿííèÿ àäðåñ íà åäèí îò òÿõ.
 Ðàçãëåæäàíå íà ìîëáàòà â çàêðèòî çàñåäàíèå
×ë. 532. Ìîëáàòà ñå ðàçãëåæäà â çàêðèòî çàñåäàíèå, îñâåí àêî ñúäúò ïðåöåíè, ÷å çà ïðàâèëíîòî ðåøàâàíå íà äåëîòî å íåîáõîäèìî òî äà áúäå ðàçãëåäàíî â îòêðèòî çàñåäàíèå.
 Ñëóæåáíà ïðîâåðêà
×ë. 533. Ñúäúò å äëúæåí ñëóæåáíî äà ïðîâåðè äàëè ñà íàëèöå óñëîâèÿòà çà èçäàâàíå íà èñêàíèÿ àêò. Òîé ìîæå ïî ñâîÿ èíèöèàòèâà äà ñúáèðà äîêàçàòåëñòâà è äà âçåìà ïðåäâèä ôàêòè, íåïîñî÷åíè îò ìîëèòåëÿ.
 Ëè÷íî ÿâÿâàíå è äåêëàðèðàíå íà îáñòîÿòåëñòâà
×ë. 534. Ñúäúò ìîæå äà ïîñòàíîâè ëè÷íîòî ÿâÿâàíå íà ìîëèòåëÿ. Òîé ìîæå äà èçèñêâà ìîëèòåëÿò äà ïîòâúðäè ñ äåêëàðàöèÿ èñòèííîñòòà íà èçëîæåíèòå îò íåãî îáñòîÿòåëñòâà.
 Ïîëçâàíå íà äîêàçàòåëñòâà
×ë. 535. Ñúäúò ìîæå äà ñå îñíîâå è íà ñâèäåòåëñêè ïîêàçàíèÿ, äàäåíè ïðåä äðóãè îðãàíè, êàêòî è äà âúçëîæè íà äðóã ñúä èëè íà ïîëèöåéñêèòå îðãàíè, èëè íà îáùèíèòå äà ñúáåðàò íåîáõîäèìèòå äîêàçàòåëñòâà.
Ñïèðàíå íà ïðîèçâîäñòâîòî
×ë. 536. (1) Îõðàíèòåëíîòî ïðîèçâîäñòâî ñå ñïèðà, êîãàòî:
 1. èìà äåëî îòíîñíî ïðàâîîòíîøåíèå, êîåòî å óñëîâèå çà èçäàâàíå íà èñêàíèÿ àêò èëè å ïðåäìåò íà óñòàíîâÿâàíå ñ òîçè àêò;
 2. ïî ìîëáàòà çà èçäàâàíå íà àêòà âúçíèêíå ãðàæäàíñêîïðàâåí ñïîð ìåæäó ìîëèòåëÿ è äðóãî ëèöå, êîåòî ñå ïðîòèâîïîñòàâÿ íà ìîëáàòà; â òîçè ñëó÷àé ñúäúò äàâà íà ìîëèòåëÿ åäíîìåñå÷åí ñðîê çà ïðåäÿâÿâàíå íà èñêà; ïðîèçâîäñòâîòî ñå ïðåêðàòÿâà, àêî â ñðîêà èñêúò íå áúäå ïðåäÿâåí.
 (2) Âëÿçëîòî â ñèëà ðåøåíèå ïî ñïîðà å çàäúëæèòåëíî ïðè ðàçðåøàâàíå íà îõðàíèòåëíîòî ïðîèçâîäñòâî ïðè óñëîâèÿòà è â ãðàíèöèòå íà ÷ë. 298.
 (3) (Íîâà - ÄÂ, áð. 99 îò 2012 ã., èçì. è äîï., áð. 38 îò 2019 ã., â ñèëà îò 10.05.2019 ã.) Îõðàíèòåëíîòî ïðîèçâîäñòâî ïî àë. 1 ñå ñïèðà, àêî ñà íàëèöå óñëîâèÿòà çà èçäàâàíå íà èñêàíèÿ àêò, â ñëó÷àèòå íà ÷ë. 19, àë. 6 îò Çàêîíà çà òúðãîâñêèÿ ðåãèñòúð è ðåãèñòúðà íà þðèäè÷åñêèòå ëèöà ñ íåñòîïàíñêà öåë. Îïðåäåëåíèåòî íà ñúäà çà ñïèðàíå ïîäëåæè íà îáæàëâàíå ïî ðåäà íà ãëàâà äâàäåñåò è ïúðâà.
 Îñïîðâàíå íà îõðàíèòåëíèÿ àêò
×ë. 537. (1) Ðåøåíèåòî, ñ êîåòî ìîëáàòà çà èçäàâàíå íà èñêàíèÿ àêò ñå óâàæàâà, íå ïîäëåæè íà îáæàëâàíå.
 (2) Êîãàòî àêòúò ïî àë. 1 çàñÿãà ïðàâàòà íà òðåòè ëèöà, ïîðîäåíèÿò îò òîâà ñïîð, àêî å çà ãðàæäàíñêî ïðàâî, ñå ðàçðåøàâà ïî èñêîâ ðåä. Èñêúò ñå ïðåäÿâÿâà ñðåùó ëèöàòà, êîèòî ñå ïîëçâàò îò àêòà. Ïðè óâàæàâàíå íà èñêà èçäàäåíèÿò àêò ñå îòìåíÿ èëè èçìåíÿ.
 (3) Ïðîêóðîðúò ìîæå äà ïðåäÿâè èñê çà îòìåíÿíå íà èçäàäåíèÿ àêò, êîãàòî å ïîñòàíîâåí â íàðóøåíèå íà çàêîíà. Èñêúò ñå íàñî÷âà ñðåùó ëèöàòà, êîèòî ñå ïîëçâàò îò àêòà.
 Îáæàëâàíå íà îòêàç
×ë. 538. (1) Îòêàçúò äà ñå èçäàäå àêòúò ïîäëåæè íà îáæàëâàíå â åäíîñåäìè÷åí ñðîê îò âðú÷âàíåòî íà ðåøåíèåòî íà ñòðàíàòà.
 (2) Æàëáàòà ñå ïîäàâà ÷ðåç ðàéîííèÿ ñúä. Òÿ ìîæå äà áúäå îñíîâàíà è íà íîâè ôàêòè è äîêàçàòåëñòâà. Ðàçãëåæäàíåòî íà æàëáàòà ñòàâà ïî ðåäà íà ÷ë. 278.
 (3) Ðåøåíèåòî, ñ êîåòî ìîëáàòà ñå îòõâúðëÿ, íå å ïðå÷êà äà ñå ïîäàäå ïîâòîðíî ìîëáà ïðåä ñúùèÿ ñúä çà èçäàâàíå íà ñúùèÿ àêò.
 Ïðåêðàòÿâàíå íà ïðîèçâîäñòâîòî
×ë. 539. (1) Îõðàíèòåëíîòî ïðîèçâîäñòâî ñå ïðåêðàòÿâà, êîãàòî:
 1. áúäå îòòåãëåíà ìîëáàòà çà èçäàâàíå íà àêòà;
 2. ìîëèòåëÿò íå áúäå íàìåðåí íà ïîñî÷åíèÿ îò íåãî àäðåñ.
 (2) Îïðåäåëåíèåòî, ñ êîåòî ñå ïðåêðàòÿâà ïðîèçâîäñòâîòî, ïîäëåæè íà îáæàëâàíå ñ ÷àñòíà æàëáà.
 Ïðèëîæèìîñò íà ïðàâèëàòà íà èñêîâîòî ïðîèçâîäñòâî
×ë. 540. Çà îõðàíèòåëíèòå ïðîèçâîäñòâà îñâåí îáùèòå ïðàâèëà íà òîçè êîäåêñ ñå ïðèëàãàò ñúîòâåòíî è ïðàâèëàòà íà èñêîâîòî ïðîèçâîäñòâî, ñ èçêëþ÷åíèå íà ÷ë. 207 - 266 è ÷ë. 303 - 388.
 Ðàçíîñêè
×ë. 541. Ðàçíîñêèòå ïî îõðàíèòåëíèòå ïðîèçâîäñòâà ñà çà ñìåòêà íà ìîëèòåëÿ.
 Ãëàâà ïåòäåñåòà
ÓÑÒÀÍÎÂßÂÀÍÅ ÍÀ ÔÀÊÒÈ

Ïðèëîæíî ïîëå
×ë. 542. (1) (Ïðåäèøåí òåêñò íà ÷ë. 542 - ÄÂ, áð. 19 îò 2009 ã.) Êîãàòî çàêîíúò ïðåäâèæäà, ÷å èçâåñòåí ôàêò ñ ïðàâíî çíà÷åíèå òðÿáâà äà áúäå óäîñòîâåðåí ñ äîêóìåíò, ñúñòàâåí ïî íàäëåæåí ðåä (êàòî íàïðèìåð ñâèäåòåëñòâî çà çàâúðøåíî îáðàçîâàíèå, àêò çà ãðàæäàíñêî ñúñòîÿíèå è äðóãè), è òàêúâ äîêóìåíò íå å áèë ñúñòàâåí è íå ìîæå äà áúäå ñúñòàâåí èëè ñúñòàâåíèÿò å áèë óíèùîæåí èëè èçãóáåí, áåç äà èìà âúçìîæíîñò äà áúäå âúçñòàíîâåí, ëèöåòî, êîåòî ÷åðïè ïðàâà îò òîçè ôàêò, ìîæå äà èñêà ñ ìîëáà äî ðàéîííèÿ ñúä äà óñòàíîâè ôàêòà è êîãàòî òîâà å íåîáõîäèìî, äà ðàçïîðåäè äà ñå ñúñòàâè ñúîòâåòíèÿò äîêóìåíò.
 (2) (Íîâà - ÄÂ, áð. 19 îò 2009 ã.) Ïðè óíèùîæåí èëè èçãóáåí ðåãèñòúð çà ãðàæäàíñêî ñúñòîÿíèå, áåç äà èìà âúçìîæíîñò äà áúäå âúçñòàíîâåí, êìåòúò íà îáùèíàòà ìîæå äà èñêà ñ ìîëáà äî ðàéîííèÿ ñúä äà óñòàíîâè ôàêòà è äà ðàçïîðåäè ñúñòàâÿíåòî íà ñúîòâåòíèÿ ðåãèñòúð.
 Ñúäúðæàíèå íà ìîëáàòà
×ë. 543. Â ìîëáàòà ñå ïîñî÷âà:
 1. ñ êàêâà öåë ìîëèòåëÿò èñêà äà áúäå óñòàíîâåí ñúîòâåòíèÿò ôàêò;
 2. ïðè÷èíèòå, ïîðàäè êîèòî íå å ñúñòàâåí äîêóìåíòúò èëè ïîðàäè êîèòî å íåâúçìîæíî íåãîâîòî ñúñòàâÿíå, çà óñòàíîâÿâàíåòî íà êîèòî ñå ïðåäñòàâÿò îôèöèàëíè äîêóìåíòè;
 3. äîêàçàòåëñòâàòà çà ïîäëåæàùèÿ íà óñòàíîâÿâàíå ôàêò.
 Ðàçãëåæäàíå íà ìîëáàòà
×ë. 544. (1) Ìîëáàòà ñå ðàçãëåæäà â îòêðèòî çàñåäàíèå ñ ïðèçîâàâàíå íà ìîëèòåëÿ è íà ëèöàòà, êîèòî ñà çàèíòåðåñîâàíè îò óñòàíîâÿâàíå íà ôàêòà. Îñâåí òÿõ ñå ïðèçîâàâà è ïðîêóðîðúò.
 (2) Çàèíòåðåñîâàíè ñà:
 1. ëèöàòà, ÷èèòî îòíîøåíèÿ ñ ìîëèòåëÿ çàâèñÿò îò ôàêòà - ïðåäìåò íà óñòàíîâÿâàíåòî;
 2. îðãàíèçàöèèòå è ó÷ðåæäåíèÿòà, êîèòî å òðÿáâàëî äà ñúñòàâÿò äîêóìåíòà èëè êîèòî íå ñà â ñúñòîÿíèå äà ãî âúçñòàíîâÿò;
 3. îðãàíèçàöèèòå è ó÷ðåæäåíèÿòà, ïðåä êîèòî ìîëèòåëÿò èñêà äà èçïîëçâà ïîñòàíîâåíîòî îò ñúäà óñòàíîâÿâàíå.
 (3) Àêî çàèíòåðåñîâàíî ëèöå íå å æèâî, ïðèçîâàâàò ñå íåãîâèòå íàñëåäíèöè. Çàèíòåðåñîâàíèòå ïî àë. 2, ò. 3 ìîãàò äà ñå ïðåäñòàâëÿâàò è îò òåõíèòå ìåñòíè ïîäåëåíèÿ.
 (4) (Íîâà - ÄÂ, áð. 19 îò 2009 ã., èçì., áð. 66 îò 2013 ã., â ñèëà îò 26.07.2013 ã., áð. 98 îò 2014 ã., â ñèëà îò 28.11.2014 ã.) Â ñëó÷àèòå ïî ÷ë. 542, àë. 2 ñúäúò ïðèçîâàâà Ìèíèñòåðñòâîòî íà ðåãèîíàëíîòî ðàçâèòèå è áëàãîóñòðîéñòâîòî è ïðîêóðîðà. Ìèíèñòåðñòâîòî íà ðåãèîíàëíîòî ðàçâèòèå è áëàãîóñòðîéñòâîòî ïðåäñòàâÿ äàííèòå îò Åäèííàòà ñèñòåìà çà ãðàæäàíñêà ðåãèñòðàöèÿ è àäìèíèñòðàòèâíî îáñëóæâàíå íà íàñåëåíèåòî, îòíîñèìè êúì ñúîòâåòíèÿ ðåãèñòúð.
 Óñòàíîâÿâàíå íà çàâúðøåíî îáðàçîâàíèå
×ë. 545. (1) Êîãàòî ìîëèòåëÿò èñêà äà óñòàíîâè, ÷å å ïîëó÷èë îáðàçîâàíèå â îïðåäåëåíî ó÷åáíî çàâåäåíèå, ñúäúò ìîæå äà ñè ïîñëóæè çà óñòàíîâÿâàíå íà òîçè ôàêò îñâåí ñ äðóãèòå äîêàçàòåëñòâà è ñúñ çàêëþ÷åíèå íà âåùè ëèöà îòíîñíî ïîäãîòîâêàòà íà ìîëèòåëÿ.
 (2) Â ñëó÷àÿ ïî àë. 1 êàòî çàèíòåðåñîâàíî ó÷ðåæäåíèå ïî ÷ë. 544, àë. 2, ò. 2 ñå ïðèçîâàâà ó÷ðåæäåíèåòî, ïîä âúðõîâíîòî ðúêîâîäñòâî íà êîåòî ñå íàìèðà ó÷åáíîòî çàâåäåíèå ïî àë. 1.
 Ñúäúðæàíèå è äåéñòâèå íà ðåøåíèåòî
×ë. 546. (1) Â ðåøåíèåòî íà ñúäà ñå ïîñî÷âàò óñòàíîâåíèÿò îò ñúäà ôàêò è äîêàçàòåëñòâàòà, âúç îñíîâà íà êîèòî å óñòàíîâåí.
 (2) Ðåøåíèåòî, ñ êîåòî ñúäúò ñå ïðîèçíàñÿ ïî ìîëáàòà, ìîæå äà ñå îáæàëâà ïî îáùèÿ ðåä.
 (3) Ðåøåíèåòî íÿìà äîêàçàòåëñòâåíà ñèëà ñïðÿìî òåçè çàèíòåðåñîâàíè ëèöà, îðãàíèçàöèè èëè ó÷ðåæäåíèÿ ïî ÷ë. 544, êîèòî íå ñà áèëè ïðèçîâàíè äà âçåìàò ó÷àñòèå â ïðîèçâîäñòâîòî, àêî òå îñïîðâàò ôàêòà.
 Ïðèëîæèìîñò íà ïðîèçâîäñòâîòî çà îòñòðàíÿâàíå íà ãðåøêè
×ë. 547. Ïî ðåäà íà òàçè ãëàâà è ñúñ ñúùèòå ïîñëåäèöè ìîæå äà ñå ïîïðàâÿò ãðåøêè â äîêóìåíòèòå ïî ÷ë. 542, êîãàòî çàêîí íå ïðåäâèæäà äðóã ðåä çà ïîïðàâÿíåòî èì.
 Óñòàíîâÿâàíå íà ôàêòè, íàñòúïèëè â ÷óæáèíà
×ë. 548. Êîãàòî ôàêòèòå ïî ÷ë. 542 ñà íàñòúïèëè â ÷óæáèíà, òÿõíîòî óñòàíîâÿâàíå ìîæå äà ñå èñêà ïî ðåäà íà òàçè ãëàâà ñàìî àêî áúäå äîêàçàíî, ÷å ìîëèòåëÿò íå ìîæå äà ñå ñíàáäè ñ íåîáõîäèìèÿ ìó äîêóìåíò èëè ñúñ çàìåñòâàùîòî ãî óäîñòîâåðÿâàíå îò îðãàíèòå íà äúðæàâàòà, íà ÷èÿòî òåðèòîðèÿ å íàñòúïèë ôàêòúò. Äîêàçâàíåòî íà òàçè ïðå÷êà ñòàâà ñ äîêóìåíòè, èçäàäåíè îò êîìïåòåíòíèòå îðãàíè íà ÷óæäàòà äúðæàâà, èëè ñ óäîñòîâåðåíèå íà Ìèíèñòåðñòâîòî íà âúíøíèòå ðàáîòè, ÷å îðãàíèòå íà ÷óæäàòà äúðæàâà ñà îòêàçàëè äà ðàçãëåäàò ìîëáàòà íà çàèíòåðåñîâàíîòî ëèöå èëè ÷å íÿìà âúçìîæíîñò äà ñå îòïðàâè òàêîâà èñêàíå.
 Ãëàâà ïåòäåñåò è ïúðâà
ÎÁßÂßÂÀÍÅ ÍÀ ÎÒÑÚÑÒÂÈÅ ÈËÈ ÑÌÚÐÒ

Ïîäñúäíîñò è ñúäúðæàíèå íà ìîëáàòà
×ë. 549. (1) Ìîëáàòà çà îáÿâÿâàíå íà îòñúñòâèåòî èëè ñìúðòòà íà åäíî ëèöå å ïîäñúäíà íà ðàéîííèÿ ñúä ïî ïîñëåäíèÿ ïîñòîÿíåí àäðåñ íà èç÷åçíàëèÿ, à ïðè ëèïñà íà òàêúâ - ïî ìÿñòîòî, êúäåòî ëèöåòî å æèâÿëî íåïîñðåäñòâåíî ïðåäè èç÷åçâàíåòî.
 (2) Â ìîëáàòà ñå ïîñî÷âàò è ïðåäïîëàãàåìèòå íàñëåäíèöè íà îòñúñòâàùèÿ è íåãîâèÿ ïúëíîìîùíèê èëè çàêîíåí ïðåäñòàâèòåë, àêî èìà òàêèâà.
 Ðàçãëåæäàíå íà ìîëáàòà
×ë. 550. (1) (Èçì. - ÄÂ, áð. 69 îò 2008 ã.) Â çàêðèòî çàñåäàíèå ñúäúò ïîñòàíîâÿâà äà ñå ñúáåðàò ñâåäåíèÿ çà îòñúñòâàùèÿ îò íåãîâèòå áëèçêè, îò îáùèíàòà, ðàéîíà èëè êìåòñòâîòî, îò Ìèíèñòåðñòâîòî íà âúòðåøíèòå ðàáîòè è îò âñåêè äðóã ïîäõîäÿù èçòî÷íèê.
 (2) Ñúäúò èçïðàùà çà ðàçãëàñÿâàíå èçâëå÷åíèå îò ìîëáàòà äî îáùèíàòà, ðàéîíà èëè êìåòñòâîòî ïî ìÿñòîòî, êúäåòî ëèöåòî å æèâÿëî íåïîñðåäñòâåíî ïðåäè èç÷åçâàíåòî. Èçâëå÷åíèåòî ñå âðú÷âà íà ëèöàòà ïî ÷ë. 549, àë. 2.
 (3) Ñúäúò ñå ïðîèçíàñÿ ïî ìîëáàòà çà îáÿâÿâàíå íà îòñúñòâèåòî èëè ñìúðòòà, ñëåä êàòî èçñëóøà ïðîêóðîðà è ëèöàòà, ïîñî÷åíè â ÷ë. 549, àë. 2, êàêòî è äðóãèòå çàèíòåðåñîâàíè.
 Ñúñòàâÿíå íà àêò çà ñìúðò
×ë. 551. Âúç îñíîâà íà ðåøåíèåòî, ñ êîåòî å îáÿâåíà ñìúðòòà íà åäíî ëèöå, ñå ñúñòàâÿ àêò çà ñìúðò ïî ïîñëåäíèÿ ïîñòîÿíåí àäðåñ íà ëèöåòî èëè ïî ìÿñòîòî, êúäåòî å æèâÿëî íåïîñðåäñòâåíî ïðåäè èç÷åçâàíåòî.
 Îòìÿíà íà ðåøåíèåòî
×ë. 552. (1) Ïî ìîëáà íà âñåêè çàèíòåðåñîâàí èëè ïî èñêàíå íà ïðîêóðîðà ðåøåíèåòî çà îáÿâÿâàíå íà îòñúñòâèåòî èëè ñìúðòòà íà åäíî ëèöå ìîæå äà áúäå îòìåíåíî èëè èçìåíåíî, àêî ñå óñòàíîâè, ÷å îòñúñòâàùèÿò å æèâ èëè ÷å òî÷íàòà äàòà íà íåãîâàòà ñìúðò å ðàçëè÷íà îò òàçè, îáÿâåíà îò ñúäà.
 (2) Èñêúò ïî àë. 1 ñå ïðåäÿâÿâà ñðåùó ñòðàíàòà, êîÿòî å èñêàëà îáÿâÿâàíåòî íà îòñúñòâèåòî èëè ñìúðòòà, è ñðåùó ëèöàòà, êîèòî ÷åðïÿò ïðàâà îò ñúîòâåòíèÿ àêò.
 Ãëàâà ïåòäåñåò è âòîðà
ÏÐÎÈÇÂÎÄÑÒÂÎ ÏÎ ÎÒÊÐÈÒÎ ÍÀÑËÅÄÑÒÂÎ

Ìåñòíà êîìïåòåíòíîñò
×ë. 553. (1) Èìóùåñòâîòî, êîåòî å îñòàíàëî ñëåä ñìúðòòà íà åäíî ëèöå, ñå çàïå÷àòâà â óñòàíîâåíèòå îò çàêîíà ñëó÷àè îò ðàéîííèÿ ñúä ïî ìÿñòîòî, êúäåòî å îòêðèòî íàñëåäñòâîòî èëè ñå íàìèðà èìóùåñòâîòî.
 (2) Ðàéîííèÿò ñúä ìîæå äà âúçëîæè íà îáùèíàòà èëè êìåòñòâîòî ÷ðåç ñâîé îðãàí äà èçâúðøè çàïå÷àòâàíåòî.
 (3) Ïî èñêàíå íà ìîëèòåëÿ çàïå÷àòâàíåòî ìîæå äà áúäå âúçëîæåíî è íà ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë.
 Óïúëíîìîùåíè ëèöà
×ë. 554. Çàïå÷àòâàíå ìîæå äà èñêà:
 1. âñåêè, êîéòî ïðåòåíäèðà, ÷å èìà ïðàâî íà íàñëåäñòâî;
 2. êðåäèòîðúò, êîéòî èìà èçïúëíèòåëåí ëèñò ñðåùó ïî÷èíàëèÿ;
 3. ïðîêóðîðúò è êìåòúò íà îáùèíàòà, ðàéîíà èëè êìåòñòâîòî, êîãàòî èìà îòñúñòâàùè íàñëåäíèöè.
Çàïå÷àòâàíå
×ë. 555. Çà çàïå÷àòâàíåòî ñå ñúñòàâÿ ïðîòîêîë, â êîéòî ñå ïîñî÷âàò äàòàòà, ïî ÷èå íàðåæäàíå å ñòàíàëî çàïå÷àòâàíåòî, îçíà÷åíèå íà çàïå÷àòàíèòå ïîìåùåíèÿ, êàñè, ñàíäúöè è äðóãè è êðàòêî îïèñàíèå íà íåçàïå÷àòàíèòå ïðåäìåòè. Ïðîòîêîëúò ñå ïîäïèñâà îò äëúæíîñòíîòî ëèöå è îò ïðèñúñòâàùèòå ñòðàíè.
Ðàçïå÷àòâàíå
×ë. 556. (1) Âñåêè, êîéòî èìà ïðàâî äà èñêà çàïå÷àòâàíå, ìîæå äà èñêà ðàçïå÷àòâàíå è îïèñ íà èìóùåñòâîòî.
 (2) Ðàçïå÷àòâàíåòî è îïèñúò ñå èçâúðøâàò îò ðàéîííèÿ ñúä, êîéòî ìîæå äà âúçëîæè òîâà ïî ðåäà íà ÷ë. 553, àë. 2 è 3.
 Èçâúðøâàíå íà îïèñà
×ë. 557. (1) Çà îïèñà ñå ñúñòàâÿ ïðîòîêîë, â êîéòî ñå îïèñâàò ïîîòäåëíî âñè÷êè âåùè ïî ðåäà íà ðàçïå÷àòâàíåòî. Çà îöåíêà íà âåùèòå ìîæå äà áúäå íàçíà÷åíî âåùî ëèöå.
 (2) Ïðè îïèñà ìîãàò äà ïðèñúñòâàò íàñëåäíèöèòå íà ïî÷èíàëèÿ è êðåäèòîðèòå.
 (3) Îïèñúò ìîæå äà ñå èçâúðøè è áåç äà å íàïðàâåíî çàïå÷àòâàíå.
 Ïðåäàâàíå íà âåùèòå
×ë. 558. Îïèñàíèòå âåùè ñå ïðåäàâàò ñðåùó ïîäïèñ íà íàñëåäíèöèòå èëè íà íÿêîé îò òÿõ, à àêî íÿìà òàêèâà èëè òå íå æåëàÿò äà ãè ïðèåìàò, âåùèòå ñå ïðåäàâàò çà ïàçåíå íà òðåòî ëèöå.
Óâåäîìÿâàíå çà îïèñà
×ë. 559. Êîãàòî çàïå÷àòâàíåòî, ðàçïå÷àòâàíåòî è îïèñúò ñå èçâúðøàò îò îáùèíàòà, ðàéîíà èëè êìåòñòâîòî, ïðîòîêîëúò ñå èçïðàùà íà ðàéîííèÿ ñúäèÿ.
 Ãëàâà ïåòäåñåò è òðåòà
ÎÁÅÇÑÈËÂÀÍÅ ÍÀ ÖÅÍÍÈ ÊÍÈÆÀ

Ïðåäìåò è ïðåäïîñòàâêè
×ë. 560. Âñÿêî ëèöå, êîåòî èìà ïðàâî âúðõó öåííà êíèãà íà çàïîâåä - çàïèñ íà çàïîâåä, ìåíèòåëíèöà è äðóãè, èëè âúðõó öåííà êíèãà íà ïðèíîñèòåë, ìîæå äà èñêà îáåçñèëâàíåòî é, àêî å ëèøåíî îò âëàäåíèåòî âúðõó íåÿ âúïðåêè âîëÿòà ìó èëè àêî öåííàòà êíèãà å óíèùîæåíà.
 Ñúäúðæàíèå íà ìîëáàòà
×ë. 561. Â ìîëáàòà ñè ìîëèòåëÿò òðÿáâà äà:
 1. âúçïðîèçâåäå öåííàòà êíèãà èëè äà ïîñî÷è âñè÷êî, êîåòî å íåîáõîäèìî, çà äà ñå îïðåäåëè íåéíàòà òúæäåñòâåíîñò;
 2. èçëîæè îáñòîÿòåëñòâàòà, ïðè êîèòî å èçãóáåíà èëè óíèùîæåíà öåííàòà êíèãà, êàêòî è îáñòîÿòåëñòâàòà, îò êîèòî ïðîèçòè÷à ïðàâîòî ìó âúðõó íåÿ;
 3. ïîòâúðäè èñòèííîñòòà íà ñâîèòå òâúðäåíèÿ ñ èçðè÷íà äåêëàðàöèÿ â ìîëáàòà.
 Çàïîâåä çà íåïëàùàíå
×ë. 562. (1) Àêî ìîëáàòà îòãîâàðÿ íà èçèñêâàíèÿòà ïî ÷ë. 561, ñúäúò â çàêðèòî çàñåäàíèå èçäàâà çàïîâåä, êîÿòî ñúäúðæà:
 1. îçíà÷åíèå íà ìîëèòåëÿ;
 2. ïîêàíà êúì äúðæàòåëÿ íà öåííàòà êíèãà äà çàÿâè ñâîèòå ïðàâà íàé-êúñíî äî ïîñî÷åíèÿ â çàïîâåäòà äåí íà çàñåäàíèåòî íà ñúäà çà ïðîèçíàñÿíåòî ïî îáåçñèëâàíåòî ñ ïðåäóïðåæäåíèå, ÷å àêî íå ñòîðè òîâà, öåííàòà êíèãà ùå áúäå îáåçñèëåíà;
 3. íàðåæäàíå äî ïëàòåöà äà íå èçâúðøâà íèêàêâè ïëàùàíèÿ íà ïðèíîñèòåëÿ íà öåííàòà êíèãà.
 (2) Çàïîâåäòà ñå ïîñòàâÿ íà îïðåäåëåíîòî çà òîâà ìÿñòî â ñúäà è ñå îáíàðîäâà â íåîôèöèàëíèÿ ðàçäåë íà "Äúðæàâåí âåñòíèê".
 (3) Ïðåïèñ îò çàïîâåäòà ñå èçïðàùà íà ïëàòåöà.
 Íàñðî÷âàíå íà çàñåäàíèå çà îáåçñèëâàíå
×ë. 563. Çàñåäàíèåòî çà îáåçñèëâàíå íà öåííà êíèãà ñå íàñðî÷âà íå ïî-ðàíî îò:
 1. ÷åòèðèäåñåò è ïåò äíè îò îáíàðîäâàíåòî íà çàïîâåäòà ïî ÷ë. 562, àë. 2 èëè îò ïàäåæà íà öåííàòà êíèãà, àêî îáíàðîäâàíåòî å èçâúðøåíî ïðåäè ïàäåæà - çà öåííà êíèãà íà çàïîâåä;
 2. åäíà ãîäèíà îò ïàäåæà íà ïúðâèÿ êóïîí ñëåä îáíàðîäâàíåòî íà çàïîâåäòà - çà öåííà êíèãà íà ïðèíîñèòåë, ïî êîÿòî ñà èçäàäåíè ëèõâåíè êóïîíè;
 3. åäíà ãîäèíà îò ïàäåæà íà öåííàòà êíèãà - çà öåííà êíèãà íà ïðèíîñèòåë, ïî êîÿòî íå ñà èçäàäåíè ëèõâåíè êóïîíè.
Îñïîðâàíå íà ìîëáàòà
×ë. 564. (1) Ëèöåòî, êîåòî îñïîðâà ìîëáàòà çà îáåçñèëâàíå, å äëúæíî äà çàÿâè òîâà íàé-êúñíî â ñúäåáíîòî çàñåäàíèå è äà äåïîçèðà öåííàòà êíèãà â ñúäà èëè â áàíêà äî ðàçðåøàâàíåòî íà ñïîðà.
 (2) Â ñëó÷àÿ ïî àë. 1 ñúäúò ñïèðà ïðîèçâîäñòâîòî ïî îáåçñèëâàíåòî è äàâà åäíîìåñå÷åí ñðîê íà ìîëèòåëÿ äà ïðåäñòàâè äîêàçàòåëñòâà, ÷å å ïðåäÿâèë èñê çà óñòàíîâÿâàíå íà ïðàâîòî ñè âúðõó öåííàòà êíèãà. Ñúäúò ïðåêðàòÿâà ïðîèçâîäñòâîòî ïî îáåçñèëâàíåòî, àêî íå ñå ïðåäñòàâÿò äîêàçàòåëñòâà çà ïðåäÿâÿâàíå íà èñê.
Ðåøåíèå ïî îáåçñèëâàíåòî
×ë. 565. (1) Ðåøåíèåòî ïî îáåçñèëâàíåòî ñå ïîñòàíîâÿâà â îòêðèòî çàñåäàíèå ñ ïðèçîâàâàíå íà ìîëèòåëÿ.
 (2) Ðåøåíèåòî, ñ êîåòî ñå îòõâúðëÿ ìîëáàòà çà îáåçñèëâàíå, ìîæå äà ñå îáæàëâà ïî îáùèÿ ðåä.
Îñúùåñòâÿâàíå íà ïðàâàòà ïî öåííàòà êíèãà
×ë. 566. Ñëåä îáåçñèëâàíå íà öåííàòà êíèãà ìîëèòåëÿò îñúùåñòâÿâà ïðàâàòà ñè ïî íåÿ âúç îñíîâà íà ðåøåíèåòî çà îáåçñèëâàíå. Âúç îñíîâà íà íåãî òîé ìîæå äà èñêà èçäàâàíå íà äóáëèêàò íà öåííàòà êíèãà.
Ïðàâà íà ïðèòåæàòåëÿ íà öåííàòà êíèãà
×ë. 567. Ëèöåòî, êîåòî ïðèòåæàâà îáåçñèëåíàòà öåííà êíèãà, íåçàâèñèìî îò òîâà, ÷å íå å ïðåäÿâèëî ñâîåâðåìåííî ïðàâàòà ñè âúðõó íåÿ, ìîæå äà òúðñè ñóìàòà ïî öåííàòà êíèãà îò ëèöåòî, ïî ìîëáà íà êîåòî å ïîñòàíîâåíî îáåçñèëâàíåòî, àêî òîâà ëèöå íå å èìàëî ïðàâî äà èñêà îáåçñèëâàíå.
Îòìÿíà íà çàïîâåäòà çà íåïëàùàíå
×ë. 568. Àêî ïðîèçâîäñòâîòî çà îáåçñèëâàíå çàâúðøè áåç ðåøåíèå çà îáåçñèëâàíå, çàïîâåäòà çà íåïëàùàíå ñå îòìåíÿ ñëóæåáíî îò ñúäà è ñå ñúîáùàâà íà ïëàòåöà.
 Ãëàâà ïåòäåñåò è ÷åòâúðòà
ÍÎÒÀÐÈÀËÍÈ ÏÐÎÈÇÂÎÄÑÒÂÀ

Ðàçäåë I
Îáùè ïðàâèëà

Íîòàðèàëíè óäîñòîâåðÿâàíèÿ
×ë. 569. Íîòàðèàëíè ñà ïðîèçâîäñòâàòà, ïî ðåäà íà êîèòî ñå èçâúðøâàò:
 1. ïðàâíè ñäåëêè ñ íîòàðèàëíè àêòîâå;
 2. óäîñòîâåðÿâàíå íà ïðàâî íà ñîáñòâåíîñò âúðõó íåäâèæèì èìîò, óäîñòîâåðÿâàíå íà äàòàòà, ñúäúðæàíèåòî èëè ïîäïèñèòå íà ÷àñòíè äîêóìåíòè, êàêòî è íà âåðíîñòòà íà ïðåïèñè è èçâëå÷åíèÿ îò äîêóìåíòè è êíèæà;
 3. íîòàðèàëíè ïîêàíè, ïðîòåñòè, óäîñòîâåðÿâàíèÿ çà ÿâÿâàíå èëè çà íåÿâÿâàíå íà ëèöà ïðåä íîòàðèóñà çà èçâúðøâàíå íà äåéñòâèÿ ïðåä íåãî;
 4. ïðèåìàíå è âðúùàíå íà ïðåäàäåíè çà ñúõðàíåíèå äîêóìåíòè è êíèæà;
 5. âïèñâàíèÿ, îòáåëÿçâàíèÿ è òÿõíîòî çàëè÷àâàíå â ñëó÷àèòå, ïðåäâèäåíè â çàêîí;
 6. äàâàíå íà ñïðàâêè ïî íîòàðèàëíèòå êíèãè, âêëþ÷èòåëíî ïî ÷ë. 577, àë. 2;
 7. èçäàâàíå íà óäîñòîâåðåíèÿ çà íàëè÷èå èëè ëèïñà íà òåæåñòè;
 8. èçâúðøâàíå íà äðóãè íîòàðèàëíè äåéñòâèÿ, ïðåäâèäåíè â çàêîí.
 Ìåñòíà êîìïåòåíòíîñò
×ë. 570. (1) (Äîï. - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Íîòàðèàëíèòå àêòîâå çà ïðåõâúðëÿíå íà ñîáñòâåíîñò èëè çà ó÷ðåäÿâàíå íà âåùíî ïðàâî âúðõó íåäâèæèì èìîò è çà óäîñòîâåðÿâàíå ïðàâî íà ñîáñòâåíîñò âúðõó èìîò ñå èçäàâàò îò íîòàðèóñà, â ÷èéòî ðàéîí ñå íàìèðà èìîòúò. Âïèñâàíèÿòà, îòáåëÿçâàíèÿòà è çàëè÷àâàíèÿòà çà èìîò ñå èçâúðøâàò ïî ðàçïîðåæäàíå íà ñúäèÿòà ïî âïèñâàíèÿòà îò ñëóæáàòà ïî âïèñâàíèÿòà, â ÷èéòî ðàéîí ñå íàìèðà èìîòúò. Ïîäëåæàùèòå íà âïèñâàíå, îòáåëÿçâàíå è çàëè÷àâàíå àêòîâå ñå ïðåäñòàâÿò â äâà èëè ïîâå÷å åäíîîáðàçíè åêçåìïëÿðà.
 (2) Äðóãèòå íîòàðèàëíè äåéñòâèÿ, êàêòî è çàâåùàíèÿòà ìîãàò äà ñå èçâúðøâàò îò âñåêè íîòàðèóñ áåç îãëåä íà âðúçêàòà ìåæäó ðàéîíà íà íåãîâîòî äåéñòâèå è íîòàðèàëíîòî óäîñòîâåðÿâàíå.
 Çàïî÷âàíå íà íîòàðèàëíîòî ïðîèçâîäñòâî
×ë. 571. Íîòàðèàëíèòå ïðîèçâîäñòâà çàïî÷âàò ñ óñòíà ìîëáà. Ìîëáàòà ñå ïîäàâà â ïèñìåíà ôîðìà ñàìî êîãàòî ñå èñêà èçäàâàíå íà íîòàðèàëåí àêò çà ïðåõâúðëÿíå èëè ó÷ðåäÿâàíå íà âåùíî ïðàâî âúðõó èìîò, óäîñòîâåðÿâàíå ïðàâî íà ñîáñòâåíîñò âúðõó èìîò è âïèñâàíå, îòáåëÿçâàíå è çàëè÷àâàíå íà âïèñâàíå.
Ñòðàíè è ó÷àñòíèöè â íîòàðèàëíîòî ïðîèçâîäñòâî
×ë. 572. Ñòðàíè â íîòàðèàëíîòî ïðîèçâîäñòâî ñà ëèöàòà, îò ÷èåòî èìå ñå èñêà èçâúðøâàíå íà íîòàðèàëíîòî äåéñòâèå. Ó÷àñòâàùè â íîòàðèàëíîòî ïðîèçâîäñòâî ñà ëèöàòà, ÷èåòî ëè÷íî èçÿâëåíèå íîòàðèóñúò óäîñòîâåðÿâà.
 Ìÿñòî è âðåìå íà íîòàðèàëíèòå óäîñòîâåðÿâàíèÿ
×ë. 573. (1) Íîòàðèóñúò íå ìîæå äà èçâúðøâà íîòàðèàëíè äåéñòâèÿ èçâúí ñâîÿ ðàéîí.
 (2) (Èçì. - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Ïîäëåæàùè íà âïèñâàíå íîòàðèàëíè àêòîâå ñå èçäàâàò ñàìî â êàíöåëàðèÿòà íà íîòàðèóñà â ðàáîòíî âðåìå.
 (3) Äðóãèòå íîòàðèàëíè äåéñòâèÿ ìîãàò äà ñå èçâúðøâàò è âúí îò êàíöåëàðèÿòà è â íåðàáîòíî âðåìå, êîãàòî óâàæèòåëíè ïðè÷èíè ïðå÷àò çà ÿâÿâàíåòî íà ó÷àñòâàùèòå â óäîñòîâåðÿâàíåòî ëèöà â íîòàðèàëíàòà êàíöåëàðèÿ èëè íàëàãàò íåçàáàâíîòî èçâúðøâàíå íà íîòàðèàëíîòî äåéñòâèå.
 Çàêîíîñúîáðàçíîñò íà íîòàðèàëíèòå óäîñòîâåðÿâàíèÿ
×ë. 574. Íå ìîãàò äà ñå èçâúðøâàò íîòàðèàëíè äåéñòâèÿ îòíîñíî ïðîòèâîðå÷àùè íà çàêîíà èëè íà äîáðèòå íðàâè ñäåëêè, äîêóìåíòè èëè äðóãè äåéñòâèÿ.
 Îòâîä íà íîòàðèóñà
×ë. 575. (1) Íîòàðèóñúò íå ìîæå äà èçâúðøâà íîòàðèàëíè äåéñòâèÿ, êîãàòî ñòðàíà â íîòàðèàëíîòî ïðîèçâîäñòâî èëè ó÷àñòâàùî â íåãî ëèöå ñà ñàìèÿò íîòàðèóñ, íåãîâèÿò ñúïðóã èëè ëèöåòî, ñ êîåòî æèâåå âúâ ôàêòè÷åñêî ñúïðóæåñêî ñúæèòåëñòâî, ðîäíèíèòå ìó ïî âúçõîäÿùà è íèçõîäÿùà ëèíèÿ, ïî ñúðåáðåíà ëèíèÿ äî ÷åòâúðòà ñòåïåí, ïî ñâàòîâñòâî äî ïúðâà ñòåïåí, à òàêà ñúùî è ëèöàòà, ñïðÿìî êîèòî íîòàðèóñúò å íàñòîéíèê, ïîïå÷èòåë, îñèíîâåí èëè îñèíîâèòåë èëè ëèöå îò ïðèåìíî ñåìåéñòâî.
 (2) Çàáðàíàòà ïî àë. 1 ñå ïðèëàãà è â ñëó÷àèòå, êîãàòî â ñäåëêàòà èëè äîêóìåíòà ñå ñúäúðæà ðàçïîðåæäàíå â ïîëçà íà íÿêîå îò ëèöàòà ïî àë. 1.
 Íèùîæíè íîòàðèàëíè óäîñòîâåðÿâàíèÿ
×ë. 576. Íîòàðèàëíîòî äåéñòâèå å íèùîæíî, êîãàòî íîòàðèóñúò íå å èìàë ïðàâî äà ãî èçâúðøè (÷ë. 569, ÷ë. 570, àë. 1, ÷ë. 573, àë. 1, ÷ë. 574 è 575), êàêòî è êîãàòî ïðè íåãîâîòî èçâúðøâàíå ñà áèëè íàðóøåíè ÷ë. 578, àë. 4 (îòíîñíî ëè÷íîòî ÿâÿâàíå íà ó÷àñòâàùèòå ëèöà), ÷ë. 579, ÷ë. 580, ò. 1, 3, 4 è 6, ÷ë. 582, 583 è ÷ë. 589, àë. 2.
 Îáæàëâàíå íà îòêàç
×ë. 577. (1) Îòêàçúò äà ñå èçâúðøè íîòàðèàëíî óäîñòîâåðÿâàíå ïîäëåæè íà îáæàëâàíå ñ ÷àñòíà æàëáà ïðåä îêðúæíèÿ ñúä.
 (2) Çà îòêàçèòå äà ñå èçâúðøè âïèñâàíå, îòáåëÿçâàíå èëè çàëè÷àâàíå ñå âîäÿò îòäåëíè êíèãè.
 (3) Êîãàòî ñúäúò îòìåíè îòêàçà, âïèñâàíåòî, îòáåëÿçâàíåòî èëè çàëè÷àâàíåòî ñå ñìÿòà çà èçâúðøåíî îò ìîìåíòà íà ïîäàâàíå íà ìîëáàòà çà íåãî.
 Ðàçäåë II
Îñîáåíè ïðàâèëà

Ôîðìà íà íîòàðèàëíèÿ àêò
×ë. 578. (1) Çà èçäàâàíå íà íîòàðèàëåí àêò ñå èçãîòâÿ ïðîåêò íà àêòà â äâà èëè ïîâå÷å åäíîîáðàçíè åêçåìïëÿðà. Ôîðìàòà, âèäúò è ðàçìåðúò íà õàðòèÿòà, âúðõó êîÿòî ñå íàïèñâà èëè íàïå÷àòâà ïðîåêòúò, ñå îïðåäåëÿò ïî îáðàçåö, óòâúðäåí îò ìèíèñòúðà íà ïðàâîñúäèåòî.
 (2) Âñè÷êè åêçåìïëÿðè íà ïðîåêòà ñå èçãîòâÿò ÷èñòî è ÷åòëèâî, íàïèñàíè íà ðúêà ñ ÷åðíî èëè ñèíüî ìàñòèëî èëè íàïå÷àòàíè.
 (3) Öèôðèòå â ïðîåêòà ñå ïèøàò è ñ äóìè, êîãàòî ñå îòíàñÿò äî ñúäúðæàíèåòî íà ñäåëêàòà. Ïðàçíèòå ìåñòà ñå çà÷åðòàâàò.
 (4) Ëèöàòà èëè òåõíèòå ïúëíîìîùíèöè, ÷èèòî èçÿâëåíèÿ ñå ñúäúðæàò â ïðîåêòà, òðÿáâà äà ñå ÿâÿò ëè÷íî ïðåä íîòàðèóñà, êîéòî, ïðåäè äà èçäàäå àêòà, ïðîâåðÿâà ñàìîëè÷íîñòòà, äååñïîñîáíîñòòà è ïðåäñòàâèòåëíàòà âëàñò íà ÿâèëèòå ñå ïðåä íåãî ëèöà.
 (5) Ñàìîëè÷íîñòòà íà íåïîçíàòèòå íà íîòàðèóñà ëèöà ñå óñòàíîâÿâà ñ äîêóìåíò çà ñàìîëè÷íîñò. Ïî ñúùèÿ íà÷èí íîòàðèóñúò óñòàíîâÿâà äàëè ÿâèëèòå ñå ïðåä íåãî ëèöà ñà íàâúðøèëè ïúëíîëåòèå. Ïðè ëèïñà íà äîêóìåíò çà ñàìîëè÷íîñò ëèöåòî óäîñòîâåðÿâà ñàìîëè÷íîñòòà ñè ñ äâàìà ñâèäåòåëè ñ óñòàíîâåíà ñàìîëè÷íîñò.
 Èçäàâàíå íà íîòàðèàëíèÿ àêò
×ë. 579. (1) Íîòàðèóñúò ïðî÷èòà íà ó÷àñòâàùèòå ëèöà ñúäúðæàíèåòî íà àêòà. Àêî òå ãî îäîáðÿò, èçïèñâàò èìåòî ñè è ïîëàãàò ïîäïèñà ñè ïðåä íîòàðèóñà, à àêî àêòúò âå÷å å ïîäïèñàí, èçïèñâàò ïúëíîòî ñè èìå è ïîòâúðæäàâàò ñâîèòå ïîäïèñè.
 (2) Êîãàòî íÿêîå îò ó÷àñòâàùèòå ëèöà íå ìîæå äà ïîäïèøå ïîðàäè íåãðàìîòíîñò èëè íåäúãàâîñò, ïðèëàãà ñå ÷ë. 189, êàòî àêòúò íå ñå ïðèïîäïèñâà îò ñâèäåòåëè.
 (3) Êîãàòî ñå íàëîæè äà áúäàò íàïðàâåíè ïîïðàâêè, äîáàâêè èëè ñúêðàùåíèÿ â àêòà, ñå ïðàâè èçðè÷íà áåëåæêà çà òîâà, êîÿòî ñå ïîäïèñâà êàêòî ñàìèÿ àêò.
 Ñúäúðæàíèå íà íîòàðèàëíèÿ àêò
×ë. 580. Íîòàðèàëíèÿò àêò ñúäúðæà:
 1. ãîäèíàòà, ìåñåöà, äåíÿ, à êîãàòî å íåîáõîäèìî - è ÷àñà è ìÿñòîòî íà èçäàâàíåòî ìó;
 2. èìåòî íà íîòàðèóñà, êîéòî ãî èçäàâà;
 3. (èçì. è äîï. - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 30.05.2008 ã.) ïúëíîòî èìå, åäèííèÿ ãðàæäàíñêè íîìåð íà ëèöàòà, êîèòî ó÷àñòâàò â ïðîèçâîäñòâîòî, êàêòî è íîìåðà, äàòàòà, ìÿñòîòî è îðãàíà íà èçäàâàíå íà òåõíèÿ äîêóìåíò çà ñàìîëè÷íîñò;
 4. ñúäúðæàíèåòî íà àêòà;
 5. êðàòêî îáîçíà÷åíèå íà äîêóìåíòèòå, óäîñòîâåðÿâàùè íàëè÷íîñòòà íà èçèñêâàíèÿòà ïî ÷ë. 586, àë. 1;
 6. ïîäïèñ è èçïèñàíî ïúëíî èìå íà ñòðàíèòå èëè òåõíè ïðåäñòàâèòåëè è ïîäïèñ íà íîòàðèóñà.
 Ïîäðåæäàíå íà íîòàðèàëíèÿ àêò
×ë. 581. Ñëåä èçäàâàíå íà àêòà è âïèñâàíåòî ìó åäèíèÿò åêçåìïëÿð îò íåãî ñå ïîäðåæäà â ñïåöèàëíà êíèãà, à äðóãèòå åêçåìïëÿðè, òàêñóâàíè êàòî ïðåïèñè, ñå ïðåäàâàò íà ó÷àñòâàùèòå ëèöà.
 Ïðåâîäà÷
×ë. 582. (Èçì. - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Êîãàòî íÿêîå îò ó÷àñòâàùèòå ëèöà íå çíàå áúëãàðñêè åçèê è åçèêúò, ñ êîéòî ñè ñëóæè, å íåïîçíàò çà íîòàðèóñà, òîé íàçíà÷àâà ïðåâîäà÷.
 Ó÷àñòèå íà ãëóõ, íÿì èëè íåãðàìîòåí
×ë. 583. (1) Êîãàòî ó÷àñòâàùîòî ëèöå å ãðàìîòíî, íî å íÿìî, ãëóõî èëè ãëóõîíÿìî, ãëóõèÿò òðÿáâà ñàì äà ïðî÷åòå ãëàñíî äîêóìåíòà è äà îáÿâè äàëè å ñúãëàñåí ñúñ ñúäúðæàíèåòî ìó, à íåìèÿò èëè ãëóõîíåìèÿò òðÿáâà ñëåä ïðî÷èòàíåòî íà äîêóìåíòà äà íàïèøå ñîáñòâåíîðú÷íî â íåãî, ÷å ãî å ïðî÷åë è ÷å å ñúãëàñåí ñúñ ñúäúðæàíèåòî ìó.
 (2) Êîãàòî ëèöàòà ïî àë. 1 ñà íåãðàìîòíè, íîòàðèóñúò íàçíà÷àâà òúëêîâíèê, ÷ðåç êîéòî ñå ñúîáùàâà íà ãëóõîòî èëè ãëóõîíÿìîòî ëèöå ñúäúðæàíèåòî íà äîêóìåíòà è ñå ïðåäàâà îäîáðåíèåòî íà ïðî÷åòåíîòî îò íÿìîòî èëè ãëóõîíÿìîòî ëèöå. Íîòàðèóñúò òðÿáâà äà ñå óâåðè, ÷å òúëêîâíèêúò è òåçè ëèöà âçàèìíî ñå ðàçáèðàò.
 (3) Â ñëó÷àèòå ïî àë. 2 íîòàðèóñúò ïðàâè ñúîòâåòíà áåëåæêà â àêòà.
 Íåñúâìåñòèìîñò ïðè ñâèäåòåëè, òúëêîâíèöè è ïðåâîäà÷è
×ë. 584. Íå ìîãàò äà áúäàò ñâèäåòåëè, òúëêîâíèöè è ïðåâîäà÷è:
 1. íåäååñïîñîáíèòå;
 2. íåãðàìîòíèòå íà áúëãàðñêè åçèê;
 3. òåçè, êîèòî ñå íàìèðàò ñ ëèöàòà ïî ÷ë. 572 èëè ñ íîòàðèóñà â íÿêîå îò ïîñî÷åíèòå â ÷ë. 575 îòíîøåíèÿ; òúëêîâíèêúò ìîæå äà áúäå ðîäíèíà íà ó÷àñòâàùî â ïðîèçâîäñòâîòî ëèöå;
 4. ëèöàòà, â ïîëçà íà êîèòî ñå ñúäúðæà íÿêàêâî ðàçïîðåæäàíå â àêòà;
 5. ñëåïèòå, ãëóõèòå è íåìèòå;
 6. ðàáîòåùèòå â íîòàðèàëíàòà êàíòîðà ëèöà è ñëóæèòåëèòå â ñëóæáàòà ïî âïèñâàíèÿòà.
 Ó÷àñòèå íà ñâèäåòåëè, òúëêîâíèöè è ïðåâîäà÷è
×ë. 585. (1) Ñâèäåòåëèòå, òúëêîâíèöèòå è ïðåâîäà÷èòå äàâàò îáåùàíèå çà èñòèííîñòòà íà òîâà, êîåòî ïîòâúðæäàâàò ïðåä íîòàðèóñà, ñúãëàñíî ÷ë. 170.
 (2) Ëèöàòà ïî àë. 1 ïîäïèñâàò àêòà.
Ïðîâåðêà íà ñîáñòâåíîñòòà
×ë. 586. (1) Ïðè èçäàâàíåòî íà íîòàðèàëåí àêò, ñ êîéòî ñå ïðåõâúðëÿ ïðàâî íà ñîáñòâåíîñò èëè ñå ó÷ðåäÿâà, ïðåõâúðëÿ, èçìåíÿ èëè ïðåêðàòÿâà äðóãî âåùíî ïðàâî âúðõó íåäâèæèì èìîò, íîòàðèóñúò ïðîâåðÿâà äàëè ïðàâîäàòåëÿò å ñîáñòâåíèê íà èìîòà è äàëè ñà íàëèöå îñîáåíèòå èçèñêâàíèÿ çà èçâúðøâàíå íà ñäåëêàòà.
 (2) Ïðàâîòî íà ñîáñòâåíîñò ñå óäîñòîâåðÿâà ñúñ ñúîòâåòíèòå äîêóìåíòè. Êîãàòî ïðàâîäàòåëÿò íå ðàçïîëàãà ñ òàêèâà äîêóìåíòè, ïðàâîòî íà ñîáñòâåíîñò ñå ïðîâåðÿâà ïî ðåäà íà ÷ë. 587, àë. 2.
 (3) Íîòàðèóñúò óäîñòîâåðÿâà â àêòà è èçâúðøâàíåòî íà ïðîâåðêàòà ïî àë. 1, êàòî ïîñî÷âà äîêóìåíòèòå, óäîñòîâåðÿâàùè ïðàâîòî íà ñîáñòâåíîñò, è äðóãèòå èçèñêâàíèÿ.
 (4) Êîãàòî äîêóìåíòúò çà ñîáñòâåíîñò íà ïðàâîäàòåëÿ íå å âïèñàí, íîòàðèàëíèÿò àêò íå ñå èçäàâà, äîêàòî òîçè äîêóìåíò íå áúäå âïèñàí.
 Êîíñòàòèâåí íîòàðèàëåí àêò
×ë. 587. (1) Êîãàòî ñîáñòâåíèêúò íà èìîò íÿìà äîêóìåíò çà ïðàâîòî ñè, òîé ìîæå äà ñå ñíàáäè ñ òàêúâ, ñëåä êàòî óñòàíîâè ñ íàäëåæíè ïèñìåíè äîêàçàòåëñòâà ïðåä íîòàðèóñà ñâîåòî ïðàâî.
 (2) Àêî ñîáñòâåíèêúò íå ðàçïîëàãà ñ òàêèâà äîêàçàòåëñòâà èëè àêî òå íå ñà äîñòàòú÷íè, íîòàðèóñúò èçâúðøâà îáñòîÿòåëñòâåíà ïðîâåðêà çà ïðèäîáèâàíå íà ñîáñòâåíîñòòà ïî äàâíîñò ÷ðåç ðàçïèò íà òðèìà ñâèäåòåëè, ïîñî÷åíè îò êìåòà íà îáùèíàòà, ðàéîíà èëè êìåòñòâîòî èëè îò îïðåäåëåíî îò íåãî äëúæíîñòíî ëèöå, â ÷èéòî ðàéîí ñå íàìèðà íåäâèæèìèÿò èìîò. Ñâèäåòåëèòå ñå ïîñî÷âàò ïî óêàçàíèå íà ñîáñòâåíèêà è òðÿáâà ïî âúçìîæíîñò äà áúäàò ñúñåäè íà èìîòà.
 (3) Âúç îñíîâà íà äîêàçàòåëñòâàòà ïî àë. 1 è 2 íîòàðèóñúò ñå ïðîèçíàñÿ ñ ìîòèâèðàíî ïîñòàíîâëåíèå. Àêî ñ íåãî ïðàâîòî íà ñîáñòâåíîñò ñå ïðèçíàâà, íîòàðèóñúò èçäàâà íà ìîëèòåëÿ íîòàðèàëåí àêò çà ñîáñòâåíîñò âúðõó íåäâèæèìèÿ èìîò.
 Ñúäúðæàíèå íà êîíñòàòèâíèÿ íîòàðèàëåí àêò
×ë. 588. (1) Êîíñòàòèâíèÿò íîòàðèàëåí àêò ñúäúðæà:
 1. ðåêâèçèòèòå ïî ÷ë. 580, ò. 1, 2 è 5 è ïîäïèñ íà íîòàðèóñà;
 2. (äîï. - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 30.05.2008 ã.) ïúëíîòî èìå èëè íàèìåíîâàíèåòî è åäèííèÿ ãðàæäàíñêè íîìåð íà ñîáñòâåíèêà, íîìåðà, äàòàòà, ìÿñòîòî è îðãàíà íà èçäàâàíå íà äîêóìåíòà çà ñàìîëè÷íîñò;
 3. òî÷íî îïèñàíèå íà íåäâèæèìèÿ èìîò ñ ïîñî÷âàíå íà ãðàíèöèòå è ìåñòîíàõîæäåíèåòî ìó.
 (2) Ïðè èçäàâàíå íà êîíñòàòèâåí íîòàðèàëåí àêò íå ñå ïðèëàãàò ÷ë. 578, àë. 4 è 5, ÷ë. 579, 581, 582 è 583.
 Ïðåäñòàâÿíå íà ÷àñòåí äîêóìåíò çà óäîñòîâåðÿâàíå
×ë. 589. (1) Âñÿêî ëèöå ìîæå äà ïðåäñòàâè íà íîòàðèóñà ÷àñòåí äîêóìåíò, çà äà áúäå óäîñòîâåðåíà äàòàòà íà íåãîâîòî ïðåäñòàâÿíå ïðåä íîòàðèóñà èëè íåãîâîòî ñúäúðæàíèå.
 (2) (Èçì. - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Ïðè óäîñòîâåðÿâàíå íà ïîäïèñà âúðõó ÷àñòåí äîêóìåíò ëèöàòà, ÷èèòî ïîäïèñè ïîäëåæàò íà óäîñòîâåðÿâàíå, òðÿáâà äà ñå ÿâÿò ëè÷íî ïðåä íîòàðèóñà è ïðåä íåãî äà ïîäïèøàò äîêóìåíòà èëè äà ïîòâúðäÿò âå÷å ïîëîæåíèòå ïîäïèñè. Êîãàòî äîêóìåíòúò ùå ñå ïîëçâà çà ó÷ðåäÿâàíå, ïðîìåíÿíå èëè ïðåêðàòÿâàíå íà ïðàâà âúðõó èìîò, ëèöàòà òðÿáâà ïðåä íîòàðèóñà äà èçïèøàò ïúëíîòî ñè èìå è ïîëîæàò ïîäïèñà ñè, à àêî ïîäïèñúò å âå÷å ïîëîæåí, äà èçïèøàò ïúëíîòî ñè èìå è ïîòâúðäÿò ïîäïèñà. Ïðè óäîñòîâåðÿâàíå íà ïîäïèñ âúðõó ÷àñòåí äîêóìåíò ñå ïðèëàãàò ÷ë. 578, àë. 4 è 5 , ÷ë. 579, àë. 2 è ÷ë. 582 - 585.
 (3) Àêî ÷àñòíèÿò äîêóìåíò å íà ÷óæä åçèê è íå ïîäëåæè íà âïèñâàíå, ñå ïðèëàãà ñúîòâåòíî ÷ë. 582.
 Óäîñòîâåðÿâàíå íà äàòà, ñúäúðæàíèå è ïîäïèñè íà ÷àñòåí äîêóìåíò
×ë. 590. (1) Óäîñòîâåðÿâàíåòî íà äàòàòà, ñúäúðæàíèåòî è ïîäïèñèòå íà ÷àñòåí äîêóìåíò ñå èçâúðøâà ñ íàäïèñ âúðõó äîêóìåíòà. Â ñëó÷àÿ ñå ïðèëàãà ÷ë. 580, äîêîëêîòî íÿìà îñîáåíè ïðàâèëà.
 (2) Çà èçâúðøåíîòî óäîñòîâåðÿâàíå íà äàòàòà èëè ïîäïèñèòå ñå ïðàâè áåëåæêà â ñïåöèàëåí ðåãèñòúð çà òåçè óäîñòîâåðÿâàíèÿ. Ïðè óäîñòîâåðÿâàíå ñúäúðæàíèåòî íà äîêóìåíò ìîëèòåëÿò òðÿáâà äà ïðåäñòàâè ïðåïèñ îò äîêóìåíòà. Ñëåä óäîñòîâåðÿâàíåòî ïðåïèñúò, íàäëåæíî çàâåðåí, ñå ïîäðåæäà â ñïåöèàëíà êíèãà.
 (3) Ñëåä óäîñòîâåðÿâàíåòî ÷àñòíèòå äîêóìåíòè ñå âðúùàò íà ëèöàòà, êîèòî ñà ãè ïðåäñòàâèëè.
 (4) (Íîâà - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Ïðè åäíîâðåìåííî óäîñòîâåðÿâàíå íà ïîäïèñèòå è ñúäúðæàíèåòî íà äîêóìåíò ìîëèòåëÿò òðÿáâà äà ïðåäñòàâè äâà èëè ïîâå÷å åäíîîáðàçíè åêçåìïëÿðà îò äîêóìåíòà, êîèòî ñå ïîäïèñâàò ïî ðåäà íà ÷ë. 589, àë. 2 è 3. Ñëåä óäîñòîâåðÿâàíåòî íà ïîäïèñà è ñúäúðæàíèåòî åäèíèÿò åêçåìïëÿð ñå ïîäðåæäà â ñïåöèàëíà êíèãà, à äðóãèòå ñå ïðåäàâàò íà ìîëèòåëÿ.
 Óäîñòîâåðÿâàíå íà ïðåïèñ îò äîêóìåíò
×ë. 591. (1) Ïðè óäîñòîâåðÿâàíå âåðíîñòòà íà ïðåïèñ îò ïðåäñòàâåíè íà íîòàðèóñà äîêóìåíòè òîé å äëúæåí äà ñðàâíè ïðåïèñà ñ ïúðâîîáðàçà è äà îòðàçè â óäîñòîâåðÿâàíåòî îò êîãî å áèë ïðåäñòàâåí äîêóìåíòúò, îò êîéòî å ñíåò ïðåïèñúò, à ñúùî òàêà äàëè ïðåïèñúò å ñíåò îò îðèãèíàëíèÿ äîêóìåíò èëè îò äðóã ïðåïèñ è äàëè íå å èìàëî â òÿõ çà÷åðêâàíèÿ, äîáàâêè, ïîïðàâêè è äðóãè îñîáåíîñòè.
 (2) Â ñëó÷àÿ ïî àë. 1 ñå ïðèëàãàò ñúîòâåòíî ÷ë. 589, àë. 1 è ÷ë. 590.
 Íîòàðèàëíà ïîêàíà
×ë. 592. (1) Çà âðú÷âàíå íà íîòàðèàëíà ïîêàíà ìîëèòåëÿò òðÿáâà äà ïðåäñòàâè ïîêàíàòà â òðè åäíîîáðàçíè åêçåìïëÿðà. Íîòàðèóñúò îòáåëÿçâà âúðõó âñåêè îò òÿõ, ÷å ïîêàíàòà å áèëà ñúîáùåíà íà ëèöåòî, äî êîåòî ñå îòíàñÿ, ñëåä êîåòî åäèíèÿò åêçåìïëÿð îò ïîêàíàòà ñå ïðåäàâà íà ëèöåòî, îò êîåòî ïîêàíàòà ïðîèçõîæäà, à äðóãèÿò åêçåìïëÿð ñå ïîäðåæäà â íàðî÷íà êíèãà ïðè íîòàðèóñà.
 (2) Ïî ðåäà íà àë. 1 ÷ðåç íîòàðèóñà ñå èçâúðøâàò âñÿêàêâè äðóãè ñúîáùåíèÿ, ïðåäóïðåæäåíèÿ è îòãîâîðè âúâ âðúçêà ñ ãðàæäàíñêîïðàâíè îòíîøåíèÿ.
 Êîíñòàòèâåí ïðîòîêîë
×ë. 593. (Èçì. - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Ïðè óäîñòîâåðÿâàíèÿ çà ÿâÿâàíå èëè íåÿâÿâàíå íà ëèöà ïðåä íîòàðèóñà çà èçâúðøâàíå íà äåéñòâèÿ ïðåä íåãî ñå ñúñòàâÿ êîíñòàòèâåí ïðîòîêîë. Ïî ñúùèÿ íà÷èí ñå óäîñòîâåðÿâà ñúãëàñèåòî èëè íåñúãëàñèåòî íà ÿâèëèòå ñå ëèöà çà èçâúðøâàíå íà ñúîòâåòíèòå äåéñòâèÿ. Çà ñúñòàâÿíå íà êîíñòàòèâíèÿ ïðîòîêîë ñå ïðèëàãà ÷ë. 580, äîêîëêîòî íÿìà îñîáåíè ïðàâèëà. Êîíñòàòèâíèÿò ïðîòîêîë ñå ñúñòàâÿ â äâà åäíîîáðàçíè åêçåìïëÿðà, êîèòî ñå ïîäïèñâàò îò ìîëèòåëÿ è îò íîòàðèóñà. Åäèíèÿò îò åêçåìïëÿðèòå ñå ïîäðåæäà â ñïåöèàëíà êíèãà, à äðóãèÿò ñå ïðåäàâà íà ìîëèòåëÿ, òàêñóâàí êàòî ïðåïèñ.
 Ñúõðàíÿâàíå íà äîêóìåíòè è êíèæà
×ë. 594. (1) (Èçì. - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Ïðè ïðèåìàíå çà ñúõðàíÿâàíå îò íîòàðèóñà íà äîêóìåíòè è êíèæà ñå ñúñòàâÿ ïðèåìàòåëåí ïðîòîêîë â äâà åäíîîáðàçíè åêçåìïëÿðà, êîèòî ñå ïîäïèñâàò îò ìîëèòåëÿ è îò íîòàðèóñà. Åäèíèÿò åêçåìïëÿð ñå çàâåæäà â ñïåöèàëåí ðåãèñòúð, à äðóãèÿò ñå ïðåäàâà íà ìîëèòåëÿ, òàêñóâàí êàòî ïðåïèñ.
 (2) Çà âðúùàíå íà ïðåäàäåíèòå çà ñúõðàíåíèå äîêóìåíòè è êíèæà ñå ñúñòàâÿ ïðåäàâàòåëåí ïðîòîêîë, êîéòî ñå ïîäïèñâà îò ìîëèòåëÿ, ñúîòâåòíî îò íåãîâèòå íàñëåäíèöè èëè îò ñïåöèàëåí ïúëíîìîùíèê. Ïðîòîêîëúò ñå çàâåæäà â ðåãèñòúðà.
 Ãëàâà ïåòäåñåò è ïåòà
ÂÏÈÑÂÀÍÅ ÍÀ ÞÐÈÄÈ×ÅÑÊÈ ËÈÖÀ

Ïðèëîæíî ïîëå
×ë. 595. (1) Ïî ðåäà íà òàçè ãëàâà ñå âïèñâàò îáðàçóâàíåòî, ïðåîáðàçóâàíåòî, îáÿâÿâàíåòî â ëèêâèäàöèÿ è ïðåêðàòÿâàíåòî íà þðèäè÷åñêè ëèöà è äðóãèòå, ïîäëåæàùè íà âïèñâàíå îáñòîÿòåëñòâà, êîãàòî çàêîí ïðåäâèæäà âïèñâàíå â ñúäåáåí ðåãèñòúð.
 (2) Ðåãèñòðèòå ñå âîäÿò îò îêðúæíèòå ñúäèëèùà.
 Ïîäëåæàùè íà âïèñâàíå îáñòîÿòåëñòâà
×ë. 596. (1) Â ðåãèñòðèòå ñå âïèñâàò:
 1. âèäúò, íàèìåíîâàíèåòî, ñåäàëèùåòî è àäðåñúò íà þðèäè÷åñêîòî ëèöå;
 2. ïðåäìåòúò íà äåéíîñò;
 3. îðãàíèòå è ëèöàòà, êîèòî ïðåäñòàâëÿâàò þðèäè÷åñêîòî ëèöå, íà÷èíúò íà ïðåäñòàâëÿâàíå, êàêòî è ëèêâèäàòîðèòå;
 4. äðóãè îáñòîÿòåëñòâà, ïðåäâèäåíè â çàêîí.
 (2) Âïèñâàò ñå è ïðîìåíèòå â îáñòîÿòåëñòâàòà, ïîñî÷åíè â àë. 1.
 (3) Âïèñâàíåòî ñå îáíàðîäâà â "Äúðæàâåí âåñòíèê", àêî çàêîí ïðåäâèæäà òîâà.
 Âïèñâàíå
×ë. 597. Âïèñâàíåòî ñå èçâúðøâà âúç îñíîâà íà ðåøåíèå íà ñúäà, â ðàéîíà íà êîéòî ñå íàìèðà ñåäàëèùåòî íà þðèäè÷åñêîòî ëèöå. Ðåøåíèåòî ñúäúðæà îáñòîÿòåëñòâàòà, êîèòî ïîäëåæàò íà âïèñâàíå. Âïèñâàíåòî èìà äåéñòâèå ñàìî çà ïîäëåæàùèòå íà âïèñâàíå îáñòîÿòåëñòâà.
 Ïóáëè÷íîñò íà ðåãèñòðèòå
×ë. 598. Ðåãèñòðèòå è äåëàòà ñà îáùîäîñòúïíè è âñåêè ìîæå äà èñêà ñïðàâêè èëè èçäàâàíå íà äîêóìåíò çà âïèñàíî â ðåãèñòðèòå îáñòîÿòåëñòâî.
 Äåéñòâèå íà âïèñâàíåòî
×ë. 599. (1) Âïèñàíîòî îáñòîÿòåëñòâî ñå ñìÿòà èçâåñòíî íà òðåòèòå äîáðîñúâåñòíè ëèöà îò äåíÿ íà âïèñâàíåòî, à òîâà, êîåòî ïîäëåæè íà îáíàðîäâàíå - îò äàòàòà íà îáíàðîäâàíåòî.
 (2) Âñÿêî äîáðîñúâåñòíî ëèöå ìîæå äà ñå ïîçîâå íà âïèñâàíåòî, äîðè àêî âïèñàíîòî îáñòîÿòåëñòâî íå ñúùåñòâóâà.
 (3) Íåâïèñàíèòå îáñòîÿòåëñòâà ñå ñìÿòàò íåñúùåñòâóâàùè çà òðåòèòå äîáðîñúâåñòíè ëèöà.
 (4) Ïðè ðàçëè÷èå ìåæäó âïèñàíî è îáíàðîäâàíî îáñòîÿòåëñòâî òðåòèòå ëèöà ìîãàò äà ñå ïîçîâàâàò íà îáíàðîäâàíîòî îáñòîÿòåëñòâî, îñâåí àêî ñå óñòàíîâè, ÷å èì å áèëî èçâåñòíî âïèñàíîòî îáñòîÿòåëñòâî.
 Ëåãèòèìàöèÿ
×ë. 600. Ïðîèçâîäñòâîòî ïî âïèñâàíå çàïî÷âà ñ ïèñìåíî èñêàíå íà:
 1. îïðàâîìîùåíî ëèöå;
 2. îðãàí, îâëàñòåí äà îáðàçóâà, ïðåîáðàçóâà èëè ïðåêðàòÿâà þðèäè÷åñêîòî ëèöå;
 3. ëèêâèäàòîð.
 Ñúäúðæàíèå íà èñêàíåòî
×ë. 601. (1) Èñêàíåòî ñúäúðæà:
 1. èìåòî è àäðåñà íà ëèöåòî, íàïðàâèëî èñêàíåòî;
 2. âèäà, íàèìåíîâàíèåòî è ñåäàëèùåòî íà þðèäè÷åñêîòî ëèöå;
 3. îáñòîÿòåëñòâîòî, ÷èåòî âïèñâàíå ñå èñêà.
 (2) Êúì èñêàíåòî ñå ïðèëàãàò íåîáõîäèìèòå äîêóìåíòè çà ïîäëåæàùèòå íà âïèñâàíå îáñòîÿòåëñòâà, êàêòî è îáðàçöè îò ïîäïèñèòå íà ëèöàòà, êîèòî ïðåäñòàâëÿâàò þðèäè÷åñêîòî ëèöå.
 (3) Êîãàòî ñå âïèñâà ïðåêðàòÿâàíå íà þðèäè÷åñêî ëèöå, êîåòî íÿìà ïðàâîïðèåìíèê, êúì èñêàíåòî ñå ïðèëàãà óäîñòîâåðåíèåòî çà ïðåäàâàíå íà ðàçïëàùàòåëíèòå âåäîìîñòè, èçäàäåíè îò òåðèòîðèàëíîòî ïîäåëåíèå íà Íàöèîíàëíèÿ îñèãóðèòåëåí èíñòèòóò.
 Ïðîèçâîäñòâî ïî âïèñâàíå
×ë. 602. (1) Èñêàíåòî çà âïèñâàíå ñå ðàçãëåæäà â çàêðèòî çàñåäàíèå, îñâåí àêî ñúäúò ïðåöåíè çà íåîáõîäèìî äà ãî ðàçãëåäà â îòêðèòî çàñåäàíèå èëè òîâà å ïðåäâèäåíî â çàêîí.
 (2) Ñúäúò ïðîâåðÿâà íàëè÷èåòî íà ïîäëåæàùîòî íà âïèñâàíå îáñòîÿòåëñòâî è äîïóñòèìîñòòà íà íåãîâîòî âïèñâàíå è ñå ïðîèçíàñÿ ñ ðåøåíèå, êîåòî ñå âðú÷âà íà ìîëèòåëÿ.
 Íåçàáàâíî èçïúëíåíèå
×ë. 603. Ðåøåíèåòî çà âïèñâàíå ïîäëåæè íà íåçàáàâíî èçïúëíåíèå.
 Çàëè÷àâàíå íà âïèñàíî îáñòîÿòåëñòâî
×ë. 604. Êîãàòî ïî èñêîâ ðåä ñå óñòàíîâè íåäîïóñòèìîñò èëè íèùîæíîñò íà âïèñâàíåòî, êàêòî è íåñúùåñòâóâàíå íà âïèñàíî îáñòîÿòåëñòâî, ñúäúò çàëè÷àâà âïèñâàíåòî èëè ñúîòâåòíîòî îáñòîÿòåëñòâî ñëóæåáíî, ïî èñêàíå íà ïðîêóðîðà èëè íà çàèíòåðåñîâàíîòî ëèöå.
 Ïîïðàâêè â ðåãèñòðèòå
×ë. 605. Ïîïðàâêè â ðåãèñòðèòå ñå ïðàâÿò ïî èñêàíå íà îðãàíèòå è ëèöàòà ïî ÷ë. 600 èëè ñëóæåáíî îò ñúäà ïî ðåäà íà ÷ë. 602.
 Îáæàëâàíå íà îòêàç
×ë. 606. Ðåøåíèåòî, ñ êîåòî å îòêàçàíî âïèñâàíå, ïîäëåæè íà îáæàëâàíå ñ ÷àñòíà æàëáà ïðåä àïåëàòèâíèÿ ñúä.
 Íàðåäáà çà âîäåíå è ñúõðàíÿâàíå íà ðåãèñòðèòå
×ë. 607. Ìèíèñòúðúò íà ïðàâîñúäèåòî èçäàâà íàðåäáà çà âîäåíå è ñúõðàíÿâàíå íà ðåãèñòðèòå çà âïèñâàíèÿòà.
 ×ÀÑÒ ÑÅÄÌÀ
(Â ñèëà îò 24.07.2007 ã. - ÄÂ, áð. 59 îò 2007 ã.)
ÎÑÎÁÅÍÈ ÏÐÀÂÈËÀ ÎÒÍÎÑÍÎ ÏÐÎÈÇÂÎÄÑÒÂÎÒÎ ÏÎ ÃÐÀÆÄÀÍÑÊÈ ÄÅËÀ ÏÐÈ ÄÅÉÑÒÂÈÅ
ÍÀ ÏÐÀÂÎÒÎ ÍÀ ÅÂÐÎÏÅÉÑÊÈß ÑÚÞÇ

Ãëàâà ïåòäåñåò è øåñòà
(Â ñèëà îò 24.07.2007 ã. - ÄÂ, áð. 59 îò 2007 ã.)
ÑÚÒÐÓÄÍÈ×ÅÑÒÂÎ Â ÅÂÐÎÏÅÉÑÊÈß ÑÚÞÇ Â ÏÐÎÈÇÂÎÄÑÒÂÎÒÎ ÏÎ
ÃÐÀÆÄÀÍÑÊÈ ÄÅËÀ

Ðàçäåë I
(Â ñèëà îò 24.07.2007 ã. - ÄÂ, áð. 59 îò 2007 ã.)
Âðú÷âàíå ïî Ðåãëàìåíò (ÅÎ) ¹ 1393/2007 íà Eâðîïåéñêèÿ ïàðëàìåíò è íà Ñúâåòà îò 13 íîåìâðè 2007 ã. îòíîñíî âðú÷âàíå â äúðæàâèòå ÷ëåíêè íà ñúäåáíè è èçâúíñúäåáíè äîêóìåíòè ïî ãðàæäàíñêè èëè òúðãîâñêè äåëà
("âðú÷âàíå íà äîêóìåíòè") è çà îòìÿíà íà Ðåãëàìåíò (ÅÎ) ¹ 1348/2000 íà Ñúâåòà (ÎÂ, L 324/79 îò 10 äåêåìâðè 2007 ã.), íàðè÷àí ïî-íàòàòúê "Ðåãëàìåíò (ÅÎ) ¹ 1393/2007"
(Çàãë. èçì. - ÄÂ, áð. 42 îò 2009 ã.)

Âðú÷âàíå îò ñëóæèòåëè íà äèïëîìàòè÷åñêè èëè êîíñóëñêè ïðåäñòàâèòåëñòâà
×ë. 608. (Â ñèëà îò 24.07.2007 ã. - ÄÂ, áð. 59 îò 2007 ã., èçì., áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã., áð. 42 îò 2009 ã.) Âðú÷âàíå ïî ÷ë. 13.1 îò Ðåãëàìåíò (ÅÎ) ¹ 1393/2007, êîåòî òðÿáâà äà ñå èçâúðøè â Ðåïóáëèêà Áúëãàðèÿ, å äîïóñòèìî, êîãàòî àäðåñàòúò å ãðàæäàíèí íà äúðæàâàòà ÷ëåíêà, â êîÿòî å èçäàäåí äîêóìåíòúò.
Âðú÷âàíå ïî ïîùàòà â äðóãà äúðæàâà ÷ëåíêà
×ë. 609. (Â ñèëà îò 24.07.2007 ã. - ÄÂ, áð. 59 îò 2007 ã., èçì., áð. 42 îò 2009 ã.) (1) Ïðè âðú÷âàíå ïî ÷ë. 14 îò Ðåãëàìåíò (ÅÎ) ¹ 1393/2007 âðú÷âàíåòî, îòêàçúò îò ïðèåìàíå èëè îáñòîÿòåëñòâîòî, ÷å àäðåñàòúò íå å íàìåðåí íà àäðåñà, ñå óäîñòîâåðÿâà ñ îáðàòíà ðàçïèñêà.
 (2) Ñòðàíàòà ìîæå äà ïîèñêà âðú÷âàíåòî äà ñå èçâúðøè ÷ðåç êóðèåðñêà óñëóãà, èçâúðøåíà îò ðåãèñòðèðàíî ëèöå, âïèñàíî â ïóáëè÷íèÿ ðåãèñòúð çà îïåðàòîðè íà íåóíèâåðñàëíè ïîùåíñêè óñëóãè. Â òîçè ñëó÷àé ðàçíîñêèòå îñòàâàò çà íåéíà ñìåòêà.
 Âðú÷âàíå ïî ïîùàòà â Ðåïóáëèêà Áúëãàðèÿ
×ë. 610. (Â ñèëà îò 24.07.2007 ã. - ÄÂ, áð. 59 îò 2007 ã., èçì., áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã., áð. 42 îò 2009 ã.) Äîêóìåíòúò, ïîäëåæàù íà âðú÷âàíå â Ðåïóáëèêà Áúëãàðèÿ, òðÿáâà äà å ñúñòàâåí èëè ïðèäðóæåí îò ïðåâîä íà áúëãàðñêè èëè íà åçèê, êîéòî àäðåñàòúò ðàçáèðà.
Êîìïåòåíòíè îðãàíè ïî ÷ë. 2.1 è 2.2 îò Ðåãëàìåíò (ÅÎ) ¹ 1393/2007
×ë. 611. (Â ñèëà îò 24.07.2007 ã. - ÄÂ, áð. 59 îò 2007 ã., èçì., áð. 42 îò 2009 ã.) (1) (Èçì. - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Ïðåäàâàù îðãàí ïðè âðú÷âàíå â ÷óæáèíà íà ñúäåáíè ñúîáùåíèÿ è ïðèçîâêè å ñúäúò, ïðåä êîéòî äåëîòî å âèñÿùî.
 (2) (Èçì. - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Ïðåäàâàù îðãàí ïðè âðú÷âàíå â ÷óæáèíà íà èçâúíñúäåáíè äîêóìåíòè å ðàéîííèÿò ñúä ïî íàñòîÿùèÿ èëè ïîñòîÿííèÿ àäðåñ íà ëèöåòî, ïîèñêàëî âðú÷âàíåòî, èëè ïî íåãîâîòî ñåäàëèùå, à çà íîòàðèàëíî çàâåðåíè äîêóìåíòè - è ðàéîííèÿò ñúä, â ÷èéòî ðàéîí äåéñòâà íîòàðèóñúò.
 (3) (Èçì. - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Ïîëó÷àâàù îðãàí ïðè âðú÷âàíå â Ðåïóáëèêà Áúëãàðèÿ å ðàéîííèÿò ñúä, â ÷èéòî ðàéîí òðÿáâà äà ñå èçâúðøè âðú÷âàíåòî.
 (4) (Èçì. - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Ïîëó÷àâàùèÿò îðãàí èçâúðøâà âðú÷âàíåòî ÷ðåç ñëóæèòåë íà ñúäà, ïî ïîùàòà èëè ïî íà÷èí, ïîñî÷åí îò ñòðàíàòà. Êîãàòî â íàñåëåíîòî ìÿñòî, êúäåòî òðÿáâà äà ñå èçâúðøè âðú÷âàíåòî, íÿìà ñúäåáíî ó÷ðåæäåíèå, âðú÷âàíåòî ìîæå äà ñå èçâúðøè ÷ðåç îáùèíàòà èëè êìåòñòâîòî.
 Îòêàç îò ïðèåìàíå íà îñíîâàíèå íà åçèêà íà äîêóìåíòà
×ë. 612. (Â ñèëà îò 24.07.2007 ã. - ÄÂ, áð. 59 îò 2007 ã., èçì., áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã., áð. 42 îò 2009 ã.) Àäðåñàòúò îáÿâÿâà îòêàçà ñè ïî ÷ë. 8.1 îò Ðåãëàìåíò (ÅÎ) ¹ 1393/2007 ïðåä ïðåäàâàùèÿ ÷óæäåñòðàíåí îðãàí, êîãàòî ñúîáùåíèåòî å âðú÷åíî ïî ïîùàòà, èëè ïðåä ïîëó÷àâàùèÿ îðãàí, ÷ðåç êîéòî å âðú÷åíî.
Âðú÷âàíå íà äîêóìåíò îò ÷óæáèíà îò äðóãà ñòðàíà ïî ñïîðà
×ë. 613. (Â ñèëà îò 24.07.2007 ã. - ÄÂ, áð. 59 îò 2007 ã., èçì., áð. 42 îò 2009 ã.) Â Ðåïóáëèêà Áúëãàðèÿ íå ñå äîïóñêà âðú÷âàíå ïî ÷ë. 15 îò Ðåãëàìåíò (ÅÎ) ¹ 1393/2007.
Îòìÿíà íà ðåøåíèåòî
×ë. 613à. (Íîâ - ÄÂ, áð. 42 îò 2009 ã.) Çàèíòåðåñîâàíàòà ñòðàíà ìîæå äà ïîäàäå äî Âúðõîâíèÿ êàñàöèîíåí ñúä ìîëáà çà îòìÿíà íà ðåøåíèåòî âúç îñíîâà íà ÷ë. 19.4 îò Ðåãëàìåíò (ÅÎ) ¹ 1393/2007. Ìîëáàòà ìîæå äà áúäå ïîäàäåíà â åäíîãîäèøåí ñðîê îò ïîñòàíîâÿâàíå íà ðåøåíèåòî.
 Ðàçäåë II
(Â ñèëà îò 24.07.2007 ã. - ÄÂ, áð. 59 îò 2007 ã.)
Ñúáèðàíå íà äîêàçàòåëñòâà ïî Ðåãëàìåíò (ÅÎ) ¹ 1206/2001 íà Ñúâåòà îòíîñíî ñúòðóäíè÷åñòâîòî ìåæäó ñúäèëèùà íà äúðæàâèòå ÷ëåíêè ïðè ñúáèðàíåòî íà äîêàçàòåëñòâà ïî ãðàæäàíñêè èëè òúðãîâñêè äåëà

Ñúáèðàíå íà äîêàçàòåëñòâà â äúðæàâèòå - ÷ëåíêè íà Åâðîïåéñêèÿ ñúþç
×ë. 614. (Â ñèëà îò 24.07.2007 ã. - ÄÂ, áð. 59 îò 2007 ã.) Êîãàòî ñúáèðàíåòî íà äîêàçàòåëñòâà òðÿáâà äà ñå èçâúðøè ïî Ðåãëàìåíò (ÅÎ) ¹ 1206/2001 íà Ñúâåòà, ñúäúò ìîæå äà îòïðàâè èñêàíå çà ñúáèðàíåòî èì äî êîìïåòåíòíèÿ îðãàí íà äðóãàòà äúðæàâà ÷ëåíêà èëè ïðè óñëîâèÿòà íà ÷ë. 17 îò ðåãëàìåíòà äà èçèñêà íåïîñðåäñòâåíî ñúáèðàíå íà äîêàçàòåëñòâàòà.
Ïðàâî íà ó÷àñòèå
×ë. 615. (Â ñèëà îò 24.07.2007 ã. - ÄÂ, áð. 59 îò 2007 ã.) Â ðàìêèòå íà ïðèëîæíîòî ïîëå íà Ðåãëàìåíò (ÅÎ) ¹ 1206/2001 íà Ñúâåòà áúëãàðñêèÿò ñúä èëè óïúëíîìîùåí íåãîâ ÷ëåí ìîæå äà ïðèñúñòâà è äà ó÷àñòâà ïðè ñúáèðàíå íà äîêàçàòåëñòâàòà îò ñúäà íà äðóãàòà äúðæàâà ÷ëåíêà.
Íåïîñðåäñòâåíî ñúáèðàíå íà äîêàçàòåëñòâà
×ë. 616. (Â ñèëà îò 24.07.2007 ã. - ÄÂ, áð. 59 îò 2007 ã.) (1) Íåïîñðåäñòâåíîòî ñúáèðàíå íà äîêàçàòåëñòâà â äðóãà äúðæàâà ÷ëåíêà ñå èçâúðøâà îò ÷ëåíîâå íà ñúäà èëè îò óïúëíîìîùåíî îò ñúäà ëèöå.
 (2) Ñòðàíèòå, òåõíè ïðåäñòàâèòåëè è âåùè ëèöà ìîãàò äà ó÷àñòâàò â òîâà ïðîèçâîäñòâî, äîêîëêîòî òîâà å ðàçðåøåíî îò áúëãàðñêîòî çàêîíîäàòåëñòâî.
Êîìïåòåíòíè îðãàíè ïî ÷ë. 2.1 è 3.3 îò Ðåãëàìåíò (ÅÎ) ¹ 1206/2001 íà Ñúâåòà (Çàãë. äîï. - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.)
×ë. 617. (Â ñèëà îò 24.07.2007 ã. - ÄÂ, áð. 59 îò 2007 ã.) (1) Èñêàíèÿòà çà ñúáèðàíå íà äîêàçàòåëñòâà â Ðåïóáëèêà Áúëãàðèÿ ñå îòïðàâÿò äî ðàéîííèÿ ñúä, â ÷èéòî ðàéîí ùå ñå èçâúðøâà ñúáèðàíåòî.
 (2) Êîìïåòåíòåí äà ðàçðåøè íåïîñðåäñòâåíî ñúáèðàíå íà äîêàçàòåëñòâà â Ðåïóáëèêà Áúëãàðèÿ å îêðúæíèÿò ñúä, â ÷èéòî ðàéîí ùå ñå èçâúðøâà íåïîñðåäñòâåíîòî ñúáèðàíå.
Åçèê íà èñêàíèÿòà è ñúîáùåíèÿòà
×ë. 618. (Â ñèëà îò 24.07.2007 ã. - ÄÂ, áð. 59 îò 2007 ã.) Èñêàíèÿòà îò äðóãà äúðæàâà ÷ëåíêà çà ñúáèðàíå íà äîêàçàòåëñòâà è ñúîáùåíèÿòà ïî Ðåãëàìåíò (ÅÎ) ¹ 1206/2001 íà Ñúâåòà òðÿáâà äà ñà ñúñòàâåíè íà áúëãàðñêè åçèê èëè äà ñà ïðèäðóæåíè îò ïðåâîä íà áúëãàðñêè åçèê.
Ãëàâà ïåòäåñåò è øåñòà "à"
(Íîâà – ÄÂ, áð. 13 îò 2017 ã.) 
ÑÚÇÄÀÂÀÍÅ ÍÀ ÏÐÎÖÅÄÓÐÀ ÇÀ ÅÂÐÎÏÅÉÑÊÀ ÇÀÏÎÂÅÄ ÇÀ ÇÀÏÎÐ ÍÀ ÁÀÍÊÎÂÈ ÑÌÅÒÊÈ Ñ ÖÅË ÓËÅÑÍßÂÀÍÅ ÍÀ ÒÐÀÍÑÃÐÀÍÈ×ÍÎÒÎ ÑÚÁÈÐÀÍÅ ÍÀ ÂÇÅÌÀÍÈß ÏÎ ÃÐÀÆÄÀÍÑÊÈ È ÒÚÐÃÎÂÑÊÈ ÄÅËÀ ÂÚÇ ÎÑÍÎÂÀ ÍÀ ÐÅÃËÀÌÅÍÒ (ÅÑ) ¹ 655/2014 ÍÀ ÅÂÐÎÏÅÉÑÊÈß ÏÀÐËÀÌÅÍÒ È ÍÀ ÑÚÂÅÒÀ ÎÒ 15 ÌÀÉ 2014 Ã. ÇÀ ÑÚÇÄÀÂÀÍÅ ÍÀ ÏÐÎÖÅÄÓÐÀ ÇÀ ÅÂÐÎÏÅÉÑÊÀ ÇÀÏÎÂÅÄ ÇÀ ÇÀÏÎÐ ÍÀ ÁÀÍÊÎÂÈ ÑÌÅÒÊÈ Ñ ÖÅË ÓËÅÑÍßÂÀÍÅ ÍÀ ÒÐÀÍÑÃÐÀÍÈ×ÍÎÒÎ ÑÚÁÈÐÀÍÅ ÍÀ ÂÇÅÌÀÍÈß ÏÎ ÃÐÀÆÄÀÍÑÊÈ È ÒÚÐÃÎÂÑÊÈ ÄÅËÀ (ÎÂ, L 189/59 ÎÒ 27 ÞÍÈ 2014 Ã.), ÍÀÐÈ×ÀÍ ÏÎ-ÍÀÒÀÒÚÊ "ÐÅÃËÀÌÅÍÒ (ÅÑ) ¹ 655/2014"

Êîìïåòåíòåí îðãàí çà èçäàâàíå íà åâðîïåéñêà çàïîâåä çà íàëàãàíå íà çàïîð âúðõó áàíêîâè ñìåòêè
×ë. 618à. (Íîâ – ÄÂ, áð. 13 îò 2017 ã.) (1) Èçäàâàíå íà åâðîïåéñêà çàïîâåä çà íàëàãàíå íà çàïîð âúðõó áàíêîâè ñìåòêè ìîæå äà ñå èñêà ïðåäè ïðåäÿâÿâàíå íà èñêà îò êîìïåòåíòíèÿ äà ðàçãëåäà ñïîðà ïî ñúùåñòâî ïúðâîèíñòàíöèîíåí ñúä.

 (2) Èçäàâàíå íà åâðîïåéñêà çàïîâåä çà íàëàãàíå íà çàïîð âúðõó áàíêîâè ñìåòêè ìîæå äà ñå èñêà ñëåä ñúñòàâÿíåòî íà àâòåíòè÷íèÿ àêò ïî ñìèñúëà íà ÷ë. 4, ò. 10 îò Ðåãëàìåíò (ÅÑ) ¹ 655/2014 ã. îò êîìïåòåíòíèÿ ïúðâîèíñòàíöèîíåí ñúä.

 (3) Âúâ âñÿêî ïîëîæåíèå íà äåëîòî äî ïðèêëþ÷âàíå íà ñúäåáíîòî ïðîèçâîäñòâî èùåöúò ìîæå äà èñêà îò ñúäà, ïðåä êîéòî äåëîòî å âèñÿùî, äà èçäàäå åâðîïåéñêà çàïîâåä çà íàëàãàíå íà çàïîð âúðõó áàíêîâè ñìåòêè. Â ñëó÷àé ÷å èñêàíåòî çà èçäàâàíå íà åâðîïåéñêà çàïîâåä çà íàëàãàíå íà çàïîð âúðõó áàíêîâè ñìåòêè ñå ïðåäÿâÿâà â ðàìêèòå íà êàñàöèîííîòî ïðîèçâîäñòâî, çàïîâåäòà ñå èçäàâà îò âúççèâíèÿ ñúä.

 (4) Èçäàâàíå íà åâðîïåéñêà çàïîâåä çà íàëàãàíå íà çàïîð âúðõó áàíêîâè ñìåòêè ìîæå äà ñå èñêà ñëåä ïîñòàíîâÿâàíå íà ñúäåáíîòî ðåøåíèå îò ïúðâîèíñòàíöèîííèÿ ñúä, ðàçãëåäàë ñïîðà ïî ñúùåñòâî, èëè ñëåä îäîáðÿâàíå íà ñúäåáíàòà ñïîãîäáà.
Îáæàëâàíå íà îòêàç çà èçäàâàíå íà åâðîïåéñêàòà çàïîâåä çà íàëàãàíå íà çàïîð âúðõó áàíêîâè ñìåòêè ïî ðåäà íà ÷ë. 21 îò Ðåãëàìåíò (ÅÑ) ¹ 655/2014 ã.
×ë. 618á. (Íîâ – ÄÂ, áð. 13 îò 2017 ã.) Îïðåäåëåíèåòî íà ñúäà, ñ êîåòî ñå îòêàçâà èçöÿëî èëè ÷àñòè÷íî èçäàâàíåòî íà åâðîïåéñêà çàïîâåä çà íàëàãàíå íà çàïîð âúðõó áàíêîâè ñìåòêè, ïîäëåæè íà îáæàëâàíå ñ ÷àñòíà æàëáà. Êîãàòî îïðåäåëåíèåòî å ïîñòàíîâåíî îò âúççèâíà èíñòàíöèÿ, òî ïîäëåæè íà îáæàëâàíå ïðåä Âúðõîâíèÿ êàñàöèîíåí ñúä.
Êîìïåòåíòåí îðãàí ïî ÷ë. 4, ò. 14 è èíôîðìàöèîíåí îðãàí ïî ÷ë. 14 îò Ðåãëàìåíò (ÅÑ) ¹ 655/2014
×ë. 618â. (Íîâ – ÄÂ, áð. 13 îò 2017 ã.) (1) Êîìïåòåíòåí îðãàí çà ïîëó÷àâàíåòî, ïðåäàâàíåòî èëè âðú÷âàíåòî íà çàïîâåäòà çà çàïîð è íà äðóãèòå äîêóìåíòè ïî Ðåãëàìåíò (ÅÑ) ¹ 655/2014 å ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë.

 (2) Èíôîðìàöèîíåí îðãàí ïî ÷ë. 14 îò Ðåãëàìåíò (ÅÑ) ¹ 655/2014 å Ìèíèñòåðñòâîòî íà ïðàâîñúäèåòî.
Ïðÿêî ïðèçíàâàíå è èçïúëíåíèå íà åâðîïåéñêà çàïîâåä çà íàëàãàíå íà çàïîð âúðõó áàíêîâè ñìåòêè
×ë. 618ã. (Íîâ – ÄÂ, áð. 13 îò 2017 ã.) (1) Êîìïåòåíòåí îðãàí äà èçïúëíè çàïîâåäòà çà çàïîð â ñúîòâåòñòâèå ñ ãëàâà 3 îò Ðåãëàìåíò (ÅÑ) ¹ 655/2014 å ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë.

 (2) Äåêëàðàöèÿòà îòíîñíî çàïîðèðàíåòî íà ñðåäñòâàòà ïî ñìåòêà íà äëúæíèêà ñå èçäàâà îò áàíêàòà, äî êîÿòî å àäðåñèðàíà çàïîâåäòà çà çàïîð, ïðè óñëîâèÿòà è â ñðîêîâåòå ïî ÷ë. 25 îò Ðåãëàìåíò (ÅÑ) ¹ 655/2014.

 (3) Ìîëèòåëÿò ïðåäïðèåìà íåîáõîäèìèòå ìåðêè, çà äà îñèãóðè îñâîáîæäàâàíåòî íà ñðåäñòâàòà, êîèòî ñëåä èçïúëíåíèåòî íà åâðîïåéñêàòà çàïîâåä çà íàëàãàíå íà çàïîð âúðõó áàíêîâè ñìåòêè ïðåâèøàâàò ñóìàòà, ïîñî÷åíà â íåÿ, â ñëó÷àèòå è ïðè óñëîâèÿòà íà ÷ë. 27, ïàðàãðàôè 1 è 2 îò Ðåãëàìåíò (ÅÑ) ¹ 655/2014.

 (4) Â ñëó÷àé ÷å ìîëèòåëÿò íå èçïúëíè çàäúëæåíèåòî ñè ïî àë. 3, ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë ïðåäïðèåìà ñëóæåáíî íåîáõîäèìèòå ìåðêè çà îñâîáîæäàâàíå íà ïîñî÷åíèòå ñðåäñòâà.
Îòìåíÿíå è èçìåíåíèå íà åâðîïåéñêàòà çàïîâåä çà íàëàãàíå íà çàïîð âúðõó áàíêîâè ñìåòêè è èçïúëíåíèåòî é
×ë. 618ä. (Íîâ – ÄÂ, áð. 13 îò 2017 ã.) (1) Îòâåòíèêúò è ìîëèòåëÿò ìîãàò äà èñêàò îòìåíÿíå èëè èçìåíåíèå íà åâðîïåéñêà çàïîâåä çà íàëàãàíå íà çàïîð âúðõó áàíêîâè ñìåòêè îò êîìïåòåíòíèÿ ïúðâîèíñòàíöèîíåí ñúä, àêî å íàëèöå íÿêîå îò îñíîâàíèÿòà, ïðåäâèäåíè â ÷ë. 33, ïàðàãðàô 1 èëè ÷ë. 35, ïàðàãðàô 1 îò Ðåãëàìåíò (ÅÑ) ¹ 655/2014. Ïîñòàíîâåíîòî ïî èñêàíåòî îïðåäåëåíèå ñå îáæàëâà ïî ðåäà íà ÷ë. 618á.

 (2) Îòâåòíèêúò ìîæå äà èñêà îãðàíè÷àâàíå èëè ïðåêðàòÿâàíå íà èçïúëíåíèåòî íà åâðîïåéñêàòà çàïîâåä çà íàëàãàíå íà çàïîð âúðõó áàíêîâè ñìåòêè, àêî å íàëèöå íÿêîå îò îñíîâàíèÿòà ïî ÷ë. 34, ïàðàãðàô 1 îò Ðåãëàìåíò (ÅÑ) ¹ 655/2014, ïðåä ñúäà, èçäàë çàïîâåäòà çà çàïîð.

 (3) Îòâåòíèêúò è ìîëèòåëÿò ìîãàò äà èñêàò îãðàíè÷àâàíå èëè ïðåêðàòÿâàíå íà èçïúëíåíèåòî íà åâðîïåéñêàòà çàïîâåä çà íàëàãàíå íà çàïîð âúðõó áàíêîâè ñìåòêè, àêî å íàëèöå îñíîâàíèåòî ïî ÷ë. 35, ïàðàãðàô 3 îò Ðåãëàìåíò (ÅÑ) ¹ 655/2014 îò ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë. Ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë óâåäîìÿâà çà èçâúðøåíèòå äåéñòâèÿ ñúäà, èçäàë çàïîâåäòà.

 (4) Ìîëèòåëÿò ìîæå äà èñêà èçìåíåíèå íà èçïúëíåíèåòî íà åâðîïåéñêàòà çàïîâåä çà íàëàãàíå íà çàïîð âúðõó áàíêîâè ñìåòêè íà îñíîâàíèå ÷ë. 35, ïàðàãðàô 4 îò Ðåãëàìåíò (ÅÑ) ¹ 655/2014 îò ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë.
Ãëàâà ïåòäåñåò è ñåäìà
(Â ñèëà îò 24.07.2007 ã. - ÄÂ, áð. 59 îò 2007 ã.)
ÏÐÈÇÍÀÂÀÍÅ È ÄÎÏÓÑÊÀÍÅ ÍÀ ÈÇÏÚËÍÅÍÈÅÒÎ ÍÀ ÑÚÄÅÁÍÈ ÐÅØÅÍÈß È ÀÊÒÎÂÅ ÏÐÈ
ÄÅÉÑÒÂÈÅÒÎ ÍÀ ÏÐÀÂÎÒÎ ÍÀ ÅÂÐÎÏÅÉÑÊÈß ÑÚÞÇ

Ðàçäåë I
(Â ñèëà îò 24.07.2007 ã. - ÄÂ, áð. 59 îò 2007 ã.)
Óäîñòîâåðåíèÿ, èçäàâàíè âúç îñíîâà íà áúëãàðñêè ñúäåáíè àêòîâå
(Çàãë. èçì. - ÄÂ, áð. 100 îò 2010 ã., â ñèëà îò 21.12.2010 ã.)

Óäîñòîâåðåíèÿ çà åâðîïåéñêî èçïúëíèòåëíî îñíîâàíèå çà áåçñïîðíî âçåìàíå
×ë. 619. (Â ñèëà îò 24.07.2007 ã. - ÄÂ, áð. 59 îò 2007 ã.) (1) (Äîï. - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Óäîñòîâåðåíèåòî ïî Ðåãëàìåíò (ÅÎ) ¹ 805/2004 íà Åâðîïåéñêèÿ ïàðëàìåíò è íà Ñúâåòà çà âúâåæäàíå íà åâðîïåéñêî èçïúëíèòåëíî îñíîâàíèå ïðè áåçñïîðíè âçåìàíèÿ ñå èçäàâà ïî ïèñìåíà ìîëáà íà ñòðàíàòà îò ïúðâîèíñòàíöèîííèÿ ñúä, ðàçãëåäàë äåëîòî, èëè â ÷èéòî ðàéîí å èçäàäåí ïóáëè÷íèÿò äîêóìåíò.
 (2) Ðàçïîðåæäàíåòî, ñ êîåòî ñå óâàæàâà ìîëáàòà çà èçäàâàíå íà óäîñòîâåðåíèå, íå ïîäëåæè íà îáæàëâàíå è íå ñå ñúîáùàâà íà äëúæíèêà.
 (3) Ðàçïîðåæäàíåòî, ñ êîåòî ñå îòõâúðëÿ èçöÿëî èëè îò÷àñòè ìîëáàòà çà èçäàâàíå íà óäîñòîâåðåíèå, ïîäëåæè íà îáæàëâàíå ñ ÷àñòíà æàëáà, îò êîÿòî ïðåïèñ çà âðú÷âàíå íå ñå ïðåäñòàâÿ.
 (4) (Èçì. - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Ñúäúò ìîæå äà ïîïðàâè èëè îáåçñèëè óäîñòîâåðåíèåòî íà îñíîâàíèå ÷ë. 10 îò Ðåãëàìåíò (ÅÎ) ¹ 805/2004 íà Åâðîïåéñêèÿ ïàðëàìåíò è íà Ñúâåòà.
Èçäàâàíå íà óäîñòîâåðåíèå çà ïðèçíàâàíå èëè äîïóñêàíå èçïúëíåíèåòî íà áúëãàðñêî ñúäåáíî ðåøåíèå
×ë. 620. (Â ñèëà îò 24.07.2007 ã. - ÄÂ, áð. 59 îò 2007 ã.) (1) Ïúðâîèíñòàíöèîííèÿò ñúä, ðàçãëåäàë äåëîòî, èçäàâà ïî ïèñìåíà ìîëáà íà ñòðàíàòà óäîñòîâåðåíèå çà ïðèçíàâàíå èëè äîïóñêàíå íà èçïúëíåíèåòî íà áúëãàðñêî ñúäåáíî ðåøåíèå â äðóãà äúðæàâà ÷ëåíêà, êîãàòî àêò íà Åâðîïåéñêèÿ ñúþç èçèñêâà òîâà.
 (2) Óäîñòîâåðåíèå ïî àë. 1 ñå èçäàâà îò ïúðâîèíñòàíöèîííèÿ ñúä ïî ïèñìåíà ìîëáà íà ñòðàíàòà è êîãàòî ïðèçíàâàíå èëè äîïóñêàíå íà èçïúëíåíèåòî ùå ñå èñêà â äúðæàâà, êîÿòî íå å ÷ëåíêà íà Åâðîïåéñêèÿ ñúþç.
Ðàçäåë II
(Â ñèëà îò 24.07.2007 ã. - ÄÂ, áð. 59 îò 2007 ã.)
Ïðîèçâîäñòâî ïî ïðèçíàâàíå è èçïúëíåíèå íà ðåøåíèÿ è àêòîâå, ïîñòàíîâåíè â äðóãè äúðæàâè – ÷ëåíêè íà Åâðîïåéñêèÿ ñúþç
(Çàãë. äîï. - ÄÂ, áð. 100 îò 2010 ã., â ñèëà îò 21.12.2010 ã., èçì., áð. 50 îò 2015 ã.)

Ïðÿêî ïðèçíàâàíå
×ë. 621. (Â ñèëà îò 24.07.2007 ã. - ÄÂ, áð. 59 îò 2007 ã.) (1) (Èçì. - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Ñúäåáíî ðåøåíèå èëè äðóã àêò ñå çà÷èòà îò îðãàíà, ïðåä êîéòî ñå ïðåäÿâÿâà, âúç îñíîâà íà ïðåïèñ, çàâåðåí îò ïîñòàíîâèëèÿ ãî ñúä, è ïðèäðóæàâàùîòî ãî óäîñòîâåðåíèå, êîãàòî àêò íà Åâðîïåéñêèÿ ñúþç èçèñêâà òîâà.
 (2) Ñúäåáíèòå ðåøåíèÿ â îáõâàòà íà ÷ë. 21.2 îò Ðåãëàìåíò (ÅÎ) ¹ 2201/2003 íà Ñúâåòà îòíîñíî êîìïåòåíòíîñòòà, ïðèçíàâàíåòî è èçïúëíåíèåòî íà ñúäåáíè ðåøåíèÿ ïî áðà÷íè äåëà è äåëàòà, ñâúðçàíè ñ ðîäèòåëñêàòà îòãîâîðíîñò, ñ êîéòî ñå îòìåíÿ Ðåãëàìåíò (ÅÎ) ¹ 1347/2000, ñå ïðèçíàâàò îò êîìïåòåíòíèòå îðãàíè ïî ðåãèñòðàöèÿòà.
 Ïðèçíàâàíå ïî ñúäåáåí ðåä
×ë. 622. (Â ñèëà îò 24.07.2007 ã. - ÄÂ, áð. 59 îò 2007 ã.) (1) Çàèíòåðåñîâàíàòà ñòðàíà ìîæå äà ïîèñêà ïðèçíàâàíåòî íà ðåøåíèåòî ïî ðåäà íà ÷ë. 623 îò îêðúæíèÿ ñúä ïî ïîñòîÿííèÿ àäðåñ íà íàñðåùíàòà ñòðàíà èëè ïî íåéíîòî ñåäàëèùå, à àêî òÿ íÿìà ïîñòîÿíåí àäðåñ èëè ñåäàëèùå íà òåðèòîðèÿòà íà Ðåïóáëèêà Áúëãàðèÿ - ïî ñâîÿ ïîñòîÿíåí àäðåñ èëè ñåäàëèùå. Êîãàòî è çàèíòåðåñîâàíàòà ñòðàíà íÿìà ïîñòîÿíåí àäðåñ èëè ñåäàëèùå íà òåðèòîðèÿòà íà Ðåïóáëèêà Áúëãàðèÿ, èñêàíåòî ñå ïðåäÿâÿâà ïðåä Ñîôèéñêèÿ ãðàäñêè ñúä.
 (2) (Íîâà – ÄÂ, áð. 50 îò 2015 ã.) Çàèíòåðåñîâàíàòà ñòðàíà ìîæå äà ïîèñêà ñúäúò äà îòêàæå ïðèçíàâàíå íà ðåøåíèåòî èëè äà óñòàíîâè, ÷å íå ñà íàëèöå îñíîâàíèÿ çà îòêàç îò ïðèçíàâàíåòî ìó âúç îñíîâà íà Ðåãëàìåíò (ÅÑ) ¹ 1215/2012 íà Åâðîïåéñêèÿ ïàðëàìåíò è íà Ñúâåòà îò 12 äåêåìâðè 2012 ã. îòíîñíî êîìïåòåíòíîñòòà, ïðèçíàâàíåòî è èçïúëíåíèåòî íà ñúäåáíè ðåøåíèÿ ïî ãðàæäàíñêè è òúðãîâñêè äåëà (ÎÂ, L 351/1 îò 20 äåêåìâðè 2012 ã.), íàðè÷àí ïî-íàòàòúê "Ðåãëàìåíò (ÅÑ) ¹ 1215/2012", ïî ðåäà íà àë. 1.
 (3) (Äîï. - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã., ïðåäèøíà àë. 2, èçì., áð. 50 îò 2015 ã.) Ñúäúò ñå ïðîèçíàñÿ âúç îñíîâà íà ïðåïèñ îò ñúäåáíîòî ðåøåíèå, ïîñòàíîâåíî â äðóãà äúðæàâà – ÷ëåíêà íà Åâðîïåéñêèÿ ñúþç, çàâåðåí îò ïîñòàíîâèëèÿ ãî ñúä, è óäîñòîâåðåíèå, êîãàòî àêò íà Åâðîïåéñêèÿ ñúþç èçèñêâà òîâà. Äîêóìåíòèòå ñå ïðèäðóæàâàò ñ ïðåâîä íà áúëãàðñêè åçèê.
 (4) (Ïðåäèøíà àë. 3, èçì. – ÄÂ, áð. 50 îò 2015 ã.) Ñúäúò ñå ïðîèçíàñÿ ñ ðàçïîðåæäàíå, êîåòî èìà çíà÷åíèåòî íà ðåøåíèå, ïîñòàíîâåíî â èñêîâ ïðîöåñ.
 (5) (Ïðåäèøíà àë. 4 – ÄÂ, áð. 50 îò 2015 ã.) Êîãàòî èçõîäúò íà äåëîòî çàâèñè èçöÿëî èëè îò÷àñòè îò ïðèçíàâàíåòî íà ÷óæäåñòðàííî ñúäåáíî ðåøåíèå, ïîñòàíîâåíî â äúðæàâà - ÷ëåíêà íà Åâðîïåéñêèÿ ñúþç, ñúäúò, ïðåä êîéòî å âèñÿùî äåëîòî, å êîìïåòåíòåí ïî ïðèçíàâàíåòî.
 Ïðÿêî èçïúëíåíèå ïî ðåäà íà Ðåãëàìåíò (ÅÑ) ¹ 1215/2012
×ë. 622à. (Íîâ – ÄÂ, áð. 50 îò 2015 ã.) (1) Ñúäåáíî ðåøåíèå, ïîñòàíîâåíî â äðóãà äúðæàâà – ÷ëåíêà íà Åâðîïåéñêèÿ ñúþç, ïîäëåæè íà èçïúëíåíèå, áåç äà å íåîáõîäèìî èçäàâàíå íà èçïúëíèòåëåí ëèñò.
 (2) Ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë ïðèñòúïâà êúì èçïúëíåíèå ïî ìîëáà íà çàèíòåðåñîâàíàòà ñòðàíà âúç îñíîâà íà ïðåïèñ îò ñúäåáíîòî ðåøåíèå, ïîñòàíîâåíî â äðóãà äúðæàâà – ÷ëåíêà íà Åâðîïåéñêèÿ ñúþç, çàâåðåí îò ïîñòàíîâèëèÿ ãî ñúä, è óäîñòîâåðåíèå, èçäàäåíî ñúãëàñíî ÷ë. 53 îò Ðåãëàìåíò (ÅÑ) ¹ 1215/2012.
 (3) Êîãàòî ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë óñòàíîâè, ÷å ìÿðêàòà èëè ðàçïîðåæäàíåòî íå ìîãàò äà áúäàò èçïúëíåíè ïðè óñëîâèÿòà è ïî ðåäà íà òîçè êîäåêñ, òîé ïîñòàíîâÿâà çàìåñòâàùî èçïúëíåíèå.
 (4) Ñúäåáíî ðåøåíèå, ïîñòàíîâåíî â äðóãà äúðæàâà – ÷ëåíêà íà Åâðîïåéñêèÿ ñúþç, ðàçïîðåæäàùî âðåìåííà, âêëþ÷èòåëíî îáåçïå÷èòåëíà ìÿðêà, ïîäëåæè íà èçïúëíåíèå ïî ðåäà íà àë. 1 è 2. Â ñëó÷àèòå, êîãàòî ìÿðêàòà å áèëà ðàçïîðåäåíà, áåç îòâåòíèêúò äà å áèë ïðèçîâàí äà ñå ÿâè, ñå ïðåäñòàâÿ è äîêàçàòåëñòâî çà âðú÷âàíåòî íà ñúäåáíîòî ðåøåíèå. 
(5) Êîãàòî ïðèñòúïâà êúì èçïúëíåíèå, ñúäåáíèÿò èçïúëíèòåë âðú÷âà êîïèå îò óäîñòîâåðåíèåòî ïî àë. 2, êàòî ñ âðú÷âàíåòî ìó êàíè äëúæíèêà êúì äîáðîâîëíî èçïúëíåíèå. Êúì óäîñòîâåðåíèåòî ñå ïðèëàãà êîïèå îò ñúäåáíîòî ðåøåíèå, ïîñòàíîâåíî â äðóãà äúðæàâà – ÷ëåíêà íà Åâðîïåéñêèÿ ñúþç, àêî òî íå å áèëî âðú÷åíî íà äëúæíèêà.
 (6) Äëúæíèêúò ìîæå â åäíîìåñå÷åí ñðîê îò âðú÷âàíåòî äà ïîäàäå ìîëáà çà îòêàç çà èçïúëíåíèå. Êîãàòî å íåîáõîäèì ïðåâîä íà ñúäåáíîòî ðåøåíèå, ñðîêúò ñïèðà äà òå÷å äî ïðåäîñòàâÿíåòî ìó íà äëúæíèêà.
 (7) Âñÿêà îò ñòðàíèòå ìîæå äà îáæàëâà àäàïòèðàíåòî íà ìÿðêàòà èëè ðàçïîðåæäàíåòî ïî ðåäà íà ÷ë. 436.
Îòêàç çà èçïúëíåíèå ïî Ðåãëàìåíò (ÅÑ) ¹ 1215/2012
×ë. 622á. (Íîâ – ÄÂ, áð. 50 îò 2015 ã.) Ìîëáàòà çà îòêàç çà èçïúëíåíèå ïî ÷ë. 46 îò Ðåãëàìåíò (ÅÑ) ¹ 1215/2012 ñå ïîäàâà è ðàçãëåæäà ïî ðåäà íà ÷ë. 623.
Äîïóñêàíå íà èçïúëíåíèåòî
×ë. 623. (Â ñèëà îò 24.07.2007 ã. - ÄÂ, áð. 59 îò 2007 ã.) (1) Ìîëáàòà çà äîïóñêàíå íà èçïúëíåíèåòî íà ñúäåáíî ðåøåíèå èëè äðóã àêò, ïîñòàíîâåí â äðóãà äúðæàâà - ÷ëåíêà íà Åâðîïåéñêèÿ ñúþç, ñå ïîäàâà äî îêðúæíèÿ ñúä ïî ïîñòîÿííèÿ àäðåñ íà äëúæíèêà, ïî íåãîâîòî ñåäàëèùå èëè ïî ìåñòîèçïúëíåíèåòî. Ïðåïèñ îò ìîëáàòà çà âðú÷âàíå íà äëúæíèêà íå ñå ïðåäñòàâÿ.
 (2) (Èçì. – ÄÂ, áð. 50 îò 2015 ã.) Ñúäúò ðàçãëåæäà ìîëáàòà â çàêðèòî çàñåäàíèå è ñå ïðîèçíàñÿ âúç îñíîâà íà ïðåïèñ îò ÷óæäåñòðàííîòî ñúäåáíî ðåøåíèå, çàâåðåí îò ïîñòàíîâèëèÿ ãî ñúä, è óäîñòîâåðåíèå, êîãàòî àêò íà Åâðîïåéñêèÿ ñúþç èçèñêâà òîâà. Äîêóìåíòèòå ñå ïðèäðóæàâàò ñ ïðåâîä íà áúëãàðñêè åçèê.
 (3) (Èçì. - ÄÂ, áð. 100 îò 2010 ã., â ñèëà îò 21.12.2010 ã., îòì., áð. 50 îò 2015 ã.). 
(4) Â ðàçïîðåæäàíåòî, ñ êîåòî ñå óâàæàâà ìîëáàòà, ñúäúò ñå ïðîèçíàñÿ è ïî èñêàíèòå ïðèâðåìåííè è îáåçïå÷èòåëíè ìåðêè.
 (5) (Íîâà - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Ðàçïîðåæäàíåòî ïî äîïóñêàíåòî èìà çíà÷åíèåòî íà ðåøåíèå, ïîñòàíîâåíî â èñêîâ ïðîöåñ.
 (6) (Ïðåäèøíà àë. 5, èçì. - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Ðàçïîðåæäàíåòî ïîäëåæè íà âúççèâíî îáæàëâàíå ïðåä Ñîôèéñêèÿ àïåëàòèâåí ñúä. Ðåøåíèåòî íà Ñîôèéñêèÿ àïåëàòèâåí ñúä ïîäëåæè íà êàñàöèîííî îáæàëâàíå ïðåä Âúðõîâíèÿ êàñàöèîíåí ñúä.
 Ãëàâà ïåòäåñåò è ñåäìà "à" 
ÏÐÎÈÇÂÎÄÑÒÂÎ È ÈÇÏÚËÍÅÍÈÅ ÂÚÇ ÎÑÍÎÂÀ ÍÀ ÐÅÃËÀÌÅÍÒ (ÅÎ) ¹ 861/2007 ÍÀ ÅÂÐÎÏÅÉÑÊÈß ÏÀÐËÀÌÅÍÒ È ÍÀ ÑÚÂÅÒÀ ÎÒ 11 ÞËÈ 2007 Ã. ÇÀ ÑÚÇÄÀÂÀÍÅ ÍÀ ÅÂÐÎÏÅÉÑÊÀ ÏÐÎÖÅÄÓÐÀ ÇÀ ÈÑÊÎÂÅ Ñ ÌÀËÚÊ ÌÀÒÅÐÈÀËÅÍ ÈÍÒÅÐÅÑ (ÎÂ, L 199/1 ÎÒ 31 ÞËÈ 2007 Ã.). ÈÇÏÚËÍÅÍÈÅ ÂÚÇ ÎÑÍÎÂÀ ÍÀ ÐÅÃËÀÌÅÍÒ (ÅÎ) ¹ 805/2004 ÍÀ ÅÂÐÎÏÅÉÑÊÈß ÏÀÐËÀÌÅÍÒ È ÍÀ ÑÚÂÅÒÀ ÎÒ 21 ÀÏÐÈË 2004 Ã. ÇÀ ÂÚÂÅÆÄÀÍÅ ÍÀ ÅÂÐÎÏÅÉÑÊÎ ÈÇÏÚËÍÈÒÅËÍÎ ÎÑÍÎÂÀÍÈÅ ÏÐÈ ÁÅÇÑÏÎÐÍÈ ÂÇÅÌÀÍÈß 
(Çàãë. íîâî - ÄÂ, áð. 42 îò 2018 ã.)

Ïðîèçâîäñòâî ïî Ðåãëàìåíò (ÅÎ) ¹ 861/2007 íà Åâðîïåéñêèÿ ïàðëàìåíò è íà Ñúâåòà îò 11 þëè 2007 ã. çà ñúçäàâàíå íà åâðîïåéñêà ïðîöåäóðà çà èñêîâå ñ ìàëúê ìàòåðèàëåí èíòåðåñ (Çàãë. èçì. - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã., áð. 42 îò 2018 ã.)
×ë. 624. (Â ñèëà îò 24.07.2007 ã. - ÄÂ, áð. 59 îò 2007 ã., ïðåäèøåí òåêñò íà ÷ë. 624, äîï., áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã., áð. 42 îò 2009 ã., èçì., áð. 42 îò 2018 ã.) (1) Ìîëáàòà çà îáðàçóâàíå íà ïðîèçâîäñòâî ïî åâðîïåéñêàòà ïðîöåäóðà çà èñêîâå ñ ìàëúê ìàòåðèàëåí èíòåðåñ ñå ïîäàâà ïðåä ðàéîííèÿ ñúä ïî ïîñòîÿííèÿ àäðåñ íà îòâåòíèêà èëè ïî íåãîâîòî ñåäàëèùå.
 (2) Æàëáàòà ñðåùó ðåøåíèå ïî åâðîïåéñêî ïðîèçâîäñòâî çà èñêîâå ñ ìàëúê ìàòåðèàëåí èíòåðåñ ñå ïîäàâà ïðåä ñúîòâåòíèÿ îêðúæåí ñúä.
 (3) Ðåøåíèåòî íà îêðúæíèÿ ñúä ïî àë. 2 ïîäëåæè íà êàñàöèîííî îáæàëâàíå ïðåä Âúðõîâíèÿ êàñàöèîíåí ñúä ïðè óñëîâèÿòà íà ÷ë. 280.
 (4) Îòâåòíèêúò ìîæå äà ïîäàäå ïðåä ñúîòâåòíèÿ àïåëàòèâåí ñúä ìîëáà çà ïðåðàçãëåæäàíå íà ðåøåíèåòî, ïîñòàíîâåíî â ðàìêèòå íà åâðîïåéñêàòà ïðîöåäóðà çà èñêîâå ñ ìàëúê ìàòåðèàëåí èíòåðåñ, ïðè óñëîâèÿòà è ïî ðåäà íà ÷ë. 18 îò Ðåãëàìåíò (ÅÎ) ¹ 861/2007 íà Åâðîïåéñêèÿ ïàðëàìåíò è íà Ñúâåòà îò 11 þëè 2007 ã. çà ñúçäàâàíå íà åâðîïåéñêà ïðîöåäóðà çà èñêîâå ñ ìàëúê ìàòåðèàëåí èíòåðåñ, èçìåíåí ñ Ðåãëàìåíò (ÅÑ) 2015/2421 íà Åâðîïåéñêèÿ ïàðëàìåíò è íà Ñúâåòà îò 16 äåêåìâðè 2015 ã. çà èçìåíåíèå íà Ðåãëàìåíò (ÅÎ) ¹ 861/2007 çà ñúçäàâàíå íà åâðîïåéñêà ïðîöåäóðà çà èñêîâå ñ ìàëúê ìàòåðèàëåí èíòåðåñ è Ðåãëàìåíò (ÅÎ) ¹ 1896/2006 çà ñúçäàâàíå íà ïðîöåäóðà çà åâðîïåéñêà çàïîâåä çà ïëàùàíå (ÎÂ, L 341/1 îò 24 äåêåìâðè 2015 ã.).
 (5) Ñúäúò èçïðàùà ïðåïèñ îò ìîëáàòà çà ïðåðàçãëåæäàíå íà äðóãàòà ñòðàíà, êîÿòî â åäíîñåäìè÷åí ñðîê îò ïîëó÷àâàíåòî ìó ìîæå äà ïîäàäå îòãîâîð.
 (6) Ìîëáàòà çà ïðåðàçãëåæäàíå ñå ðàçãëåæäà â çàêðèòî çàñåäàíèå. Ñúäúò, àêî ïðåöåíè çà íåîáõîäèìî, ìîæå äà ðàçãëåäà ìîëáàòà â îòêðèòî çàñåäàíèå.
 (7) Ðåøåíèåòî ïî ìîëáàòà çà ïðåðàçãëåæäàíå íå ïîäëåæè íà îáæàëâàíå.
 Èçïúëíåíèå íà ÷óæäåñòðàííè àêòîâå âúç îñíîâà íà Ðåãëàìåíò (ÅÎ) ¹ 861/2007 íà Åâðîïåéñêèÿ ïàðëàìåíò è íà Ñúâåòà îò 11 þëè 2007 ã. çà ñúçäàâàíå íà åâðîïåéñêà ïðîöåäóðà çà èñêîâå ñ ìàëúê ìàòåðèàëåí èíòåðåñ è âúç îñíîâà íà Ðåãëàìåíò (ÅÎ) ¹ 805/2004 íà Åâðîïåéñêèÿ ïàðëàìåíò è íà Ñúâåòà îò 21 àïðèë 2004 ã. çà âúâåæäàíå íà åâðîïåéñêî èçïúëíèòåëíî îñíîâàíèå ïðè áåçñïîðíè âçåìàíèÿ
×ë. 624à. (Íîâ – ÄÂ, áð. 42 îò 2018 ã.) (1) Ìîëáàòà çà èçäàâàíå íà èçïúëíèòåëåí ëèñò âúç îñíîâà íà åâðîïåéñêî èçïúëíèòåëíî îñíîâàíèå çà áåçñïîðíî âçåìàíå èëè âúç îñíîâà íà ðåøåíèå ïî åâðîïåéñêî ïðîèçâîäñòâî çà èñêîâå ñ ìàëúê ìàòåðèàëåí èíòåðåñ ñå ïîäàâà ïðåä îêðúæíèÿ ñúä ïî ïîñòîÿííèÿ àäðåñ íà äëúæíèêà, ïî íåãîâîòî ñåäàëèùå èëè ïî ìåñòîèçïúëíåíèåòî.
 (2) Ðàçïîðåæäàíåòî ñå îáæàëâà ïî ðåäà íà ÷ë. 623, àë. 6. Ñðîêúò çà âúççèâíî îáæàëâàíå òå÷å çà ìîëèòåëÿ îò âðú÷âàíåòî íà ðàçïîðåæäàíåòî, à çà îòâåòíèêà – îò âðú÷âàíåòî íà ïîêàíàòà çà äîáðîâîëíî èçïúëíåíèå.
 (3) Îáæàëâàíåòî íà ðàçïîðåæäàíåòî, ñ êîåòî ìîëáàòà å óâàæåíà, íå ñïèðà èçïúëíåíèåòî.
Ñïèðàíå èëè îãðàíè÷àâàíå íà èçïúëíåíèåòî ïî ñìèñúëà íà ÷ë. 23 îò Ðåãëàìåíò (ÅÎ) ¹ 861/2007 íà Åâðîïåéñêèÿ ïàðëàìåíò è íà Ñúâåòà îò 11 þëè 2007 ã. çà ñúçäàâàíå íà åâðîïåéñêà ïðîöåäóðà çà èñêîâå ñ ìàëúê ìàòåðèàëåí èíòåðåñ è íà ÷ë. 23 îò Ðåãëàìåíò (ÅÎ) ¹ 805/2004 íà Åâðîïåéñêèÿ ïàðëàìåíò è íà Ñúâåòà îò 21 àïðèë 2004 ã. çà âúâåæäàíå íà åâðîïåéñêî èçïúëíèòåëíî îñíîâàíèå ïðè áåçñïîðíè âçåìàíèÿ
×ë. 624á. (Íîâ – ÄÂ, áð. 42 îò 2018 ã.) (1) Ñïèðàíå èëè îãðàíè÷àâàíå íà èçïúëíåíèåòî íà ðåøåíèÿ íà áúëãàðñêè ñúä, ïîñòàíîâåíè ïî ðåäà íà Ðåãëàìåíò (ÅÎ) ¹ 861/2007, ñå ïîñòàíîâÿâà îò ñúäà, ïðåä êîéòî äåëîòî å âèñÿùî, à ïðè âëÿçëî â ñèëà ðåøåíèå – îò ïúðâîèíñòàíöèîííèÿ ñúä.
 (2) Ìîëáà çà ñïèðàíå íà èçïúëíåíèå íà ÷óæäåñòðàííî ðåøåíèå ñå ïîäàâà ïðåä îêðúæíèÿ ñúä, èçäàë ðàçïîðåæäàíåòî çà äîïóñêàíå íà èçïúëíåíèåòî è èçïúëíèòåëíèÿ ëèñò.
Ãëàâà ïåòäåñåò è îñìà
(Â ñèëà îò 24.07.2007 ã. - ÄÂ, áð. 59 îò 2007 ã.)
ÈÇÏÚËÍÅÍÈÅ ÂÚÇ ÎÑÍÎÂÀ ÍÀ ÐÅÃËÀÌÅÍÒ (ÅÎ) ¹ 1896/2006 ÍÀ ÅÂÐÎÏÅÉÑÊÈß
ÏÀÐËÀÌÅÍÒ È ÍÀ ÑÚÂÅÒÀ ÇÀ ÑÚÇÄÀÂÀÍÅ ÍÀ ÏÐÎÖÅÄÓÐÀ ÇÀ ÅÂÐÎÏÅÉÑÊÀ ÇÀÏÎÂÅÄ
ÇÀ ÏËÀÙÀÍÅ

Êîìïåòåíòåí îðãàí çà èçäàâàíå íà åâðîïåéñêà çàïîâåä
×ë. 625. (Â ñèëà îò 24.07.2007 ã. - ÄÂ, áð. 59 îò 2007 ã.) (1) (Èçì. - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Ìîëáàòà çà èçäàâàíå íà åâðîïåéñêà çàïîâåä çà ïëàùàíå ñå ïîäàâà ïðåä îêðúæíèÿ ñúä ïî ïîñòîÿííèÿ àäðåñ íà äëúæíèêà, ïî íåãîâîòî ñåäàëèùå èëè ïî ìåñòîèçïúëíåíèåòî.
 (2) Êîãàòî íå å èçêëþ÷åíà âúçìîæíîñòòà çà ðàçãëåæäàíå íà äåëîòî ïî èñêîâ ðåä, îòâåòíèêúò ìîæå íàé-êúñíî ñ âúçðàæåíèåòî äà íàïðàâè îòâîä çà ìåñòíà ïîäñúäíîñò.
Ïðåïðàùàíå íà äåëîòî
×ë. 626. (Â ñèëà îò 24.07.2007 ã. - ÄÂ, áð. 59 îò 2007 ã.) Êîãàòî âúçðàæåíèåòî å ïîäàäåíî â ñðîê, ñúäúò óêàçâà íà çàÿâèòåëÿ, êîéòî íå å èçêëþ÷èë âúçìîæíîñòòà çà ðàçãëåæäàíå íà äåëîòî ïî èñêîâ ðåä, äà äîâíåñå ïî ñìåòêà íà ðîäîâî è ìåñòíî êîìïåòåíòíèÿ ñúä äúëæèìàòà äúðæàâíà òàêñà. Ñúäúò ïðåïðàùà ñëóæåáíî ìàòåðèàëèòå ïî äåëîòî íà ðîäîâî è ìåñòíî êîìïåòåíòíèÿ ñúä.
 Ïðåãëåä â èçêëþ÷èòåëíè ñëó÷àè
×ë. 626à. (Íîâ – ÄÂ, áð. 42 îò 2018 ã.) (1) Îòâåòíèêúò ìîæå äà ïîäàäå ìîëáà çà ïðåãëåä íà åâðîïåéñêà çàïîâåä çà ïëàùàíå ïðè óñëîâèÿòà è ïî ðåäà íà ÷ë. 20 îò Ðåãëàìåíò (ÅÎ) ¹ 1896/2006 äî ñúîòâåòíèÿ àïåëàòèâåí ñúä.
 (2) Ìîëáàòà çà ïðåãëåä ñå ïîäàâà â ñðîê îò 30 äíè. Ñðîêúò çàïî÷âà äà òå÷å îò äåíÿ, â êîéòî îòâåòíèêúò äåéñòâèòåëíî ñå å çàïîçíàë ñúñ ñúäúðæàíèåòî íà çàïîâåäòà, èëè ñëåä êàòî ïîñî÷åíèòå â ÷ë. 20, ïàðàãðàô 1, áóêâà "á" îáñòîÿòåëñòâà îò Ðåãëàìåíòà ïðåñòàíàò äà ñúùåñòâóâàò.
 (3) Ñúäúò èçïðàùà ïðåïèñ îò ìîëáàòà íà äðóãàòà ñòðàíà, êîÿòî â åäíîñåäìè÷åí ñðîê îò ïîëó÷àâàíåòî ìó ìîæå äà ïîäàäå îòãîâîð.
 (4) Ìîëáàòà ñå ðàçãëåæäà â çàêðèòî çàñåäàíèå. Ñúäúò, àêî ïðåöåíè çà íåîáõîäèìî, ìîæå äà ðàçãëåäà ìîëáàòà â îòêðèòî çàñåäàíèå.
 (5) Îïðåäåëåíèåòî íà ñúäà íå ïîäëåæè íà îáæàëâàíå.
Èçïúëíåíèå âúç îñíîâà íà åâðîïåéñêà çàïîâåä
×ë. 627. (Â ñèëà îò 24.07.2007 ã. - ÄÂ, áð. 59 îò 2007 ã.) (1) (Èçì. - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Ìîëáàòà çà èçäàâàíå íà èçïúëíèòåëåí ëèñò âúç îñíîâà íà åâðîïåéñêà çàïîâåä çà ïëàùàíå, èçäàäåíà îò äðóãà äúðæàâà ÷ëåíêà, ñå ïîäàâà ïðåä îêðúæíèÿ ñúä ïî ïîñòîÿííèÿ àäðåñ íà äëúæíèêà, ïî íåãîâîòî ñåäàëèùå èëè ïî ìåñòîèçïúëíåíèåòî.
 (2) (Èçì. - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã., äîï., áð. 42 îò 2009 ã.) Ðàçïîðåæäàíåòî ñå îáæàëâà ïî ðåäà íà ÷ë. 623, àë. 6. Ñðîêúò çà âúççèâíî îáæàëâàíå òå÷å çà ìîëèòåëÿ îò âðú÷âàíåòî íà ðàçïîðåæäàíåòî, à çà îòâåòíèêà - îò âðú÷âàíåòî íà ïîêàíàòà çà äîáðîâîëíî èçïúëíåíèå.
 (3) (Íîâà – ÄÂ, áð. 50 îò 2015 ã.) Äëúæíèêúò ìîæå äà ïîäàäå ìîëáà çà îòêàç çà ïðèâåæäàíå â èçïúëíåíèå ïî ÷ë. 22 îò Ðåãëàìåíò ¹ 1896/2006 èëè ìîëáà çà ñïèðàíå èëè îãðàíè÷àâàíå íà ïðèâåæäàíåòî â èçïúëíåíèå ïî ñìèñúëà íà ÷ë. 23 îò Ðåãëàìåíò ¹ 1896/2006 ïðåä îêðúæíèÿ ñúä ïî íåãîâèÿ ïîñòîÿíåí àäðåñ, ïî íåãîâîòî ñåäàëèùå èëè ïî ìåñòîèçïúëíåíèåòî. Ðàçïîðåæäàíåòî ñå îáæàëâà ïî ðåäà íà ÷ë. 623, àë. 6. Ñðîêúò çà âúççèâíî îáæàëâàíå òå÷å çà ìîëèòåëÿ îò âðú÷âàíåòî íà ðàçïîðåæäàíåòî, à çà îòâåòíèêà – îò âðú÷âàíåòî íà ïîêàíàòà çà äîáðîâîëíî èçïúëíåíèå.
Ãëàâà ïåòäåñåò è îñìà "à"
(Íîâà - ÄÂ, áð. 100 îò 2010 ã., â ñèëà îò 18.06.2011 ã.)
ÏÐÈÇÍÀÂÀÍÅ È ÈÇÏÚËÍÅÍÈÅ ÍÀ ÑÚÄÅÁÍÈ ÐÅØÅÍÈß
ÂÚÇ ÎÑÍÎÂÀ ÍÀ ÐÅÃËÀÌÅÍÒ (ÅÎ) ¹ 4/2009 ÍÀ ÑÚÂÅÒÀ ÎÒ 18 ÄÅÊÅÌÂÐÈ 2008 ã.
ÎÒÍÎÑÍÎ ÊÎÌÏÅÒÅÍÒÍÎÑÒÒÀ, ÏÐÈËÎÆÈÌÎÒÎ ÏÐÀÂÎ, ÏÐÈÇÍÀÂÀÍÅÒÎ È ÈÇÏÚËÍÅÍÈÅÒÎ
ÍÀ ÑÚÄÅÁÍÈ ÐÅØÅÍÈß È ÑÚÒÐÓÄÍÈ×ÅÑÒÂÎÒÎ ÏÎ ÂÚÏÐÎÑÈ, ÑÂÚÐÇÀÍÈ ÑÚÑ
ÇÀÄÚËÆÅÍÈß ÇÀ ÈÇÄÐÚÆÊÀ (ÎÂ, L 7/1 ÎÒ 10 ßÍÓÀÐÈ 2009 ã.),
ÍÀÐÈ×ÀÍ ÏÎ-ÍÀÒÀÒÚÊ "ÐÅÃËÀÌÅÍÒ (ÅÎ) ¹ 4/2009

Îòìÿíà íà ðåøåíèå, ïîñòàíîâåíî â äúðæàâà ÷ëåíêà,
 êîÿòî å îáâúðçàíà îò Õàãñêèÿ ïðîòîêîë îò 2007 ã.
×ë. 627à. (Íîâ - ÄÂ, áð. 100 îò 2010 ã., â ñèëà îò 18.06.2011 ã.) Çàèíòåðåñîâàíàòà ñòðàíà ìîæå äà ïîäàäå äî Âúðõîâíèÿ êàñàöèîíåí ñúä ìîëáà çà îòìÿíà íà ðåøåíèåòî âúç îñíîâà íà ÷ë. 19, ïàðàãðàô 1 îò Ðåãëàìåíò (ÅÎ) ¹ 4/2009.
Èçïúëíåíèå íà ðåøåíèå, ïîñòàíîâåíî â äúðæàâà ÷ëåíêà, êîÿòî å îáâúðçàíà
 îò Õàãñêèÿ ïðîòîêîë îò 2007 ã.
×ë. 627á. (Íîâ - ÄÂ, áð. 100 îò 2010 ã., â ñèëà îò 18.06.2011 ã.) (1) Ìîëáàòà çà èçäàâàíå íà èçïúëíèòåëåí ëèñò âúç îñíîâà íà äîêóìåíòèòå ïî ÷ë. 20 îò Ðåãëàìåíò (ÅÎ) ¹ 4/2009 ñå ïîäàâà ïðåä îêðúæíèÿ ñúä ïî ïîñòîÿííèÿ àäðåñ íà äëúæíèêà èëè ïî ìåñòîèçïúëíåíèåòî.
 (2) Îòêàç èëè ñïèðàíå íà èçïúëíåíèåòî ïî ñìèñúëà íà ÷ë. 21 îò Ðåãëàìåíò (ÅÎ) ¹ 4/2009 ñå ïîñòàíîâÿâà îò îêðúæíèÿ ñúä.
Äîïóñêàíå èçïúëíåíèåòî íà ðåøåíèÿ, ïîñòàíîâåíè â äúðæàâà ÷ëåíêà, êîÿòî
 íå å îáâúðçàíà îò Õàãñêèÿ ïðîòîêîë îò 2007 ã.
×ë. 627â. (Íîâ - ÄÂ, áð. 100 îò 2010 ã., â ñèëà îò 18.06.2011 ã.) (1) (Äîï. – ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.) Ìîëáàòà çà äîïóñêàíå èçïúëíåíèåòî íà ñúäåáíî ðåøåíèå èëè íà äðóã àêò, ïîñòàíîâåí â äúðæàâà - ÷ëåíêà íà Åâðîïåéñêèÿ ñúþç, êîÿòî íå å îáâúðçàíà îò Õàãñêèÿ ïðîòîêîë îò 2007 ã., ñå ïîäàâà äî îêðúæíèÿ ñúä ïî ïîñòîÿííèÿ àäðåñ íà äëúæíèêà, ïî íåãîâîòî îáè÷àéíî ìåñòîïðåáèâàâàíå èëè ïî ìåñòîèçïúëíåíèåòî. Ïðåïèñ îò ìîëáàòà çà âðú÷âàíå íà äëúæíèêà íå ñå ïðåäñòàâÿ.
 (2) Ñúäúò ðàçãëåæäà ìîëáàòà ïî àë. 1 â çàêðèòî çàñåäàíèå.
 (3) Â ðàçïîðåæäàíåòî, ñ êîåòî ñå óâàæàâà ìîëáàòà, ñúäúò îïðåäåëÿ ïðèëîæèìèÿ ñðîê çà îáæàëâàíå ïî ÷ë. 32, ïàðàãðàô 5 îò Ðåãëàìåíò (ÅÎ) ¹ 4/2009. Íå ñå äîïóñêà ïðåäâàðèòåëíî èçïúëíåíèå íà ðàçïîðåæäàíåòî, ñ êîåòî ñå óâàæàâà ìîëáàòà.
 (4) Â ðàçïîðåæäàíåòî, ñ êîåòî ñå óâàæàâà ìîëáàòà, ñúäúò ñå ïðîèçíàñÿ è ïî èñêàíèòå ïðèâðåìåííè è îáåçïå÷èòåëíè ìåðêè.
 (5) Ðàçïîðåæäàíåòî ïî äîïóñêàíåòî èìà çíà÷åíèåòî íà ðåøåíèå, ïîñòàíîâåíî â èñêîâ ïðîöåñ.
 (6) Ðàçïîðåæäàíåòî ïîäëåæè íà âúççèâíî îáæàëâàíå ïðåä Ñîôèéñêèÿ àïåëàòèâåí ñúä ïðè óñëîâèÿòà è ïî ðåäà íà ÷ë. 32 îò Ðåãëàìåíò (ÅÎ) ¹ 4/2009. Ðåøåíèåòî íà Ñîôèéñêèÿ àïåëàòèâåí ñúä ïîäëåæè íà êàñàöèîííî îáæàëâàíå ïðåä Âúðõîâíèÿ êàñàöèîíåí ñúä.
Ãëàâà ïåòäåñåò è îñìà "á"
(Íîâà – ÄÂ, áð. 15 îò 2016 ã.)
ÏÐÈÇÍÀÂÀÍÅ È ÈÇÏÚËÍÅÍÈÅ ÍÀ ÑÚÄÅÁÍÈ ÐÅØÅÍÈß È ÈÇÄÀÂÀÍÅ ÍÀ ÅÂÐÎÏÅÉÑÊÎ ÓÄÎÑÒÎÂÅÐÅÍÈÅ ÇÀ ÍÀÑËÅÄÑÒÂÎ ÂÚÇ ÎÑÍÎÂÀ ÍÀ ÐÅÃËÀÌÅÍÒ (ÅÑ) ¹ 650/2012 ÍÀ ÅÂÐÎÏÅÉÑÊÈß ÏÀÐËÀÌÅÍÒ È ÍÀ ÑÚÂÅÒÀ ÎÒ 4 ÞËÈ 2012 Ã. ÎÒÍÎÑÍÎ ÊÎÌÏÅÒÅÍÒÍÎÑÒÒÀ, ÏÐÈËÎÆÈÌÎÒÎ ÏÐÀÂÎ, ÏÐÈÇÍÀÂÀÍÅÒÎ È ÈÇÏÚËÍÅÍÈÅÒÎ ÍÀ ÐÅØÅÍÈß È ÏÐÈÅÌÀÍÅÒÎ È ÈÇÏÚËÍÅÍÈÅÒÎ ÍÀ ÀÂÒÅÍÒÈ×ÍÈ ÀÊÒÎÂÅ Â ÎÁËÀÑÒÒÀ ÍÀ ÍÀÑËÅÄßÂÀÍÅÒÎ È ÎÒÍÎÑÍÎ ÑÚÇÄÀÂÀÍÅÒÎ ÍÀ ÅÂÐÎÏÅÉÑÊÎ ÓÄÎÑÒÎÂÅÐÅÍÈÅ ÇÀ ÍÀÑËÅÄÑÒÂÎ (ÎÂ, L 201/107 ÎÒ 27 ÞËÈ 2012 ã.), ÍÀÐÈ×ÀÍ ÏÎ-ÍÀÒÀÒÚÊ "ÐÅÃËÀÌÅÍÒ (ÅÑ) ¹ 650/2012"

Ïðèçíàâàíå ïî ñúäåáåí ðåä
×ë. 627ã. (Íîâ – ÄÂ, áð. 15 îò 2016 ã.) (1) Â ñëó÷àÿ ïî ÷ë. 39, ïàðàãðàô 2 îò Ðåãëàìåíò (ÅÑ) ¹ 650/2012 çàèíòåðåñîâàíàòà ñòðàíà ìîæå äà ïîèñêà ïðèçíàâàíå íà ÷óæäåñòðàííî ñúäåáíî ðåøåíèå ïî ðåäà íà ÷ë. 627ä îò îêðúæíèÿ ñúä ïî ïîñòîÿííèÿ àäðåñ íà íàñðåùíàòà ñòðàíà, ïî íåéíîòî ñåäàëèùå èëè ïî ìåñòîèçïúëíåíèåòî.

 (2) Ñúäúò ïî àë. 1 ñå ïðîèçíàñÿ è ïî èñêàíèòå ïðèâðåìåííè è îáåçïå÷èòåëíè ìåðêè ïî ÷ë. 54, ïàðàãðàô 1 îò Ðåãëàìåíò (ÅÑ) ¹ 650/2012.
Äîïóñêàíå íà èçïúëíåíèåòî
×ë. 627ä. (Íîâ – ÄÂ, áð. 15 îò 2016 ã.) (1) Ìîëáàòà çà äîïóñêàíå íà èçïúëíåíèåòî íà ñúäåáíî ðåøåíèå èëè íà äðóã àêò, ïîñòàíîâåí â äðóãà äúðæàâà – ÷ëåíêà íà Åâðîïåéñêèÿ ñúþç, ñå ïîäàâà äî îêðúæíèÿ ñúä ïî ïîñòîÿííèÿ àäðåñ íà äëúæíèêà, ïî íåãîâîòî ñåäàëèùå èëè ïî ìåñòîèçïúëíåíèåòî. Íå ñå ïðåäñòàâÿ ïðåïèñ îò ìîëáàòà çà âðú÷âàíå íà äëúæíèêà.

 (2) Ñúäúò ðàçãëåæäà ìîëáàòà â çàêðèòî çàñåäàíèå. 

(3) Â ðàçïîðåæäàíåòî, ñ êîåòî ñå óâàæàâà ìîëáàòà, ñúäúò îïðåäåëÿ ïðèëîæèìèÿ ñðîê çà îáæàëâàíå ïî ÷ë. 50, ïàðàãðàô 5 îò Ðåãëàìåíò (ÅÑ) ¹ 650/2012. Íå ñå äîïóñêà ïðåäâàðèòåëíî èçïúëíåíèå íà ðàçïîðåæäàíåòî, ñ êîåòî ñå óâàæàâà ìîëáàòà.

 (4) Ñúäúò ñå ïðîèçíàñÿ ñ îïðåäåëåíèå ïî èñêàíèòå ïðèâðåìåííè è îáåçïå÷èòåëíè ìåðêè.

 (5) Ðàçïîðåæäàíåòî ïî äîïóñêàíåòî ñå ñìÿòà çà ðåøåíèå, ïîñòàíîâåíî â èñêîâ ïðîöåñ.

 (6) Ðàçïîðåæäàíåòî ïîäëåæè íà âúççèâíî îáæàëâàíå ïðåä Ñîôèéñêèÿ àïåëàòèâåí ñúä. Ðåøåíèåòî íà Ñîôèéñêèÿ àïåëàòèâåí ñúä ïîäëåæè íà êàñàöèîííî îáæàëâàíå ïðåä Âúðõîâíèÿ êàñàöèîíåí ñúä.
Èçäàâàíå íà åâðîïåéñêî óäîñòîâåðåíèå çà íàñëåäñòâî
×ë. 627å. (Íîâ – ÄÂ, áð. 15 îò 2016 ã.) (1) Êîãàòî áúëãàðñêèÿò ñúä å ìåæäóíàðîäíî êîìïåòåíòåí ñúãëàñíî ÷ë. 4, 7, 10 è 11 îò Ðåãëàìåíò (ÅÑ) ¹ 650/2012, çàÿâëåíèåòî çà èçäàâàíå íà åâðîïåéñêî óäîñòîâåðåíèå çà íàñëåäñòâî ñå ïîäàâà ïðåä ðàéîííèÿ ñúä ïî ïîñëåäíèÿ ïîñòîÿíåí àäðåñ íà ïî÷èíàëèÿ, àêî òàêúâ ëèïñâà – ïî ïîñëåäíèÿ ìó àäðåñ â ñòðàíàòà, à ïðè ëèïñà íà àäðåñ â ñòðàíàòà – ïðåä Ñîôèéñêèÿ ðàéîíåí ñúä.

 (2) Â ñëó÷àé ÷å çàÿâëåíèåòî ïî àë. 1 å óâàæåíî, ñúäúò èçäàâà åâðîïåéñêî óäîñòîâåðåíèå çà íàñëåäñòâî, êàòî èçïîëçâà ôîðìóëÿðà îò Ðåãëàìåíò çà èçïúëíåíèå (ÅÑ) ¹ 1329/2014 íà Êîìèñèÿòà îò 9 äåêåìâðè 2014 ã. çà èçãîòâÿíå íà ôîðìóëÿðèòå, ïîñî÷åíè â Ðåãëàìåíò (ÅÑ) ¹ 650/2012 íà Åâðîïåéñêèÿ ïàðëàìåíò è íà Ñúâåòà îòíîñíî êîìïåòåíòíîñòòà, ïðèëîæèìîòî ïðàâî, ïðèçíàâàíåòî è èçïúëíåíèåòî íà ðåøåíèÿ è ïðèåìàíåòî è èçïúëíåíèåòî íà àâòåíòè÷íè àêòîâå â îáëàñòòà íà íàñëåäÿâàíåòî è îòíîñíî ñúçäàâàíåòî íà åâðîïåéñêî óäîñòîâåðåíèå çà íàñëåäñòâî (ÎÂ, L 359/30 îò 16 äåêåìâðè 2014 ã.).

 (3) Åâðîïåéñêîòî óäîñòîâåðåíèå çà íàñëåäñòâî, êàêòî è îòêàçúò çà èçäàâàíåòî ìó ïîäëåæàò íà îáæàëâàíå ïðåä ñúîòâåòíèÿ îêðúæåí ñúä â åäíîìåñå÷åí ñðîê, êîéòî òå÷å îò ìîìåíòà íà âðú÷âàíåòî. 

(4) Êîãàòî èçäàäåíîòî åâðîïåéñêî óäîñòîâåðåíèå çà íàñëåäñòâî å íåòî÷íî èëè îòêàçúò çà èçäàâàíåòî ìó å íåîñíîâàòåëåí, ñúäúò îòìåíÿ ïîñòàíîâåíèÿ àêò èçöÿëî èëè îò÷àñòè è âðúùà äåëîòî íà ïúðâîèíñòàíöèîííèÿ ñúä ñúñ çàäúëæèòåëíè óêàçàíèÿ.
Îáæàëâàíå íà àêòîâåòå çà ïîïðàâêà, èçìåíåíèå èëè îòòåãëÿíå íà åâðîïåéñêî óäîñòîâåðåíèå çà íàñëåäñòâî
×ë. 627æ. (Íîâ – ÄÂ, áð. 15 îò 2016 ã.) (1) Àêòîâåòå, ïîñòàíîâåíè ïî èñêàíå çà ïîïðàâêà, èçìåíåíèå èëè îòòåãëÿíå íà åâðîïåéñêî óäîñòîâåðåíèå çà íàñëåäñòâî, ïîäëåæàò íà îáæàëâàíå ïðåä ñúîòâåòíèÿ îêðúæåí ñúä â äâóñåäìè÷åí ñðîê, êîéòî òå÷å îò ìîìåíòà íà âðú÷âàíåòî. 

(2) Êîãàòî èçäàäåíîòî åâðîïåéñêî óäîñòîâåðåíèå çà íàñëåäñòâî å íåòî÷íî èëè îòêàçúò çà ïîïðàâêàòà, èçìåíåíèåòî èëè îòòåãëÿíåòî ìó å íåîñíîâàòåëåí, ñúäúò îòìåíÿ ïîñòàíîâåíèÿ àêò èçöÿëî èëè îò÷àñòè è âðúùà äåëîòî íà ïúðâîèíñòàíöèîííèÿ ñúä ñúñ çàäúëæèòåëíè óêàçàíèÿ.
Îáæàëâàíå íà ñïèðàíåòî íà äåéñòâèåòî íà åâðîïåéñêî óäîñòîâåðåíèå çà íàñëåäñòâî
×ë. 627ç. (Íîâ – ÄÂ, áð. 15 îò 2016 ã.) Ñïèðàíåòî íà äåéñòâèåòî íà åâðîïåéñêî óäîñòîâåðåíèå çà íàñëåäñòâî, èçäàäåíî îò ðàéîííèÿ ñúä, ìîæå äà áúäå îáæàëâàíî â åäíîñåäìè÷åí ñðîê ïðåä îêðúæíèÿ ñúä.
Ïðèëîæèìîñò íà îáùèòå ïðàâèëà íà îõðàíèòåëíèòå ïðîèçâîäñòâà
×ë. 627è. (Íîâ – ÄÂ, áð. 15 îò 2016 ã.) Çà íåóðåäåíèòå îò Ðåãëàìåíò (ÅÑ) ¹ 650/2012 âúïðîñè, ñâúðçàíè ñ ïðîèçâîäñòâîòî ïî èçäàâàíå íà åâðîïåéñêî óäîñòîâåðåíèå çà íàñëåäñòâî, ñå ïðèëàãàò îáùèòå ïðàâèëà íà ãëàâà ÷åòèðèäåñåò è äåâåòà.
Ãëàâà ïåòäåñåò è äåâåòà
(Â ñèëà îò 24.07.2007 ã. - ÄÂ, áð. 59 îò 2007 ã.)
ÏÐÅÞÄÈÖÈÀËÍÈ ÇÀÏÈÒÂÀÍÈß

Êîìïåòåíòíîñò íà íàöèîíàëíèÿ ñúä
×ë. 628. (Â ñèëà îò 24.07.2007 ã. - ÄÂ, áð. 59 îò 2007 ã.) Êîãàòî òúëêóâàíåòî íà ðàçïîðåäáà îò ïðàâîòî íà Åâðîïåéñêèÿ ñúþç èëè òúëêóâàíåòî è âàëèäíîñòòà íà àêò íà îðãàíèòå íà Åâðîïåéñêèÿ ñúþç å îò çíà÷åíèå çà ïðàâèëíîòî ðåøàâàíå íà äåëîòî, áúëãàðñêèÿò ñúä ïðàâè çàïèòâàíå äî Ñúäà íà Åâðîïåéñêèòå îáùíîñòè.
 Îòïðàâÿíå íà çàïèòâàíå
×ë. 629. (Â ñèëà îò 24.07.2007 ã. - ÄÂ, áð. 59 îò 2007 ã.) (1) Çàïèòâàíåòî ñå îòïðàâÿ îò ñúäà, ïðåä êîéòî äåëîòî å âèñÿùî, ñëóæåáíî èëè ïî èñêàíå íà ñòðàíàòà.
 (2) Ñúäúò, ÷èåòî ðåøåíèå ïîäëåæè íà îáæàëâàíå, ìîæå äà íå óâàæè èñêàíåòî íà ñòðàíàòà äà ñå îòïðàâè ïðåþäèöèàëíî çàïèòâàíå çà òúëêóâàíå íà ðàçïîðåäáà èëè íà àêò. Îïðåäåëåíèåòî íå ïîäëåæè íà îáæàëâàíå.
 (3) Ñúäúò, ÷èåòî ðåøåíèå íå ïîäëåæè íà îáæàëâàíå, âèíàãè îòïðàâÿ çàïèòâàíå çà òúëêóâàíå, îñâåí êîãàòî îòãîâîðúò íà âúïðîñà ïðîèçòè÷à ÿñíî è íåäâóñìèñëåíî îò ïðåäèøíî ðåøåíèå íà Ñúäà íà Åâðîïåéñêèòå îáùíîñòè èëè çíà÷åíèåòî è ñìèñúëúò íà ðàçïîðåäáàòà èëè àêòà ñà òîëêîâà ÿñíè, ÷å íå áóäÿò íèêàêâî ñúìíåíèå.
 (4) Ñúäúò âèíàãè îòïðàâÿ çàïèòâàíå, êîãàòî ñå ïîñòàâè âúïðîñ çà âàëèäíîñòòà íà àêò ïî ÷ë. 628.
 (5) Êîãàòî òúëêóâàíåòî íà ðàçïîðåäáè îò äÿë IV "Âèçè, óáåæèùå, èìèãðàöèÿ è äðóãè ïîëèòèêè, ñâúðçàíè ñúñ ñâîáîäíîòî äâèæåíèå íà ëèöà" îò Äîãîâîðà çà ñúçäàâàíå íà Åâðîïåéñêèòå îáùíîñòè èëè òúëêóâàíåòî è âàëèäíîñòòà íà àêòîâå, ïðèåòè ïî ñèëàòà íà òîçè äÿë îò Äîãîâîðà, å îò çíà÷åíèå çà ïðàâèëíîòî ðåøàâàíå íà äåëîòî, ñàìî ñúäúò, ÷èåòî ðåøåíèå íå ïîäëåæè íà îáæàëâàíå, ìîæå äà îòïðàâè çàïèòâàíå ïî ÷ë. 628.
 Ñúäúðæàíèå íà çàïèòâàíåòî
×ë. 630. (Â ñèëà îò 24.07.2007 ã. - ÄÂ, áð. 59 îò 2007 ã.) (1) Çàïèòâàíåòî äî Ñúäà íà Åâðîïåéñêèòå îáùíîñòè ñúäúðæà îïèñàíèå íà ôàêòèòå ïî äåëîòî, ïðèëîæèìîòî íàöèîíàëíî ïðàâî, òî÷íî ïîçîâàâàíå íà ðàçïîðåäáàòà èëè àêòà, ÷èåòî òúëêóâàíå èëè âàëèäíîñò å ïðåäìåò íà çàïèòâàíåòî, ïðè÷èíèòå, ïîðàäè êîèòî ñúäúò ñìÿòà, ÷å èñêàíîòî ïðåþäèöèàëíî çàêëþ÷åíèå å îò çíà÷åíèå çà ïðàâèëíîòî ðåøàâàíå íà äåëîòî, êàêòî è ôîðìóëèðîâêà íà êîíêðåòíîòî ïðåþäèöèàëíî çàïèòâàíå.
 (2) Àêî ïðåöåíè, ñúäúò ìîæå äà èçïðàòè è ïðåïèñ îò äåëîòî.
Ñïèðàíå è âúçîáíîâÿâàíå íà ïðîèçâîäñòâîòî ïðåä íàöèîíàëíèÿ ñúä
×ë. 631. (Â ñèëà îò 24.07.2007 ã. - ÄÂ, áð. 59 îò 2007 ã.) (1) Ñ îòïðàâÿíåòî íà çàïèòâàíåòî ñúäúò ñïèðà ïðîèçâîäñòâîòî ïî äåëîòî. Îïðåäåëåíèåòî íå ïîäëåæè íà îáæàëâàíå.
 (2) Ïðîèçâîäñòâîòî ïî äåëîòî ñå âúçîáíîâÿâà ñëåä ïðîèçíàñÿíåòî íà Ñúäà íà Åâðîïåéñêèòå îáùíîñòè.
 Îáåçïå÷èòåëíè è ïðèâðåìåííè ìåðêè
×ë. 632. (Â ñèëà îò 24.07.2007 ã. - ÄÂ, áð. 59 îò 2007 ã.) Ñúäúò ìîæå äà ïîñòàíîâè ïîäõîäÿùè îáåçïå÷èòåëíè è ïðèâðåìåííè ìåðêè ïî èñêàíå íà ñòðàíèòå, äîêàòî ïðîèçâîäñòâîòî ïî äåëîòî å ñïðÿíî.
Äåéñòâèå íà ðåøåíèåòî ïî ïðåþäèöèàëíîòî çàïèòâàíå
×ë. 633. (Â ñèëà îò 24.07.2007 ã. - ÄÂ, áð. 59 îò 2007 ã.) Ðåøåíèåòî íà Ñúäà íà Åâðîïåéñêèòå îáùíîñòè å çàäúëæèòåëíî çà âñè÷êè ñúäèëèùà è ó÷ðåæäåíèÿ â Ðåïóáëèêà Áúëãàðèÿ.
×ÀÑÒ ÎÑÌÀ
(Íîâà – ÄÂ, áð. 42 îò 2018 ã.)
ÎÑÎÁÅÍÈ ÏÐÀÂÈËÀ ÎÒÍÎÑÍÎ ÏÐÎÈÇÂÎÄÑÒÂÎÒÎ ÏÎ ÃÐÀÆÄÀÍÑÊÈ ÄÅËÀ ÏÐÈ ÄÅÉÑÒÂÈÅÒÎ ÍÀ ÌÅÆÄÓÍÀÐÎÄÍÈ ÄÎÃÎÂÎÐÈ

Ãëàâà øåñòäåñåòà
(Íîâà – ÄÂ, áð. 42 îò 2018 ã.) 
ÏÐÈÇÍÀÂÀÍÅ È ÄÎÏÓÑÊÀÍÅ ÄÎ ÈÇÏÚËÍÅÍÈÅ ÍÀ ÑÚÄÅÁÍÈ ÐÅØÅÍÈß ÏÐÈ ÄÅÉÑÒÂÈÅÒÎ ÍÀ ÊÎÍÂÅÍÖÈßÒÀ ÇÀ ÌÅÆÄÓÍÀÐÎÄÍÎÒÎ ÑÚÁÈÐÀÍÅ ÍÀ ÈÇÄÐÚÆÊÀ ÍÀ ÄÅÖÀ È ÍÀ ÄÐÓÃÈ ×ËÅÍÎÂÅ ÍÀ ÑÅÌÅÉÑÒÂÎÒÎ, ÍÀÐÈ×ÀÍÀ ÏÎ-ÍÀÒÀÒÚÊ "ÕÀÃÑÊÀÒÀ ÊÎÍÂÅÍÖÈß ÎÒ 2007 ã."

Ðàçäåë ²
(Íîâ – ÄÂ, áð. 42 îò 2018 ã.)
Óäîñòîâåðåíèÿ, èçäàâàíè âúç îñíîâà íà áúëãàðñêè ñúäåáíè ðåøåíèÿ

Èçäàâàíå íà äîêóìåíòè çà ïðèçíàâàíå èëè äîïóñêàíå èçïúëíåíèåòî íà áúëãàðñêî ñúäåáíî ðåøåíèå
×ë. 634. (Íîâ – ÄÂ, áð. 42 îò 2018 ã.) Ïúðâîèíñòàíöèîííèÿò ñúä, ðàçãëåäàë äåëîòî, èçäàâà ïî ïèñìåíà ìîëáà íà ñòðàíàòà äîêóìåíòèòå, êîèòî ïðèäðóæàâàò ìîëáàòà çà ïðèçíàâàíå è èçïúëíåíèå íà ñúäåáíî ðåøåíèå â äðóãà äúðæàâà – ñòðàíà ïî Õàãñêàòà êîíâåíöèÿ îò 2007 ã.
Ðàçäåë ²²
(Íîâ – ÄÂ, áð. 42 îò 2018 ã.)
Ïðîèçâîäñòâî ïî ïðèçíàâàíå è äîïóñêàíå íà èçïúëíåíèåòî íà ñúäåáíè ðåøåíèÿ, ïîñòàíîâåíè â äúðæàâè – ñòðàíè ïî Õàãñêàòà êîíâåíöèÿ îò 2007 ã.

Ïðÿêî ïðèçíàâàíå
×ë. 635. (Íîâ – ÄÂ, áð. 42 îò 2018 ã.) Ñúäåáíî ðåøåíèå, ïîñòàíîâåíî â äúðæàâà – ñòðàíà ïî Õàãñêàòà êîíâåíöèÿ îò 2007 ã., ñå ïðèçíàâà îò îðãàíà, ïðåä êîéòî ñå ïðåäÿâÿâà, âúç îñíîâà íà ïðåïèñ îò ñúäåáíîòî ðåøåíèå, óäîñòîâåðåíèå çà âëèçàíåòî ìó â ñèëà è àêî å íåîáõîäèìî, äîêóìåíòèòå, ïîñî÷åíè â ÷ë. 25, ïàðàãðàô 1, áóêâè "â" – "å" îò Õàãñêàòà êîíâåíöèÿ îò 2007 ã.
Ïðèçíàâàíå ïî ñúäåáåí ðåä
×ë. 636. (Íîâ – ÄÂ, áð. 42 îò 2018 ã.) (1) Çàèíòåðåñîâàíàòà ñòðàíà ìîæå äà ïîèñêà ïðèçíàâàíå íà ñúäåáíî ðåøåíèå, ïîñòàíîâåíî â äúðæàâà – ñòðàíà ïî Õàãñêàòà êîíâåíöèÿ îò 2007 ã., ïî ðåäà íà ÷ë. 637 îò îêðúæíèÿ ñúä ïî ïîñòîÿííèÿ àäðåñ íà äëúæíèêà, ïî íåãîâîòî îáè÷àéíî ìåñòîïðåáèâàâàíå èëè ïî ìåñòîèçïúëíåíèåòî.
 (2) Ñúäåáíîòî ðåøåíèå, ïîñòàíîâåíî â äúðæàâà – ñòðàíà ïî Õàãñêàòà êîíâåíöèÿ îò 2007 ã., ñå ïðèçíàâà ïî ñúäåáåí ðåä âúç îñíîâà íà ïðåïèñ îò ñúäåáíîòî ðåøåíèå, óäîñòîâåðåíèå çà âëèçàíåòî ìó â ñèëà è àêî å íåîáõîäèìî, äîêóìåíòèòå, ïîñî÷åíè â ÷ë. 25, ïàðàãðàô 1, áóêâè "â" – "å" îò Õàãñêàòà êîíâåíöèÿ îò 2007 ã.
 (3) Ðàçïîðåæäàíåòî ïî ïðèçíàâàíåòî èìà çíà÷åíèåòî íà ðåøåíèå, ïîñòàíîâåíî â èñêîâ ïðîöåñ.
 (4) Êîãàòî èçõîäúò íà äåëîòî çàâèñè èçöÿëî èëè îò÷àñòè îò ïðèçíàâàíåòî íà ñúäåáíî ðåøåíèå, ïîñòàíîâåíî â äúðæàâà – ñòðàíà ïî Õàãñêàòà êîíâåíöèÿ îò 2007 ã., ñúäúò, ïðåä êîéòî å âèñÿùî äåëîòî, å êîìïåòåíòåí ïî ïðèçíàâàíåòî.
Äîïóñêàíå íà èçïúëíåíèåòî
×ë. 637. (Íîâ – ÄÂ, áð. 42 îò 2018 ã.) (1) Ìîëáàòà çà äîïóñêàíå èçïúëíåíèåòî íà ñúäåáíî ðåøåíèå, ïîñòàíîâåíî â äúðæàâà – ñòðàíà ïî Õàãñêàòà êîíâåíöèÿ îò 2007 ã., ñå ïîäàâà äî îêðúæíèÿ ñúä ïî ïîñòîÿííèÿ àäðåñ íà äëúæíèêà, ïî íåãîâîòî îáè÷àéíî ìåñòîïðåáèâàâàíå èëè ïî ìåñòîèçïúëíåíèåòî.
 (2) Ìîëáàòà çà äîïóñêàíå íà èçïúëíåíèå ñå ïðèäðóæàâà îò ïðåïèñ îò ñúäåáíîòî ðåøåíèå, äîêóìåíò, óäîñòîâåðÿâàù, ÷å ñúäåáíîòî ðåøåíèå å èçïúëíÿåìî â äúðæàâàòà ïî ïðîèçõîä, è àêî å íåîáõîäèìî, äîêóìåíòèòå, ïîñî÷åíè â ÷ë. 25, ïàðàãðàô 1, áóêâè "â" – "å" îò Õàãñêàòà êîíâåíöèÿ îò 2007 ã.
 (3) Ïðåïèñ îò ìîëáàòà çà âðú÷âàíå íà äëúæíèêà íå ñå ïðåäñòàâÿ.
 (4) Ñúäúò ðàçãëåæäà ìîëáàòà ïî àë. 1 â çàêðèòî çàñåäàíèå. Äîïóñêàíåòî íà èçïúëíåíèå ìîæå äà áúäå îòêàçàíî ñàìî íà îñíîâàíèÿòà, ïîñî÷åíè â ÷ë. 22, áóêâà "à" îò Õàãñêàòà êîíâåíöèÿ îò 2007 ã.
 (5) Â ðàçïîðåæäàíåòî, ñ êîåòî ñå óâàæàâà ìîëáàòà, ñúäúò îïðåäåëÿ ïðèëîæèìèÿ ñðîê çà îáæàëâàíå ïî ÷ë. 23, ïàðàãðàô 6 îò Õàãñêàòà êîíâåíöèÿ îò 2007 ã. Íå ñå äîïóñêà ïðåäâàðèòåëíî èçïúëíåíèå íà ðàçïîðåæäàíåòî, ñ êîåòî ìîëáàòà ñå óâàæàâà.
 (6) Â ðàçïîðåæäàíåòî, ñ êîåòî ñå óâàæàâà ìîëáàòà, ñúäúò ñå ïðîèçíàñÿ è ïî èñêàíèòå ïðèâðåìåííè è îáåçïå÷èòåëíè ìåðêè.
 (7) Ðàçïîðåæäàíåòî ïî äîïóñêàíåòî èìà çíà÷åíèåòî íà ðåøåíèå, ïîñòàíîâåíî â èñêîâ ïðîöåñ.
 (8) Ðàçïîðåæäàíåòî ïîäëåæè íà âúççèâíî îáæàëâàíå ïðåä Ñîôèéñêèÿ àïåëàòèâåí ñúä íà îñíîâàíèÿòà, ïîñî÷åíè â ÷ë. 23, ïàðàãðàôè 7 è 8 îò Õàãñêàòà êîíâåíöèÿ îò 2007 ã. Ðåøåíèåòî íà Ñîôèéñêèÿ àïåëàòèâåí ñúä ïîäëåæè íà êàñàöèîííî îáæàëâàíå ïðåä Âúðõîâíèÿ êàñàöèîíåí ñúä.
Ïðèçíàâàíå è èçïúëíåíèå íà ñïîðàçóìåíèå çà èçäðúæêà
×ë. 638. (Íîâ – ÄÂ, áð. 42 îò 2018 ã.) (1) Ïðèçíàâàíåòî è èçïúëíåíèåòî íà ñïîðàçóìåíèå çà èçäðúæêà ñå îñúùåñòâÿâà ïî ðåäà íà ÷ë. 637, êàòî ìîëáàòà çà ïðèçíàâàíå è äîïóñêàíå äî èçïúëíåíèå ñå ïðèäðóæàâà îò ïðåïèñ îò ñïîðàçóìåíèåòî çà èçäðúæêà è äîêóìåíò, óäîñòîâåðÿâàù, ÷å ñïîðàçóìåíèåòî å èçïúëíÿåìî êàòî ðåøåíèå â äúðæàâàòà ïî ïðîèçõîä.
 (2) Äîïóñêàíåòî äî èçïúëíåíèå ìîæå äà áúäå îòêàçàíî ñàìî íà îñíîâàíèåòî, ïîñî÷åíî â ÷ë. 30, ïàðàãðàô 4, áóêâà "à" îò Õàãñêàòà êîíâåíöèÿ îò 2007 ã.
 (3) Ðàçïîðåæäàíåòî ìîæå äà ñå îáæàëâà ñàìî íà îñíîâàíèÿòà çà îòêàç íà ïðèçíàâàíå è èçïúëíåíèå, ïîñî÷åíè â ÷ë. 30, ïàðàãðàô 4 îò Õàãñêàòà êîíâåíöèÿ îò 2007 ã., è àâòåíòè÷íîñòòà èëè öåëîñòòà íà äîêóìåíòà, ïðåäñòàâåí â ñúîòâåòñòâèå ñ àë. 1.
Ðàçäåë ²²²
(Íîâ – ÄÂ, áð. 42 îò 2018 ã.)
Ïðèíóäèòåëíî èçïúëíåíèå íà ðåøåíèå, ïîñòàíîâåíî â äúðæàâà – ñòðàíà ïî Õàãñêàòà êîíâåíöèÿ îò 2007 ã.

Êîìïåòåíòåí ñúä â ïðîèçâîäñòâîòî ïî èçäàâàíå íà èçïúëíèòåëåí ëèñò
×ë. 639. (Íîâ – ÄÂ, áð. 42 îò 2018 ã.) Èçïúëíèòåëíèÿò ëèñò ñå èçäàâà îò ñúäà, êîéòî äîïóñêà èçïúëíåíèåòî íà ñúäåáíîòî ðåøåíèå, ïîñòàíîâåíî â äúðæàâà – ñòðàíà ïî Õàãñêàòà êîíâåíöèÿ îò 2007 ã., â ñëó÷àé ÷å àêòúò ìó ïîäëåæè íà èçïúëíåíèå.
ÏÐÅÕÎÄÍÈ È ÇÀÊËÞ×ÈÒÅËÍÈ ÐÀÇÏÎÐÅÄÁÈ

§ 1. (1) Ïúðâîèíñòàíöèîííèòå äåëà, îáðàçóâàíè ïî èñêîâè ìîëáè, ïîñòúïèëè â ðàéîííèòå è îêðúæíèòå ñúäèëèùà äî âëèçàíåòî â ñèëà íà òîçè êîäåêñ, ñå äîâúðøâàò â ñúùèòå ñúäèëèùà, íåçàâèñèìî îò ïðîìÿíàòà íà ïîäñúäíîñòòà.
 (2) Äåëàòà ïî ìîëáè çà îáåçïå÷àâàíå íà áúäåù èñê, îáðàçóâàíè äî âëèçàíåòî â ñèëà íà òîçè êîäåêñ, ñå ðàçãëåæäàò â ñúùèòå ñúäèëèùà, íåçàâèñèìî îò ïðîìÿíàòà íà ïîäñúäíîñòòà.
 § 2. (1) (Äîï. - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Ïúðâîèíñòàöèîííèòå äåëà, îáðàçóâàíè ïî èñêîâè ìîëáè, ïîñòúïèëè äî âëèçàíåòî â ñèëà íà òîçè êîäåêñ, ñå ðàçãëåæäàò ïî äîñåãàøíèÿ ðåä çà ðàçãëåæäàíå íà äåëàòà îò ïúðâàòà è âúççèâíàòà èíñòàíöèÿ.
 (2) Âúççèâíèòå äåëà, îáðàçóâàíè ïî æàëáè, ïîñòúïèëè äî âëèçàíåòî â ñèëà íà òîçè êîäåêñ, ñå ðàçãëåæäàò ïî äîñåãàøíèÿ ðåä çà ðàçãëåæäàíå íà äåëàòà îò âúççèâíàòà èíñòàíöèÿ.
 (3) Êàñàöèîííèòå äåëà, îáðàçóâàíè ïî êàñàöèîííè æàëáè, ïîñòúïèëè äî âëèçàíåòî â ñèëà íà òîçè êîäåêñ, ñå ðàçãëåæäàò ïî äîñåãàøíèÿ ðåä çà ðàçãëåæäàíå íà äåëàòà îò êàñàöèîííàòà èíñòàíöèÿ.
 (4) (Íîâà - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Ïðîèçâîäñòâàòà ïî ìîëáè çà îáåçïå÷àâàíå íà èñêîâå, ïîñòúïèëè äî 1 ìàðò 2008 ã., ñå ðàçãëåæäàò ïî ðåäà íà îòìåíåíèÿ Ãðàæäàíñêè ïðîöåñóàëåí êîäåêñ. 
(5) (Â ñèëà îò 24.07.2007 ã. - ÄÂ, áð. 59 îò 2007 ã., ïðåäèøíà àë. 4, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Êàñàöèîííèòå æàëáè ñðåùó âúççèâíèòå ðåøåíèÿ íà îêðúæíèòå ñúäèëèùà ïî èñêîâå çà çàùèòà ñðåùó íåçàêîííî óâîëíåíèå ïî ÷ë. 344, àë. 1, ò. 1 - 3 îò Êîäåêñà íà òðóäà è ïî èñêîâå çà òðóäîâî âúçíàãðàæäåíèå è îáåçùåòåíèå ïî òðóäîâî ïðàâîîòíîøåíèå ñ öåíà íà èñêà íàä ðàçìåðà ïî ÷ë. 218à, àë. 1, áóêâà "à" , ïîäàäåíè äî âëèçàíåòî â ñèëà íà òîçè êîäåêñ, ñå ðàçãëåæäàò îò ñúîòâåòíèÿ àïåëàòèâåí ñúä ïî äîñåãàøíèÿ ðåä íà êàñàöèîííîòî ïðîèçâîäñòâî. Îáðàçóâàíèòå äåëà âúâ Âúðõîâíèÿ êàñàöèîíåí ñúä, êîèòî íå ñà íàñðî÷åíè, êàêòî è íàñðî÷åíèòå ñëåä 30 þíè 2008 ã., ñå èçïðàùàò íà ñúîòâåòíèÿ àïåëàòèâåí ñúä, êîéòî ãè ðàçãëåæäà ïî äîñåãàøíèÿ ðåä íà êàñàöèîííîòî ïðîèçâîäñòâî.
 (6) (Íîâà - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Ïðîèçâîäñòâàòà ïî ìîëáè çà âúçñòàíîâÿâàíå íà âëàäåíèå ïî àäìèíèñòðàòèâåí ðåä, ïîäàäåíè íà îñíîâàíèå íà ÷ë. 126æ îò îòìåíåíèÿ Ãðàæäàíñêè ïðîöåñóàëåí êîäåêñ äî 1 ìàðò 2008 ã., ñå ðàçãëåæäàò ïî ðåäà íà îòìåíåíèÿ Ãðàæäàíñêè ïðîöåñóàëåí êîäåêñ.
 (7) (Ïðåäèøíà àë. 5 - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Ïóáëè÷íèòå ïðîäàæáè, îáÿâåíè äî âëèçàíåòî â ñèëà íà òîçè êîäåêñ, ñå äîâúðøâàò ïî äîñåãàøíèÿ ðåä.
 (8) (Íîâà - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Îõðàíèòåëíèòå ïðîèçâîäñòâà, îáðàçóâàíè ïî ìîëáè, ïîñòúïèëè äî 1 ìàðò 2008 ã., ñå ðàçãëåæäàò ïî ðåäà íà îòìåíåíèÿ Ãðàæäàíñêè ïðîöåñóàëåí êîäåêñ. 
(9) (Íîâà - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Ïðîèçâîäñòâàòà, îáðàçóâàíè ïî ìîëáè çà èçäàâàíå íà èçïúëíèòåëåí ëèñò, ïîñòúïèëè äî 1 ìàðò 2008 ã., ñå ðàçãëåæäàò ïî ðåäà íà îòìåíåíèÿ Ãðàæäàíñêè ïðîöåñóàëåí êîäåêñ. Ïî òîçè ðåä ñå ðàçãëåæäàò è ìîëáèòå çà ñïèðàíå íà èçïúëíåíèåòî ïî ÷ë. 250 îò îòìåíåíèÿ Ãðàæäàíñêè ïðîöåñóàëåí êîäåêñ , êîãàòî èçïúëíèòåëíèÿò ëèñò å èçäàäåí ïî ìîëáà, ïîäàäåíà äî 1 ìàðò 2008 ã., êàêòî è çà ñïèðàíå íà èçïúëíåíèåòî íà âúççèâíèòå ðåøåíèÿ ïî ðåäà íà ÷ë. 218á, àë. 3 - 6 îò îòìåíåíèÿ Ãðàæäàíñêè ïðîöåñóàëåí êîäåêñ .
 (10) (Íîâà - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Ïðîèçâîäñòâàòà, îáðàçóâàíè ïî æàëáè ñðåùó äåéñòâèÿòà íà äúðæàâíèÿ èëè ÷àñòíèÿ ñúäåáåí èçïúëíèòåë è ñðåùó îòêàçà íà ñúùèÿ äà èçâúðøè èñêàíî èçïúëíèòåëíî äåéñòâèå, ïîñòúïèëè äî 1 ìàðò 2008 ã., ñå ðàçãëåæäàò ïî ðåäà íà îòìåíåíèÿ Ãðàæäàíñêè ïðîöåñóàëåí êîäåêñ.
 (11) (Íîâà - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Ïðîèçâîäñòâàòà ïî êàñàöèîííè äåëà, îáðàçóâàíè ïî ÷àñòíè æàëáè, ïîñòúïèëè äî 1 ìàðò 2008 ã., ñå ðàçãëåæäàò ïî ðåäà íà îòìåíåíèÿ Ãðàæäàíñêè ïðîöåñóàëåí êîäåêñ çà ðàçãëåæäàíå íà äåëàòà îò êàñàöèîííàòà èíñòàíöèÿ.
 (12) (Íîâà - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Äåëàòà, îáðàçóâàíè ïî ìîëáè çà îòìÿíà íà âëåçëè â ñèëà ñúäåáíè ðåøåíèÿ, ïîñòúïèëè äî 1 ìàðò 2008 ã., ñå ðàçãëåæäàò ïî ðåäà íà îòìåíåíèÿ Ãðàæäàíñêè ïðîöåñóàëåí êîäåêñ.
 (13) (Íîâà - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Äåëàòà, îáðàçóâàíè ïî æàëáè ïðîòèâ îïðåäåëåíèÿòà èëè ðàçïîðåæäàíèÿòà íà ïðåäñåäàòåëÿ èëè íà ñúäèÿ îò Âúðõîâíèÿ êàñàöèîíåí ñúä çà âðúùàíå íà êàñàöèîííè æàëáè è ïî ìîëáè çà îòìÿíà íà âëåçëè â ñèëà ðåøåíèÿ èëè îïðåäåëåíèÿ íà òðè÷ëåíåí ñúñòàâ íà Âúðõîâíèÿ êàñàöèîíåí ñúä, ïîñòúïèëè äî 1 ìàðò 2008 ã., ñå ðàçãëåæäàò ïî ðåäà íà îòìåíåíèÿ Ãðàæäàíñêè ïðîöåñóàëåí êîäåêñ.
 (14) (Íîâà - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Âúâ âñè÷êè íåïîñî÷åíè èçðè÷íî ñëó÷àè ïðîèçâîäñòâàòà, îáðàçóâàíè ïî ìîëáè, ïîñòúïèëè äî 1 ìàðò 2008 ã., ñå ðàçãëåæäàò ïî ðåäà íà îòìåíåíèÿ Ãðàæäàíñêè ïðîöåñóàëåí êîäåêñ.
 § 3.§ 3. (*) Ãðàæäàíñêèÿò ïðîöåñóàëåí êîäåêñ (îáí., Èçâ., áð. 12 îò 1952 ã.; èçì., áð. 92 îò 1952 ã., áð. 89 îò 1953 ã., áð. 90 îò 1955 ã., áð. 90 îò 1956 ã., áð. 90 îò 1958 ã., áð. 50 è 90 îò 1961 ã.; ïîïð., áð. 99 îò 1961 ã.; èçì., ÄÂ, áð. 1 îò 1963 ã., áð. 23 îò 1968 ã., áð. 27 îò 1973 ã., áð. 89 îò 1976 ã., áð. 36 îò 1979 ã., áð. 28 îò 1983 ã., áð. 41 îò 1985 ã., áð. 27 îò 1986 ã., áð. 55 îò 1987 ã., áð. 60 îò 1988 ã., áð. 31 è 38 îò 1989 ã., áð. 31 îò 1990 ã., áð. 62 îò 1991 ã., áð. 55 îò 1992 ã., áð. 61 è 93 îò 1993 ã., áð. 87 îò 1995 ã., áð. 12, 26, 37, 44 è 104 îò 1996 ã., áð. 43, 55 è 124 îò 1997 ã., áð. 21, 59, 70 è 73 îò 1998 ã., áð. 64 è 103 îò 1999 ã., áð. 36, 85 è 92 îò 2000 ã., áð. 25 îò 2001 ã., áð. 105 è 113 îò 2002 ã., áð. 58 è 84 îò 2003 ã., áð. 28 è 36 îò 2004 ã., áð. 38, 42, 43, 79, 86, 99 è 105 îò 2005 ã., áð. 17, 33, 34, 36, 37, 48, 51 è 64 îò 2006 ã.) ñå îòìåíÿ.
 § 4. (1) Ïîäçàêîíîâèòå íîðìàòèâíè àêòîâå, èçäàäåíè âúç îñíîâà íà îòìåíåíèÿ Ãðàæäàíñêè ïðîöåñóàëåí êîäåêñ, ñå ïðèëàãàò, äîêîëêîòî íå ïðîòèâîðå÷àò íà òîçè êîäåêñ.
 (2) (Â ñèëà îò 24.07.2007 ã. - ÄÂ, áð. 59 îò 2007 ã., èçì., áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Ìèíèñòåðñêèÿò ñúâåò è ìèíèñòúðúò íà ïðàâîñúäèåòî èçäàâàò àêòîâåòå ïî ÷ë. 55, ÷ë. 73, àë. 3, ÷ë. 425 è ÷ë. 444, ò. 7 â 6-ìåñå÷åí ñðîê ñëåä îáíàðîäâàíåòî íà òîçè êîäåêñ â "Äúðæàâåí âåñòíèê".
§ 5. Â Àäìèíèñòðàòèâíîïðîöåñóàëíèÿ êîäåêñ (ÄÂ, áð. 30 îò 2006 ã.) ñå ïðàâÿò ñëåäíèòå èçìåíåíèÿ:
 1. Â ÷ë. 182, àë. 2 äóìèòå "îòãîâàðÿ ñúãëàñíî ÷ë. 65, àë. 1 îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ" ñå çàìåíÿò ñ "ïîíàñÿ íåçàâèñèìî îò èçõîäà íà äåëîòî ðàçíîñêèòå çà íîâîòî çàñåäàíèå, ïî ñúáèðàíåòî íà íîâèòå èëè ïîâòîðíîòî ñúáèðàíå íà ñúáðàíèòå âå÷å äîêàçàòåëñòâà, ðàçíîñêèòå íà äðóãàòà ñòðàíà è íà íåéíèÿ ïðåäñòàâèòåë çà ÿâÿâàíå ïî äåëîòî, à ñúùî òàêà çàïëàùà äîïúëíèòåëíà äúðæàâíà òàêñà â ðàçìåð íà åäíà òðåòà îò ïúðâîíà÷àëíî ïëàòåíàòà, íî íå ïî-ìàëêî îò 100 ëâ.".
 2. Â ÷ë. 189, àë. 4 äóìèòå "îòãîâàðÿò ïî ÷ë. 65, àë. 1 îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ" ñå çàìåíÿò ñ "ïîíàñÿò íåçàâèñèìî îò èçõîäà íà äåëîòî ðàçíîñêèòå çà íîâîòî çàñåäàíèå, ïî ñúáèðàíåòî íà íîâèòå äîêàçàòåëñòâà, ðàçíîñêèòå íà äðóãàòà ñòðàíà è íà íåéíèÿ ïðåäñòàâèòåë çà ÿâÿâàíå ïî äåëîòî, à ñúùî òàêà çàïëàùà äîïúëíèòåëíà äúðæàâíà òàêñà â ðàçìåð íà åäíà òðåòà îò ïúðâîíà÷àëíî ïëàòåíàòà, íî íå ïî-ìàëêî îò 100 ëâ.".
§ 6. Â Äàíú÷íî-îñèãóðèòåëíèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ (îáí., ÄÂ, áð. 105 îò 2005 ã.; èçì., áð. 30, 33, 34, 59, 63, 73, 82, 86, 95 è 105 îò 2006 ã., áð. 46 îò 2007 ã.) ñå ïðàâÿò ñëåäíèòå èçìåíåíèÿ:
 1. Â ÷ë. 56, àë. 1 äóìèòå "÷ë. 114" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 176".
 2. Â ÷ë. 181 àë. 2 ñå èçìåíÿ òàêà:
 "(2) Èçïúëíèëèÿò çàäúëæåíèåòî ìîæå äà ïðèñòúïè êúì ïðèíóäèòåëíî èçïúëíåíèå ïî ðåäà íà Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ âúç îñíîâà íà àêòà çà óñòàíîâÿâàíå íà ïóáëè÷íî âçåìàíå è óäîñòîâåðåíèåòî ïî àë. 1 â ñëó÷àèòå ïî ÷ë. 180, àë. 1, ò. 1, êàêòî è êîãàòî èçïúëíèëèÿò çàäúëæåíèåòî å âñòúïèë êàòî ñúäëúæíèê â ïóáëè÷íîòî çàäúëæåíèå ñ èçðè÷íîòî ïèñìåíî ñúãëàñèå íà çàäúëæåíîòî ëèöå ñ äîñòîâåðíà äàòà."
 3. Â ÷ë. 206, àë. 1 äóìèòå "÷ë. 345, 346 è 347, ÷ë. 354, àë. 1, ÷ë. 391, 392, 395, 396 è 397" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 451, 452 è 453, ÷ë. 459, àë. 1, ÷ë. 508, 509, 512, 513 è 514".
§ 7. Â Êîäåêñà íà ìåæäóíàðîäíîòî ÷àñòíî ïðàâî (ÄÂ, áð. 42 îò 2005 ã.) ñå ïðàâÿò ñëåäíèòå èçìåíåíèÿ:
 1. Â ÷ë. 12, àë. 1 äóìèòå "÷ë. 83" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 109".
 2. Â ÷ë. 14 äóìèòå "÷ë. 84" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 110".
 3. Â ÷ë. 19, àë. 1 äóìèòå "÷ë. 80, àë. 1, áóêâà "ã" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 104, ò. 5".
 4. Â ÷ë. 21, àë. 2 äóìèòå "÷ë. 104" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 211".
 5. Â ÷ë. 23, àë. 1, èçðå÷åíèå âòîðî äóìèòå "íàé-êúñíî äî ïðèêëþ÷âàíå íà ïúðâîòî çàñåäàíèå ïî äåëîòî" ñå çàìåíÿò ñ "â ñðîêà çà îòãîâîð íà èñêîâàòà ìîëáà".
 6. Â ÷ë. 24 äóìèòå "äî ïðèêëþ÷âàíå íà ïúðâîòî çàñåäàíèå ïî äåëîòî" ñå çàìåíÿò ñ "â ñðîêà çà îòãîâîð íà èñêîâàòà ìîëáà".
 7. Â ÷ë. 30, àë. 2 äóìèòå "÷ë. 133" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 164".
§ 8. Â Êîäåêñà íà òðóäà (îáí., ÄÂ, áð. 26 è 27 îò 1986 ã.; èçì., áð. 6 îò 1988 ã., áð. 21, 30 è 94 îò 1990 ã., áð. 27, 32 è 104 îò 1991 ã., áð. 23, 26, 88 è 100 îò 1992 ã., áð. 69 îò 1995 ã. - Ðåøåíèå ¹ 12 íà Êîíñòèòóöèîííèÿ ñúä îò 1995 ã.; èçì., áð. 87 îò 1995 ã., áð. 2, 12 è 28 îò 1996 ã., áð. 124 îò 1997 ã., áð. 22 îò 1998 ã., áð. 52 îò 1998 ã. - Ðåøåíèå ¹ 11 íà Êîíñòèòóöèîííèÿ ñúä îò 1998 ã.; èçì., áð. 56, 83, 108 è 133 îò 1998 ã., áð. 51, 67 è 110 îò 1999 ã., áð. 25 îò 2001 ã., áð. 1, 105 è 120 îò 2002 ã., áð. 18, 86 è 95 îò 2003 ã., áð. 52 îò 2004 ã., áð. 19, 27, 46, 76, 83 è 105 îò 2005 ã., áð. 24, 30, 48, 57, 68, 75, 102 è 105 îò 2006 ã., áð. 40 è 46 îò 2007 ã.) ñå ïðàâÿò ñëåäíèòå èçìåíåíèÿ:
 1. Â ÷ë. 210, àë. 5 äóìèòå "ñå èçäàâà èçïúëíèòåëåí ëèñò ïî ðåäà íà Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ" ñå çàìåíÿò ñ "ðàáîòîäàòåëÿò ìîæå äà ïîèñêà èçäàâàíå íà çàïîâåä çà èçïúëíåíèå ïî ÷ë. 410, àë. 1 îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ íåçàâèñèìî îò ðàçìåðà íà âçåìàíåòî".
 2. Â ÷ë. 349, àë. 1, ò. 11 äóìèòå "÷ë. 395, àë. 4" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 512, àë. 4".
§ 9. Â Çàêîíà çà àâòîðñêîòî ïðàâî è ñðîäíèòå ìó ïðàâà (îáí., ÄÂ, áð. 56 îò 1993 ã.; èçì., áð. 63 îò 1994 ã., áð. 10 îò 1998 ã., áð. 28 îò 2000 ã., áð. 77 îò 2002 ã., áð. 28, 43, 74, 99 è 105 îò 2005 ã., áð. 29, 30 è 73 îò 2006 ã.) ñå ïðàâÿò ñëåäíèòå èçìåíåíèÿ:
 1. Â ÷ë. 95à, àë. 2 äóìèòå "÷ë. 15, àë. 3" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 26, àë. 4".
 2. Â ÷ë. 96à, àë. 2 äóìèòå "÷ë. 308 - 322" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 389 - 403", à äóìèòå "÷ë. 317" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 398".
§ 10. Â Çàêîíà çà àäâîêàòóðàòà (îáí., ÄÂ, áð. 55 îò 2004 ã.; èçì., áð. 43 è 79 îò 2005 ã., áð. 10, 39 è 105 îò 2006 ã.) ñå ïðàâÿò ñëåäíèòå èçìåíåíèÿ:
 1. ×ëåí 37 ñå èçìåíÿ òàêà:
 "×ë. 37. Çà âçåìàíèÿòà ñè, ïðîèçòè÷àùè îò íåèçïëàòåíè âúçíàãðàæäåíèÿ è ðàçíîñêè, àäâîêàòúò ìîæå äà ïîèñêà èçäàâàíå íà çàïîâåä çà èçïúëíåíèå ïî ÷ë. 410, àë. 1 îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ íåçàâèñèìî îò òåõíèÿ ðàçìåð."
 2. Â ÷ë. 62, àë. 6 äóìèòå "ãëàâà ïåòäåñåò è âòîðà" ñå çàìåíÿò ñ "ãëàâà ïåòäåñåò è ïåòà "Âïèñâàíå íà þðèäè÷åñêè ëèöà".
 3. Â ÷ë. 143 àë. 2 ñå èçìåíÿ òàêà:
 "(2) Â ñëó÷àé ÷å äúëæèìèòå ðàçíîñêè íå áúäàò âíåñåíè îò íàêàçàíèÿ àäâîêàò â åäíîìåñå÷åí ñðîê îò âëèçàíå â ñèëà íà ðåøåíèåòî, ïðèíóäèòåëíîòî èçïúëíåíèå íà ðåøåíèåòî â ÷àñòòà çà ðàçíîñêèòå ñå äîïóñêà ïî èñêàíå íà àäâîêàòñêèÿ ñúâåò èëè íà äèñöèïëèíàðíèÿ ñúä ïî ðåäà íà ÷ë. 418 îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ. Àäâîêàòúò ñå âïèñâà â ñïèñúêà íà íåèçïðàâíèòå êúì êàñàòà íà êîëåãèÿòà."
 4. ×ëåí 145 ñå èçìåíÿ òàêà:
 "×ë. 145. Ïðèíóäèòåëíîòî èçïúëíåíèå íà ðåøåíèåòî, ñ êîåòî å íàëîæåíî äèñöèïëèíàðíî íàêàçàíèå ãëîáà, ñå äîïóñêà ïî èñêàíå íà àäâîêàòñêàòà êîëåãèÿ ïî ðåäà íà ÷ë. 418 îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ."
§ 11. Â Çàêîíà çà àäìèíèñòðàòèâíèòå íàðóøåíèÿ è íàêàçàíèÿ (îáí., ÄÂ, áð. 92 îò 1969 ã.; èçì., áð. 54 îò 1978 ã., áð. 28 îò 1982 ã., áð. 28 è 101 îò 1983 ã., áð. 89 îò 1986 ã., áð. 24 îò 1987 ã., áð. 94 îò 1990 ã., áð. 105 îò 1991 ã., áð. 59 îò 1992 ã., áð. 102 îò 1995 ã., áð. 12 è 110 îò 1996 ã., áð. 11, 15, 59, 85 è 89 îò 1998 ã., áð. 51, 67 è 114 îò 1999 ã., áð. 92 îò 2000 ã., áð. 25, 61 è 101 îò 2002 ã., áð. 96 îò 2004 ã., áð. 39 è 79 îò 2005 ã., áð. 30, 33, 69 è 108 îò 2006 ã.) ñå ïðàâÿò ñëåäíèòå èçìåíåíèÿ:
 1. ×ëåí 78 ñå èçìåíÿ òàêà:
 "×ë. 78. Êîãàòî å ïðèñúäåíî îáåçùåòåíèå, ïðèíóäèòåëíîòî èçïúëíåíèå íà íàêàçàòåëíîòî ïîñòàíîâëåíèå ñå äîïóñêà ïî èñêàíå íà ëèöåòî, êîåòî èìà ïðàâî íà îáåçùåòåíèå ïî ðåäà íà ÷ë. 418 îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ."
 2. Â ÷ë. 83å, àë. 1 äóìèòå "÷ë. 97, àë. 4" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 124, àë. 5".
§ 12. Â Çàêîíà çà áàíêîâàòà íåñúñòîÿòåëíîñò (îáí., ÄÂ, áð. 92 îò 2002 ã.; èçì., áð. 67 îò 2003 ã., áð. 36 îò 2004 ã., áð. 31 è 105 îò 2005 ã., áð. 30, 34 è 59 îò 2006 ã.) ñå ïðàâÿò ñëåäíèòå èçìåíåíèÿ:
 1. ×ëåí 16 ñå èçìåíÿ òàêà:
 "Îáæàëâàíå íà ðåøåíèÿòà
 ×ë. 16. (1) Ðåøåíèÿòà ïî ÷ë. 13, àë. 1 è ïî ÷ë. 14 ïîäëåæàò íà âúççèâíî è êàñàöèîííî îáæàëâàíå ïî îáùèÿ ðåä. Ñðîêúò çà âúççèâíî îáæàëâàíå å 7-äíåâåí. Ïðàâî íà æàëáà èìàò êâåñòîðèòå íà áàíêàòà è Öåíòðàëíàòà áàíêà, à ïðàâî íà ïðîòåñò - ïðîêóðîðúò.
 (2) Îáæàëâàíåòî íà ðåøåíèåòî ïî ÷ë. 13, àë. 1 íå ñïèðà íåãîâîòî èçïúëíåíèå.
 (3) Âúççèâíèÿò ñúä îáðàçóâà äåëîòî â äåíÿ íà ïîëó÷àâàíå íà æàëáàòà èëè íàé-êúñíî íà ñëåäâàùèÿ ðàáîòåí äåí è ÿ ðàçãëåæäà, êàòî ñå ïðîèçíàñÿ ñ ðåøåíèå â åäíîìåñå÷åí ñðîê îò îáðàçóâàíå íà äåëîòî.
 (4) Ïðè îòìÿíà íà ðåøåíèåòî çà îòêðèâàíå íà ïðîèçâîäñòâî ïî íåñúñòîÿòåëíîñò ñå çàëè÷àâàò âñè÷êè ïîñëåäèöè, ïîðîäåíè îò äåéñòâèåòî íà ðåøåíèåòî, ñ÷èòàíî îò äàòàòà íà âëèçàíå â ñèëà íà ðåøåíèåòî çà îòìåíÿíå è ñå ïðåóñòàíîâÿâàò ïðàâîìîùèÿòà íà îðãàíèòå íà íåñúñòîÿòåëíîñòòà.
 (5) Ðåøåíèåòî, ñ êîåòî ñå îòìåíÿ ðåøåíèå ïî ÷ë. 13, àë. 1 èëè ïî ÷ë. 14, ñå âïèñâà â òúðãîâñêèÿ ðåãèñòúð."
 2. Â ÷ë. 39: 
à) â àë. 4 äóìèòå "ãëàâà äåâåòíàäåñåòà" ñå çàìåíÿò ñ "ãëàâà äâàäåñåò è ïúðâà "Îáæàëâàíå íà îïðåäåëåíèÿòà";
 á) â àë. 5 äóìèòå "÷ë. 218ê" ñå çàìåíÿò ñ "ãëàâà äâàäåñåò è ïúðâà "Îáæàëâàíå íà îïðåäåëåíèÿòà".
 3. Â ÷ë. 47, àë. 1 äóìèòå "êàñàöèîííî îáæàëâàíå ïî ðåäà íà ÷ë. 218á - 218ê îò" ñå çàìåíÿò ñ "îáæàëâàíå ïî îáùèÿ ðåä íà".
 4. Â ÷ë. 57 àë. 5 ñå èçìåíÿ òàêà:
 "(5) Êîãàòî êðåäèòúò íå áúäå èçäúëæåí íà ïàäåæà, ñèíäèêúò ìîæå äà ïîèñêà èçäàâàíå íà çàïîâåä çà íåçàáàâíî èçïúëíåíèå ïî ðåäà íà ÷ë. 418 îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ âúç îñíîâà íà èçâëå÷åíèå îò ñ÷åòîâîäíèòå êíèãè."
 5. Â ÷ë. 76: 
à) â àë. 1 äóìèòå "÷ë. 372, àë. 3" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 482, àë. 3";
 á) â àë. 2 äóìèòå "÷ë. 387" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 499".
 6. Â ÷ë. 89 äóìèòå "÷ë. 332 - 335" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 435 - 438".
 7. Â ÷ë. 99, àë. 4 äóìèòå "÷ë. 214 - 217" ñå çàìåíÿò ñ "ãëàâà äâàäåñåò è ïúðâà "Îáæàëâàíå íà îïðåäåëåíèÿòà".
§ 13. Â Çàêîíà çà Áúëãàðñêàòà íàðîäíà áàíêà (îáí., ÄÂ, áð. 46 îò 1997 ã.; èçì., áð. 49 è 153 îò 1998 ã., áð. 20 è 54 îò 1999 ã., áð. 109 îò 2001 ã., áð. 45 îò 2002 ã., áð. 10 è 39 îò 2005 ã., áð. 37, 59 è 108 îò 2006 ã.) â ÷ë. 53 àë. 2 ñå èçìåíÿ òàêà:
 "(2) Áúëãàðñêàòà íàðîäíà áàíêà ìîæå äà ïîèñêà èçäàâàíå íà çàïîâåä çà íåçàáàâíî èçïúëíåíèå ïî ðåäà íà ÷ë. 418 îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ âúç îñíîâà íà èçâëå÷åíèå îò ñ÷åòîâîäíèòå ñè êíèãè, ñ êîåòî ñå óñòàíîâÿâàò íåïëàòåíèòå é â ñðîê âçåìàíèÿ, âêëþ÷èòåëíî äúëæèìèòå ëèõâè."
§ 14. Â Çàêîíà çà âåðîèçïîâåäàíèÿòà (îáí., ÄÂ, áð. 120 îò 2002 ã.; èçì., áð. 33 îò 2006 ã.) â ÷ë. 15, àë. 1 äóìèòå "ãëàâà ÷åòèðèäåñåò è øåñòà" ñå çàìåíÿò ñ "ãëàâà ÷åòèðèäåñåò è äåâåòà "Îáùè ïðàâèëà".
§ 15. Â Çàêîíà çà âîäèòå (îáí., ÄÂ, áð. 67 îò 1999 ã.; èçì., áð. 81 îò 2000 ã., áð. 34, 41 è 108 îò 2001 ã., áð. 47, 74 è 91 îò 2002 ã., áð. 42, 69, 84 è 107 îò 2003 ã., áð. 6 è 70 îò 2004 ã., áð. 18, 77 è 94 îò 2005 ã., áð. 29, 30, 36, 65, 66, 105 è 108 îò 2006 ã.) ñå ïðàâÿò ñëåäíèòå èçìåíåíèÿ:
 1. Â ÷ë. 202, àë. 4 äóìèòå "÷ë. 31" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 26, àë. 4".
 2. Â ÷ë. 203 äóìèòå "äúëæèìèòå ñóìè ñå ñúáèðàò ïî ðåäà íà ÷ë. 237, áóêâà "ê" îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ âúç îñíîâà íà èçâëå÷åíèå îò ñìåòêèòå" ñå çàìåíÿò ñ "ïðåäîñòàâÿùèÿò óñëóãàòà ìîæå äà ïîèñêà èçäàâàíå íà çàïîâåä çà èçïúëíåíèå ïî ÷ë. 410, àë. 1 îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ íåçàâèñèìî îò ðàçìåðà íà çàäúëæåíèåòî".
§ 16. Â Çàêîíà çà âúçñòàíîâÿâàíå íà ñîáñòâåíîñòòà âúðõó ãîðèòå è çåìèòå îò ãîðñêèÿ ôîíä (îáí., ÄÂ, áð. 110 îò 1997 ã.; èçì., áð. 33, 59 è 133 îò 1998 ã., áð. 49 îò 1999 ã., áð. 26 è 36 îò 2001 ã., áð. 45, 63 è 99 îò 2002 ã., áð. 16 îò 2003 ã., áð. 30 îò 2006 ã., áð. 13 è 24 îò 2007 ã.) â ÷ë. 15, àë. 4 è 5 äóìèòå "÷ë. 18, àë. 2 è ÷ë. 20, àë. 1, áóêâè "à" è "â" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 30, àë. 3 è ÷ë. 32, ò. 1 è 3".
§ 17. Â Çàêîíà çà ãðàæäàíñêàòà ðåãèñòðàöèÿ (îáí., ÄÂ, áð. 67 îò 1999 ã.; èçì., áð. 28 è 37 îò 2001 ã., áð. 54 îò 2002 ã., áð. 63 îò 2003 ã., áð. 70 è 96 îò 2004 ã., áð. 30 îò 2006 ã., áð. 48 îò 2007 ã.) â ÷ë. 19, àë. 2 äóìèòå "áúðçèòå ïðîèçâîäñòâà ïî" ñå çàìåíÿò ñ "ãëàâà ïåòäåñåòà "Óñòàíîâÿâàíå íà ôàêòè" îò".
§ 18. Â Çàêîíà çà äàíúê âúðõó äîáàâåíàòà ñòîéíîñò (îáí., ÄÂ, áð. 63 îò 2006 ã.; èçì., áð. 86, 105 è 108 îò 2006 ã., áð. 37 îò 2007 ã. - Ðåøåíèå ¹ 7 íà Êîíñòèòóöèîííèÿ ñúä îò 2007 ã.; èçì., áð. 41 îò 2007 ã.) â ÷ë. 131 ñå ïðàâÿò ñëåäíèòå èçìåíåíèÿ:
 1. Â àë. 3 äóìèòå "è íà Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ" ñå çàëè÷àâàò.
 2. Â àë. 4 äóìèòå "ñúîòâåòíî ïî ðåäà íà ÷ë. 382, àë. 1 èëè 3 è ÷ë. 371, àë. 1 èëè 4 îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ" ñå çàëè÷àâàò.
§ 19. Â Çàêîíà çà äúðæàâíàòà ñîáñòâåíîñò (îáí., ÄÂ, áð. 44 îò 1996 ã.; èçì., áð. 104 îò 1996 ã., áð. 55, 61 è 117 îò 1997 ã., áð. 93 è 124 îò 1998 ã., áð. 67 îò 1999 ã., áð. 9, 12, 26 è 57 îò 2000 ã., áð. 1 îò 2001 ã., áð. 38 îò 2001 ã. - Ðåøåíèå ¹ 7 íà Êîíñòèòóöèîííèÿ ñúä îò 2001 ã.; èçì., áð. 45 îò 2002 ã., áð. 63 îò 2003 ã., áð. 24 è 93 îò 2004 ã., áð. 32 îò 2005 ã., áð. 17, 30, 36, 64 è 105 îò 2006 ã., áð. 41 îò 2007 ã.) â ÷ë. 38, àë. 5 äóìèòå "÷ë. 41, àë. 5 è ñðîêúò ïî ÷ë. 157, àë. 1" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 56, àë. 3 è ñðîêúò ïî ÷ë. 199".
§ 20. Â Çàêîíà çà äúðæàâíàòà ôèíàíñîâà èíñïåêöèÿ (îáí., ÄÂ, áð. 33 îò 2006 ã.; èçì., áð. 59 îò 2006 ã.) ñå ïðàâÿò ñëåäíèòå èçìåíåíèÿ è äîïúëíåíèÿ:
 1. Â ÷ë. 22: 
à) ñúçäàâà ñå íîâà àë. 5:
 "(5) Ôàêòè÷åñêèòå êîíñòàòàöèè â àêòà çà íà÷åò ñå ñìÿòàò çà èñòèíñêè äî äîêàçâàíå íà ïðîòèâíîòî.";
 á) äîñåãàøíàòà àë. 5 ñòàâà àë. 6.
 2. Â ÷ë. 27 àë. 4 ñå èçìåíÿ òàêà:
 "(4) Âúç îñíîâà íà àêòà çà íà÷åò ñå èçäàâà çàïîâåä çà íåçàáàâíî èçïúëíåíèå ïî ðåäà íà ÷ë. 418 îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ."
§ 21. Â Çàêîíà çà äúðæàâíèÿ ñëóæèòåë (îáí., ÄÂ, áð. 67 îò 1999 ã.; èçì., áð. 1 îò 2000 ã., áð. 25, 99 è 110 îò 2001 ã., áð. 45 îò 2002 ã., áð. 95 îò 2003 ã., áð. 70 îò 2004 ã., áð. 19 îò 2005 ã., áð. 24, 30 è 102 îò 2006 ã.) â ÷ë. 112, àë. 1, ò. 10 äóìèòå "÷ë. 395, àë. 4" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 512, àë. 4".
§ 22. Â Çàêîíà çà åíåðãåòèêàòà (îáí., ÄÂ, áð. 107 îò 2003 ã.; èçì., áð. 18 îò 2004 ã., áð. 18 è 95 îò 2005 ã., áð. 30, 65 è 74 îò 2006 ã., áð. 49 îò 2007 ã.) ñå ïðàâÿò ñëåäíèòå èçìåíåíèÿ:
 1. ×ëåí 107 ñå èçìåíÿ òàêà:
 "×ë. 107. Îáùåñòâåíèÿò äîñòàâ÷èê, åëåêòðîåíåðãèéíèÿò ñèñòåìåí îïåðàòîð, îáùåñòâåíèòå ñíàáäèòåëè, êðàéíèòå ñíàáäèòåëè, ïðåíîñíîòî ïðåäïðèÿòèå è ðàçïðåäåëèòåëíèòå ïðåäïðèÿòèÿ ìîãàò äà ïîèñêàò èçäàâàíå íà çàïîâåä çà èçïúëíåíèå ïî ÷ë. 410, àë. 1 îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ çà âçåìàíèÿòà ñè çà äîñòàâåíà èëè ïðåíåñåíà åëåêòðè÷åñêà åíåðãèÿ, êàêòî è çà îêàçâàíèòå îò òÿõ óñëóãè ïî òîçè çàêîí íåçàâèñèìî îò òåõíèÿ ðàçìåð."
 2. ×ëåí 154 ñå èçìåíÿ òàêà:
 "×ë. 154. Çà çàäúëæåíèÿòà íà ïîòðåáèòåëèòå - íåèçïðàâíè äëúæíèöè, è íà àñîöèàöèÿòà ïî ÷ë. 151, àë. 1 êúì òîïëîïðåíîñíîòî ïðåäïðèÿòèå ìîæå äà ñå èçäàäå çàïîâåä çà èçïúëíåíèå ïî ÷ë. 410, àë. 1 îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ íåçàâèñèìî îò òåõíèÿ ðàçìåð. Çà çàäúëæåíèÿòà íà ïîòðåáèòåëèòå ñ âúâåäåíà ñèñòåìà çà äÿëîâî ðàçïðåäåëåíèå - íåèçïðàâíè äëúæíèöè, òðÿáâà äà å èçãîòâåíà èçðàâíèòåëíà ñìåòêà çà ñúîòâåòíàòà ãîäèíà, çà êîÿòî å çàäúëæåíèåòî."
 3. Â ÷ë. 184 äóìèòå "ñúáèðàò âçåìàíèÿòà ñè çà ïðèðîäåí ãàç îò íåèçïðàâíè äëúæíèöè ïî ðåäà íà ÷ë. 237, áóêâà "ê" îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ âúç îñíîâà íà èçâëå÷åíèÿ îò ñìåòêèòå" ñå çàìåíÿò ñ "ïîèñêàò èçäàâàíå íà çàïîâåä çà èçïúëíåíèå ïî ÷ë. 410, àë. 1 îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ çà âçåìàíèÿòà ñè çà äîñòàâêà íà ïðèðîäåí ãàç íåçàâèñèìî îò òåõíèÿ ðàçìåð".
 § 23. Â Çàêîíà çà çàäúëæåíèÿòà è äîãîâîðèòå (îáí., ÄÂ, áð. 275 îò 1950 ã.; ïîïð., Èçâ., áð. 2 îò 1950 ã.; èçì., áð. 69 îò 1951 ã., áð. 92 îò 1952 ã.; ÄÂ, áð. 85 îò 1963 ã., áð. 27 îò 1973 ã., áð. 16 îò 1977 ã., áð. 28 îò 1982 ã., áð. 30 îò 1990 ã., áð. 12 è 56 îò 1993 ã., áð. 83 è 104 îò 1996 ã., áð. 83 è 103 îò 1999 ã., áð. 34 îò 2000 ã., áð. 19 îò 2003 ã., áð. 42 è 43 îò 2005 ã., áð. 36 îò 2006 ã.) ñå ïðàâÿò ñëåäíèòå èçìåíåíèÿ:
 1. Â ÷ë. 37 äóìèòå "ñ íîòàðèàëíî çàâåðåí ïîäïèñ" ñå çàìåíÿò ñúñ "ñ íîòàðèàëíî óäîñòîâåðÿâàíå íà ïîäïèñà è ñúäúðæàíèåòî, èçâúðøåíè åäíîâðåìåííî".
 2. ×ëåí 160 ñå èçìåíÿ òàêà:
 "×ë. 160. Êîãàòî îáåçïå÷åíîòî âçåìàíå å ïàðè÷íî èëè çà íåãî å óãîâîðåíà ïàðè÷íà íåóñòîéêà, àêî çàëîãúò å ó÷ðåäåí ñ ïèñìåí äîãîâîð èëè å äàäåí îò çàêîíà çà îáåçïå÷åíèå íà âçåìàíèÿ, êîèòî ïðîèçòè÷àò îò ïèñìåí äîãîâîð, êðåäèòîðúò ìîæå âúç îñíîâà íà äîãîâîðà äà ïîèñêà èçäàâàíå íà çàïîâåä çà íåçàáàâíî èçïúëíåíèå ïî ðåäà íà ÷ë. 418 îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ."
 3. ×ëåí 165 ñå èçìåíÿ òàêà:
 "×ë. 165. Êðåäèòîð, êîéòî èìà çàëîã âúðõó âçåìàíå, ìîæå äà ïîèñêà èçäàâàíå íà çàïîâåä çà íåçàáàâíî èçïúëíåíèå ïî ðåäà íà ÷ë. 418 îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ ïðè óñëîâèÿòà è ïî ðåäà íà ÷ë. 160 è ñå óäîâëåòâîðÿâà ïðåäïî÷òèòåëíî ïî ðåäà çà îáðúùàíå íà èçïúëíåíèåòî âúðõó âçåìàíå."
 4. Â ÷ë. 173 àë. 3 ñå èçìåíÿ òàêà:
 "(3) Àêî âçåìàíåòî å çà îïðåäåëåíà ïàðè÷íà ñóìà èëè àêî çà íåãî å óãîâîðåíà ïàðè÷íà íåóñòîéêà, êðåäèòîðúò ìîæå âúç îñíîâà íà àêòà çà âïèñâàíåòî íà èïîòåêàòà äà ïîèñêà èçäàâàíå íà çàïîâåä çà íåçàáàâíî èçïúëíåíèå ïî ðåäà íà ÷ë. 418 îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ."
§ 24. (Â ñèëà îò 24.07.2007 ã.- ÄÂ, áð. 59 îò 2007 ã.) Â Çàêîíà çà çàêðèëà íà äåòåòî (îáí., ÄÂ, áð. 48 îò 2000 ã.; èçì., áð. 75 è 120 îò 2002 ã., áð. 36 è 63 îò 2003 ã., áð. 70 è 115 îò 2004 ã., áð. 28, 94 è 103 îò 2005 ã., áð. 30, 38 è 82 îò 2006 ã.) ñå ïðàâÿò ñëåäíèòå äîïúëíåíèÿ:
 1. Â ÷ë. 4, àë. 1 ñå ñúçäàâà ò. 12:
 "12. âçåìàíå íà âðåìåííè ìåðêè çà çàêðèëà íà äåòå â ñëó÷àèòå è ïðè óñëîâèÿòà íà ÷ë. 12 îò Êîíâåíöèÿòà çà êîìïåòåíòíîñòòà, ïðèëîæèìîòî ïðàâî, ïðèçíàâàíåòî, èçïúëíåíèåòî è ñúòðóäíè÷åñòâîòî âúâ âðúçêà ñ ðîäèòåëñêàòà îòãîâîðíîñò è ìåðêèòå çà çàêðèëà íà äåöàòà, ñúñòàâåíà â Õàãà íà 19 îêòîìâðè 1996 ã. (ðàòèôèöèðàíà ñúñ çàêîí - ÄÂ, áð. 9 îò 2006 ã.) (ÄÂ, áð. 15 îò 2007 ã.), íàðè÷àíà ïî-íàòàòúê "Êîíâåíöèÿòà îò 1996 ã."."
 2. Â ÷ë. 21 ñå ñúçäàâà àë. 3:
 "(3) Íà îñíîâàíèå ÷ë. 35, àë. 2 îò Êîíâåíöèÿòà îò 1996 ã. äèðåêöèÿ "Ñîöèàëíî ïîäïîìàãàíå" ïî ïîñòîÿííèÿ àäðåñ íà ðîäèòåëÿ, êîéòî å ïîèñêàë îò ñúîòâåòíèÿ êîìïåòåíòåí îðãàí äà ïîëó÷è èëè çàïàçè ïðàâîòî ñè íà ëè÷íè îòíîøåíèÿ ñ äåòå, êîåòî íÿìà îáè÷àéíî ìåñòîïðåáèâàâàíå â Ðåïóáëèêà Áúëãàðèÿ, èçâúðøâà ïðîâåðêà è èçãîòâÿ çàêëþ÷åíèå äàëè ðîäèòåëÿò å ñïîñîáåí äà óïðàæíÿâà òîâà ïðàâî, êàêòî è çà óñëîâèÿòà, ïðè êîèòî ëè÷íèòå îòíîøåíèÿ ìîãàò äà áúäàò îñúùåñòâÿâàíè."
 3. Ñúçäàâàò ñå ãëàâà òðåòà "à" ñ ÷ë. 22à - 22æ è ãëàâà òðåòà "á" ñ ÷ë. 22ç - 22í: 
"Ãëàâà òðåòà "à"
 ÏÐÎÈÇÂÎÄÑÒÂÎ ÇÀ ÂÐÚÙÀÍÅ ÍÀ ÄÅÒÅ ÈËÈ ÇÀ ÓÏÐÀÆÍßÂÀÍÅ ÍÀ ÏÐÀÂÎÒÎ ÍÀ ËÈ×ÍÈ ÎÒÍÎØÅÍÈß
×ë. 22à. (1) Ìîëáàòà çà âðúùàíå íà äåòå èëè çà óïðàæíÿâàíå íà ïðàâîòî íà ëè÷íè îòíîøåíèÿ ïî Õàãñêàòà êîíâåíöèÿ çà ãðàæäàíñêèòå àñïåêòè íà ìåæäóíàðîäíîòî îòâëè÷àíå íà äåöà, ñúñòàâåíà â Õàãà íà 25 îêòîìâðè 1980 ã. (ðàòèôèöèðàíà ñúñ çàêîí - ÄÂ, áð. 20 îò 2003 ã.) (ÄÂ, áð. 82 îò 2003 ã.), íàðè÷àíà ïî-íàòàòúê "Õàãñêàòà êîíâåíöèÿ", ñå ðàçãëåæäà îò Ñîôèéñêèÿ ãðàäñêè ñúä â îòêðèòî çàñåäàíèå, â êîåòî ó÷àñòâàò:
 1. Ìèíèñòåðñòâîòî íà ïðàâîñúäèåòî èëè ëèöåòî, íàïðàâèëî èñêàíåòî;
 2. çàèíòåðåñîâàíèòå ëèöà;
 3. ïðîêóðîð.
 (2) Â ïðîèçâîäñòâîòî ïî àë. 1 äèðåêöèÿ "Ñîöèàëíî ïîäïîìàãàíå" êúì îáùèíàòà ïî íàñòîÿùèÿ àäðåñ íà äåòåòî äàâà ñòàíîâèùå. Ñúäúò èçñëóøâà äåòåòî ñúãëàñíî ÷ë. 15.
 (3) Ìèíèñòåðñòâîòî íà ïðàâîñúäèåòî ïðåäñòàâëÿâà ìîëèòåëÿ, êîãàòî ìîëáàòà å ïîäàäåíà ÷ðåç íåãî. Òî ìîæå äà îïðåäåëè ïðåäñòàâèòåë, êîéòî äà äåéñòâà îò íåãîâî èìå.
×ë. 22á. Ñúäúò ìîæå ïî íàïðàâåíî èñêàíå èëè ñëóæåáíî äà îïðåäåëè ïîäõîäÿùà ïðèâðåìåííà ìÿðêà çà çàêðèëà íà äåòåòî ñ öåë ïðåäîòâðàòÿâàíå íà ïî-íàòàòúøíè îïàñíîñòè çà äåòåòî èëè âðåäè çà ñòðàíèòå.
×ë. 22â. (1) Ñúäúò ñå ïðîèçíàñÿ ñ ðåøåíèå â åäíîìåñå÷åí ñðîê îò ïîñòúïâàíåòî íà ìîëáàòà.
 (2) Â ïðîèçâîäñòâîòî ïî ÷ë. 22à, àë. 1 ñúäúò íå ðàçãëåæäà ïî ñúùåñòâî âúïðîñà çà óïðàæíÿâàíåòî íà ðîäèòåëñêèòå ïðàâà.
×ë. 22ã. (1) Ðåøåíèåòî íà Ñîôèéñêèÿ ãðàäñêè ñúä ïîäëåæè íà îáæàëâàíå ïðåä Ñîôèéñêèÿ àïåëàòèâåí ñúä îò ëèöàòà ïî ÷ë. 22à, àë. 1.
 (2) Â åäíîìåñå÷åí ñðîê îò ïîñòúïâàíåòî íà æàëáàòà ñúäúò ñå ïðîèçíàñÿ ñ ðåøåíèå, êîåòî å îêîí÷àòåëíî.
×ë. 22ä. Â òîâà ïðîèçâîäñòâî ñúäúò ìîæå ïî ñâîÿ èíèöèàòèâà äà ñúáèðà äîêàçàòåëñòâà, êàêòî è äà ïîäïîìàãà ñòðàíèòå çà óïðàæíÿâàíå íà òåõíèòå ïðîöåñóàëíè ïðàâà.
×ë. 22å. Àêî ÷óæäåñòðàííèÿò ñúä ïðèëîæè ÷ë. 15 îò Õàãñêàòà êîíâåíöèÿ, êîìïåòåíòíèÿò áúëãàðñêè îðãàí çà óñòàíîâÿâàíå íåïðàâîìåðíîñòòà íà ïðåõâúðëÿíåòî èëè çàäúðæàíåòî íà äåòå å ñúäúò, êîéòî å ðàçãëåäàë èëè ðàçãëåæäà âúïðîñèòå îòíîñíî ðîäèòåëñêèòå ïðàâà, èëè Ìèíèñòåðñòâîòî íà ïðàâîñúäèåòî, êîãàòî òåçè âúïðîñè íå ñà áèëè ïðåäìåò íà ñúäåáíî ïðîèçâîäñòâî.
×ë. 22æ. (1) Ïðàâèëàòà íà òàçè ãëàâà ñå ïðèëàãàò ñúîòâåòíî è ïî îòíîøåíèå íà Êîíâåíöèÿòà îò 1996 ã. îòíîñíî ðîäèòåëñêàòà îòãîâîðíîñò è ìåðêèòå çà çàêðèëà íà äåöàòà.
 (2) Â ñëó÷àèòå è ïðè óñëîâèÿòà íà ÷ë. 8, 9 è 13 îò Êîíâåíöèÿòà îò 1996 ã. êîìïåòåíòíèÿò ñúä ìîæå, ñëåä êàòî å áèë ñåçèðàí ïðúâ è ïðåöåíè, ÷å òîâà å â èíòåðåñ íà äåòåòî, äà ïðåõâúðëè êîìïåòåíòíîñòòà ñè íà ïî-êúñíî ñåçèðàíèÿ ÷óæäåñòðàíåí ñúä èëè äà ïðèåìå çà ðàçãëåæäàíå è ïîñòàíîâè ðåøåíèå, êîãàòî ÷óæäåñòðàííèÿò ñúä, êîéòî å áèë ñåçèðàí ïðúâ, ìó ÿ ïðåõâúðëè.
 (3) Â ñëó÷àèòå ïî àë. 2 ïîñòàíîâåíîòî îò ÷óæäåñòðàííèÿ ñúä ðåøåíèå ïîäëåæè íà ïðèçíàâàíå è èçïúëíåíèå ïî ðåäà íà ãëàâà òðåòà "á".
Ãëàâà òðåòà "á"
 ÎÑÎÁÅÍÈ ÏÐÀÂÈËÀ ÇÀ ÏÐÈÇÍÀÂÀÍÅ È ÄÎÏÓÑÊÀÍÅ ÈÇÏÚËÍÅÍÈÅÒÎ ÍÀ ÐÅØÅÍÈß ÍÀ
 ×ÓÆÄÅÑÒÐÀÍÍÈ ÑÚÄÈËÈÙÀ È ÍÀ ÄÐÓÃÈ ×ÓÆÄÅÑÒÐÀÍÍÈ ÎÐÃÀÍÈ, ÑÂÚÐÇÀÍÈ Ñ
 ÐÎÄÈÒÅËÑÊÈÒÅ ÏÐÀÂÀ È ÌÅÐÊÈÒÅ ÇÀ ÇÀÊÐÈËÀ ÍÀ ÄÅÖÀÒÀ
×ë. 22ç. (1) Ìîëáàòà çà ïðèçíàâàíå è äîïóñêàíå íà èçïúëíåíèå íà ðåøåíèå íà ÷óæäåñòðàíåí ñúä èëè íà äðóã ÷óæäåñòðàíåí îðãàí çà óïðàæíÿâàíå íà ðîäèòåëñêè ïðàâà è çà âúçñòàíîâÿâàíå óïðàæíÿâàíåòî íà ðîäèòåëñêè ïðàâà ïðè íåïðàâîìåðíî ïðåõâúðëÿíå íà äåòå, îñíîâàâàùà ñå íà Åâðîïåéñêàòà êîíâåíöèÿ çà ïðèçíàâàíå è èçïúëíåíèå íà ðåøåíèÿ çà óïðàæíÿâàíå íà ðîäèòåëñêè ïðàâà è âúçñòàíîâÿâàíå óïðàæíÿâàíåòî íà ðîäèòåëñêèòå ïðàâà îò 1980 ã., ñúñòàâåíà â Ëþêñåìáóðã íà 20 ìàé 1980 ã. (ðàòèôèöèðàíà ñúñ çàêîí - ÄÂ, áð. 21 îò 2003 ã.) (ÄÂ, áð. 104 îò 2003 ã.), íàðè÷àíà ïî-íàòàòúê "Ëþêñåìáóðãñêàòà êîíâåíöèÿ", ñå ðàçãëåæäàò îò Ñîôèéñêèÿ ãðàäñêè ñúä â îòêðèòî çàñåäàíèå, â êîåòî ó÷àñòâàò:
 1. Ìèíèñòåðñòâîòî íà ïðàâîñúäèåòî;
 2. ñòðàíèòå ïî ÷óæäåñòðàííîòî ðåøåíèå;
 3. ïðîêóðîð.
 (2) Àëèíåÿ 1, ò. 1 íå ñå ïðèëàãà, êîãàòî ìîëèòåëÿò å ñåçèðàë ïðÿêî ñúäà.
 (3) Â ïðîèçâîäñòâîòî ïî àë. 1 äèðåêöèÿ "Ñîöèàëíî ïîäïîìàãàíå" êúì îáùèíàòà ïî íàñòîÿùèÿ àäðåñ íà äåòåòî äàâà ñòàíîâèùå. Ñúäúò èçñëóøâà äåòåòî ñúãëàñíî ÷ë. 15.
 (4) Ñúäúò ìîæå ïî íàïðàâåíî èñêàíå èëè ñëóæåáíî äà îïðåäåëè ïîäõîäÿùà ïðèâðåìåííà ìÿðêà çà çàêðèëà íà äåòåòî ñ öåë ïðåäîòâðàòÿâàíå íà ïî-íàòàòúøíè îïàñíîñòè çà äåòåòî èëè âðåäè çà ñòðàíèòå.
×ë. 22è. (1) Ñúäúò ñïèðà ïðîèçâîäñòâîòî ïî ÷ë. 22æ, àë. 1, êîãàòî:
 1. ðåøåíèåòî å ïðåäìåò íà îáæàëâàíå;
 2. â áúëãàðñêè ñúä èìà âèñÿùî ïðîèçâîäñòâî ïî ñúùåñòâîòî íà ñïîðà, êîåòî å çàïî÷íàëî ïðåäè ïðîèçâîäñòâîòî â äúðæàâàòà, êúäåòî å ïîñòàíîâåíî ðåøåíèåòî, ÷èåòî ïðèçíàâàíå è/èëè äîïóñêàíå íà èçïúëíåíèå ñå èñêà;
 3. äðóãî ðåøåíèå îòíîñíî óïðàæíÿâàíå íà ðîäèòåëñêèòå ïðàâà å ïðåäìåò íà ïðîèçâîäñòâî ïî ïðèçíàâàíå è/èëè äîïóñêàíå íà èçïúëíåíèåòî ìó.
 (2) Â ñëó÷àèòå ïî àë. 1, ò. 2 ñúäúò óâåäîìÿâà íåçàáàâíî ñúîòâåòíèÿ ñúä, êîéòî å äëúæåí äà ñå ïðîèçíåñå â åäíîìåñå÷åí ñðîê îò óâåäîìëåíèåòî.
×ë. 22ê. (1) Ñúäúò ñå ïðîèçíàñÿ ñ ðåøåíèå â åäíîìåñå÷åí ñðîê îò ïîñòúïâàíåòî íà ìîëáàòà.
 (2) Ðåøåíèåòî íà ñúäà ïîäëåæè íà îáæàëâàíå ïðåä Ñîôèéñêèÿ àïåëàòèâåí ñúä.
 (3) Ñîôèéñêèÿò àïåëàòèâåí ñúä ñå ïðîèçíàñÿ ñ ðåøåíèå â ñðîêà ïî àë. 1. Ðåøåíèåòî å îêîí÷àòåëíî.
×ë. 22ë. (1) Ïî ðåäà íà òàçè ãëàâà ìîæå äà ñå èñêà ïðèçíàâàíå è äîïóñêàíå íà èçïúëíåíèå íà ðåøåíèå çà óïðàæíÿâàíå íà ðîäèòåëñêèòå ïðàâà, ïîñòàíîâåíî ñëåä ïðåõâúðëÿíåòî íà äåòåòî, àêî ñ ðåøåíèåòî òîâà ïðåõâúðëÿíå å îáÿâåíî çà íåïðàâîìåðíî.
 (2) Ïðèçíàâàíåòî è èçïúëíåíèåòî íà ðåøåíèå íà äðóãà äúðæàâà - ñòðàíà ïî Ëþêñåìáóðãñêàòà êîíâåíöèÿ, ñå îòêàçâà â ñëó÷àèòå ïî ÷ë. 8 è 9, êîãàòî ñà íàëèöå ïðåäïîñòàâêèòå ïî ÷ë. 10, àë. 1 îò êîíâåíöèÿòà.
 (3) Ïðèçíàâàíåòî è èçïúëíåíèåòî íà ðåøåíèåòî ñå äîïóñêà ñàìî è äîêîëêîòî òî å èçïúëíÿåìî â äúðæàâàòà, êúäåòî å ïîñòàíîâåíî.
×ë. 22ì. Äîêîëêîòî íÿìà îñîáåíè ïðàâèëà çà òîâà ïðîèçâîäñòâî, ïðèëàãàò ñå ïðàâèëàòà íà îáùîòî èñêîâî ïðîèçâîäñòâî â Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ.
×ë. 22í. Ïðàâèëàòà íà òàçè ãëàâà ñå ïðèëàãàò ñúîòâåòíî è ïî îòíîøåíèå íà Êîíâåíöèÿòà îò 1996 ã. îòíîñíî ïðèçíàâàíåòî è èçïúëíåíèåòî íà ðåøåíèÿ íà ÷óæäåñòðàííè ñúäèëèùà è íà äðóãè ÷óæäåñòðàííè îðãàíè."
 4. Â ÷ë. 25 ñå ñúçäàâà ò. 5:
 "5. â ñëó÷àèòå ïî ÷ë. 11 îò Êîíâåíöèÿòà îò 1996 ã."
§ 25. Â Çàêîíà çà çàùèòà íà ïîòðåáèòåëèòå (îáí., ÄÂ, áð. 99 îò 2005 ã.; èçì., áð. 30, 51, 53, 59, 105 è 108 îò 2006 ã., áð. 31 è 41 îò 2007 ã.) ñå ïðàâÿò ñëåäíèòå èçìåíåíèÿ è äîïúëíåíèÿ:
 1. Â ÷ë. 186, àë. 1 ñå ñúçäàâà èçðå÷åíèå âòîðî: "Èñêúò ñå ðàçãëåæäà ïî ðåäà íà ãëàâà òðèäåñåò è òðåòà "Ïðîèçâîäñòâî ïî êîëåêòèâíè èñêîâå" îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ."
 2. ×ëåí 186á ñå îòìåíÿ. 
3. Â ÷ë. 188 àë. 2 è 3 ñå îòìåíÿò. 
4. Â ÷ë. 189: 
à) àëèíåè 2 è 3 ñå îòìåíÿò;
 á) àëèíåÿ 5 ñå îòìåíÿ.
 5. ×ëåí 190à ñå îòìåíÿ.
 § 26. Â Çàêîíà çà çàùèòà îò äèñêðèìèíàöèÿòà (îáí., ÄÂ, áð. 86 îò 2003 ã.; èçì., áð. 70 îò 2004 ã., áð. 105 îò 2005 ã., áð. 30 è 68 îò 2006 ã.) ñå ïðàâÿò ñëåäíèòå èçìåíåíèÿ:
 1. Â ÷ë. 61: 
à) â àë. 2 äóìèòå "÷ë. 105, àë. 3" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 136";
 á) â àë. 3 äóìèòå "ãëàâà òðåòà" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 22 - 24".
 2. Â ÷ë. 71, àë. 3 äóìèòå "÷ë. 174" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 218".
§ 27. Â Çàêîíà çà çäðàâíîòî îñèãóðÿâàíå (îáí., ÄÂ, áð. 70 îò 1998 ã.; èçì., áð. 93 è 153 îò 1998 ã., áð. 62, 65, 67, 69, 110 è 113 îò 1999 ã., áð. 1, 31 è 64 îò 2000 ã., áð. 41 îò 2001 ã., áð. 1, 54, 74, 107, 112, 119 è 120 îò 2002 ã., áð. 8, 50, 107 è 114 îò 2003 ã., áð. 28, 38, 49, 70, 85 è 111 îò 2004 ã., áð. 39, 45, 76, 99, 102, 103 è 105 îò 2005 ã., áð. 17, 18, 30, 33, 34, 59, 95 è 105 îò 2006 ã., áð. 11 îò 2007 ã., áð. 26 îò 2007 ã. - Ðåøåíèå ¹ 3 íà Êîíñòèòóöèîííèÿ ñúä îò 2007 ã.; èçì., áð. 31 è 46 îò 2007 ã.) â ÷ë. 111 àë. 2 ñå èçìåíÿ òàêà:
 "(2) Çà äúëæèìàòà ñóìà ïî àë. 1 ÐÇÎÊ ìîæå äà ïîèñêà èçäàâàíå íà çàïîâåä çà íåçàáàâíî èçïúëíåíèå ïî ðåäà íà ÷ë. 418 îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ âúç îñíîâà íà èçâëå÷åíèå îò ñ÷åòîâîäíèòå ñè êíèãè."
§ 28. Â Çàêîíà çà èïîòå÷íèòå îáëèãàöèè (îáí., ÄÂ, áð. 83 îò 2000 ã.; èçì., áð. 59 îò 2006 ã.) â ÷ë. 22, àë. 2 äóìèòå "÷ë. 375 - 389" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 486 - 501".
§ 29. Â Çàêîíà çà êàäàñòúðà è èìîòíèÿ ðåãèñòúð (îáí., ÄÂ, áð. 34 îò 2000 ã.; èçì., áð. 45 è 99 îò 2002 ã., áð. 36 îò 2004 ã., áð. 39 è 105 îò 2005 ã., áð. 29 è 30 îò 2006 ã.) ñå ïðàâÿò ñëåäíèòå èçìåíåíèÿ:
 1. Â ÷ë. 87 äóìèòå "ãëàâà ÷åòèðèäåñåò è øåñòà" ñå çàìåíÿò ñ "ãëàâà ÷åòèðèäåñåò è äåâåòà "Îáùè ïðàâèëà".
 2. Â ÷ë. 88 äóìèòå "÷ë. 431, àë. 2 è 3" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 537, àë. 2 è 3".
 3. Â ÷ë. 89 äóìèòå "÷ë. 192, àë. 2" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 247".
§ 30. Â Çàêîíà çà êàìàðèòå íà àðõèòåêòèòå è èíæåíåðèòå â èíâåñòèöèîííîòî ïðîåêòèðàíå (îáí., ÄÂ, áð. 20 îò 2003 ã.; èçì., áð. 65 îò 2003 ã., áð. 77 îò 2005 ã., áð. 30 è 79 îò 2006 ã.) â ÷ë. 30 äóìèòå "ñå ñíàáäÿò ñ èçïúëíèòåëåí ëèñò ïî ðåäà íà ãëàâà äâàäåñåò è òðåòà îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ" ñå çàìåíÿò ñ "ïîèñêàò èçäàâàíå íà çàïîâåä çà èçïúëíåíèå ïî ÷ë. 410, àë. 1 îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ íåçàâèñèìî îò òåõíèÿ ðàçìåð".
§ 31. Â Çàêîíà çà êîíöåñèèòå (îáí., ÄÂ, áð. 36 îò 2006 ã.; èçì., áð. 53, 65 è 105 îò 2006 ã., áð. 41 îò 2007 ã.) â ÷ë. 89, àë. 2 äóìèòå "÷ë. 41, àë. 5" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 56, àë. 3".
§ 32. Â Çàêîíà çà êðåäèòíèòå èíñòèòóöèè (îáí., ÄÂ, áð. 59 îò 2006 ã.; èçì., áð.105 îò 2006 ã.) â ÷ë. 60, àë. 2 äóìèòå "èìà ïðàâî äà ïîëó÷è èçïúëíèòåëåí ëèñò ïî èçâëå÷åíèå îò ñìåòêà çà öÿëàòà äúëæèìà ñóìà" ñå çàìåíÿò ñ "ìîæå äà ïîèñêà èçäàâàíå íà çàïîâåä çà íåçàáàâíî èçïúëíåíèå ïî ðåäà íà ÷ë. 418 îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ âúç îñíîâà íà èçâëå÷åíèå îò ñ÷åòîâîäíèòå ñè êíèãè".
§ 33. Â Çàêîíà çà ìàðêèòå è ãåîãðàôñêèòå îçíà÷åíèÿ (îáí., ÄÂ, áð. 81 îò 1999 ã.; ïîïð., áð. 82 îò 1999 ã.; èçì., áð. 28, 43, 94 è 105 îò 2005 ã., áð. 30, 73 è 96 îò 2006 ã.) â ÷ë. 76æ ñå ïðàâÿò ñëåäíèòå èçìåíåíèÿ:
 1. Çàãëàâèåòî ñå èçìåíÿ òàêà: "Ïðèâðåìåííè ìåðêè".
 2. Â àë. 1 â òåêñòà ïðåäè ò. 1 äóìèòå "ëèöåòî, ïî îòíîøåíèå íà êîåòî ñå èñêà îáåçïå÷èòåëíàòà ìÿðêà" ñå çàìåíÿò ñ "îòâåòíàòà ñòðàíà".
 3. Â àë. 2 äóìàòà "îáåçïå÷èòåëíèòå" ñå çàìåíÿ ñ "ïðèâðåìåííèòå", äóìèòå "÷ë. 308 - 322" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 389 - 403" è äóìèòå "÷ë. 317" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 398".
 4. Â àë. 3 äóìàòà "Îáåçïå÷èòåëíàòà" ñå çàìåíÿ ñ "Ïðèâðåìåííàòà".
 5. Â àë. 4 â èçðå÷åíèå ïúðâî äóìàòà "Îáåçïå÷èòåëíèòå" ñå çàìåíÿ ñ "Ïðèâðåìåííèòå", äóìèòå "äúðæàâåí èëè ÷àñòåí ñúäåáåí" ñå çàìåíÿò ñúñ "ñúäåáíèÿ" è äóìèòå "äîïóñêàíå íà îáåçïå÷åíèåòî" ñå çàìåíÿò ñ "íàëàãàíå íà ìÿðêàòà", à â èçðå÷åíèå âòîðî äóìàòà "Îáåçïå÷èòåëíàòà" ñå çàìåíÿ ñ "Ïðèâðåìåííàòà".
 6. Â àë. 5 äóìàòà "îáåçïå÷èòåëíèòå" ñå çàìåíÿ ñ "ïðèâðåìåííèòå".
 7. Â àë. 6 äóìàòà "Îáåçïå÷èòåëíàòà" ñå çàìåíÿ ñ "Ïðèâðåìåííàòà".
§ 34. Â Çàêîíà çà ìåæäóíàðîäíèÿ òúðãîâñêè àðáèòðàæ (îáí., ÄÂ, áð. 60 îò 1988 ã.; èçì., áð. 93 îò 1993 ã., áð. 59 îò 1998 ã., áð. 38 îò 2001 ã., áð. 46 îò 2002 ã., áð. 102 îò 2002 ã. - Ðåøåíèå ¹ 9 íà Êîíñòèòóöèîííèÿ ñúä îò 2002 ã.) ñå ïðàâÿò ñëåäíèòå èçìåíåíèÿ:
 1. Â ÷ë. 8, àë. 1, èçðå÷åíèå ïúðâî äóìèòå "ïúðâîòî ïî äåëîòî çàñåäàíèå" ñå çàìåíÿò ñúñ "ñðîêà çà îòãîâîð íà èñêîâàòà ìîëáà".
 2. Â ÷ë. 16, àë. 1 äóìèòå "ñúîáðàçíî ÷ë. 126á è 126â íà" ñå çàìåíÿò ñ "ïî ðåäà íà ãëàâà äâàäåñåò è ïúðâà "Îáæàëâàíå íà îïðåäåëåíèÿòà" îò".
 3. Â ÷ë. 48, àë. 3 äóìèòå "÷ë. 54 è 55" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 71".
 4. Â ÷ë. 51 àë. 3 ñå èçìåíÿ òàêà:
 "(3) Èñêîâåòå çà ïðèçíàâàíå è äîïóñêàíå íà èçïúëíåíèåòî íà ðåøåíèÿòà íà ÷óæäåñòðàííèòå àðáèòðàæíè ñúäèëèùà è íà ñêëþ÷åíèòå ïðåä òÿõ ñïîãîäáè ïî àðáèòðàæíè äåëà ñå ïðåäÿâÿâàò, àêî äðóãî íå å ïðåäâèäåíî â ìåæäóíàðîäåí äîãîâîð, ïî êîéòî Ðåïóáëèêà Áúëãàðèÿ å ñòðàíà, ïðåä Ñîôèéñêèÿ ãðàäñêè ñúä è çà ðàçãëåæäàíåòî èì ñå ïðèëàãàò ñúîòâåòíî ÷ë. 118 - 122 îò Êîäåêñà íà ìåæäóíàðîäíîòî ÷àñòíî ïðàâî, ñ èçêëþ÷åíèå íà ïðàâîòî íà äëúæíèêà äà ïðåäÿâè âúçðàæåíèå çà ïîãàñÿâàíå íà âçåìàíåòî."
§ 35. Â Çàêîíà çà ìèòíèöèòå (îáí., ÄÂ, áð. 15 îò 1998 ã.; èçì., áð. 89 è 153 îò 1998 ã., áð. 30 è 83 îò 1999 ã., áð. 63 îò 2000 ã., áð. 110 îò 2001 ã., áð. 76 îò 2002 ã., áð. 37 è 95 îò 2003 ã., áð. 38 îò 2004 ã., áð. 45, 86, 91 è 105 îò 2005 ã., áð. 30 è 105 îò 2006 ã.) ñå ïðàâÿò ñëåäíèòå èçìåíåíèÿ:
 1. Â ÷ë. 14, àë. 1, ò. 9 äóìèòå "÷ë. 64, àë. 5" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 78, àë. 6 è 8".
 2. Â ÷ë. 211ê, àë. 1 äóìèòå "÷ë. 231" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 303".
§ 36. Â Çàêîíà çà íàñëåäñòâîòî (îáí., ÄÂ, áð. 22 îò 1949 ã.; ïîïð., áð. 41 îò 1949 ã.; èçì., áð. 275 îò 1950 ã., áð. 41 îò 1985 ã., áð. 60 îò 1992 ã., áð. 21 îò 1996 ã. - Ðåøåíèå ¹ 4 íà Êîíñòèòóöèîííèÿ ñúä îò 1996 ã.; èçì., áð. 104 îò 1996 ã., áð. 117 îò 1997 ã., áð. 96 îò 1999 ã., áð. 34 îò 2000 ã.) â ÷ë. 24, àë. 2 äóìèòå "÷ë. 474, àë. 1 è 2" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 578, àë. 1 è 2".
§ 37. Â Çàêîíà çà íîòàðèóñèòå è íîòàðèàëíàòà äåéíîñò (îáí., ÄÂ, áð. 104 îò 1996 ã.; èçì., áð. 117, 118 è 123 îò 1997 ã., áð. 24 îò 1998 ã., áð. 69 îò 1999 ã., áð. 18 îò 2003 ã., áð. 29 è 36 îò 2004 ã., áð. 19 è 43 îò 2005 ã., áð. 30, 39 è 41 îò 2006 ã.) ñå ïðàâÿò ñëåäíèòå èçìåíåíèÿ:
 1. Â ÷ë. 50 äóìèòå "÷ë. 41 - 52" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 37 - 58".
 2. ×ëåí 61 ñå èçìåíÿ òàêà:
 "Ïðèíóäèòåëíî èçïúëíåíèå
 ×ë. 61. Çà äúëæèìèòå ñóìè ïî ðåøåíèå íà îáùîòî ñúáðàíèå Íîòàðèàëíàòà êàìàðà ìîæå äà ïîèñêà èçäàâàíå íà çàïîâåä çà èçïúëíåíèå ïî ÷ë. 410, àë. 1 îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ íåçàâèñèìî îò òåõíèÿ ðàçìåð."
 3. Â ÷ë. 89 àë. 3 ñå èçìåíÿ òàêà:
 "(3) Çà äúëæèìèòå íåïëàòåíè íîòàðèàëíè òàêñè íîòàðèóñúò ìîæå äà ïîèñêà èçäàâàíå íà çàïîâåä çà èçïúëíåíèå ïî ÷ë. 410, àë. 1 îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ íåçàâèñèìî îò òåõíèÿ ðàçìåð."
§ 38. Â Çàêîíà çà îáåçùåòÿâàíå íà ñîáñòâåíèöè íà îäúðæàâåíè èìîòè (îáí., ÄÂ, áð. 107 îò 1997 ã.; áð. 30 îò 1998 ã. - Ðåøåíèå ¹ 4 íà Êîíñòèòóöèîííèÿ ñúä îò 1998 ã.; èçì., áð. 45, 88 è 135 îò 1998 ã., áð. 12 îò 1999 ã., áð. 9 îò 2000 ã.; ïîïð., áð. 10 îò 2000 ã.; èçì., áð. 99 îò 2000 ã., áð. 25 îò 2001 ã., áð. 28, 45, 47 îò 2002 ã., áð. 112 îò 2003 ã., áð. 101 îò 2004 ã., áð. 24 îò 2006 ã.) â ÷ë. 6 àë. 12 ñå îòìåíÿ.
§ 39. Â Çàêîíà çà îáùåñòâåíèòå ïîðú÷êè (îáí., ÄÂ, áð. 28 îò 2004 ã.; èçì., áð. 53 îò 2004 ã., áð. 31, 34 è 105 îò 2005 ã., áð. 18, 33, 37 è 79 îò 2006 ã.) â ÷ë. 122á, àë. 2 äóìèòå "÷ë. 41, àë. 5" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 56, àë. 3".
§ 40. Â Çàêîíà çà îáùèíñêàòà ñîáñòâåíîñò (îáí., ÄÂ, áð. 44 îò 1996 ã.; èçì., áð. 104 îò 1996 ã., áð. 55 îò 1997 ã., áð. 22 è 93 îò 1998 ã., áð. 23, 56, 64, 67, 69 è 96 îò 1999 ã., áð. 26 îò 2000 ã., áð. 34 îò 2001 ã., áð. 120 îò 2002 ã., áð. 101 îò 2004 ã., áð. 29, 30 è 36 îò 2006 ã.) â ÷ë. 27, àë. 3 äóìèòå "÷ë. 41, àë. 5 è ñðîêúò ïî ÷ë. 157, àë. 1" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 56, àë. 3 è ñðîêúò ïî ÷ë. 199".
§ 41. Â Çàêîíà çà îñîáåíèòå çàëîçè (îáí., ÄÂ, áð. 100 îò 1996 ã.; èçì., áð. 86 îò 1997 ã., áð. 42 îò 1999 ã., áð. 19 è 58 îò 2003 ã., áð. 34 è 43 îò 2005 ã., áð. 30 è 34 îò 2006 ã.) ñå ïðàâÿò ñëåäíèòå èçìåíåíèÿ:
 1. Â ÷ë. 35: 
à) àëèíåÿ 1 ñå èçìåíÿ òàêà:
 "(1) Êîãàòî çàëîãîäàòåëÿò íå îêàæå íåîáõîäèìîòî ñúäåéñòâèå çà èçïúëíåíèå âúðõó çàëîæåíîòî èìóùåñòâî èëè çà çàïàçâàíåòî ìó, çàëîæíèÿò êðåäèòîð âúç îñíîâà íà èçâëå÷åíèå îò ðåãèñòúðà çà âïèñàíî îáåçïå÷åíèå è çà çàïî÷âàíå íà èçïúëíåíèåòî ìîæå äà ïîèñêà èçäàâàíå íà çàïîâåä çà íåçàáàâíî èçïúëíåíèå ïî ðåäà íà ÷ë. 418 îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ. Ïðåäàâàíåòî íà çàëîæåíîòî èìóùåñòâî ñå èçâúðøâà ïî ðåäà íà ÷ë. 521 îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ.";
 á) â àë. 2 äóìèòå "äúðæàâíèÿò èëè ÷àñòíèÿò ñúäåáåí" ñå çàìåíÿò ñúñ "ñúäåáíèÿò".
 2. ×ëåí 36 ñå èçìåíÿ òàêà: 
"Îñïîðâàíå
 ×ë. 36. Â ïðîèçâîäñòâîòî ïî ïðèíóäèòåëíî èçïúëíåíèå çàëîãîäàòåëÿò ìîæå äà îñïîðè âçåìàíåòî èëè çàëîæíîòî ïðàâî ïî ðåäà íà ÷ë. 439 îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ."
 3. Â ÷ë. 37, àë. 4 äóìèòå "÷ë. 372" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 482".
 4. Â ÷ë. 40, àë. 2 äóìèòå "÷ë. 372" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 482".
 5. Â ÷ë. 41, àë. 2 äóìèòå "÷ë. 217" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 278".
 6. Â ÷ë. 42 äóìèòå "÷ë. 359" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 464".
§ 42. Â Çàêîíà çà îòáðàíàòà è âúîðúæåíèòå ñèëè íà Ðåïóáëèêà Áúëãàðèÿ (îáí., ÄÂ, áð. 112 îò 1995 ã.; èçì., áð. 67 îò 1996 ã., áð. 122 îò 1997 ã., áð. 70, 93, 152 è 153 îò 1998 ã., áð. 12, 67 è 69 îò 1999 ã., áð. 49 è 64 îò 2000 ã., áð. 25 îò 2001 ã., áð. 1, 40, 45 è 119 îò 2002 ã., áð. 50, 86, 95 è 112 îò 2003 ã., áð. 93 è 111 îò 2004 ã., áð. 27, 38, 76, 88, 102 è 105 îò 2005 ã., áð. 30, 36, 56, 82, 91 è 102 îò 2006 ã., áð. 11, 41 è 46 îò 2007 ã.) ñå ïðàâÿò ñëåäíèòå èçìåíåíèÿ:
 1. Â ÷ë. 300 àë. 3 ñå èçìåíÿ òàêà:
 "(3) Çà ðàçõîäèòå ïî àë. 1 è 2 ñúîòâåòíèÿò êîìïåòåíòåí îðãàí, îïðåäåëåí îò ìèíèñòúðà íà îòáðàíàòà, ìîæå äà ïîèñêà èçäàâàíå íà çàïîâåä çà íåçàáàâíî èçïúëíåíèå ïî ðåäà íà ÷ë. 418 îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ âúç îñíîâà íà èçâëå÷åíèå îò ñ÷åòîâîäíèòå ñè êíèãè."
 2. Â ÷ë. 300à àë. 2 ñå èçìåíÿ òàêà:
 "(2) Çà ðàçõîäèòå ïî àë. 1 ñúîòâåòíèÿò êîìïåòåíòåí îðãàí, îïðåäåëåí îò ìèíèñòúðà íà îòáðàíàòà, ìîæå äà ïîèñêà èçäàâàíå íà çàïîâåä çà íåçàáàâíî èçïúëíåíèå ïî ðåäà íà ÷ë. 418 îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ âúç îñíîâà íà èçâëå÷åíèå îò ñ÷åòîâîäíèòå ñè êíèãè."
§ 43. Â Çàêîíà çà îòíåìàíå â ïîëçà íà äúðæàâàòà íà èìóùåñòâî, ïðèäîáèòî îò ïðåñòúïíà äåéíîñò (îáí., ÄÂ, áð. 19 îò 2005 ã.; èçì., áð. 86 è 105 îò 2005 ã., áð. 33 è 75 îò 2006 ã.) â ÷ë. 28, àë. 5 äóìèòå "÷ë. 97, àë. 4" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 124, àë. 5".
§ 44. Â Çàêîíà çà ïàòåíòèòå è ðåãèñòðàöèÿòà íà ïîëåçíèòå ìîäåëè (îáí., ÄÂ, áð. 27 îò 1993 ã.; èçì., áð. 83 îò 1996 ã., áð. 11 îò 1998 ã., áð. 81 îò 1999 ã., áð. 45 è 66 îò 2002 ã., áð. 17 îò 2003 ã., áð. 30 è 64 îò 2006 ã., áð. 31 îò 2007 ã.) â ÷ë. 67, àë. 4 èçðå÷åíèå âòîðî ñå èçìåíÿ òàêà: "Íåïëàùàíåòî íà òåçè ñóìè íå å îñíîâàíèå çà ñïèðàíå íà ïðîèçâîäñòâîòî, íî ïîëó÷àâàùîòî âåäîìñòâî ìîæå äà ïîèñêà èçäàâàíå íà çàïîâåä çà íåçàáàâíî èçïúëíåíèå ïî ðåäà íà ÷ë. 418 îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ âúç îñíîâà íà èçâëå÷åíèå îò ñ÷åòîâîäíèòå ñè êíèãè."
§ 45. Â Çàêîíà çà ïîäïîìàãàíå íà çåìåäåëñêèòå ïðîèçâîäèòåëè (îáí., ÄÂ, áð. 58 îò 1998 ã.; èçì., áð. 79 è 153 îò 1998 ã., áð. 12, 26, 86 è 113 îò 1999 ã., áð. 24 îò 2000 ã., áð. 34 è 41 îò 2001 ã., áð. 46 è 96 îò 2002 ã., áð. 18 îò 2004 ã., áð. 14 è 105 îò 2005 ã., áð. 18, 30, 34, 59, 96 è 108 îò 2006 ã., áð. 13 îò 2007 ã.) â ÷ë. 27 àë. 2 ñå èçìåíÿ òàêà:
 "(2) Çà âçåìàíèÿòà ñè îò ôèçè÷åñêèòå è þðèäè÷åñêèòå ëèöà ôîíäúò ìîæå äà ïîèñêà èçäàâàíå íà çàïîâåä çà íåçàáàâíî èçïúëíåíèå ïî ðåäà íà ÷ë. 418 îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ âúç îñíîâà íà èçâëå÷åíèå îò ñ÷åòîâîäíèòå ñè êíèãè. Âçåìàíèÿòà ñå ñúáèðàò îò Àãåíöèÿòà çà äúðæàâíè âçåìàíèÿ."
§ 46. Â Çàêîíà çà ïîëèòè÷åñêèòå ïàðòèè (îáí., ÄÂ, áð. 28 îò 2005 ã.; èçì., áð. 102 îò 2005 ã., áð. 17 è 73 îò 2006 ã.) ñå ïðàâÿò ñëåäíèòå èçìåíåíèÿ:
 1. Â ÷ë. 18 àë. 1 ñå èçìåíÿ òàêà:
 "(1) Ðåøåíèåòî ïî ìîëáàòà çà ðåãèñòðàöèÿ ïîäëåæè íà îáæàëâàíå èëè ïðîòåñò â 7-äíåâåí ñðîê îò óçíàâàíåòî ìó ïðåä Âúðõîâíèÿ êàñàöèîíåí ñúä íåçàâèñèìî îò ïðåäïîñòàâêèòå çà äîïóñêàíå íà êàñàöèîííîòî îáæàëâàíå ïî ÷ë. 280, àë. 1 îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ."
 2. Â ÷ë. 41: 
à) àëèíåÿ 1 ñå èçìåíÿ òàêà:
 "(1) Ðåøåíèåòî íà Ñîôèéñêèÿ ãðàäñêè ñúä ïî ÷ë. 40 ïîäëåæè íà îáæàëâàíå â 14-äíåâåí ñðîê îò óçíàâàíåòî ìó ïðåä Âúðõîâíèÿ êàñàöèîíåí ñúä íåçàâèñèìî îò ïðåäïîñòàâêèòå çà äîïóñêàíå íà êàñàöèîííîòî îáæàëâàíå ïî ÷ë. 280, àë. 1 îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ.";
 á) â àë. 2 äóìèòå "÷ë. 231" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 303".
§ 47. Â Çàêîíà çà ïðèâàòèçàöèÿ è ñëåäïðèâàòèçàöèîíåí êîíòðîë (îáí., ÄÂ, áð. 28 îò 2002 ã.; èçì., áð. 78 îò 2002 ã., áð. 20 è 31 îò 2003 ã., áð. 39 îò 2003 ã. - Ðåøåíèå ¹ 5 íà Êîíñòèòóöèîííèÿ ñúä îò 2003 ã.; èçì., áð. 46 è 84 îò 2003 ã., áð. 55 è 115 îò 2004 ã., áð. 28, 39, 88, 94, 103 è 105 îò 2005 ã., áð. 36, 53, 72 è 105 îò 2006 ã.) § 11á îò äîïúëíèòåëíèòå ðàçïîðåäáè ñå èçìåíÿ òàêà:
 "§ 11á. Çà äúëæèìèòå âíîñêè îò öåíàòà ïî ïðèâàòèçàöèîííèòå äîãîâîðè Àãåíöèÿòà çà ñëåäïðèâàòèçàöèîíåí êîíòðîë è îðãàíèòå ïî ÷ë. 4, àë. 2 ìîãàò äà ïîèñêàò èçäàâàíå íà çàïîâåä çà íåçàáàâíî èçïúëíåíèå ïî ðåäà íà ÷ë. 418 îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ âúç îñíîâà íà èçâëå÷åíèå îò ñ÷åòîâîäíèòå ñè êíèãè."
§ 48. Â Çàêîíà çà ïðîìèøëåíèÿ äèçàéí (îáí., ÄÂ, áð. 81 îò 1999 ã.; èçì., áð. 17 îò 2003 ã., áð. 43 è 105 îò 2005 ã., áð. 30 è 73 îò 2006 ã.) ñå ïðàâÿò ñëåäíèòå èçìåíåíèÿ:
 1. Â ÷ë. 57æ: 
à) çàãëàâèåòî ñå èçìåíÿ òàêà: "Ïðèâðåìåííè ìåðêè";
 á) â àë. 1 â òåêñòà ïðåäè ò. 1 äóìèòå "ëèöåòî, ïî îòíîøåíèå íà êîåòî ñå èñêà îáåçïå÷èòåëíà ìÿðêà" ñå çàìåíÿò ñ "îòâåòíàòà ñòðàíà";
 â) â àë. 2 äóìàòà "îáåçïå÷èòåëíèòå" ñå çàìåíÿ ñ "ïðèâðåìåííèòå", äóìèòå "÷ë. 308 - 322" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 389 - 403" è äóìèòå "÷ë. 317" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 398";
 ã) â àë. 3 äóìàòà "Îáåçïå÷èòåëíàòà" ñå çàìåíÿ ñ "Ïðèâðåìåííàòà";
 ä) â àë. 4 â èçðå÷åíèå ïúðâî äóìàòà "Îáåçïå÷èòåëíèòå" ñå çàìåíÿ ñ "Ïðèâðåìåííèòå", äóìèòå "äúðæàâåí èëè ÷àñòåí ñúäåáåí" ñå çàìåíÿò ñúñ "ñúäåáíèÿ" è äóìèòå "äîïóñêàíå íà îáåçïå÷åíèåòî" ñå çàìåíÿò ñ "íàëàãàíå íà ìÿðêàòà", à â èçðå÷åíèå âòîðî äóìàòà "Îáåçïå÷èòåëíàòà" ñå çàìåíÿ ñ "Ïðèâðåìåííàòà";
 å) â àë. 5 äóìàòà "îáåçïå÷èòåëíèòå" ñå çàìåíÿ ñ "ïðèâðåìåííèòå";
 æ) â àë. 6 äóìàòà "Îáåçïå÷èòåëíàòà" ñå çàìåíÿ ñ "Ïðèâðåìåííàòà".
 2. Â ÷ë. 60à: 
à) çàãëàâèåòî ñå èçìåíÿ òàêà: "Ïðèâðåìåííè ìåðêè";
 á) â àë. 1 â òåêñòà ïðåäè ò. 1 äóìàòà "îáåçïå÷èòåëíè" ñå çàëè÷àâà;
 â) àëèíåÿ 2 ñå èçìåíÿ òàêà:
 "(2) Äîïóñêàíåòî, íàëàãàíåòî è îòìåíÿíåòî íà ïðèâðåìåííèòå ìåðêè ñå èçâúðøâà ïî ðåäà íà ÷ë. 389 - 403 îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ, ñ èçêëþ÷åíèå íà ÷ë. 398, àë. 2 , èçðå÷åíèå ïúðâî, è äîêîëêîòî òîçè çàêîí íå ïðåäâèæäà äðóãî.";
 ã) â àë. 3 äóìàòà "Îáåçïå÷èòåëíàòà" ñå çàìåíÿ ñ "Ïðèâðåìåííàòà";
 ä) â àë. 4 äóìàòà "Îáåçïå÷èòåëíèòå" ñå çàìåíÿ ñ "Ïðèâðåìåííèòå", äóìèòå "ñúäèÿ-èçïúëíèòåëÿ" ñå çàìåíÿò ñúñ "ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë" è äóìèòå "äîïóñêàíå íà îáåçïå÷åíèåòî" ñå çàìåíÿò ñ "íàëàãàíå íà ìÿðêàòà";
 å) â àë. 5 äóìàòà "îáåçïå÷èòåëíèòå" ñå çàìåíÿ ñ "ïðèâðåìåííèòå";
 æ) â àë. 6 â èçðå÷åíèå ïúðâî äóìàòà "Îáåçïå÷èòåëíèòå" ñå çàìåíÿ ñ "Ïðèâðåìåííèòå" è äóìèòå "ñúäèÿ-èçïúëíèòåëÿ" ñå çàìåíÿò ñúñ "ñúäåáíèÿ èçïúëíèòåë", à â èçðå÷åíèå âòîðî äóìàòà "Îáåçïå÷èòåëíàòà" ñå çàìåíÿ ñ "Ïðèâðåìåííàòà";
 ç) â àë. 7 äóìàòà "îáåçïå÷èòåëíàòà" ñå çàìåíÿ ñ "ïðèâðåìåííàòà", à äóìàòà "îáåçïå÷åíèåòî" ñå çàìåíÿ ñ "íàëàãàíåòî íà ìÿðêàòà".
§ 49. Â Çàêîíà çà ïúòèùàòà (îáí., ÄÂ, áð. 26 îò 2000 ã.; èçì., áð. 88 îò 2000 ã., áð. 111 îò 2001 ã., áð. 47 è 118 îò 2002 ã., áð. 9 è 112 îò 2003 ã., áð. 6 è 14 îò 2004 ã., áð. 88 è 104 îò 2005 ã., áð. 30, 36, 64, 102, 105 è 108 îò 2006 ã.) â ÷ë. 57 àë. 2 ñå èçìåíÿ òàêà:
 "(2) Ïðè íåèçïúëíåíèå íà èçèñêâàíèÿòà ïî àë. 1 ïîñëåäèöèòå ñå îòñòðàíÿâàò îò àäìèíèñòðàöèÿòà, óïðàâëÿâàùà ïúòÿ, çà ñìåòêà íà íàðóøèòåëÿ. Çà âçåìàíåòî ñè îò íàðóøèòåëÿ àäìèíèñòðàöèÿòà ìîæå äà ïîèñêà èçäàâàíå íà çàïîâåä çà íåçàáàâíî èçïúëíåíèå ïî ðåäà íà ÷ë. 418 îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ âúç îñíîâà íà èçâëå÷åíèå îò ñ÷åòîâîäíèòå ñè êíèãè."
§ 50. Â Çàêîíà çà ñäðóæåíèÿ çà íàïîÿâàíå (îáí., ÄÂ, áð. 34 îò 2001 ã.; èçì., áð. 108 îò 2001 ã., áð. 30 îò 2006 ã.) ÷ë. 54 ñå èçìåíÿ òàêà:
 "×ë. 54. Çà âçåìàíèÿòà ñè ñäðóæåíèÿòà ìîãàò äà ïîèñêàò èçäàâàíå íà çàïîâåä çà èçïúëíåíèå ïî ÷ë. 410, àë. 1 îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ íåçàâèñèìî îò òåõíèÿ ðàçìåð."
§ 51. Â Çàêîíà çà ñîáñòâåíîñòòà (îáí., Èçâ., áð. 92 îò 1951 ã., èçì., áð. 12 îò 1958 ã., áð. 90 îò 1960 ã., ÄÂ, áð. 99 îò 1963 ã., áð. 26 è 27 îò 1973 ã., áð. 54 è 87 îò 1974 ã., áð. 55 îò 1978 ã., áð. 36 îò 1979 ã., áð. 19 îò 1985 ã., áð. 14 è 91 îò 1988 ã., áð. 38 îò 1989 ã., áð. 31 îò 1990 ã., áð. 77 îò 1991 ã., áð. 33 îò 1996 ã., áð. 100 îò 1997 ã., áð. 90 îò 1999 ã., áð. 34 è 59 îò 2000 ã., áð. 32 îò 2005 ã., áð. 46 îò 2006 ã., áð. 24 îò 2007 ã.) â ÷ë. 46 àë. 2 ñå èçìåíÿ òàêà:
 "(2) Âúç îñíîâà íà âëÿçëîòî â ñèëà ðåøåíèå íà îáùîòî ñúáðàíèå ïî ÷ë. 45 óïðàâèòåëÿò èëè ïðåäñåäàòåëÿò íà óïðàâèòåëíèÿ ñúâåò ìîæå äà ïîèñêà èçäàâàíå íà çàïîâåä çà èçïúëíåíèå ïî ÷ë. 410, àë. 1 îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ."
§ 52. Â Çàêîíà çà ñîáñòâåíîñòòà è ïîëçóâàíåòî íà çåìåäåëñêèòå çåìè (îáí., ÄÂ, áð. 17 îò 1991 ã.; ïîïð., áð. 20 îò 1991 ã.; èçì., áð. 74 îò 1991 ã., áð. 18, 28, 46 è 105 îò 1992 ã., áð. 48 îò 1993 ã., áð. 64 îò 1993 ã. - Ðåøåíèå ¹ 12 íà Êîíñòèòóöèîííèÿ ñúä îò 1993 ã.; èçì., áð. 83 îò 1993 ã., áð. 80 îò 1994 ã., áð. 45 è 57 îò 1995 ã., áð. 59 îò 1995 ã. - Ðåøåíèå ¹ 7 è ¹ 8 íà Êîíñòèòóöèîííèÿ ñúä îò 1995 ã.; èçì., áð. 79 îò 1996 ã., áð. 103 îò 1996 ã. - Ðåøåíèå ¹ 20 íà Êîíñòèòóöèîííèÿ ñúä îò 1996 ã.; èçì., áð. 104 îò 1996 ã., áð. 62, 87, 98 è 123 îò 1997 ã., áð. 59, 88 è 133 îò 1998 ã., áð. 68 îò 1999 ã., áð. 34 è 106 îò 2000 ã., áð. 28, 47 è 99 îò 2002 ã., áð. 16 îò 2003 ã., áð. 36 îò 2004 ã., áð. 17 è 30 îò 2006 ã., áð. 13 è 24 îò 2007 ã.) â ÷ë. 19, àë. 8, ò. 1 äóìèòå "÷ë. 483" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 587".
§ 53. Â Çàêîíà çà ñîöèàëíî ïîäïîìàãàíå (îáí., ÄÂ, áð. 56 îò 1998 ã.; èçì., áð. 45 è 120 îò 2002 ã., áð. 18, 30 è 105 îò 2006 ã.) â ÷ë. 14á àë. 2 ñå èçìåíÿ òàêà:
 "(2) Ïðèíóäèòåëíîòî èçïúëíåíèå íà çàïîâåäòà ïî ÷ë. 14à, àë. 3 ñå äîïóñêà ïî èñêàíå íà Äèðåêöèÿ "Ñîöèàëíî ïîäïîìàãàíå" ïî ðåäà íà ÷ë. 418 îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ."
§ 54. Â Çàêîíà çà ñúáèðàíå íà äúðæàâíèòå âçåìàíèÿ (îáí., ÄÂ, áð. 26 îò 1996 ã.; èçì., áð. 104 îò 1996 ã., áð. 51 îò 1997 ã., áð. 59 îò 1998 ã., áð. 103 îò 1999 ã., áð. 29 îò 2000 ã. - Ðåøåíèå ¹ 2 íà Êîíñòèòóöèîííèÿ ñúä îò 2000 ã.; èçì., áð. 63 îò 2000 ã., áð. 111 îò 2001 ã., áð. 28 è 46 îò 2002 ã., áð. 105 îò 2005 ã., áð. 105 îò 2006 ã.) â ÷ë. 87 àë. 2 ñå èçìåíÿ òàêà:
 "(2) Âçåìàíèÿòà ïî àë. 1, ñ èçêëþ÷åíèå íà âçåìàíèÿòà ïî ò. 5, ñå óñòàíîâÿâàò ñ àêò çà óñòàíîâÿâàíå íà ÷àñòíî äúðæàâíî âçåìàíå, êîéòî ñå èçäàâà îò èçïúëíèòåëíèÿ äèðåêòîð íà àãåíöèÿòà. Âúç îñíîâà íà àêòà çà óñòàíîâÿâàíå íà ÷àñòíî äúðæàâíî âçåìàíå àãåíöèÿòà ìîæå äà ïîèñêà èçäàâàíå íà çàïîâåä çà íåçàáàâíî èçïúëíåíèå ïî ðåäà íà ÷ë. 418 îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ."
§ 55. Â Çàêîíà çà ñúäåáíàòà âëàñò (îáí., ÄÂ, áð. 59 îò 1994 ã., áð. 78 îò 1994 ã. - Ðåøåíèå ¹ 8 íà Êîíñòèòóöèîííèÿ ñúä îò 1994 ã., áð. 87 îò 1994 ã. - Ðåøåíèå ¹ 9 íà Êîíñòèòóöèîííèÿ ñúä îò 1994 ã., áð. 93 îò 1995 ã. - Ðåøåíèå ¹ 17 íà Êîíñòèòóöèîííèÿ ñúä îò 1995 ã.; èçì., áð. 64 îò 1996 ã., áð. 96 îò 1996 ã. - Ðåøåíèå ¹ 19 íà Êîíñòèòóöèîííèÿ ñúä îò 1996 ã.; èçì., áð. 104 è 110 îò 1996 ã., áð. 58, 122 è 124 îò 1997 ã., áð. 11 è 133 îò 1998 ã., áð. 6 îò 1999 ã. - Ðåøåíèå ¹ 1 íà Êîíñòèòóöèîííèÿ ñúä îò 1999 ã.; èçì., áð. 34, 38 è 84 îò 2000 ã., áð. 25 îò 2001 ã., áð. 74 îò 2002 ã., áð. 110 îò 2002 ã. - Ðåøåíèå ¹ 11 íà Êîíñòèòóöèîííèÿ ñúä îò 2002 ã., áð. 118 îò 2002 ã. - Ðåøåíèå ¹ 13 íà Êîíñòèòóöèîííèÿ ñúä îò 2002 ã.; èçì., áð. 61 è 112 îò 2003 ã., áð. 29, 36 è 70 îò 2004 ã., áð. 93 îò 2004 ã. - Ðåøåíèå ¹ 4 íà Êîíñòèòóöèîííèÿ ñúä îò 2004 ã., áð. 37 îò 2005 ã. - Ðåøåíèå ¹ 4 íà Êîíñòèòóöèîííèÿ ñúä îò 2005 ã.; èçì., áð. 43 è 86 îò 2005 ã., áð. 17 îò 2006 ã., áð. 23 îò 2006 ã. - Ðåøåíèå ¹ 1 íà Êîíñòèòóöèîííèÿ ñúä îò 2006 ã., áð. 30 è 39 îò 2006 ã.) â ÷ë. 175, àë. 2, ÷ë. 176, àë. 3, ÷ë. 181, àë. 4 è ÷ë. 182 äóìèòå "÷ë. 41 - 52" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 37 - 58".
§ 56. Â Çàêîíà çà òúðãîâñêèÿ ðåãèñòúð (îáí., ÄÂ, áð. 34 îò 2006 ã.; èçì., áð. 80 è 105 îò 2006 ã.) â ÷ë. 25, àë. 4, èçðå÷åíèå ïúðâî äóìèòå "ãëàâà äâàíàäåñåòà "à" ñå çàìåíÿò ñ "ãëàâà äâàäåñåò è ïúðâà "Îáæàëâàíå íà îïðåäåëåíèÿòà".
§ 57. Â Çàêîíà çà ÷àñòíèòå ñúäåáíè èçïúëíèòåëè (îáí., ÄÂ, áð. 43 îò 2005 ã.; èçì., áð. 39 îò 2006 ã., áð. 31 îò 2007 ã.) ñå ïðàâÿò ñëåäíèòå èçìåíåíèÿ:
 1. ×ëåí 15 ñå îòìåíÿ. 
2. Â ÷ë. 16: 
à) àëèíåÿ 1 ñå îòìåíÿ;
 á) äîñåãàøíàòà àë. 2 ñòàâà àë. 1;
 â) äîñåãàøíàòà àë. 3 ñòàâà àë. 2 è â íåÿ öèôðàòà "2" ñå çàìåíÿ ñ "ïî ÷ë. 431, àë. 3 îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ".
 3. Â ÷ë. 18: 
à) â àë. 4 â èçðå÷åíèå ïúðâî äóìèòå "÷ë. 414" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 521", à â èçðå÷åíèå âòîðî äóìèòå "÷ë. 357 è 358" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 462 è 463";
 á) àëèíåÿ 5 ñå èçìåíÿ òàêà:
 "(5) Ïî ðàçïîðåæäàíå íà ñúäà ÷àñòíèÿò ñúäåáåí èçïúëíèòåë ìîæå äà âðú÷âà ñúîáùåíèÿ è ïðèçîâêè ïî ãðàæäàíñêè äåëà."
 4. Â ÷ë. 19, àë. 3 äóìèòå "÷ë. 12" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 22".
 5. Â ÷ë. 43 äóìèòå "÷ë. 41 - 52" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 37 - 58".
 6. ×ëåí 54 ñå èçìåíÿ òàêà:
 "Ïðèíóäèòåëíî èçïúëíåíèå
 ×ë. 54. Çà äúëæèìèòå ñóìè ïî ðåøåíèå íà îáùîòî ñúáðàíèå êàìàðàòà ìîæå äà ïîèñêà èçäàâàíå íà çàïîâåä çà èçïúëíåíèå ïî ÷ë. 410, àë. 1 îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ íåçàâèñèìî îò òåõíèÿ ðàçìåð."
 7. Â ÷ë. 71, àë. 5 äóìèòå "÷ë. 165 - 170" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 207 - 209".
 8. Â ÷ë. 79 àë. 3 ñå èçìåíÿ òàêà:
 "(3) Çà äúëæèìèòå íåïëàòåíè òàêñè è ðàçíîñêè ÷àñòíèÿò ñúäåáåí èçïúëíèòåë ìîæå äà ïîèñêà èçäàâàíå íà çàïîâåä çà èçïúëíåíèå ïî ÷ë. 410, àë. 1 îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ íåçàâèñèìî îò òåõíèÿ ðàçìåð."
§ 58. Â Òúðãîâñêèÿ çàêîí (îáí., ÄÂ, áð. 48 îò 1991 ã.; èçì., áð. 25 îò 1992 ã., áð. 61 è 103 îò 1993 ã., áð. 63 îò 1994 ã., áð. 63 îò 1995 ã., áð. 42, 59, 83, 86 è 104 îò 1996 ã., áð. 58, 100 è 124 îò 1997 ã., áð. 52 è 70 îò 1998 ã., áð. 33, 42, 64, 81, 90, 103 è 114 îò 1999 ã., áð. 84 îò 2000 ã., áð. 28, 61 è 96 îò 2002 ã., áð. 19, 31 è 58 îò 2003 ã., áð. 31, 39, 42, 43, 66, 103 è 105 îò 2005 ã., áð. 38, 59 è 105 îò 2006 ã.) ñå ïðàâÿò ñëåäíèòå èçìåíåíèÿ è äîïúëíåíèÿ:
 1. (Èçì. - ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.) Â ÷ë. 70, àë. 6 äóìèòå "×ëåí 498" ñå çàìåíÿò ñ "×ëåí 604".
 2. Â ÷ë. 74 ñå ñúçäàâà àë. 4:
 "(4) Èñêúò ñå ðàçãëåæäà ïî ðåäà íà ãëàâà òðèäåñåò è òðåòà "Ïðîèçâîäñòâî ïî êîëåêòèâíè èñêîâå" îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ, êîãàòî ñå îñïîðâà ðåøåíèå íà îáùîòî ñúáðàíèå íà àêöèîíåðíî äðóæåñòâî ñ èçäàäåíè àêöèè íà ïðèíîñèòåë èëè íà èíâåñòèöèîííî äðóæåñòâî îò îòâîðåí òèï. Â òîçè ñëó÷àé íå ñå äîïóñêà èçêëþ÷âàíå îò ó÷àñòèå."
 3. Â ÷ë. 232, àë. 4 äóìèòå "÷ë. 488à" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 593".
 4. Â ÷ë. 263î, àë. 5 äóìèòå "äâàíàäåñåòà "à" - "Áúðçî ïðîèçâîäñòâî" îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ, êàòî ÷ë. 126ä íå ñå ïðèëàãà" ñå çàìåíÿò ñ "òðèäåñåò è âòîðà "Ïðîèçâîäñòâî ïî òúðãîâñêè ñïîðîâå" îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ".
 5. Â ÷ë. 264ê, àë. 5 äóìèòå "äâàíàäåñåòà "à" - "Áúðçî ïðîèçâîäñòâî" îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ, êàòî ÷ë. 126ä íå ñå ïðèëàãà" ñå çàìåíÿò ñ "òðèäåñåò è âòîðà "Ïðîèçâîäñòâî ïî òúðãîâñêè ñïîðîâå" îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ".
 6. Â ÷ë. 581, àë. 1 äóìèòå "÷ë. 456" ñå çàìåíÿò ñ "÷ë. 560".
 7. Â ÷ë. 613à: 
à) â àë. 1 äóìèòå "ïðåä Âúðõîâíèÿ êàñàöèîíåí ñúä ïî ïðàâèëàòà íà ãëàâà äåâåòíàäåñåòà "à" îò" ñå çàìåíÿò ñ "ïî îáùèÿ ðåä íà";
 á) â àë. 3 äóìèòå "ãëàâè îñåìíàäåñåòà è äåâåòíàäåñåòà" ñå çàìåíÿò ñ "ãëàâà äâàäåñåòà "Âúççèâíî îáæàëâàíå".
 8. ×ëåí 708 ñå èçìåíÿ òàêà:
 "Ñúáèðàíå íà ïðåîáðàçóâàíîòî âçåìàíå
 ×ë. 708. Íà îñíîâàíèå óòâúðäåíèÿ îò ñúäà ïëàí êðåäèòîðúò ìîæå äà ïîèñêà èçäàâàíå íà çàïîâåä ïî ÷ë. 410, àë. 1 îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ çà èçïúëíåíèå íà ïðåîáðàçóâàíîòî âçåìàíå íåçàâèñèìî îò íåãîâèÿ ðàçìåð."
§ 59. Â Ñåìåéíèÿ êîäåêñ (îáí., ÄÂ, áð. 41 îò 1985 ã.; èçì., áð. 11 îò 1992 ã.; ïîïð., áð. 15 îò 1992 ã.; èçì., áð. 63 è 84 îò 2003 ã., áð. 42 îò 2005 ã., áð. 30 îò 2006 ã.) â ÷ë. 79 ñå ïðàâÿò ñëåäíèòå èçìåíåíèÿ è äîïúëíåíèÿ:
 1. Äîñåãàøíèÿò òåêñò ñòàâà àë. 1.
 2. Ñúçäàâà ñå àë. 2:
 "(2) Èñêîâåòå çà èçäðúæêà è íåéíîòî óâåëè÷åíèå ñå ðàçãëåæäàò ïî ðåäà íà ãëàâà äâàäåñåò è ïåòà "Áúðçî ïðîèçâîäñòâî" íà Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ."
§ 60. (Â ñèëà îò 24.07.2007 ã. - ÄÂ, áð. 59 îò 2007 ã.) Ìèíèñòåðñêèÿò ñúâåò â òðèìåñå÷åí ñðîê îò îáíàðîäâàíåòî íà òîçè êîäåêñ â "Äúðæàâåí âåñòíèê" âíàñÿ â Íàðîäíîòî ñúáðàíèå ïðîåêòè íà çàêîíè çà èçìåíåíèå è äîïúëíåíèå íà çàêîíèòå, ÷èèòî ðàçïîðåäáè òðÿáâà äà áúäàò ïðèâåäåíè â ñúîòâåòñòâèå ñ òîçè êîäåêñ.
§ 61. (*) Êîäåêñúò âëèçà â ñèëà îò 1 ìàðò 2008 ã., ñ èçêëþ÷åíèå íà:
 1. ÷àñò ñåäìà "Îñîáåíè ïðàâèëà îòíîñíî ïðîèçâîäñòâîòî ïî ãðàæäàíñêè äåëà ïðè äåéñòâèå íà ïðàâîòî íà Åâðîïåéñêèÿ ñúþç";
 2. ïàðàãðàô 2, àë. 4;
 3. ïàðàãðàô 3 îòíîñíî îòìÿíàòà íà ãëàâà òðèäåñåò è âòîðà "à" "Îñîáåíè ïðàâèëà çà ïðèçíàâàíå è äîïóñêàíå èçïúëíåíèå íà ðåøåíèÿ íà ÷óæäåñòðàííè ñúäèëèùà è íà äðóãè ÷óæäåñòðàííè îðãàíè" ñ ÷ë. 307à - 307ä è ÷àñò ñåäìà "Ïðîèçâîäñòâî çà âðúùàíå íà äåòå èëè çà óïðàæíÿâàíå íà ïðàâîòî íà ëè÷íè îòíîøåíèÿ" ñ ÷ë. 502 - 507;
 4. ïàðàãðàô 4, àë. 2;
 5. ïàðàãðàô 24;
 6. ïàðàãðàô 60,
 êîèòî âëèçàò â ñèëà òðè äíè ñëåä îáíàðîäâàíåòî íà êîäåêñà â "Äúðæàâåí âåñòíèê". 
————————————————————————————————

Êîäåêñúò å ïðèåò îò 40-òî Íàðîäíî ñúáðàíèå íà 6 þëè 2007 ã. è å ïîäïå÷àòàí ñ îôèöèàëíèÿ ïå÷àò íà Íàðîäíîòî ñúáðàíèå. 

ÏÐÅÕÎÄÍÈ È ÇÀÊËÞ×ÈÒÅËÍÈ ÐÀÇÏÎÐÅÄÁÈ 
êúì Çàêîíà çà èçìåíåíèå è äîïúëíåíèå íà Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ 
(ÄÂ, áð. 50 îò 2008 ã., â ñèëà îò 1.03.2008 ã.)
§ 43. Ïðàâèëíèöèòå ïî ÷ë. 342, àë. 1 îò Çàêîíà çà ñúäåáíàòà âëàñò óðåæäàò è ðåãèñòðèòå ïî ÷ë. 235, àë. 5, èçðå÷åíèå âòîðî è ÷ë. 489, àë. 4.
 .......................................................................
§ 47. (Â ñèëà îò 30.05.2008 ã.) Ïðåêðàòåíèòå ïðîèçâîäñòâà ïî § 2 îò ïðåõîäíèòå è çàêëþ÷èòåëíèòå ðàçïîðåäáè ñå âúçîáíîâÿâàò ñëóæåáíî îò ñúäà.
§ 48. Çàêîíúò âëèçà â ñèëà îò 1 ìàðò 2008 ã., ñ èçêëþ÷åíèå íà § 23, 25, 45, 46 è 47, êîèòî âëèçàò â ñèëà îò äåíÿ íà îáíàðîäâàíåòî ìó â "Äúðæàâåí âåñòíèê".
ÏÐÅÕÎÄÍÈ È ÇÀÊËÞ×ÈÒÅËÍÈ ÐÀÇÏÎÐÅÄÁÈ 
êúì Çàêîíà çà èçìåíåíèå è äîïúëíåíèå íà Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ 
(ÄÂ, áð. 42 îò 2009 ã.)
§ 26. Äåëàòà ïî ÷ë. 390, àë. 1 è ïî ÷ë. 411, àë. 1, îáðàçóâàíè äî âëèçàíåòî â ñèëà íà òîçè çàêîí, ñå äîâúðøâàò îò ñúùèòå ñúäèëèùà, íåçàâèñèìî îò ïðîìÿíàòà íà ïîäñúäíîñòòà.
§ 27. Äåëàòà ïî èñêîâå çà óïðàæíÿâàíå íà ðîäèòåëñêè ïðàâà ïðè ðàçíîãëàñèÿ ìåæäó ðîäèòåëèòå â ñëó÷àèòå ïî ÷ë. 76, ò. 9 îò Çàêîíà çà áúëãàðñêèòå äîêóìåíòè çà ñàìîëè÷íîñò, îáðàçóâàíè äî âëèçàíåòî â ñèëà íà òîçè çàêîí, ñå äîâúðøâàò ïî äîñåãàøíèÿ ðåä.
 .......................................................................
ÏÐÅÕÎÄÍÈ È ÇÀÊËÞ×ÈÒÅËÍÈ ÐÀÇÏÎÐÅÄÁÈ 
êúì Çàêîíà çà èçìåíåíèå è äîïúëíåíèå íà Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ 
(ÄÂ, áð. 100 îò 2010 ã., â ñèëà îò 21.12.2010 ã.)
 .......................................................................
§ 25. Âèñÿùèòå ïðîèçâîäñòâà ñå ðàçãëåæäàò ïî äîñåãàøíèÿ ðåä.
§ 26. Òîçè çàêîí âëèçà â ñèëà îò äåíÿ íà îáíàðîäâàíåòî ìó â "Äúðæàâåí âåñòíèê" ñ èçêëþ÷åíèå íà § 12, êîéòî âëèçà â ñèëà îò 1 ÿíóàðè 2011 ã., è § 13, ò. 2 è § 21, êîèòî âëèçàò â ñèëà îò 18 þíè 2011 ã.
ÏÐÅÕÎÄÍÈ È ÇÀÊËÞ×ÈÒÅËÍÈ ÐÀÇÏÎÐÅÄÁÈ 
êúì Çàêîíà çà ïóáëè÷íî-÷àñòíîòî ïàðòíüîðñòâî 
(ÄÂ, áð. 45 îò 2012 ã., â ñèëà îò 1.01.2013 ã.)
 .......................................................................
§ 16. Çàêîíúò âëèçà â ñèëà îò 1 ÿíóàðè 2013 ã., ñ èçêëþ÷åíèå íà § 4, § 5, § 7, § 8, § 9, § 10 è § 13, êîèòî âëèçàò â ñèëà îò 1 ñåïòåìâðè 2012 ã.
ÏÐÅÕÎÄÍÈ È ÇÀÊËÞ×ÈÒÅËÍÈ ÐÀÇÏÎÐÅÄÁÈ 
êúì Çàêîíà çà èçìåíåíèå è äîïúëíåíèå íà Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ 
(ÄÂ, áð. 49 îò 2012 ã.)
§ 9. Â ñðîê îò åäèí ìåñåö îò âëèçàíåòî â ñèëà íà òîçè çàêîí Ìèíèñòåðñêèÿò ñúâåò ïðèåìà èçìåíåíèÿòà è äîïúëíåíèÿòà â Òàðèôàòà çà äúðæàâíèòå òàêñè, êîèòî ñå ñúáèðàò îò ñúäèëèùàòà ïî Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ è â Òàðèôàòà çà òàêñèòå è ðàçíîñêèòå êúì Çàêîíà çà ÷àñòíèòå ñúäåáíè èçïúëíèòåëè, ïðîèçòè÷àùè îò òîçè çàêîí.
§ 10. Ïî èçïúëíèòåëíèòå äåëà, ïî êîèòî äî âëèçàíåòî â ñèëà íà òîçè çàêîí ñà âíåñåíè àâàíñîâî ïðîïîðöèîíàëíè òàêñè, íî íå ñà èçâúðøåíè ñúîòâåòíèòå äåéñòâèÿ, òàêñèòå íå ñå ïðåèç÷èñëÿâàò.
§ 11. Çà äåéñòâèÿòà, êîèòî ñà èçâúðøåíè äî âëèçàíåòî â ñèëà íà òîçè çàêîí, áåç äà å ñúáðàíà àâàíñîâî òàêñàòà ïî ÷ë. 83 îò Çàêîíà çà ÷àñòíèòå ñúäåáíè èçïúëíèòåëè, ñå íà÷èñëÿâàò òàêñè ïî ðåäà íà òîçè çàêîí.
 .......................................................................
§ 13. Ïàðàãðàôè 5 è 7 âëèçàò â ñèëà îò 1 ÿíóàðè 2013 ã.
ÏÐÅÕÎÄÍÈ È ÇÀÊËÞ×ÈÒÅËÍÈ ÐÀÇÏÎÐÅÄÁÈ 
êúì Çàêîíà çà èçìåíåíèå è äîïúëíåíèå íà Çàêîíà çà óñòðîéñòâî íà òåðèòîðèÿòà 
(ÄÂ, áð. 66 îò 2013 ã., â ñèëà îò 26.07.2013 ã.)
 ...................................................................
§ 97. Â Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ (îáí., ÄÂ, áð. 59 îò 2007 ã.; èçì., áð. 50 îò 2008 ã.; Ðåøåíèå ¹ 3 íà Êîíñòèòóöèîííèÿ ñúä îò 2008 ã. - áð. 63 îò 2008 ã.; èçì., áð. 69 îò 2008 ã., áð. 12, 19, 32 è 42 îò 2009 ã.; Ðåøåíèå ¹ 4 íà Êîíñòèòóöèîííèÿ ñúä îò 2009 ã. - áð. 47 îò 2009 ã.; èçì., áð. 82 îò 2009 ã., áð. 13 è 100 îò 2010 ã.; Ðåøåíèå ¹ 15 íà Êîíñòèòóöèîííèÿ ñúä îò 2010 ã. - áð. 5 îò 2011 ã.; èçì., áð. 45, 49 è 99 îò 2012 ã., áð. 15 îò 2013 ã.) íàâñÿêúäå äóìèòå "ìèíèñòúðà íà ðåãèîíàëíîòî ðàçâèòèå è áëàãîóñòðîéñòâîòî" è "Ìèíèñòåðñòâîòî íà ðåãèîíàëíîòî ðàçâèòèå è áëàãîóñòðîéñòâîòî" ñå çàìåíÿò ñúîòâåòíî ñ "ìèíèñòúðà íà ðåãèîíàëíîòî ðàçâèòèå" è "Ìèíèñòåðñòâîòî íà ðåãèîíàëíîòî ðàçâèòèå".
 ...................................................................
ÏÐÅÕÎÄÍÈ È ÇÀÊËÞ×ÈÒÅËÍÈ ÐÀÇÏÎÐÅÄÁÈ 
êúì Çàêîíà çà èçìåíåíèå è äîïúëíåíèå íà Çàêîíà çà óñòðîéñòâî íà òåðèòîðèÿòà 
(ÄÂ, áð. 98 îò 2014 ã., â ñèëà îò 28.11.2014 ã.)
 ...................................................................
§ 96. Â Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ (îáí., ÄÂ, áð. 59 îò 2007 ã.; èçì., áð. 50 îò 2008 ã.; Ðåøåíèå ¹ 3 íà Êîíñòèòóöèîííèÿ ñúä îò 2008 ã. – áð. 63 îò 2008 ã.; èçì., áð. 69 îò 2008 ã., áð. 12, 19, 32 è 42 îò 2009 ã.; Ðåøåíèå ¹ 4 íà Êîíñòèòóöèîííèÿ ñúä îò 2009 ã. – áð. 47 îò 2009 ã.; èçì., áð. 82 îò 2009 ã., áð. 13 è 100 îò 2010 ã.; Ðåøåíèå ¹ 15 íà Êîíñòèòóöèîííèÿ ñúä îò 2010 ã. – áð. 5 îò 2011 ã.; èçì., áð. 45, 49 è 99 îò 2012 ã., áð. 15 è 66 îò 2013 ã., áð. 53 îò 2014 ã.) íàâñÿêúäå äóìèòå "ìèíèñòúðà íà ðåãèîíàëíîòî ðàçâèòèå" è "Ìèíèñòåðñòâîòî íà ðåãèîíàëíîòî ðàçâèòèå" ñå çàìåíÿò ñúîòâåòíî ñ "ìèíèñòúðà íà ðåãèîíàëíîòî ðàçâèòèå è áëàãîóñòðîéñòâîòî" è "Ìèíèñòåðñòâîòî íà ðåãèîíàëíîòî ðàçâèòèå è áëàãîóñòðîéñòâîòî".
 ....................................................................
ÏÐÅÕÎÄÍÈ È ÇÀÊËÞ×ÈÒÅËÍÈ ÐÀÇÏÎÐÅÄÁÈ
 êúì Çàêîíà çà èçìåíåíèå è äîïúëíåíèå íà Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ
 (ÄÂ, áð. 50 îò 2015 ã.)
§ 14. Ïîäàäåíèòå ïðåäè âëèçàíåòî â ñèëà íà òîçè çàêîí êàñàöèîííè æàëáè, ÷àñòíè æàëáè ïî ÷ë. 274, àë. 2 îò Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ è æàëáè ñðåùó ðåøåíèÿ íà Âúðõîâíèÿ êàñàöèîíåí ñúä ïî ÷ë. 80, àë. 3 îò Çàêîíà çà íîòàðèóñèòå è íîòàðèàëíàòà äåéíîñò ñå ðàçãëåæäàò ïðè äîñåãàøíèòå óñëîâèÿ è ðåä.
§ 15. Â åäíîìåñå÷åí ñðîê îò âëèçàíåòî â ñèëà íà òîçè çàêîí óïðàâèòåëÿò íà Áúëãàðñêàòà íàðîäíà áàíêà è ìèíèñòúðúò íà ïðàâîñúäèåòî óòâúðæäàâàò èçèñêâàíèÿòà êúì Åäèííàòà ñðåäà çà îáìåí íà åëåêòðîííè çàïîðè.
§ 16. Ñúäåáíèòå ðåøåíèÿ, ïîñòàíîâåíè â ïðîèçâîäñòâà, îáðàçóâàíè ïðåäè 10 ÿíóàðè 2015 ã., êàêòî è äðóãèòå àêòîâå, ôîðìàëíî ñúñòàâåíè èëè âïèñàíè, îäîáðåíè èëè ñêëþ÷åíè ïðåäè 10 ÿíóàðè 2015 ã., âêëþ÷åíè â ïðèëîæíîòî ïîëå íà Ðåãëàìåíò (ÅÑ) ¹ 1215/2012, ñå ïðèçíàâàò è èçïúëíÿâàò ïî äîñåãàøíèÿ ðåä.
 ....................................................................
ÏÐÅÕÎÄÍÈ È ÇÀÊËÞ×ÈÒÅËÍÈ ÐÀÇÏÎÐÅÄÁÈ
 êúì Çàêîíà çà èçìåíåíèå è äîïúëíåíèå íà Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ
 (ÄÂ, áð. 8 îò 2017 ã.)
§ 6. (1) Âèñÿùèòå ïðîèçâîäñòâà ïî ãëàâà äâàäåñåò è âòîðà ñå ðàçãëåæäàò ïî ðåäà íà òîçè çàêîí.
 (2) Çàïî÷íàëèòå äî âëèçàíåòî â ñèëà íà òîçè çàêîí àðáèòðàæíè ïðîèçâîäñòâà ñå ïðèêëþ÷âàò ïî äîñåãàøíèÿ ðåä, ñ èçêëþ÷åíèå íà ïðîèçâîäñòâàòà ïî íåàðáèòðèðóåìè ñïîðîâå, êîèòî ñå ïðåêðàòÿâàò.
 ..............................................................................
ÇÀÊËÞ×ÈÒÅËÍÀ ÐÀÇÏÎÐÅÄÁÀ
 êúì Çàêîíà çà äîïúëíåíèå íà Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ 
(ÄÂ, áð. 13 îò 2017 ã.)
§ 2. Â ñðîê äî 28 ôåâðóàðè 2017 ã. Ìèíèñòåðñêèÿò ñúâåò ïðèåìà èçìåíåíèÿòà è äîïúëíåíèÿòà â Òàðèôà ¹ 1 êúì Çàêîíà çà äúðæàâíèòå òàêñè çà òàêñèòå, ñúáèðàíè îò ñúäèëèùàòà, ïðîêóðàòóðàòà, ñëåäñòâåíèòå ñëóæáè è Ìèíèñòåðñòâîòî íà ïðàâîñúäèåòî (îáí., ÄÂ, áð. 71 îò 1992 ã.; èçì., áð. 71 è 92 îò 1992 ã., áð. 32 è 64 îò 1993 ã., áð. 45 è 61 îò 1994 ã., áð. 15 îò 1996 ã., áð. 2, 28 è 36 îò 1997 ã., áð. 20 îò 1998 ã.; ïîïð., áð. 24 îò 1998 ã.; èçì., áð. 95 îò 1998 ã., áð. 14 îò 2000 ã.; Ðåøåíèå ¹ 798 íà Âúðõîâíèÿ àäìèíèñòðàòèâåí ñúä – áð. 19 îò 2001 ã.; èçì., áð. 89 îò 2001 ã., áð. 83 îò 2002 ã., áð. 66 îò 2003 ã.; Ðåøåíèå ¹ 295 îò 2004 ã. íà Âúðõîâíèÿ àäìèíèñòðàòèâåí ñúä – áð. 6 îò 2004 ã.; èçì. è äîï., áð. 69 îò 2004 ã.; èçì., áð. 94 îò 2005 ã., áð. 35, 75 è 105 îò 2006 ã., áð. 75 îò 2007 ã., áð. 22 îò 2008 ã., áð. 39 è 77 îò 2009 ã., áð. 30 îò 2011 ã., áð. 98 îò 2012 ã. è áð. 88 îò 2013 ã.) è Òàðèôàòà çà äúðæàâíèòå òàêñè, êîèòî ñå ñúáèðàò îò ñúäèëèùàòà ïî Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ (îáí., ÄÂ, áð. 22 îò 2008 ã.; èçì., áð. 50 îò 2008 ã. è áð. 24 îò 2013 ã.), ïðîèçòè÷àùè îò òîçè çàêîí.
ÏÐÅÕÎÄÍÈ È ÇÀÊËÞ×ÈÒÅËÍÈ ÐÀÇÏÎÐÅÄÁÈ
 êúì Çàêîíà çà èçìåíåíèå è äîïúëíåíèå íà Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ 
(ÄÂ, áð. 86 îò 2017 ã.)
§ 71. Â 6-ìåñå÷åí ñðîê îò âëèçàíåòî â ñèëà íà òîçè çàêîí ìèíèñòúðúò íà ïðàâîñúäèåòî èçäàâà íàðåäáàòà ïî ÷ë. 450à, àë. 3.
§ 72. (1) Â 18-ìåñå÷åí ñðîê îò âëèçàíåòî â ñèëà íà òîçè çàêîí Ìèíèñòåðñòâîòî íà ïðàâîñúäèåòî ñúçäàâà îíëàéí ïëàòôîðìàòà çà åëåêòðîííè ïóáëè÷íè òúðãîâå. 
(2) Â 12-ìåñå÷åí ñðîê îò âëèçàíåòî â ñèëà íà òîçè çàêîí ìèíèñòúðúò íà ïðàâîñúäèåòî èçäàâà íàðåäáàòà ïî ÷ë. 501à, àë. 6.
§ 73. Ïóáëè÷íèòå ïðîäàæáè, îáÿâåíè äî âëèçàíåòî â ñèëà íà òîçè çàêîí, ñå äîâúðøâàò ïî äîñåãàøíèÿ ðåä. Â ñëó÷àèòå, êîãàòî ïóáëè÷íèòå ïðîäàæáè áúäàò îáÿâåíè çà íåñòàíàëè, íîâàòà íà÷àëíà öåíà ñå îïðåäåëÿ ïî ðåäà íà òîçè çàêîí.
§ 74. Âèñÿùèòå ïðîèçâîäñòâà ïî êàñàöèîííè æàëáè, ïîäàäåíè äî âëèçàíåòî â ñèëà íà òîçè çàêîí, ñå ðàçãëåæäàò ïî äîñåãàøíèÿ ðåä.
 ..............................................................................
ÏÐÅÕÎÄÍÈ È ÇÀÊËÞ×ÈÒÅËÍÈ ÐÀÇÏÎÐÅÄÁÈ
 êúì Çàêîíà çà èçìåíåíèå è äîïúëíåíèå íà Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ
 (ÄÂ, áð. 65 îò 2018 ã., â ñèëà îò 7.08.2018 ã.)
§ 5. Çàâàðåíèòå äî âëèçàíåòî â ñèëà íà òîçè çàêîí ñúäåáíè ïðîèçâîäñòâà ñå äîâúðøâàò ïî äîñåãàøíèÿ ðåä, íåçàâèñèìî îò ïðîìÿíàòà íà ïîäñúäíîñòòà. 
..............................................................................
§ 8. Çàêîíúò âëèçà â ñèëà îò äåíÿ íà îáíàðîäâàíåòî ìó â "Äúðæàâåí âåñòíèê", ñ èçêëþ÷åíèå íà § 1 è 6, êîèòî âëèçàò â ñèëà îò 1 ñåïòåìâðè 2018 ã.